૧. સુદ્ધબ્રહ્મચરિયકથા

૨૬૯. નત્થિ દેવેસુ બ્રહ્મચરિયવાસોતિ? આમન્તા. સબ્બે દેવા જળા એલમૂગા [એળમૂગા (સ્યા.)] અવિઞ્ઞૂ હત્થસંવાચિકા નપ્પટિબલા સુભાસિતદુબ્ભાસિતાનં અત્થમઞ્ઞાતું, સબ્બે દેવા ન બુદ્ધે પસન્ના ન ધમ્મે પસન્ના ન સઙ્ઘે પસન્ના, ન બુદ્ધં ભગવન્તં પયિરુપાસન્તિ, ન બુદ્ધં ભગવન્તં પઞ્હં પુચ્છન્તિ, ન બુદ્ધેન ભગવતા પઞ્હે વિસ્સજ્જિતે અત્તમના, સબ્બે દેવા કમ્માવરણેન સમન્નાગતા કિલેસાવરણેન સમન્નાગતા વિપાકાવરણેન સમન્નાગતા અસ્સદ્ધા અચ્છન્દિકા દુપ્પઞ્ઞા અભબ્બા નિયામં ઓક્કમિતું કુસલેસુ ધમ્મેસુ સમ્મત્તં, સબ્બે દેવા માતુઘાતકા પિતુઘાતકા અરહન્તઘાતકા રુહિરુપ્પાદકા સઙ્ઘભેદકા, સબ્બે દેવા પાણાતિપાતિનો અદિન્નાદાયિનો કામેસુમિચ્છાચારિનો મુસાવાદિનો પિસુણવાચા ફરુસાવાચા સમ્ફપ્પલાપિનો અભિજ્ઝાલુનો બ્યાપન્નચિત્તા મિચ્છાદિટ્ઠિકાતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

નનુ અત્થિ દેવા અજળા અનેલમૂગા વિઞ્ઞૂ ન હત્થસંવાચિકા પટિબલા સુભાસિતદુબ્ભાસિતાનં અત્થમઞ્ઞાતું, અત્થિ દેવા બુદ્ધે પસન્ના ધમ્મે પસન્ના સઙ્ઘે પસન્ના, બુદ્ધં ભગવન્તં પયિરુપાસન્તિ, બુદ્ધં ભગવન્તં પઞ્હં પુચ્છન્તિ, બુદ્ધેન ભગવતા પઞ્હે વિસ્સજ્જિતે અત્તમના હોન્તિ, અત્થિ દેવા ન કમ્માવરણેન સમન્નાગતા ન કિલેસાવરણેન સમન્નાગતા ન વિપાકાવરણેન સમન્નાગતા સદ્ધા છન્દિકા પઞ્ઞવન્તો ભબ્બા નિયામં ઓક્કમિતું કુસલેસુ ધમ્મેસુ સમ્મત્તં, અત્થિ દેવા ન માતુઘાતકા ન પિતુઘાતકા ન અરહન્તઘાતકા ન રુહિરુપ્પાદકા ન સઙ્ઘભેદકા, અત્થિ દેવા ન પાણાતિપાતિનો ન અદિન્નાદાયિનો ન કામેસુમિચ્છાચારિનો ન મુસાવાદિનો ન પિસુણાવાચા ન ફરુસાવાચા ન સમ્ફપ્પલાપિનો ન અભિજ્ઝાલુનો અબ્યાપન્નચિત્તા સમ્માદિટ્ઠિકાતિ? આમન્તા.

હઞ્ચિ અત્થિ દેવા અજળા અનેલમૂગા વિઞ્ઞૂ ન હત્થસંવાચિકા પટિબલા સુભાસિતદુબ્ભાસિતાનં અત્થમઞ્ઞાતું…પે… અત્થિ દેવા બુદ્ધે પસન્ના…પે… સમ્માદિટ્ઠિકા, નો ચ વત રે વત્તબ્બે – ‘‘નત્થિ દેવેસુ બ્રહ્મચરિયવાસો’’તિ.

