૧. નિયામકથાવણ્ણના

૪૪૫-૪૪૭. ઇદાનિ નિયામકથા નામ હોતિ. તત્થ નિયામોતિ ‘‘ભબ્બો નિયામં ઓક્કમિતું કુસલેસુ ધમ્મેસુ સમ્મત્ત’’ન્તિ (પુ. પ. ૧૩) વચનતો અરિયમગ્ગો વુચ્ચતિ. યસ્મા પન તસ્મિં ઉપ્પજ્જિત્વા નિરુદ્ધેપિ પુગ્ગલો અનિયતો નામ ન હોતિ, તસ્મા ‘‘સો નિયામો નિચ્ચટ્ઠેન અસઙ્ખતો’’તિ યેસં લદ્ધિ, સેય્યથાપિ અન્ધકાનં; તે સન્ધાય પુચ્છા સકવાદિસ્સ, પટિઞ્ઞા ઇતરસ્સ. તતો ‘‘યદિ સો અસઙ્ખતો, એવરૂપેન તેન ભવિતબ્બ’’ન્તિ દીપેન્તો નિબ્બાનન્તિઆદિમાહ. સંસન્દનપુચ્છા ઉત્તાનત્થાયેવ.

અત્થિ કેચીતિઆદિ નિયામસ્સ સઙ્ખતભાવદીપનત્થં વુત્તં. મગ્ગો અસઙ્ખતોતિપઞ્હે તસ્સ ઉપ્પાદનિરોધભાવતો પટિક્ખિપતીતિ. નિયામો સઙ્ખતોતિપઞ્હે નિરુદ્ધેપિ મગ્ગે નિયામસ્સ અત્થિતં સન્ધાય પટિક્ખિપતિ. સોતાપત્તિનિયામોતિઆદિપઞ્હેસુપિ અનુલોમતો ચ પટિલોમતો ચ ઇમિનાવ નયેન અત્થો વેદિતબ્બો. પઞ્ચ અસઙ્ખતાનીતિ પુટ્ઠો પઞ્ચન્નં અસઙ્ખતાનં આગતટ્ઠાનં અપસ્સન્તો પટિક્ખિપતિ. દુતિયં પુટ્ઠો ચતુન્નં સમ્મત્તનિયામાનં નિયામવચનતો નિબ્બાનસ્સ ચ અસઙ્ખતભાવતો પટિજાનાતિ. મિચ્છત્તનિયામપઞ્હો નિયામવચનમત્તેન અસઙ્ખતતાય અયુત્તભાવદીપનત્થં વુત્તોતિ.

નિયામકથાવણ્ણના.