૧૯. એકૂનવીસતિમવગ્ગો

(૧૮૬) ૧. કિલેસજહનકથા

૮૨૮. અતીતે કિલેસે જહતીતિ? આમન્તા. નિરુદ્ધં નિરોધેતિ, વિગતં વિગમેતિ, ખીણં ખેપેતિ, અત્થઙ્ગતં અત્થઙ્ગમેતિ, અબ્ભત્થઙ્ગતં અબ્ભત્થઙ્ગમેતીતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે… અતીતે કિલેસે જહતીતિ? આમન્તા. નનુ અતીતં નિરુદ્ધન્તિ? આમન્તા. હઞ્ચિ અતીતં નિરુદ્ધં, નો ચ વત રે વત્તબ્બે – ‘‘અતીતે કિલેસે જહતી’’તિ. અતીતે કિલેસે જહતીતિ? આમન્તા. નનુ અતીતં નત્થીતિ? આમન્તા. હઞ્ચિ અતીતં નત્થિ, નો ચ વત રે વત્તબ્બે – ‘‘અતીતે કિલેસે જહતી’’તિ.

૮૨૯. અનાગતે કિલેસે જહતીતિ? આમન્તા. અજાતં અજનેતિ, અસઞ્જાતં અસઞ્જનેતિ, અનિબ્બત્તં અનિબ્બત્તેતિ, અપાતુભૂતં અપાતુભાવેતીતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે… અનાગતે કિલેસે જહતીતિ? આમન્તા. નનુ અનાગતં અજાતન્તિ? આમન્તા. હઞ્ચિ અનાગતં અજાતં, નો ચ વત રે વત્તબ્બે – ‘‘અનાગતે કિલેસે જહતી’’તિ. અનાગતે કિલેસે જહતીતિ? આમન્તા. નનુ અનાગતં નત્થીતિ? આમન્તા. હઞ્ચિ અનાગતં નત્થિ, નો ચ વત રે વત્તબ્બે – ‘‘અનાગતે કિલેસે જહતી’’તિ.

૮૩૦. પચ્ચુપ્પન્ને કિલેસે જહતીતિ? આમન્તા. રત્તો રાગં જહતિ, દુટ્ઠો દોસં જહતિ, મૂળ્હો મોહં જહતિ, કિલિટ્ઠો કિલેસે જહતીતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે… રાગેન રાગં જહતિ, દોસેન દોસં જહતિ, મોહેન મોહં જહતિ, કિલેસેહિ કિલેસે જહતીતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

રાગો ચિત્તસમ્પયુત્તો, મગ્ગો ચિત્તસમ્પયુત્તોતિ? આમન્તા. દ્વિન્નં ચિત્તાનં સમોધાનં હોતીતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

રાગો અકુસલો, મગ્ગો કુસલોતિ? આમન્તા. કુસલાકુસલા સાવજ્જાનવજ્જા હીનપણીતા કણ્હસુક્કસપ્પટિભાગા ધમ્મા સમ્મુખીભાવં આગચ્છન્તીતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

કુસલાકુસલા સાવજ્જાનવજ્જા હીનપણીતા કણ્હસુક્કસપ્પટિભાગા ધમ્મા સમ્મુખીભાવં આગચ્છન્તીતિ? આમન્તા. નનુ વુત્તં ભગવતા – ‘‘ચત્તારિમાનિ, ભિક્ખવે, સુવિદૂરવિદૂરાનિ! કતમાનિ ચત્તારિ? નભઞ્ચ, ભિક્ખવે, પથવી ચ – ઇદં પઠમં સુવિદૂરવિદૂરં…પે… તસ્મા સતં ધમ્મો અસબ્ભિ આરકા’’તિ. અત્થેવ સુત્તન્તોતિ? આમન્તા. તેન હિ ન વત્તબ્બં – ‘‘કુસલાકુસલા…પે… સમ્મુખીભાવં આગચ્છન્તી’’તિ.