૨૭૦. અત્થિ દેવેસુ બ્રહ્મચરિયવાસોતિ? આમન્તા. અત્થિ તત્થ પબ્બજ્જા મુણ્ડિયં કાસાવધારણા પત્તધારણા, દેવેસુ સમ્માસમ્બુદ્ધા ઉપ્પજ્જન્તિ, પચ્ચેકસમ્બુદ્ધા ઉપ્પજ્જન્તિ, સાવકયુગં ઉપ્પજ્જતીતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

દેવેસુ પબ્બજ્જા નત્થીતિ, નત્થિ દેવેસુ બ્રહ્મચરિયવાસોતિ? આમન્તા. યત્થ અત્થિ પબ્બજ્જા તત્થેવ બ્રહ્મચરિયવાસો, યત્થ નત્થિ પબ્બજ્જા નત્થિ તત્થ બ્રહ્મચરિયવાસોતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે… યત્થ અત્થિ પબ્બજ્જા તત્થેવ બ્રહ્મચરિયવાસો, યત્થ નત્થિ પબ્બજ્જા નત્થિ તત્થ બ્રહ્મચરિયવાસોતિ? આમન્તા. યો પબ્બજતિ તસ્સેવ બ્રહ્મચરિયવાસો, યો ન પબ્બજતિ નત્થિ તસ્સ બ્રહ્મચરિયવાસોતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

દેવેસુ મુણ્ડિયં નત્થીતિ, નત્થિ દેવેસુ બ્રહ્મચરિયવાસોતિ? આમન્તા. યત્થ અત્થિ મુણ્ડિયં તત્થેવ બ્રહ્મચરિયવાસો, યત્થ નત્થિ મુણ્ડિયં નત્થિ તત્થ બ્રહ્મચરિયવાસોતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે… યત્થ અત્થિ મુણ્ડિયં તત્થેવ બ્રહ્મચરિયવાસો, યત્થ નત્થિ મુણ્ડિયં નત્થિ તત્થ બ્રહ્મચરિયવાસોતિ? આમન્તા. યો મુણ્ડો હોતિ તસ્સેવ બ્રહ્મચરિયવાસો, યો મુણ્ડો ન હોતિ નત્થિ તસ્સ બ્રહ્મચરિયવાસોતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

દેવેસુ કાસાવધારણા નત્થીતિ, નત્થિ દેવેસુ બ્રહ્મચરિયવાસોતિ? આમન્તા. યત્થ અત્થિ કાસાવધારણા તત્થેવ બ્રહ્મચરિયવાસો, યત્થ નત્થિ કાસાવધારણા નત્થિ તત્થ બ્રહ્મચરિયવાસોતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે… યત્થ અત્થિ કાસાવધારણા તત્થેવ બ્રહ્મચરિયવાસો, યત્થ નત્થિ કાસાવધારણા નત્થિ તત્થ બ્રહ્મચરિયવાસોતિ? આમન્તા. યો કાસાવં ધારેતિ તસ્સેવ બ્રહ્મચરિયવાસો, યો કાસાવં ન ધારેતિ નત્થિ તસ્સ બ્રહ્મચરિયવાસોતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

દેવેસુ પત્તધારણા નત્થીતિ, નત્થિ દેવેસુ બ્રહ્મચરિયવાસોતિ? આમન્તા. યત્થ અત્થિ પત્તધારણા તત્થેવ બ્રહ્મચરિયવાસો, યત્થ નત્થિ પત્તધારણા નત્થિ તત્થ બ્રહ્મચરિયવાસોતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે… યત્થ અત્થિ પત્તધારણા તત્થેવ બ્રહ્મચરિયવાસો, યત્થ નત્થિ પત્તધારણા નત્થિ તત્થ બ્રહ્મચરિયવાસોતિ? આમન્તા? યો પત્તં ધારેતિ તસ્સેવ બ્રહ્મચરિયવાસો, યો પત્તં ન ધારેતિ નત્થિ તસ્સ બ્રહ્મચરિયવાસોતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

