૨. અભિધમ્મભાજનીયવણ્ણના

૩૭૪. અભિધમ્મભાજનીયે લોકુત્તરસતિપટ્ઠાનવસેન દેસનાય આરદ્ધત્તા યથા કાયાદિઆરમ્મણેસુ લોકિયસતિપટ્ઠાનેસુ તન્તિ ઠપિતા, એવં અટ્ઠપેત્વા સબ્બાનિપિ કાયાનુપસ્સાદીનિ સતિપટ્ઠાનાનિ ધમ્મસઙ્ગણિયં (ધ. સ. ૩૫૫ આદયો) વિભત્તસ્સ દેસનાનયસ્સ મુખમત્તમેવ દસ્સેન્તેન નિદ્દિટ્ઠાનિ.

તત્થ નયભેદો વેદિતબ્બો. કથં? કાયાનુપસ્સનાય તાવ સોતાપત્તિમગ્ગે ઝાનાભિનિવેસે સુદ્ધિકપટિપદા, સુદ્ધિકસુઞ્ઞતા, સુઞ્ઞતપટિપદા, સુદ્ધિકઅપ્પણિહિતં, અપ્પણિહિતપટિપદાતિ ઇમેસુ પઞ્ચસુ ઠાનેસુ દ્વિન્નં દ્વિન્નં ચતુક્કપઞ્ચકનયાનં વસેન દસ નયા હોન્તિ. એવં સેસેસુપીતિ વીસતિયા અભિનિવેસેસુ દ્વે નયસતાનિ. તાનિ ચતૂહિ અધિપતીહિ ચતુગુણિતાનિ અટ્ઠ. ઇતિ સુદ્ધિકાનિ દ્વે સાધિપતીનિ અટ્ઠાતિ સબ્બમ્પિ નયસહસ્સં હોતિ. તથા વેદનાનુપસ્સનાદીસુ સુદ્ધિકસતિપટ્ઠાને ચાતિ સોતાપત્તિમગ્ગે પઞ્ચ નયસહસ્સાનિ. યથા ચ સોતાપત્તિમગ્ગે, એવં સેસમગ્ગેસુપીતિ કુસલે વીસતિ નયસહસ્સાનિ; સુઞ્ઞતાપણિહિતાનિમિત્તાદિભેદેસુ પન તતો તિગુણે વિપાકે સટ્ઠિ નયસહસ્સાનીતિ. એવમેવ સકિચ્ચસાધકાનઞ્ચેવ સંસિદ્ધિકકિચ્ચાનઞ્ચ કુસલવિપાકસતિપટ્ઠાનાનં નિદ્દેસવસેન દુવિધો કાયાનુપસ્સનાદિવસેન ચ સુદ્ધિકવસેન ચ કુસલે પઞ્ચન્નં વિપાકે પઞ્ચન્નન્તિ દસન્નં નિદ્દેસવારાનં વસેન દસપ્પભેદો અસીતિનયસહસ્સપતિમણ્ડિતો અભિધમ્મભાજનીયનિદ્દેસો.