૨૦. વીસતિમવગ્ગો

(૧૯૪) ૧. અસઞ્ચિચ્ચકથા

૮૫૭. અસઞ્ચિચ્ચ માતરં જીવિતા વોરોપેત્વા આનન્તરિકો હોતીતિ? આમન્તા. અસઞ્ચિચ્ચ પાણં હન્ત્વા પાણાતિપાતી હોતીતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે… અસઞ્ચિચ્ચ માતરં જીવિતા વોરોપેત્વા આનન્તરિકો હોતીતિ? આમન્તા. અસઞ્ચિચ્ચ અદિન્નં આદિયિત્વા…પે… મુસા ભણિત્વા મુસાવાદી હોતીતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

અસઞ્ચિચ્ચ પાણં હન્ત્વા પાણાતિપાતી ન હોતીતિ? આમન્તા. અસઞ્ચિચ્ચ માતરં જીવિતા વોરોપેત્વા આનન્તરિકો ન હોતીતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે… અસઞ્ચિચ્ચ અદિન્નં આદિયિત્વા…પે… મુસા ભણિત્વા મુસાવાદી ન હોતીતિ? આમન્તા. અસઞ્ચિચ્ચ માતરં જીવિતા વોરોપેત્વા આનન્તરિકો ન હોતીતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

૮૫૮. અસઞ્ચિચ્ચ માતરં જીવિતા વોરોપેત્વા આનન્તરિકો હોતીતિ? આમન્તા. ‘‘અસઞ્ચિચ્ચ માતરં જીવિતા વોરોપેત્વા આનન્તરિકો હોતી’’તિ – અત્થેવ સુત્તન્તોતિ? નત્થિ. ‘‘સઞ્ચિચ્ચ માતરં જીવિતા વોરોપેત્વા આનન્તરિકો હોતી’’તિ – અત્થેવ સુત્તન્તોતિ? આમન્તા. હઞ્ચિ ‘‘સઞ્ચિચ્ચ માતરં જીવિતા વોરોપેત્વા આનન્તરિકો હોતી’’તિ – અત્થેવ સુત્તન્તો, નો ચ વત રે વત્તબ્બે – ‘‘અસઞ્ચિચ્ચ માતરં જીવિતા વોરોપેત્વા આનન્તરિકો હોતી’’તિ.

૮૫૯. ન વત્તબ્બં – ‘‘માતુઘાતકો આનન્તરિકો’’તિ? આમન્તા. નનુ માતા જીવિતા વોરોપિતાતિ? આમન્તા. હઞ્ચિ માતા જીવિતા વોરોપિતા, તેન વત રે વત્તબ્બે – ‘‘માતુઘાતકો આનન્તરિકો’’તિ.

ન વત્તબ્બં – ‘‘પિતુઘાતકો આનન્તરિકો’’તિ? આમન્તા. નનુ પિતા જીવિતા વોરોપિતોતિ? આમન્તા. હઞ્ચિ પિતા જીવિતા વોરોપિતો, તેન વત રે વત્તબ્બે – ‘‘પિતુઘાતકો આનન્તરિકો’’તિ.

ન વત્તબ્બં – ‘‘અરહન્તઘાતકો આનન્તરિકો’’તિ? આમન્તા. નનુ અરહા જીવિતા વોરોપિતોતિ? આમન્તા. હઞ્ચિ અરહા જીવિતા વોરોપિતો, તેન વત રે વત્તબ્બે – ‘‘અરહન્તઘાતકો આનન્તરિકો’’તિ.

ન વત્તબ્બં – ‘‘રુહિરુપ્પાદકો આનન્તરિકો’’તિ? આમન્તા. નનુ તથાગતસ્સ લોહિતં ઉપ્પાદિતન્તિ? આમન્તા. હઞ્ચિ તથાગતસ્સ લોહિતં ઉપ્પાદિતં, તેન વત રે વત્તબ્બે – ‘‘રુહિરુપ્પાદકો આનન્તરિકો’’તિ.