દેવેસુ સમ્માસમ્બુદ્ધા નુપ્પજ્જન્તીતિ, નત્થિ દેવેસુ બ્રહ્મચરિયવાસોતિ? આમન્તા. યત્થ સમ્માસમ્બુદ્ધા ઉપ્પજ્જન્તિ તત્થેવ બ્રહ્મચરિયવાસો, યત્થ સમ્માસમ્બુદ્ધા નુપ્પજ્જન્તિ નત્થિ તત્થ બ્રહ્મચરિયવાસોતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે… યત્થ સમ્માસમ્બુદ્ધા ઉપ્પજ્જન્તિ તત્થેવ બ્રહ્મચરિયવાસો, યત્થ સમ્માસમ્બુદ્ધા નુપ્પજ્જન્તિ નત્થિ તત્થ બ્રહ્મચરિયવાસોતિ? આમન્તા. લુમ્બિનિયા ભગવા જાતો, બોધિયા મૂલે અભિસમ્બુદ્ધો, બારાણસિયં ભગવતા ધમ્મચક્કં પવત્તિતં; તત્થેવ બ્રહ્મચરિયવાસો, નત્થઞ્ઞત્ર બ્રહ્મચરિયવાસોતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

દેવેસુ પચ્ચેકસમ્બુદ્ધા નુપ્પજ્જન્તીતિ, નત્થિ દેવેસુ બ્રહ્મચરિયવાસોતિ? આમન્તા. યત્થ પચ્ચેકસમ્બુદ્ધા ઉપ્પજ્જન્તિ તત્થેવ બ્રહ્મચરિયવાસો, યત્થ પચ્ચેકસમ્બુદ્ધા નુપ્પજ્જન્તિ નત્થિ તત્થ બ્રહ્મચરિયવાસોતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે… યત્થ પચ્ચેકસમ્બુદ્ધા ઉપ્પજ્જન્તિ તત્થેવ બ્રહ્મચરિયવાસો, યત્થ પચ્ચેકસમ્બુદ્ધા નુપ્પજ્જન્તિ નત્થિ તત્થ બ્રહ્મચરિયવાસોતિ? આમન્તા. મજ્ઝિમેસુ જનપદેસુ પચ્ચેકસમ્બુદ્ધા ઉપ્પજ્જન્તિ, તત્થેવ બ્રહ્મચરિયવાસો, નત્થઞ્ઞત્ર બ્રહ્મચરિયવાસોતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

દેવેસુ સાવકયુગં નુપ્પજ્જતીતિ, નત્થિ દેવેસુ બ્રહ્મચરિયવાસોતિ? આમન્તા. યત્થ સાવકયુગં ઉપ્પજ્જતિ તત્થેવ બ્રહ્મચરિયવાસો, યત્થ સાવકયુગં નુપ્પજ્જતિ નત્થિ તત્થ બ્રહ્મચરિયવાસોતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે… યત્થ સાવકયુગં ઉપ્પજ્જતિ તત્થેવ બ્રહ્મચરિયવાસો, યત્થ સાવકયુગં નુપ્પજ્જતિ નત્થિ તત્થ બ્રહ્મચરિયવાસોતિ? આમન્તા. મગધેસુ સાવકયુગં ઉપ્પન્નં, તત્થેવ બ્રહ્મચરિયવાસો, નત્થઞ્ઞત્ર બ્રહ્મચરિયવાસોતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

૨૭૧. અત્થિ દેવેસુ બ્રહ્મચરિયવાસોતિ? આમન્તા. સબ્બદેવેસુ અત્થિ બ્રહ્મચરિયવાસોતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

અત્થિ મનુસ્સેસુ બ્રહ્મચરિયવાસોતિ? આમન્તા. સબ્બમનુસ્સેસુ અત્થિ બ્રહ્મચરિયવાસોતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

અત્થિ દેવેસુ બ્રહ્મચરિયવાસોતિ? આમન્તા. અસઞ્ઞસત્તેસુ દેવેસુ અત્થિ બ્રહ્મચરિયવાસોતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

અત્થિ મનુસ્સેસુ બ્રહ્મચરિયવાસોતિ? આમન્તા. પચ્ચન્તિમેસુ જનપદેસુ અત્થિ બ્રહ્મચરિયવાસો મિલક્ખેસુ [મિલક્ખૂસુ (સ્યા. ક.)] અવિઞ્ઞાતારેસુ યત્થ નત્થિ ગતિ ભિક્ખૂનં ભિક્ખુનીનં ઉપાસકાનં ઉપાસિકાનન્તિ? ન હેવં વત્તબ્બે.

