૩. સંખિત્તસુત્તવણ્ણના

૬૩. તતિયે એવમેવાતિ નિક્કારણેનેવ. યથા વા અયં યાચતિ, એવમેવ. મોઘપુરિસાતિ મૂળ્હપુરિસા તુચ્છપુરિસા. અજ્ઝેસન્તીતિ યાચન્તિ. અનુબન્ધિતબ્બન્તિ ઇરિયાપથાનુગમનેન અનુબન્ધિતબ્બં મં ન વિજહિતબ્બં મઞ્ઞન્તિ. આજાનનત્થં અપસાદેન્તો એવમાહ. એસ કિર ભિક્ખુ ઓવાદે દિન્નેપિ પમાદમેવ અનુયુઞ્જતિ, ધમ્મં સુત્વા તત્થેવ વસતિ, સમણધમ્મં કાતું ન ઇચ્છતિ. તસ્મા ભગવા એવં અપસાદેત્વા પુન યસ્મા સો અરહત્તસ્સ ઉપનિસ્સયસમ્પન્નો, તસ્મા તં ઓવદન્તો તસ્માતિહ તે ભિક્ખુ એવં સિક્ખિતબ્બન્તિઆદિમાહ. તત્થ અજ્ઝત્તં મે ચિત્તં ઠિતં ભવિસ્સતિ સુસણ્ઠિતં, ન ચ ઉપ્પન્ના પાપકા અકુસલા ધમ્મા ચિત્તં પરિયાદાય ઠસ્સન્તીતિ ઇમિના તાવસ્સ ઓવાદેન નિયકજ્ઝત્તવસેન ચિત્તેકગ્ગતામત્તો મૂલસમાધિ વુત્તો.

તતો ‘‘એત્તકેનેવ સન્તુટ્ઠિં અનાપજ્જિત્વા એવં સો સમાધિ વડ્ઢેતબ્બો’’તિ દસ્સેતું યતો ખો તે ભિક્ખુ અજ્ઝત્તં ચિત્તં ઠિતં હોતિ સુસણ્ઠિતં, ન ચ ઉપ્પન્ના પાપકા અકુસલા ધમ્મા ચિત્તં પરિયાદાય તિટ્ઠન્તિ, તતો તે ભિક્ખુ એવં સિક્ખિતબ્બં ‘‘મેત્તા મે ચેતોવિમુત્તિ ભાવિતા ભવિસ્સતિ…પે… સુસમારદ્ધા’’તિ એવમસ્સ મેત્તાવસેન ભાવનં વડ્ઢેત્વા પુન યતો ખો તે ભિક્ખુ અયં સમાધિ એવં ભાવિતો હોતિ બહુલીકતો, તતો ત્વં ભિક્ખુ ઇમં સમાધિં સવિતક્કસવિચારમ્પિ ભાવેય્યાસીતિઆદિ વુત્તં. તસ્સત્થો – યદા તે ભિક્ખુ અયં મૂલસમાધિ એવં મેત્તાવસેન ભાવિતો હોતિ, તદા ત્વં તાવતકેનપિ તુટ્ઠિં અનાપજ્જિત્વાવ ઇમં મૂલસમાધિં અઞ્ઞેસુપિ આરમ્મણેસુ ચતુક્કપઞ્ચકજ્ઝાનાનિ પાપયમાનો ‘‘સવિતક્કસવિચારમ્પી’’તિઆદિના નયેન ભાવેય્યાસીતિ.

એવં વત્વા ચ પન અવસેસબ્રહ્મવિહારપુબ્બઙ્ગમમ્પિસ્સ અઞ્ઞેસુ આરમ્મણેસુ ચતુક્કપઞ્ચકજ્ઝાનભાવનં કરેય્યાસીતિ દસ્સેન્તો યતો ખો તે ભિક્ખુ અયં સમાધિ એવં ભાવિતો હોતિ સુભાવિતો, તતો તે ભિક્ખુ એવં સિક્ખિતબ્બં ‘‘કરુણા મે ચેતોવિમુત્તી’’તિઆદિમાહ. એવં મેત્તાપુબ્બઙ્ગમં ચતુક્કપઞ્ચકજ્ઝાનભાવનં દસ્સેત્વા પુન કાયાનુપસ્સનાદિપુબ્બઙ્ગમં દસ્સેતું યતો ખો તે ભિક્ખુ અયં સમાધિ એવં ભાવિતો હોતિ સુભાવિતો, તતો તે ભિક્ખુ એવં સિક્ખિતબ્બં ‘‘કાયે કાયાનુપસ્સી’’તિઆદિં વત્વા યતો ખો તે ભિક્ખુ અયં સમાધિ એવં ભાવિતો હોતિ સુભાવિતો, તતો ત્વં ભિક્ખુ યેન યેનેવ ગગ્ઘસીતિઆદિમાહ. તત્થ ગગ્ઘસીતિ ગમિસ્સસિ. ફાસુંયેવાતિ ઇમિના અરહત્તં દસ્સેતિ. અરહત્તપ્પત્તો હિ સબ્બિરિયાપથેસુ ફાસુ વિહરતિ નામ.