(૬) ૧. પુગ્ગલવગ્ગવણ્ણના

૫૩. દુતિયપણ્ણાસકસ્સ પઠમે ચક્કવત્તિના સદ્ધિં ગહિતત્તા ‘‘લોકાનુકમ્પાયા’’તિ ન વુત્તં. એત્થ ચ ચક્કવત્તિનો ઉપ્પત્તિયા દ્વે સમ્પત્તિયો લભન્તિ, બુદ્ધાનં ઉપ્પત્તિયા તિસ્સોપિ.

૫૪. દુતિયે અચ્છરિયમનુસ્સાતિ આચિણ્ણમનુસ્સા અબ્ભુતમનુસ્સા.

૫૫. તતિયે બહુનો જનસ્સ અનુતપ્પા હોતીતિ મહાજનસ્સ અનુતાપકારી હોતિ. તત્થ ચક્કવત્તિનો કાલકિરિયા એકચક્કવાળે દેવમનુસ્સાનં અનુતાપં કરોતિ, તથાગતસ્સ કાલકિરિયા દસસુ ચક્કવાળસહસ્સેસુ.

૫૬. ચતુત્થે થૂપારહાતિ થૂપસ્સ યુત્તા અનુચ્છવિકા. ચક્કવત્તિનો હિ ચેતિયં પટિજગ્ગિત્વા દ્વે સમ્પત્તિયો લભન્તિ, બુદ્ધાનં ચેતિયં પટિજગ્ગિત્વા તિસ્સોપિ.

૫૭. પઞ્ચમે બુદ્ધાતિ અત્તનો આનુભાવેન ચત્તારિ સચ્ચાનિ બુદ્ધા.

૫૮. છટ્ઠે ફલન્તિયાતિ સદ્દં કરોન્તિયા. ન સન્તસન્તીતિ ન ભાયન્તિ. તત્થ ખીણાસવો અત્તનો સક્કાયદિટ્ઠિયા પહીનત્તા ન ભાયતિ, હત્થાજાનીયો સક્કાયદિટ્ઠિયા બલવત્તાતિ. સત્તમટ્ઠમેસુપિ એસેવ નયો.

૬૧. નવમે કિંપુરિસાતિ કિન્નરા. માનુસિં વાચં ન ભાસન્તીતિ મનુસ્સકથં ન કથેન્તિ. ધમ્માસોકસ્સ કિર એકં કિન્નરં આનેત્વા દસ્સેસું. સો ‘‘કથાપેથ ન’’ન્તિ આહ. કિન્નરો કથેતું ન ઇચ્છતિ. એકો પુરિસો ‘‘અહમેતં કથાપેસ્સામી’’તિ હેટ્ઠાપાસાદં ઓતારેત્વા દ્વે ખાણુકે કોટ્ટેત્વા ઉક્ખલિં આરોપેસિ. સા ઉભતોપસ્સેહિ પતતિ. તં દિસ્વા કિન્નરો ‘‘કિં અઞ્ઞં એકં ખાણુકં કોટ્ટેતું ન વટ્ટતી’’તિ એત્તકમેવ આહ. પુન અપરભાગે દ્વે કિન્નરે આનેત્વા દસ્સેસું. રાજા ‘‘કથાપેથ ને’’તિ આહ. તે કથેતું ન ઇચ્છિંસુ. એકો પુરિસો ‘‘અહમેતે કથાપેસ્સામી’’તિ તે ગહેત્વા અન્તરાપણં અગમાસિ. તત્થેકો અમ્બપક્કઞ્ચ મચ્છે ચ અદ્દસ, એકો કબિટ્ઠફલઞ્ચ અમ્બિલિકાફલઞ્ચ. તત્થ પુરિમો ‘‘મહાવિસં મનુસ્સા ખાદન્તિ, કથં તે કિલાસિનો ન હોન્તી’’તિ આહ. ઇતરો ‘‘કથં ઇમે એતં નિસ્સાય કુટ્ઠિનો ન હોન્તી’’તિ આહ. એવં માનુસિં વાચં કથેતું સક્કોન્તાપિ દ્વે અત્થે સમ્પસ્સમાના ન કથેન્તીતિ.

૬૨. દસમે અપ્પટિવાનોતિ અનુકણ્ઠિતો અપચ્ચોસક્કિતો.

૬૩. એકાદસમે અસન્તસન્નિવાસન્તિ અસપ્પુરિસાનં સન્નિવાસં. ન વદેય્યાતિ ઓવાદેન વા અનુસાસનિયા વા ન વદેય્ય, મા વદતૂતિ અત્થો. થેરમ્પાહં ન વદેય્યન્તિ અહમ્પિ થેરં ભિક્ખું ઓવાદાનુસાસનિવસેન ન વદેય્યં. અહિતાનુકમ્પીતિ અહિતં ઇચ્છમાનો. નો હિતાનુકમ્પીતિ હિતં અનિચ્છમાનો. નોતિ નં વદેય્યન્તિ ‘‘અહં તવ વચનં ન કરિસ્સ’’ન્તિ નં વદેય્યં. વિહેઠેય્યન્તિ વચનસ્સ અકરણેન વિહેઠેય્યં. પસ્સમ્પિસ્સ નપ્પટિકરેય્યન્તિ પસ્સન્તોપિ જાનન્તોપિ અહં તસ્સ વચનં ન કરેય્યં. ઇમિના ઉપાયેન સબ્બત્થ અત્થો વેદિતબ્બો. સુક્કપક્ખે પન સાધૂતિ નં વદેય્યન્તિ ‘‘સાધુ ભદ્દકં સુકથિતં તયા’’તિ તસ્સ કથં અભિનન્દન્તો નં વદેય્યન્તિ અત્થો.

૬૪. દ્વાદસમે ઉભતો વચીસંસારોતિ દ્વીસુપિ પક્ખેસુ અઞ્ઞમઞ્ઞં અક્કોસનપચ્ચક્કોસનવસેન સંસરમાના વાચા વચીસંસારો. દિટ્ઠિપળાસોતિ દિટ્ઠિં નિસ્સાય ઉપ્પજ્જનકો યુગગ્ગાહલક્ખણો પળાસો દિટ્ઠિપળાસો નામ. ચેતસો આઘાતોતિ કોપો. સો હિ ચિત્તં આઘાતેન્તો ઉપ્પજ્જતિ. અપ્પચ્ચયોતિ અતુટ્ઠાકારો, દોમનસ્સન્તિ અત્થો. અનભિરદ્ધીતિ કોપોયેવ. સો હિ અનભિરાધનવસેન અનભિરદ્ધીતિ વુચ્ચતિ. અજ્ઝત્તં અવૂપસન્તં હોતીતિ સબ્બમ્પેતં નિયકજ્ઝત્તસઙ્ખાતે અત્તનો ચિત્તે ચ સદ્ધિવિહારિકઅન્તેવાસિકસઙ્ખાતાય અત્તનો પરિસાય ચ અવૂપસન્તં હોતિ. તસ્મેતન્તિ તસ્મિં એતં. સેસં વુત્તનયેનેવ વેદિતબ્બન્તિ.

પુગ્ગલવગ્ગો પઠમો.