અત્થિ દેવેસુ બ્રહ્મચરિયવાસોતિ? અત્થિ યત્થ અત્થિ, અત્થિ યત્થ નત્થીતિ. અસઞ્ઞસત્તેસુ દેવેસુ અત્થિ યત્થ અત્થિ, અત્થિ યત્થ નત્થિ બ્રહ્મચરિયવાસો, સઞ્ઞસત્તેસુ [અસઞ્ઞસત્તેસુ (ક.)] દેવેસુ અત્થિ યત્થ અત્થિ, અત્થિ યત્થ નત્થિ બ્રહ્મચરિયવાસોતિ? ન હેવં વત્તબ્બે.

દેવેસુ અત્થિ યત્થ અત્થિ, અત્થિ યત્થ નત્થિ બ્રહ્મચરિયવાસોતિ? આમન્તા. કત્થ અત્થિ, કત્થ નત્થીતિ? અસઞ્ઞસત્તેસુ દેવેસુ નત્થિ બ્રહ્મચરિયવાસો, સઞ્ઞસત્તેસુ [અસઞ્ઞસત્તેસુ (ક.)] દેવેસુ અત્થિ બ્રહ્મચરિયવાસોતિ. અસઞ્ઞસત્તેસુ દેવેસુ નત્થિ બ્રહ્મચરિયવાસોતિ? આમન્તા. સઞ્ઞસત્તેસુ [અસઞ્ઞસત્તેસુ (ક.)] દેવેસુ નત્થિ બ્રહ્મચરિયવાસોતિ? ન હેવં વત્તબ્બે.

સઞ્ઞસત્તેસુ દેવેસુ અત્થિ બ્રહ્મચરિયવાસોતિ? આમન્તા. અસઞ્ઞસત્તેસુ દેવેસુ અત્થિ બ્રહ્મચરિયવાસોતિ? ન હેવં વત્તબ્બે.

અત્થિ મનુસ્સેસુ બ્રહ્મચરિયવાસોતિ? અત્થિ યત્થ અત્થિ, અત્થિ યત્થ નત્થીતિ. પચ્ચન્તિમેસુ જનપદેસુ અત્થિ યત્થ અત્થિ, અત્થિ યત્થ નત્થિ બ્રહ્મચરિયવાસો મિલક્ખેસુ અવિઞ્ઞાતારેસુ યત્થ નત્થિ ગતિ ભિક્ખૂનં ભિક્ખુનીનં ઉપાસકાનં ઉપાસિકાનં, મજ્ઝિમેસુ જનપદેસુ અત્થિ યત્થ અત્થિ, અત્થિ યત્થ નત્થિ બ્રહ્મચરિયવાસોતિ? ન હેવં વત્તબ્બે.

મનુસ્સેસુ અત્થિ યત્થ અત્થિ, અત્થિ યત્થ નત્થિ બ્રહ્મચરિયવાસોતિ? આમન્તા. કત્થ અત્થિ, કત્થ નત્થીતિ? પચ્ચન્તિમેસુ જનપદેસુ નત્થિ બ્રહ્મચરિયવાસો મિલક્ખેસુ અવિઞ્ઞાતારેસુ યત્થ નત્થિ ગતિ ભિક્ખૂનં ભિક્ખુનીનં ઉપાસકાનં ઉપાસિકાનં, મજ્ઝિમેસુ જનપદેસુ અત્થિ બ્રહ્મચરિયવાસોતિ. પચ્ચન્તિમેસુ જનપદેસુ નત્થિ બ્રહ્મચરિયવાસો મિલક્ખેસુ અવિઞ્ઞાતારેસુ યત્થ નત્થિ ગતિ ભિક્ખૂનં ભિક્ખુનીનં ઉપાસકાનં ઉપાસિકાનન્તિ? આમન્તા. મજ્ઝિમેસુ જનપદેસુ નત્થિ બ્રહ્મચરિયવાસોતિ? ન હેવં વત્તબ્બે.

મજ્ઝિમેસુ જનપદેસુ અત્થિ બ્રહ્મચરિયવાસોતિ? આમન્તા. પચ્ચન્તિમેસુ જનપદેસુ અત્થિ બ્રહ્મચરિયવાસો મિલક્ખેસુ અવિઞ્ઞાતારેસુ યત્થ નત્થિ ગતિ ભિક્ખૂનં ભિક્ખુનીનં ઉપાસકાનં ઉપાસિકાનન્તિ? ન હેવં વત્તબ્બે.