૮૬૦. સઙ્ઘભેદકો આનન્તરિકોતિ? આમન્તા. સબ્બે સઙ્ઘભેદકા આનન્તરિકાતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે… સબ્બે સઙ્ઘભેદકા આનન્તરિકાતિ? આમન્તા. ધમ્મસઞ્ઞી સઙ્ઘભેદકો આનન્તરિકોતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

૮૬૧. ધમ્મસઞ્ઞી સઙ્ઘભેદકો આનન્તરિકોતિ? આમન્તા. નનુ વુત્તં ભગવતા – ‘‘અત્થુપાલિ, સઙ્ઘભેદકો આપાયિકો નેરયિકો કપ્પટ્ઠો અતેકિચ્છો; અત્થુપાલિ, સઙ્ઘભેદકો ન આપાયિકો ન નેરયિકો ન કપ્પટ્ઠો ન અતેકિચ્છો’’તિ! અત્થેવ સુત્તન્તોતિ? આમન્તા. તેન હિ ન વત્તબ્બં – ‘‘ધમ્મસઞ્ઞી સઙ્ઘભેદકો આનન્તરિકો’’તિ.

૮૬૨. ન વત્તબ્બં – ‘‘ધમ્મસઞ્ઞી સઙ્ઘભેદકો આનન્તરિકો’’તિ? આમન્તા. નનુ વુત્તં ભગવતા –

‘‘આપાયિકો નેરયિકો, કપ્પટ્ઠો સઙ્ઘભેદકો;

વગ્ગરતો અધમ્મટ્ઠો, યોગક્ખેમા પધંસતિ;

સઙ્ઘં સમગ્ગં ભેત્વાન, કપ્પં નિરયમ્હિ પચ્ચતી’’તિ [ચૂળવ. ૩૫૪; અ. નિ. ૧૦.૩૯; ઇતિવુ. ૧૮].

અત્થેવ સુત્તન્તોતિ? આમન્તા. તેન હિ સઙ્ઘભેદકો આનન્તરિકોતિ.

અસઞ્ચિચ્ચકથા નિટ્ઠિતા.

૨૦. વીસતિમવગ્ગો

(૧૯૫) ૨. ઞાણકથા

૮૬૩. નત્થિ પુથુજ્જનસ્સ ઞાણન્તિ? આમન્તા. નત્થિ પુથુજ્જનસ્સ પઞ્ઞા પજાનના વિચયો પવિચયો ધમ્મવિચયો સલ્લક્ખણા ઉપલક્ખણા પચ્ચુપલક્ખણાતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે… નનુ અત્થિ પુથુજ્જનસ્સ પઞ્ઞા પજાનના વિચયો…પે… પચ્ચુપલક્ખણાતિ? આમન્તા. હઞ્ચિ અત્થિ પુથુજ્જનસ્સ પઞ્ઞા પજાનના વિચયો…પે… પચ્ચુપલક્ખણા, નો ચ વત રે વત્તબ્બે – ‘‘નત્થિ પુથુજ્જનસ્સ ઞાણ’’ન્તિ.

૮૬૪. નત્થિ પુથુજ્જનસ્સ ઞાણન્તિ? આમન્તા. પુથુજ્જનો પઠમં ઝાનં સમાપજ્જેય્યાતિ? આમન્તા. હઞ્ચિ પુથુજ્જનો પઠમં ઝાનં સમાપજ્જેય્ય, નો ચ વત રે વત્તબ્બે – ‘‘નત્થિ પુથુજ્જનસ્સ ઞાણ’’ન્તિ.

પુથુજ્જનો દુતિયં ઝાનં…પે… તતિયં ઝાનં…પે… ચતુત્થં ઝાનં…પે… આકાસાનઞ્ચાયતનં સમાપજ્જેય્ય, વિઞ્ઞાણઞ્ચાયતનં આકિઞ્ચઞ્ઞાયતનં નેવસઞ્ઞાનાસઞ્ઞાયતનં સમાપજ્જેય્ય, પુથુજ્જનો દાનં દદેય્ય …પે… ચીવરં દદેય્ય, પિણ્ડપાતં દદેય્ય, સેનાસનં દદેય્ય, ગિલાનપચ્ચયભેસજ્જપરિક્ખારં દદેય્યાતિ? આમન્તા. હઞ્ચિ પુથુજ્જનો ગિલાનપચ્ચયભેસજ્જપરિક્ખારં દદેય્ય, નો ચ વત રે વત્તબ્બે – નત્થિ પુથુજ્જનસ્સ ઞાણ’’ન્તિ.

૮૬૫. અત્થિ પુથુજ્જનસ્સ ઞાણન્તિ? આમન્તા. પુથુજ્જનો તેન ઞાણેન દુક્ખં પરિજાનાતિ, સમુદયં પજહતિ, નિરોધં સચ્છિકરોતિ, મગ્ગં ભાવેતીતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

ઞાણકથા નિટ્ઠિતા.

