૩. બ્રહ્મચરિયકથા

૧. સુદ્ધબ્રહ્મચરિયકથાવણ્ણના

૨૬૯. ઇદાનિ બ્રહ્મચરિયકથા હોતિ. તત્થ દ્વે બ્રહ્મચરિયવાસા, મગ્ગભાવના ચ પબ્બજ્જા ચ. પબ્બજ્જા સબ્બદેવેસુ નત્થિ. મગ્ગભાવના ઠપેત્વા અસઞ્ઞસત્તે સેસેસુ અપ્પટિસિદ્ધા. તત્થ યે પરનિમ્મિતવસવત્તિદેવે ઉપાદાય તદુપરિદેવેસુ મગ્ગભાવનમ્પિ ન ઇચ્છન્તિ સેય્યથાપિ સમ્મિતિયા, તે સન્ધાય નત્થિ દેવેસૂતિ પુચ્છા સકવાદિસ્સ. ‘‘તીહિ, ભિક્ખવે, ઠાનેહિ જમ્બુદીપકા મનુસ્સા ઉત્તરકુરુકે ચ મનુસ્સે અધિગ્ગણ્હન્તિ દેવે ચ તાવતિંસે. કતમેહિ તીહિ? સૂરા સતિમન્તો ઇધ બ્રહ્મચરિયવાસો’’તિ (અ. નિ. ૯.૨૧) ઇદં સુત્તં નિસ્સાય દ્વેપિ બ્રહ્મચરિયવાસા નત્થિ દેવેસૂતિ ઉપ્પન્નલદ્ધિવસેન પટિઞ્ઞા પરવાદિસ્સ. પુન દ્વિન્નમ્પિ બ્રહ્મચરિયાનં અન્તરાયિકધમ્મવસેનેવ સબ્બે દેવા જળાતિ પુચ્છા સકવાદિસ્સ. તત્થ હત્થસંવાચિકાતિ મૂગા વિય હત્થમુદ્ધાય વત્તારો. પરતો અત્થિ દેવેસૂતિ પુચ્છા પરવાદિસ્સ, મગ્ગભાવનં સન્ધાય પટિઞ્ઞા સકવાદિસ્સ. પટિઞ્ઞાય અધિપ્પાયં અસલ્લક્ખેત્વા પબ્બજ્જાવસેન અનુયોગો પરવાદિસ્સ.

૨૭૦. યત્થ નત્થિ પબ્બજ્જાતિ પઞ્હે ગિહીનઞ્ચેવ એકચ્ચાનઞ્ચ દેવાનં મગ્ગપટિલાભં સન્ધાય પટિક્ખેપો તસ્સેવ. પુન પુટ્ઠો પચ્ચન્તવાસિનો ચેવ અસઞ્ઞસત્તે ચ સન્ધાય પટિઞ્ઞા તસ્સેવ. યો પબ્બજતીતિઆદીસુ પુચ્છાસુપિ એસેવ નયો. પુન ‘‘અત્થિ દેવેસૂ’’તિ પઞ્હેપિ મગ્ગભાવનં સન્ધાયેવ પટિઞ્ઞા સકવાદિસ્સ, ‘‘સબ્બદેવેસૂ’’તિ વુત્તે અસઞ્ઞસત્તે સન્ધાય પટિક્ખેપો તસ્સેવ.

૨૭૧. મનુસ્સેસૂતિ પઞ્હદ્વયે જમ્બુદીપકે સન્ધાય પટિઞ્ઞા. પચ્ચન્તવાસિનો સન્ધાય પટિક્ખેપો વેદિતબ્બો.

અત્થિ યત્થ અત્થીતિ અત્થિ તે દેવા, અત્થિ વા સો પદેસો, યત્થ અત્થીતિ એવં સત્તપદેસવિભાગમુખેન વિસ્સજ્જનં સકવાદિસ્સ. ઇમિના નયેન સબ્બે એકન્તરિકપઞ્હા વેદિતબ્બા.

૨૭૨. સુત્તાનુયોગે કુહિં ફલુપ્પત્તીતિ તસ્સ અનાગામિનો અરહત્તફલુપ્પત્તિ કુહિન્તિ પુચ્છા સકવાદિસ્સ. તત્થેવાતિ સુદ્ધાવાસેસૂતિ અત્થો.

હન્દ હીતિ કારણત્થે નિપાતો. ઇદં વુત્તં હોતિ – યસ્મા અનાગામિપુગ્ગલો ઇધ લોકે ભાવિતેન મગ્ગેન તત્થ સુદ્ધાવાસેસુ ફલં સચ્છિકરોતિ, ન તત્થ અઞ્ઞં મગ્ગં ભાવેતિ, તસ્મા નત્થિ દેવેસુ બ્રહ્મચરિયવાસોતિ.

