૯. સોણકોટિવીસત્થેરઅપદાનવણ્ણના

નવમાપદાને પન વિપસ્સિનો પાવચનેતિઆદિકં આયસ્મતો સોણસ્સ કોટિવીસત્થેરસ્સ અપદાનં. અયમ્પિ થેરો પુરિમબુદ્ધેસુ કતાધિકારો તત્થ તત્થ ભવે વિવટ્ટૂપનિસ્સયાનિ પુઞ્ઞાનિ ઉપચિનન્તો વિપસ્સિસ્સ ભગવતો કાલે મહાવિભવે સેટ્ઠિકુલે નિબ્બત્તો વુદ્ધિપ્પત્તો સેટ્ઠિ હુત્વા ઉપાસકેહિ સદ્ધિં વિહારં ગન્ત્વા સત્થુ ધમ્મદેસનં સુત્વા પસન્નમાનસો ભગવતો ચઙ્કમનટ્ઠાને સુધાય પરિકમ્મં કારેત્વા એકઞ્ચ લેણં કારેત્વા નાનાવિરાગવત્થેહિ લેણભૂમિયા સન્થરિત્વા ઉપરિ વિતાનઞ્ચ કત્વા ચાતુદ્દિસસ્સ સઙ્ઘસ્સ નિય્યાદેત્વા સત્તાહં મહાદાનં દત્વા પણિધાનં અકાસિ. સત્થા અનુમોદનં અકાસિ. સો તેન કુસલકમ્મેન દેવમનુસ્સેસુ સંસરન્તો ઉભયસમ્પત્તિયો અનુભવિત્વા ઇમસ્મિં કપ્પે પરિનિબ્બુતે કસ્સપદસબલે અનુપ્પન્ને અમ્હાકં ભગવતિ બારાણસિયં કુલગેહે નિબ્બત્તિત્વા વિઞ્ઞુતં પત્તો ગઙ્ગાતીરે પણ્ણસાલં કરિત્વા વસન્તં એકં પચ્ચેકબુદ્ધં તેમાસં ચતૂહિ પચ્ચયેહિ સક્કચ્ચં ઉપટ્ઠહિ. પચ્ચેકબુદ્ધો વુટ્ઠવસ્સો પરિપુણ્ણપરિક્ખારો ગન્ધમાદનમેવ અગમાસિ. સોપિ કુલપુત્તો યાવજીવં તત્થ પુઞ્ઞાનિ કત્વા તતો ચવિત્વા દેવમનુસ્સેસુ સંસરન્તો અમ્હાકં ભગવતો કાલે ચમ્પાનગરે અગ્ગસેટ્ઠિસ્સ ગેહે પટિસન્ધિં ગણ્હિ. તસ્સ પટિસન્ધિગ્ગહણકાલતો પટ્ઠાય સેટ્ઠિસ્સ મહાભોગક્ખન્ધો અભિવડ્ઢિ. તસ્સ માતુકુચ્છિતો નિક્ખમનદિવસે સકલનગરે મહાલાભસક્કારસમ્માનો અહોસિ, તસ્સ પુબ્બે પચ્ચેકબુદ્ધસ્સ સતસહસ્સગ્ઘનિકરત્તકમ્બલપરિચ્ચાગેન સુવણ્ણવણ્ણો સુખુમાલતરો ચ અત્તભાવો અહોસિ, તેનસ્સ સોણોતિ નામં અકંસુ. સો મહતા પરિવારેન અભિવડ્ઢિ. તસ્સ હત્થપાદતલાનિ બન્ધુજીવકપુપ્ફવણ્ણાનિ અહેસું, તેસં સતવારં વિહતકપ્પાસં વિય મુદુસમ્ફસ્સો અહોસિ. પાદતલેસુ મણિકુણ્ડલાવટ્ટવણ્ણલોમાનિ જાયિંસુ. વયપ્પત્તસ્સ તસ્સ તિણ્ણં ઉતૂનં અનુચ્છવિકે તયો પાસાદે કારાપેત્વા નાટકિત્થિયો ઉપટ્ઠાપેસું. સો તત્થ મહતિં સમ્પત્તિં અનુભવન્તો દેવકુમારો વિય પટિવસતિ.