૨૦. વીસતિમવગ્ગો

(૧૯૬) ૩. નિરયપાલકથા

૮૬૬. નત્થિ નિરયેસુ નિરયપાલાતિ? આમન્તા. નત્થિ નિરયેસુ કમ્મકારણાતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે… અત્થિ નિરયેસુ કમ્મકારણાતિ? આમન્તા. અત્થિ નિરયેસુ નિરયપાલાતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

અત્થિ મનુસ્સેસુ કમ્મકારણા, અત્થિ ચ કારણિકાતિ? આમન્તા. અત્થિ નિરયેસુ કમ્મકારણા, અત્થિ ચ કારણિકાતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે… અત્થિ નિરયેસુ કમ્મકારણા, નત્થિ ચ કારણિકાતિ? આમન્તા. અત્થિ મનુસ્સેસુ કમ્મકારણા, નત્થિ ચ કારણિકાતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

૮૬૭. અત્થિ નિરયેસુ નિરયપાલાતિ? આમન્તા. નનુ વુત્તં ભગવતા –

‘‘ન વેસ્સભૂ નોપિ ચ પેત્તિરાજા,

સોમો યમો વેસ્સવણો ચ રાજા;

સકાનિ કમ્માનિ હનન્તિ તત્થ, ઇતો પણુન્નં [પણુણ્ણં (સ્યા. ક.), પનુન્નં (સી.)] પરલોકપત્ત’’ન્તિ.

અત્થેવ સુત્તન્તોતિ? આમન્તા. તેન હિ નત્થિ નિરયેસુ નિરયપાલાતિ.

૮૬૮. નત્થિ નિરયેસુ નિરયપાલાતિ? આમન્તા. નનુ વુત્તં ભગવતા – ‘‘તમેનં, ભિક્ખવે, નિરયપાલા પઞ્ચવિધબન્ધનં નામ કારણં કારેન્તિ [કરોન્તિ (મ. નિ. ૩.૨૫૦; અ. નિ. ૩.૩૬)] – તત્તં અયોખીલં હત્થે ગમેન્તિ, તત્તં અયોખીલં દુતિયે હત્થે ગમેન્તિ, તત્તં અયોખીલં પાદે ગમેન્તિ, તત્તં અયોખીલં દુતિયે પાદે ગમેન્તિ, તત્તં અયોખીલં મજ્ઝેઉરસ્મિં ગમેન્તિ; સો તત્થ દુક્ખા તિબ્બા કટુકા વેદના વેદેતિ; ન ચ તાવ કાલં કરોતિ યાવ ન તં પાપકમ્મં બ્યન્તીહોતી’’તિ [મ. નિ. ૩.૨૫૦; અ. નિ. ૩.૩૬]! અત્થેવ સુત્તન્તોતિ? આમન્તા. તેન હિ અત્થિ નિરયેસુ નિરયપાલાતિ.

નત્થિ નિરયેસુ નિરયપાલાતિ? આમન્તા. નનુ વુત્તં ભગવતા – ‘‘તમેનં, ભિક્ખવે, નિરયપાલા સંવેસેત્વા કુઠારીહિ [કુધારીહિ (સબ્બત્થ)] તચ્છન્તિ…પે… તમેનં, ભિક્ખવે, નિરયપાલા ઉદ્ધમ્પાદં અધોસિરં ઠપેત્વા વાસીહિ તચ્છન્તિ…પે… તમેનં, ભિક્ખવે, નિરયપાલા રથે યોજેત્વા આદિત્તાય પથવિયા સમ્પજ્જલિતાય સજોતિભૂતાય [સઞ્જોતિભૂતાય (સ્યા.)] સારેન્તિપિ પચ્ચાસારેન્તિપિ…પે… તમેનં, ભિક્ખવે, નિરયપાલા મહન્તં અઙ્ગારપબ્બતં આદિત્તં સમ્પજ્જલિતં સજોતિભૂતં આરોપેન્તિપિ ઓરોપેન્તિપિ…પે… તમેનં, ભિક્ખવે, નિરયપાલા ઉદ્ધમ્પાદં અધોસિરં ગહેત્વા તત્તાય લોહકુમ્ભિયા પક્ખિપન્તિ આદિત્તાય સમ્પજ્જલિતાય સજોતિભૂતાય. સો તત્થ ફેણુદ્દેહકં પચ્ચતિ, સો તત્થ ફેણુદ્દેહકં પચ્ચમાનો સકિમ્પિ ઉદ્ધં ગચ્છતિ, સકિમ્પિ અધો ગચ્છતિ, સકિમ્પિ તિરિયં ગચ્છતિ. સો તત્થ દુક્ખા તિબ્બા કટુકા વેદના વેદયતિ, ન ચ તાવ કાલં કરોતિ યાવ ન તં પાપકમ્મં બ્યન્તીહોતિ. તમેનં, ભિક્ખવે, નિરયપાલા મહાનિરયે પક્ખિપન્તિ! સો ખો પન, ભિક્ખવે, મહાનિરયો –

