૫. નિરોધસમાપત્તિકથાવણ્ણના
૪૫૭-૪૫૯. ઇદાનિ નિરોધસમાપત્તિકથા નામ હોતિ. તત્થ નિરોધસમાપત્તીતિ ચતુન્નં ખન્ધાનં અપ્પવત્તિ. યસ્મા પન સા કરિયમાના કરિયતિ, સમાપજ્જિયમાના સમાપજ્જિયતિ, તસ્મા નિપ્ફન્નાતિ વુચ્ચતિ. સઙ્ખતાસઙ્ખતલક્ખણાનં પન અભાવેન ન વત્તબ્બા ‘‘સઙ્ખતાતિ વા અસઙ્ખતા’’તિ વા. તત્થ યેસં ‘‘યસ્મા સઙ્ખતા ન હોતિ, તસ્મા અસઙ્ખતા’’તિ લદ્ધિ, સેય્યથાપિ અન્ધકાનઞ્ચેવ ઉત્તરાપથકાનઞ્ચ; તે સન્ધાય નિરોધસમાપત્તીતિ પુચ્છા સકવાદિસ્સ, પટિઞ્ઞા ઇતરસ્સ. ઉપ્પાદેન્તીતિઆદિ સમાપજ્જનપટિલાભવસેનેવ વુત્તં. યથા પન રૂપાદયો અસઙ્ખતધમ્મે ઉપ્પાદેન્તિ; ન તથા તં કેચિ ઉપ્પાદેન્તિ નામ. નિરોધા વોદાનં વુટ્ઠાનન્તિ ફલસમાપત્તિ વેદિતબ્બા. અસઙ્ખતા પન તં નત્થિયેવ, તસ્મા પટિક્ખિપતિ. તેન હીતિ યસ્મા સઙ્ખતા ન હોતિ, તસ્મા અસઙ્ખતાતિ લદ્ધિ. ઇદં પન અસઙ્ખતભાવે કારણં ન હોતીતિ વુત્તમ્પિ અવુત્તસદિસમેવાતિ.
નિરોધસમાપત્તિકથાવણ્ણના.