૮૩૧. ન વત્તબ્બં – ‘‘અતીતે કિલેસે જહતિ, અનાગતે કિલેસે જહતિ, પચ્ચુપ્પન્ને કિલેસે જહતી’’તિ? આમન્તા. નત્થિ કિલેસે જહતીતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે… તેન હિ અતીતે કિલેસે જહતિ, અનાગતે કિલેસે જહતિ, પચ્ચુપ્પન્ને કિલેસે જહતીતિ.

કિલેસજહનકથા નિટ્ઠિતા.

૧૯. એકૂનવીસતિમવગ્ગો

(૧૮૭) ૨. સુઞ્ઞતાકથા

૮૩૨. સુઞ્ઞતા સઙ્ખારક્ખન્ધપરિયાપન્નાતિ? આમન્તા. અનિમિત્તં સઙ્ખારક્ખન્ધપરિયાપન્નન્તિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે… સુઞ્ઞતા સઙ્ખારક્ખન્ધપરિયાપન્નાતિ? આમન્તા. અપ્પણિહિતો સઙ્ખારક્ખન્ધપરિયાપન્નોતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે… અનિમિત્તં ન વત્તબ્બં – ‘‘સઙ્ખારક્ખન્ધપરિયાપન્ન’’ન્તિ? આમન્તા. સુઞ્ઞતા ન વત્તબ્બા – ‘‘સઙ્ખારક્ખન્ધપરિયાપન્ના’’તિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે… અપ્પણિહિતો ન વત્તબ્બો – ‘‘સઙ્ખારક્ખન્ધપરિયાપન્નો’’તિ? આમન્તા. સુઞ્ઞતા ન વત્તબ્બા – ‘‘સઙ્ખારક્ખન્ધપરિયાપન્ના’’તિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

સુઞ્ઞતા સઙ્ખારક્ખન્ધપરિયાપન્નાતિ? આમન્તા. સઙ્ખારક્ખન્ધો ન અનિચ્ચો ન સઙ્ખતો ન પટિચ્ચસમુપ્પન્નો ન ખયધમ્મો ન વયધમ્મો ન વિરાગધમ્મો ન નિરોધધમ્મો ન વિપરિણામધમ્મોતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે… નનુ સઙ્ખારક્ખન્ધો અનિચ્ચો સઙ્ખતો પટિચ્ચસમુપ્પન્નો ખયધમ્મો વયધમ્મો વિરાગધમ્મો નિરોધધમ્મો વિપરિણામધમ્મોતિ? આમન્તા. હઞ્ચિ સઙ્ખારક્ખન્ધો અનિચ્ચો…પે… વિપરિણામધમ્મો, નો ચ વત રે વત્તબ્બે – ‘‘સુઞ્ઞતા સઙ્ખારક્ખન્ધપરિયાપન્ના’’તિ.

૮૩૩. રૂપક્ખન્ધસ્સ સુઞ્ઞતા સઙ્ખારક્ખન્ધપરિયાપન્નાતિ? આમન્તા. સઙ્ખારક્ખન્ધસ્સ સુઞ્ઞતા રૂપક્ખન્ધપરિયાપન્નાતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે… વેદનાક્ખન્ધસ્સ…પે… સઞ્ઞાક્ખન્ધસ્સ… વિઞ્ઞાણક્ખન્ધસ્સ સુઞ્ઞતા સઙ્ખારક્ખન્ધપરિયાપન્નાતિ? આમન્તા. સઙ્ખારક્ખન્ધસ્સ સુઞ્ઞતા વિઞ્ઞાણક્ખન્ધપરિયાપન્નાતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