અથ અમ્હાકં ભગવતિ સબ્બઞ્ઞુતં પત્વા પવત્તિતવરધમ્મચક્કે રાજગહં ઉપનિસ્સાય વિહરન્તે બિમ્બિસારરઞ્ઞા પક્કોસાપિતો તેહિ અસીતિયા ગામિકસહસ્સેહિ સદ્ધિં રાજગહં આગતો સત્થુ સન્તિકં ગન્ત્વા ધમ્મં સુત્વા પટિલદ્ધસદ્ધો માતાપિતરો અનુજાનાપેત્વા ભગવતો સન્તિકે પબ્બજિત્વા લદ્ધૂપસમ્પદો સત્થુ સન્તિકે કમ્મટ્ઠાનં ગહેત્વા જનસંસગ્ગપરિહરણત્થં સીતવને વિહાસિ. સો તત્થ વસન્તો ‘‘મમ સરીરં સુખુમાલં, ન ચ સક્કા સુખેનેવ સુખં અધિગન્તું, કાયં કિલમેત્વાપિ સમણધમ્મં કાતું વટ્ટતી’’તિ ચિન્તેત્વા ઠાનચઙ્કમમેવ અધિટ્ઠાય પધાનમનુયુઞ્જન્તો પાદતલેસુ ફોટેસુ ઉટ્ઠિતેસુપિ વેદનં અજ્ઝુપેક્ખિત્વા દળ્હં વીરિયં કરોન્તો અચ્ચારદ્ધવીરિયતાય વિસેસં નિબ્બત્તેતું અસક્કોન્તો ‘‘એવં અહં વાયમન્તોપિ મગ્ગફલાનિ નિબ્બત્તેતું ન સક્કોમિ, કિં મે પબ્બજ્જાય, હીનાયાવત્તિત્વા ભોગે ચ ભુઞ્જામિ, પુઞ્ઞાનિ ચ કરિસ્સામી’’તિ ચિન્તેસિ. અથ સત્થા તસ્સ ચિત્તાચારં ઞત્વા તત્થ ગન્ત્વા વીણોપમોવાદેન (મહાવ. ૨૪૩) ઓવદિત્વા વીરિયસમતાયોજનવિધિં દસ્સેન્તો કમ્મટ્ઠાનં સોધેત્વા ગિજ્ઝકૂટં ગતો. સોણોપિ ખો સત્થુ સન્તિકા ઓવાદં લભિત્વા વીરિયસમતં યોજેત્વા વિપસ્સનં ઉસ્સુક્કાપેત્વા અરહત્તે પતિટ્ઠાસિ.

૪૯. સો અરહા હુત્વા અત્તનો પુબ્બકમ્મં સરિત્વા સોમનસ્સજાતો પુબ્બચરિતાપદાનં પકાસેન્તો વિપસ્સિનો પાવચનેતિઆદિમાહ. તત્થ વિપસ્સીતિ વિસેસેન, વિવિધં વા પસ્સતીતિ વિપસ્સી. પાવચનેતિ પકારેન વુચ્ચતીતિ પાવચનં, પિટકત્તયં. તસ્સ વિપસ્સિનો તસ્મિં પાવચનેતિ અત્થો. લેણન્તિ લિનન્તે નિલીયન્તે એત્થાતિ લેણં વિહારં. બન્ધુમારાજધાનિયાતિ બન્ધન્તિ કુલપરમ્પરાય વસેન અઞ્ઞમઞ્ઞં સમ્બજ્ઝન્તીતિ બન્ધૂ, ઞાતકા. તે એત્થ પટિવસન્તીતિ બન્ધુમા, બન્ધુ અસ્સ અત્થીતિ વા બન્ધુમા. રાજૂનં વસનટ્ઠાનન્તિ રાજધાની, બન્ધુમા ચ સા રાજધાની ચેતિ બન્ધુમારાજધાની, તસ્સા બન્ધુમારાજધાનિયા, લેણં મયા કતન્તિ સમ્બન્ધો. સેસમેત્થ ઉત્તાનત્થમેવાતિ.

સોણકોટિવીસત્થેરઅપદાનવણ્ણના સમત્તા.