‘‘ચતુક્કણ્ણો ચતુદ્વારો, વિભત્તો ભાગસો મિતો;

અયોપાકારપરિયન્તો, અયસા પટિકુજ્જિતો.

‘‘તસ્સ અયોમયા ભૂમિ, જલિતા તેજસા યુતા;

સમન્તા યોજનસતં, ફરિત્વા તિટ્ઠતિ સબ્બદા’’તિ [મ. નિ. ૩.૨૫૦; અ. નિ. ૩.૩૬; પે. વ. ૭૧].

અત્થેવ સુત્તન્તોતિ? આમન્તા. તેન હિ અત્થિ નિરયેસુ નિરયપાલાતિ.

નિરયપાલકથા નિટ્ઠિતા.

૨૦. વીસતિમવગ્ગો

(૧૯૭) ૪. તિરચ્છાનકથા

૮૬૯. અત્થિ દેવેસુ તિરચ્છાનગતાતિ? આમન્તા. અત્થિ તિરચ્છાનગતેસુ દેવાતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે… અત્થિ દેવેસુ તિરચ્છાનગતાતિ? આમન્તા. દેવલોકો તિરચ્છાનયોનીતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે… અત્થિ દેવેસુ તિરચ્છાનગતાતિ? આમન્તા. અત્થિ તત્થ કીટા પટઙ્ગા મકસા મક્ખિકા અહી વિચ્છિકા સતપદી ગણ્ડુપ્પાદાતિ [ગણ્ડુપાદાતિ (સ્યા. કં. પી.)]? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

૮૭૦. નત્થિ દેવેસુ તિરચ્છાનગતાતિ? આમન્તા. નનુ અત્થિ તત્થ એરાવણો નામ હત્થિનાગો સહસ્સયુત્તં દિબ્બં યાનન્તિ? આમન્તા. હઞ્ચિ અત્થિ તત્થ એરાવણો નામ હત્થિનાગો સહસ્સયુત્તં દિબ્બં યાનં, તેન વત રે વત્તબ્બે – ‘‘અત્થિ દેવેસુ તિરચ્છાનગતા’’તિ.

૮૭૧. અત્થિ દેવેસુ તિરચ્છાનગતાતિ? આમન્તા. અત્થિ તત્થ હત્થિબન્ધા અસ્સબન્ધા [હત્થિભણ્ડા અસ્સભણ્ડા (?)] યાવસિકા કારણિકા ભત્તકારકાતિ? ન હેવં વત્તબ્બે. તેન હિ નત્થિ દેવેસુ તિરચ્છાનગતાતિ.

તિરચ્છાનકથા નિટ્ઠિતા.

૨૦. વીસતિમવગ્ગો

(૧૯૮) ૫. મગ્ગકથા

૮૭૨. પઞ્ચઙ્ગિકો મગ્ગોતિ? આમન્તા. નનુ અટ્ઠઙ્ગિકો મગ્ગો વુત્તો ભગવતા, સેય્યથિદં – સમ્માદિટ્ઠિ…પે… સમ્માસમાધીતિ? આમન્તા. હઞ્ચિ અટ્ઠઙ્ગિકો મગ્ગો વુત્તો ભગવતા, સેય્યથિદં – સમ્માદિટ્ઠિ …પે… સમ્માસમાધિ, નો ચ વત રે વત્તબ્બે – ‘‘પઞ્ચઙ્ગિકો મગ્ગો’’તિ.

પઞ્ચઙ્ગિકો મગ્ગોતિ? આમન્તા. નનુ વુત્તં ભગવતા –

‘‘મગ્ગાનં અટ્ઠઙ્ગિકો સેટ્ઠો, સચ્ચાનં ચતુરો પદા;

વિરાગો સેટ્ઠો ધમ્માનં, દ્વિપદાનઞ્ચ ચક્ખુમા’’તિ [ધ. પ. ૨૭૩ ધમ્મપદે].

અત્થેવ સુત્તન્તોતિ? આમન્તા. તેન હિ અટ્ઠઙ્ગિકો મગ્ગોતિ.