સઙ્ખારક્ખન્ધસ્સ સુઞ્ઞતા ન વત્તબ્બા – ‘‘રૂપક્ખન્ધપરિયાપન્ના’’તિ? આમન્તા. રૂપક્ખન્ધસ્સ સુઞ્ઞતા ન વત્તબ્બા – ‘‘સઙ્ખારક્ખન્ધપરિયાપન્ના’’તિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે… સઙ્ખારક્ખન્ધસ્સ સુઞ્ઞતા ન વત્તબ્બા – ‘‘વેદનાક્ખન્ધપરિયાપન્ના…પે… સઞ્ઞાક્ખન્ધપરિયાપન્ના… વિઞ્ઞાણક્ખન્ધપરિયાપન્ના’’તિ? આમન્તા. વિઞ્ઞાણક્ખન્ધસ્સ સુઞ્ઞતા ન વત્તબ્બા – ‘‘સઙ્ખારક્ખન્ધપરિયાપન્ના’’તિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

૮૩૪. ન વત્તબ્બં – સુઞ્ઞતા સઙ્ખારક્ખન્ધપરિયાપન્ના’’તિ? આમન્તા. નનુ વુત્તં ભગવતા – ‘‘સુઞ્ઞમિદં, ભિક્ખવે, સઙ્ખારા અત્તેન વા અત્તનિયેન વા’’તિ [મ. નિ. ૩.૬૯ આનેઞ્જસપ્પાયે]! અત્થેવ સુત્તન્તોતિ? આમન્તા. તેન હિ સુઞ્ઞતા સઙ્ખારક્ખન્ધપરિયાપન્નાતિ.

સુઞ્ઞતાકથા નિટ્ઠિતા.

૧૯. એકૂનવીસતિમવગ્ગો

(૧૮૮) ૩ સામઞ્ઞફલકથા

૮૩૫. સામઞ્ઞફલં અસઙ્ખતન્તિ? આમન્તા. નિબ્બાનં તાણં લેણં સરણં પરાયણં અચ્ચુતં અમતન્તિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે… સામઞ્ઞફલં અસઙ્ખતં, નિબ્બાનં અસઙ્ખતન્તિ? આમન્તા. દ્વે અસઙ્ખતાનીતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે… દ્વે અસઙ્ખતાનીતિ? આમન્તા. દ્વે તાણાનિ…પે… અન્તરિકા વાતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

૮૩૬. સામઞ્ઞફલં અસઙ્ખતન્તિ? આમન્તા. સામઞ્ઞં અસઙ્ખતન્તિ? ન હેવં વત્તબ્બે …પે… સામઞ્ઞં સઙ્ખતન્તિ? આમન્તા. સામઞ્ઞફલં સઙ્ખતન્તિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

સોતાપત્તિફલં અસઙ્ખતન્તિ? આમન્તા. સોતાપત્તિમગ્ગો અસઙ્ખતોતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે… સોતાપત્તિમગ્ગો સઙ્ખતોતિ? આમન્તા. સોતાપત્તિફલં સઙ્ખતન્તિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

સકદાગામિફલં…પે… અનાગામિફલં…પે… અરહત્તફલં અસઙ્ખતન્તિ? આમન્તા. અરહત્તમગ્ગો અસઙ્ખતોતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે… અરહત્તમગ્ગો સઙ્ખતોતિ? આમન્તા. અરહત્તફલં સઙ્ખતન્તિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

સોતાપત્તિફલં અસઙ્ખતં, સકદાગામિફલં…પે… અનાગામિફલં …પે… અરહત્તફલં અસઙ્ખતં, નિબ્બાનં અસઙ્ખતન્તિ? આમન્તા. પઞ્ચ અસઙ્ખતાનીતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે… પઞ્ચ અસઙ્ખતાનીતિ? આમન્તા. પઞ્ચ તાણાનિ…પે… અન્તરિકા વાતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

સામઞ્ઞફલકથા નિટ્ઠિતા.