અત્થિ દેવેસુ બ્રહ્મચરિયવાસોતિ? આમન્તા. નનુ વુત્તં ભગવતા – ‘‘તીહિ, ભિક્ખવે, ઠાનેહિ જમ્બુદીપકા મનુસ્સા ઉત્તરકુરુકે ચ મનુસ્સે અધિગ્ગણ્હન્તિ દેવે ચ તાવતિંસે! કતમેહિ તીહિ? સૂરા, સતિમન્તો, ઇધ બ્રહ્મચરિયવાસો’’તિ [અ. નિ. ૯.૨૧]. અત્થેવ સુત્તન્તોતિ? આમન્તા. તેન હિ નત્થિ દેવેસુ બ્રહ્મચરિયવાસોતિ.

સાવત્થિયં વુત્તં ભગવતા – ‘‘ઇધ બ્રહ્મચરિયવાસો’’તિ? આમન્તા. સાવત્થિયંયેવ બ્રહ્મચરિયવાસો, નત્થિ અઞ્ઞત્ર બ્રહ્મચરિયવાસોતિ? ન હેવં વત્તબ્બે.

૨૭૨. અનાગામિસ્સ પુગ્ગલસ્સ પઞ્ચોરમ્ભાગિયાનિ સંયોજનાનિ પહીનાનિ, પઞ્ચુદ્ધમ્ભાગિયાનિ સંયોજનાનિ અપ્પહીનાનિ, ઇતો ચુતસ્સ તત્થ ઉપપન્નસ્સ કુહિં ફલુપ્પત્તીતિ? તત્થેવ. હઞ્ચિ અનાગામિસ્સ પુગ્ગલસ્સ પઞ્ચોરમ્ભાગિયાનિ સંયોજનાનિ પહીનાનિ, પઞ્ચુદ્ધમ્ભાગિયાનિ સંયોજનાનિ અપ્પહીનાનિ, ઇતો ચુતસ્સ તત્થ ઉપપન્નસ્સ તહિં ફલુપ્પત્તિ; નો ચ વત રે વત્તબ્બે – ‘‘નત્થિ દેવેસુ બ્રહ્મચરિયવાસો’’તિ.

અનાગામિસ્સ પુગ્ગલસ્સ પઞ્ચોરમ્ભાગિયાનિ સંયોજનાનિ પહીનાનિ, પઞ્ચુદ્ધમ્ભાગિયાનિ સંયોજનાનિ અપ્પહીનાનિ, ઇતો ચુતસ્સ તત્થ ઉપપન્નસ્સ કુહિં ભારોહરણં, કુહિં દુક્ખપરિઞ્ઞાતં, કુહિં કિલેસપ્પહાનં, કુહિં નિરોધસચ્છિકિરિયા, કુહિં અકુપ્પપટિવેધોતિ? તત્થેવ. હઞ્ચિ અનાગામિસ્સ પુગ્ગલસ્સ પઞ્ચોરમ્ભાગિયાનિ સંયોજનાનિ પહીનાનિ, પઞ્ચુદ્ધમ્ભાગિયાનિ સંયોજનાનિ અપ્પહીનાનિ, ઇતો ચુતસ્સ તત્થ ઉપપન્નસ્સ તહિં અકુપ્પપટિવેધો; નો ચ વત રે વત્તબ્બે – ‘‘નત્થિ દેવેસુ બ્રહ્મચરિયવાસો’’તિ.

અનાગામિસ્સ પુગ્ગલસ્સ પઞ્ચોરમ્ભાગિયાનિ સંયોજનાનિ પહીનાનિ, પઞ્ચુદ્ધમ્ભાગિયાનિ સંયોજનાનિ અપ્પહીનાનિ, ઇતો ચુતસ્સ તત્થ ઉપપન્નસ્સ તહિં ફલુપ્પત્તિ, તહિં ભારોહરણં, તહિં દુક્ખપરિઞ્ઞાતં, તહિં કિલેસપ્પહાનં, તહિં નિરોધસચ્છિકિરિયા, તહિં અકુપ્પપટિવેધો; કેનટ્ઠેન વદેસિ – ‘‘નત્થિ દેવેસુ બ્રહ્મચરિયવાસો’’તિ? હન્દ હિ અનાગામી પુગ્ગલો ઇધ ભાવિતેન મગ્ગેન તત્થ ફલં સચ્છિકરોતીતિ [સચ્છિકરોતિ (બહૂસુ)].