૨. સંસન્દનબ્રહ્મચરિયવણ્ણના

૨૭૩. ઇદાનિ યદિ અઞ્ઞત્થ ભાવિતેન મગ્ગેન અઞ્ઞત્થ ફલસચ્છિકિરિયા હોતિ, સોતાપન્નાદીનમ્પિ સિયાતિ એતમત્થં દસ્સેતું પુન અનાગામીતિઆદીનં સંસન્દનપુચ્છા સકવાદિસ્સ. તત્થ અનાગામિસ્સ ફલસચ્છિકિરિયાય પટિઞ્ઞા, સેસાનં ફલસચ્છિકિરિયાય પટિક્ખેપો પરવાદિસ્સ. ઇધ ભાવિતમગ્ગો હિ અનાગામી ઇધવિહાયનિટ્ઠો નામ હોતિ. સો ઇધ અનાગામિમગ્ગં ભાવેત્વા ‘‘ઓપપાતિકો તત્થપરિનિબ્બાયી’’તિ વચનતો ‘‘પુન મગ્ગભાવનં વિના ઉપપત્તિવસેનેવ અરહત્તફલં સચ્છિકરોતી’’તિ તસ્સ લદ્ધિ. સોતાપન્નસકદાગામિનો પન તત્થ મગ્ગં ભાવેત્વા તત્રુપપત્તિકા નામ હોન્તીતિ તેસં ઇધાગમનઞ્ઞેવ નત્થિ. ઇતિ સો અનાગામિસ્સ ફલસચ્છિકિરિયં પુટ્ઠો પટિજાનાતિ. ઇતરેસં પટિક્ખિપતિ.

અનાગામી પુગ્ગલો તત્થ ભાવિતેન મગ્ગેનાતિ પઞ્હે ‘‘અનાગામિનો તત્થ મગ્ગભાવનાવ નત્થી’’તિ લદ્ધિયા પટિક્ખિપતિ. મગ્ગો ચ ભાવીયતિ, ન ચ કિલેસા પહીયન્તીતિ પુચ્છા સકવાદિસ્સ, રૂપાવચરમગ્ગં સન્ધાય પટિઞ્ઞા ઇતરસ્સ. રૂપાવચરમગ્ગેન હિ સો ઇધવિહાયનિટ્ઠો નામ જાતો.

અનાગામી પુગ્ગલો કતકરણીયોતિ પઞ્હે ‘‘ઓપપાતિકો તત્થપરિનિબ્બાયી’’તિ વચનતો ઉપપત્તિયાવસ્સ કતકરણીયાદિભાવં સન્ધાય પટિજાનાતિ. અરહાતિ પઞ્હે ઇધપરિનિબ્બાયિનો અરહતો વસેનેવ પટિક્ખિપતિ. પુન પુટ્ઠો તત્થપરિનિબ્બાયિનો વસેન પટિજાનાતિ.

અત્થિ અરહતો પુનબ્ભવોતિઆદીસુપિ તત્થપરિનિબ્બાયી ઇધપરિનિબ્બાયીનં વસેનેવ અત્થો વેદિતબ્બો. અપ્પટિવિદ્ધાકુપ્પોવ તત્થપરિનિબ્બાયતીતિ પુટ્ઠો ઇધેવ ભાવિતેન મગ્ગેન તસ્સ અકુપ્પપટિવેધં ઇચ્છન્તો પટિક્ખિપતિ.

યથા મિગોતિ પઠમં ઉદાહરણં પરવાદિસ્સ, દુતિયં સકવાદિસ્સ. સેસં સબ્બત્થ ઉત્તાનત્થમેવાતિ.

બ્રહ્મચરિયકથા નિટ્ઠિતા.

૩. ઓધિસોકથાવણ્ણના

૨૭૪. ઇદાનિ ઓધિસોકથા નામ હોતિ. તત્થ યે સોતાપન્નાદીનં નાનાભિસમયવસેન દુક્ખદસ્સનાદીહિ ઓધિસો ઓધિસો એકદેસેન એકદેસેન કિલેસપ્પહાનં ઇચ્છન્તિ સેય્યથાપિ એતરહિ સમ્મિતિયાદયો, તેસં તં લદ્ધિં ભિન્દિતું ઓધિસોતિ પુચ્છા સકવાદિસ્સ, પટિઞ્ઞા પરવાદિસ્સ. પુન અનુયોગો સકવાદિસ્સ, એકદેસેન સોતાપન્નાદિભાવસ્સ અભાવતો પટિક્ખેપો પરવાદિસ્સ. ઇમિના ઉપાયેન સબ્બવારેસુ અત્થો વેદિતબ્બોતિ.

ઓધિસોકથાવણ્ણના.