૮૭૩. સમ્માવાચા મગ્ગઙ્ગં, સા ચ ન મગ્ગોતિ? આમન્તા. સમ્માદિટ્ઠિ મગ્ગઙ્ગં, સા ચ ન મગ્ગોતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે… સમ્માવાચા મગ્ગઙ્ગં, સા ચ ન મગ્ગોતિ? આમન્તા. સમ્માસઙ્કપ્પો…પે… સમ્માવાયામો…પે… સમ્માસતિ…પે… સમ્માસમાધિ મગ્ગઙ્ગં, સો ચ ન મગ્ગોતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

સમ્માકમ્મન્તો…પે… સમ્માઆજીવો મગ્ગઙ્ગં, સો ચ ન મગ્ગોતિ? આમન્તા. સમ્માદિટ્ઠિ…પે… સમ્માસમાધિ મગ્ગઙ્ગં, સો ચ ન મગ્ગોતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

સમ્માદિટ્ઠિ મગ્ગઙ્ગં, સા ચ મગ્ગોતિ? આમન્તા. સમ્માવાચા મગ્ગઙ્ગં, સા ચ મગ્ગોતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે… સમ્માદિટ્ઠિ મગ્ગઙ્ગં, સા ચ મગ્ગોતિ? આમન્તા. સમ્માકમ્મન્તો…પે… સમ્માઆજીવો મગ્ગઙ્ગં, સો ચ મગ્ગોતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

સમ્માસઙ્કપ્પો…પે… સમ્માવાયામો…પે… સમ્માસતિ…પે… સમ્માસમાધિ મગ્ગઙ્ગં, સો ચ મગ્ગોતિ? આમન્તા. સમ્માવાચા…પે… સમ્માકમ્મન્તો…પે… સમ્માઆજીવો મગ્ગઙ્ગં, સો ચ મગ્ગોતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

૮૭૪. અરિયો અટ્ઠઙ્ગિકો મગ્ગોતિ? આમન્તા. નનુ વુત્તં ભગવતા – ‘‘પુબ્બેવ ખો પનસ્સ કાયકમ્મં વચીકમ્મં આજીવો સુપરિસુદ્ધો હોતિ; એવમસ્સાયં અરિયો અટ્ઠઙ્ગિકો મગ્ગો ભાવનાપારિપૂરિં ગચ્છતી’’તિ [મ. નિ. ૩.૪૩૧]! અત્થેવ સુત્તન્તોતિ? આમન્તા. તેન હિ પઞ્ચઙ્ગિકો મગ્ગોતિ.

૮૭૫. પઞ્ચઙ્ગિકો મગ્ગોતિ? આમન્તા. નનુ વુત્તં ભગવતા – ‘‘યસ્મિં ખો, સુભદ્દ, ધમ્મવિનયે અરિયો અટ્ઠઙ્ગિકો મગ્ગો ન ઉપલબ્ભતિ, સમણોપિ તત્થ ન ઉપલબ્ભતિ, દુતિયોપિ તત્થ સમણો ન ઉપલબ્ભતિ, તતિયોપિ તત્થ સમણો ન ઉપલબ્ભતિ, ચતુત્થોપિ તત્થ સમણો ન ઉપલબ્ભતિ. યસ્મિઞ્ચ ખો, સુભદ્દ, ધમ્મવિનયે અરિયો અટ્ઠઙ્ગિકો મગ્ગો ઉપલબ્ભતિ, સમણોપિ તત્થ ઉપલબ્ભતિ, દુતિયોપિ…પે… તતિયોપિ…પે… ચતુત્થોપિ તત્થ સમણો ઉપલબ્ભતિ. ઇમસ્મિં ખો, સુભદ્દ, ધમ્મવિનયે અરિયો અટ્ઠઙ્ગિકો મગ્ગો ઉપલબ્ભતિ. ઇધેવ, સુભદ્દ, સમણો, ઇધ દુતિયો સમણો, ઇધ તતિયો સમણો, ઇધ ચતુત્થો સમણો. સુઞ્ઞા પરપ્પવાદા સમણેભિ અઞ્ઞેહી’’તિ [દી. નિ. ૨.૨૧૪]! અત્થેવ સુત્તન્તોતિ? આમન્તા. તેન હિ અટ્ઠઙ્ગિકો મગ્ગોતિ.

મગ્ગકથા નિટ્ઠિતા.

