૨. સુત્તાહરણકથા
૨૮૧. અનાગામિમગ્ગેન સક્કાયદિટ્ઠિં વિચિકિચ્છં સીલબ્બતપરામાસં જહતીતિ? આમન્તા. નનુ તિણ્ણં સંયોજનાનં પહાના સોતાપત્તિફલં વુત્તં ભગવતાતિ? આમન્તા. હઞ્ચિ તિણ્ણં સંયોજનાનં પહાના સોતાપત્તિફલં વુત્તં ભગવતા, નો ચ વત રે વત્તબ્બે – ‘‘અનાગામિમગ્ગેન સક્કાયદિટ્ઠિં વિચિકિચ્છં સીલબ્બતપરામાસં જહતી’’તિ. અનાગામિમગ્ગેન ઓળારિકં કામરાગં ઓળારિકં બ્યાપાદં જહતીતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….
અનાગામિમગ્ગેન ઓળારિકં કામરાગં ઓળારિકં બ્યાપાદં જહતીતિ? આમન્તા. નનુ કામરાગબ્યાપાદાનં તનુભાવા સકદાગામિફલં વુત્તં ભગવતાતિ? આમન્તા. હઞ્ચિ કામરાગબ્યાપાદાનં તનુભાવા સકદાગામિફલં વુત્તં ભગવતા, નો ચ વત રે વત્તબ્બે – ‘‘અનાગામિમગ્ગેન ઓળારિકં કામરાગં ઓળારિકં બ્યાપાદં જહતી’’તિ.
પુથુજ્જનો કામેસુ વીતરાગો સહ ધમ્માભિસમયા અનાગામિફલે સણ્ઠાતીતિ? આમન્તા. યે કેચિ ધમ્મં અભિસમેન્તિ, સબ્બે તે સહ ધમ્માભિસમયા અનાગામિફલે સણ્ઠહન્તીતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….
ન વત્તબ્બં – ‘‘જહતિ પુથુજ્જનો કામરાગબ્યાપાદ’’ન્તિ? આમન્તા. નનુ વુત્તં ભગવતા –
‘‘અહેસું તે [અહિંસકા (અ. નિ. ૬.૫૪)] અતીતંસે, છ સત્થારો યસસ્સિનો;
નિરામગન્ધા કરુણેધિમુત્તા [કરુણાધિમુત્તા (સી. ક.)], કામસંયોજનાતિગા.
‘‘કામરાગં વિરાજેત્વા, બ્રહ્મલોકૂપગા અહુ;
અહેસું સાવકા તેસં, અનેકાનિ સતાનિપિ.
‘‘નિરામગન્ધા કરુણેધિમુત્તા, કામસંયોજનાતિગા;
કામરાગં વિરાજેત્વા, બ્રહ્મલોકૂપગા અહૂ’’તિ [અ. નિ. ૬.૫૪].
અત્થેવ સુત્તન્તોતિ? આમન્તા. તેન હિ જહતિ પુથુજ્જનો કામરાગબ્યાપાદન્તિ.
જહતિ પુથુજ્જનો કામરાગબ્યાપાદન્તિ? આમન્તા. નનુ વુત્તં ભગવતા – ‘‘સો હિ નામ, ભિક્ખવે, સુનેત્તો સત્થા એવં દીઘાયુકો સમાનો એવં ચિરટ્ઠિતિકો અપરિમુત્તો અહોસિ જાતિયા જરાય મરણેન સોકેહિ પરિદેવેહિ દુક્ખેહિ દોમનસ્સેહિ ઉપાયાસેહિ અપરિમુત્તો દુક્ખસ્માતિ વદામિ. તં કિસ્સ હેતુ? ચતુન્નં ધમ્માનં અનનુબોધા અપ્પટિવેધા. કતમેસં ચતુન્નં? અરિયસ્સ સીલસ્સ અનનુબોધા અપ્પટિવેધા, અરિયસ્સ સમાધિસ્સ, અરિયાય પઞ્ઞાય, અરિયાય વિમુત્તિયા અનનુબોધા અપ્પટિવેધા. તયિદં, ભિક્ખવે, અરિયં સીલં અનુબુદ્ધં પટિવિદ્ધં, અરિયો સમાધિ અનુબુદ્ધો પટિવિદ્ધો, અરિયા પઞ્ઞા અનુબુદ્ધા પટિવિદ્ધા, અરિયા વિમુત્તિ અનુબુદ્ધા પટિવિદ્ધા, ઉચ્છિન્ના ભવતણ્હા, ખીણા ભવનેત્તિ, નત્થિ દાનિ પુનબ્ભવોતિ.
‘‘સીલં સમાધિ પઞ્ઞા ચ, વિમુત્તિ ચ અનુત્તરા;
અનુબુદ્ધા ઇમે ધમ્મા, ગોતમેન યસસ્સિના.
‘‘ઇતિ બુદ્ધો અભિઞ્ઞાય, ધમ્મમક્ખાસિ ભિક્ખુનં;
દુક્ખસ્સન્તકરો સત્થા, ચક્ખુમા પરિનિબ્બુતો’’તિ [અ. નિ. ૭.૬૬].
અત્થેવ સુત્તન્તોતિ? આમન્તા. તેન હિ ન વત્તબ્બં – ‘‘જહતિ પુથુજ્જનો કામરાગબ્યાપાદ’’ન્તિ.
જહતિકથા નિટ્ઠિતા.