૨૦. વીસતિમવગ્ગો

(૧૯૯) ૬. ઞાણકથા

૮૭૬. દ્વાદસવત્થુકં ઞાણં લોકુત્તરન્તિ? આમન્તા. દ્વાદસ લોકુત્તરઞાણાનીતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે… દ્વાદસ લોકુત્તરઞાણાનીતિ? આમન્તા. દ્વાદસ સોતાપત્તિમગ્ગાતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે… દ્વાદસ સોતાપત્તિમગ્ગાતિ? આમન્તા. દ્વાદસ સોતાપત્તિફલાનીતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે… દ્વાદસ સકદાગામિમગ્ગા…પે… અનાગામિમગ્ગા…પે… અરહત્તમગ્ગાતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે… દ્વાદસ અરહત્તમગ્ગાતિ? આમન્તા. દ્વાદસ અરહત્તફલાનીતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

૮૭૭. ન વત્તબ્બં – ‘‘દ્વાદસવત્થુકં ઞાણં લોકુત્તર’’ન્તિ? આમન્તા. નનુ વુત્તં ભગવતા – ‘‘ઇદં દુક્ખં અરિયસચ્ચ’’ન્તિ મે, ભિક્ખવે, પુબ્બે અનનુસ્સુતેસુ ધમ્મેસુ ચક્ખું ઉદપાદિ, ઞાણં ઉદપાદિ, પઞ્ઞા ઉદપાદિ, વિજ્જા ઉદપાદિ, આલોકો ઉદપાદિ. ‘તં ખો પનિદં દુક્ખં અરિયસચ્ચં પરિઞ્ઞેય્ય’ન્તિ મે, ભિક્ખવે…પે… પરિઞ્ઞાતન્તિ મે, ભિક્ખવે…પે… ‘ઇદં દુક્ખસમુદયં [દુક્ખસમુદયો (સ્યા. કં. પી.)] અરિયસચ્ચ’ન્તિ મે, ભિક્ખવે…પે… ‘તં ખો પનિદં દુક્ખસમુદયં અરિયસચ્ચં પહાતબ્બ’ન્તિ મે, ભિક્ખવે…પે… પહીનન્તિ મે, ભિક્ખવે…પે… ‘ઇદં દુક્ખનિરોધં [દુક્ખનિરોધા (સ્યા. કં. પી.)] અરિયસચ્ચ’ન્તિ મે, ભિક્ખવે…પે… ‘તં ખો પનિદં દુક્ખનિરોધં અરિયસચ્ચં સચ્છિકાતબ્બ’ન્તિ મે, ભિક્ખવે…પે… સચ્છિકતન્તિ મે, ભિક્ખવે…પે… ‘ઇદં દુક્ખનિરોધગામિની પટિપદા અરિયસચ્ચ’ન્તિ મે, ભિક્ખવે…પે… ‘તં ખો પનિદં દુક્ખનિરોધગામિની પટિપદા અરિયસચ્ચં ભાવેતબ્બ’ન્તિ મે, ભિક્ખવે…પે… ભાવિતન્તિ મે, ભિક્ખવે, પુબ્બે અનનુસ્સુતેસુ ધમ્મેસુ ચક્ખું ઉદપાદિ…પે… આલોકો ઉદપાદી’’તિ [મહાવ. ૧૫; સં. નિ. ૫.૧૦૮૧; પટિ. મ. ૨.૩૦]! અત્થેવ સુત્તન્તોતિ? આમન્તા. તેન હિ દ્વાદસવત્થુકં ઞાણં લોકુત્તરન્તિ.

ઞાણકથા નિટ્ઠિતા.

વીસતિમવગ્ગો.

તસ્સુદ્દાનં –

માતુઘાતકો આનન્તરિકો પિતુઘાતકો આનન્તરિકો અરહન્તઘાતકો આનન્તરિકો રુહિરુપ્પાદકો આનન્તરિકો સઙ્ઘભેદકો આનન્તરિકો, નત્થિ પુથુજ્જનસ્સ ઞાણં, નત્થિ નિરયેસુ નિરયપાલા, અત્થિ દેવેસુ તિરચ્છાનગતા, પઞ્ચઙ્ગિકો મગ્ગો, દ્વાદસવત્થુકં ઞાણં લોકુત્તરન્તિ.

ચતુત્થો પણ્ણાસકો.

તસ્સુદ્દાનં –

નિગ્ગહો, પુઞ્ઞસઞ્ચયો, અટ્ઠાસિ, અતીતેન ચ માતુઘાતકો.