૧૯. એકૂનવીસતિમવગ્ગો

(૧૮૯) ૪. પત્તિકથા

૮૩૭. પત્તિ અસઙ્ખતાતિ? આમન્તા. નિબ્બાનં તાણં લેણં સરણં પરાયણં અચ્ચુતં અમતન્તિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે… પત્તિ અસઙ્ખતા, નિબ્બાનં અસઙ્ખતન્તિ? આમન્તા. દ્વે અસઙ્ખતાનીતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે… દ્વે અસઙ્ખતાનીતિ? આમન્તા. દ્વે તાણાનિ…પે… અન્તરિકા વાતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

૮૩૮. ચીવરસ્સ પત્તિ અસઙ્ખતાતિ? આમન્તા. નિબ્બાનં…પે… અમતન્તિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે… ચીવરસ્સ પત્તિ અસઙ્ખતા, નિબ્બાનં અસઙ્ખતન્તિ? આમન્તા. દ્વે અસઙ્ખતાનીતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે… દ્વે અસઙ્ખતાનીતિ? આમન્તા. દ્વે તાણાનિ…પે… અન્તરિકા વાતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે… પિણ્ડપાતસ્સ…પે… સેનાસનસ્સ…પે… ગિલાનપચ્ચયભેસજ્જપરિક્ખારસ્સ પત્તિ અસઙ્ખતાતિ? આમન્તા. નિબ્બાનં…પે… અચ્ચુતં અમતન્તિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે… ગિલાનપચ્ચયભેસજ્જપરિક્ખારસ્સ પત્તિ અસઙ્ખતા, નિબ્બાનં અસઙ્ખતન્તિ? આમન્તા. દ્વે અસઙ્ખતાનીતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે… દ્વે અસઙ્ખતાનીતિ? આમન્તા. દ્વે તાણાનિ…પે… અન્તરિકા વાતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

ચીવરસ્સ પત્તિ અસઙ્ખતા…પે… પિણ્ડપાતસ્સ…પે… સેનાસનસ્સ…પે… ગિલાનપચ્ચયભેસજ્જપરિક્ખારસ્સ પત્તિ અસઙ્ખતા, નિબ્બાનં અસઙ્ખતન્તિ? આમન્તા. પઞ્ચ અસઙ્ખતાનીતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે… પઞ્ચ અસઙ્ખતાનીતિ? આમન્તા. પઞ્ચ તાણાનિ…પે… અન્તરિકા વાતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

૮૩૯. પઠમસ્સ ઝાનસ્સ પત્તિ અસઙ્ખતા (એવં સબ્બં વિત્થારેતબ્બં) દુતિયસ્સ ઝાનસ્સ… તતિયસ્સ ઝાનસ્સ… ચતુત્થસ્સ ઝાનસ્સ… આકાસાનઞ્ચાયતનસ્સ… વિઞ્ઞાણઞ્ચાયતનસ્સ… આકિઞ્ચઞ્ઞાયતનસ્સ… નેવસઞ્ઞાનાસઞ્ઞાયતનસ્સ… સોતાપત્તિમગ્ગસ્સ… સોતાપત્તિફલસ્સ… સકદાગામિમગ્ગસ્સ… સકદાગામિફલસ્સ… અનાગામિમગ્ગસ્સ… અનાગામિફલસ્સ… અરહત્તમગ્ગસ્સ… અરહત્તફલસ્સ પત્તિ અસઙ્ખતાતિ? આમન્તા. નિબ્બાનં…પે… અચ્ચુતં અમતન્તિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે… અરહત્તફલસ્સ પત્તિ અસઙ્ખતા, નિબ્બાનં અસઙ્ખતન્તિ? આમન્તા. દ્વે અસઙ્ખતાનીતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે… દ્વે અસઙ્ખતાનીતિ? આમન્તા. દ્વે તાણાનિ…પે… અન્તરિકા વાતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

સોતાપત્તિમગ્ગસ્સ પત્તિ અસઙ્ખતા… સોતાપત્તિફલસ્સ પત્તિ અસઙ્ખતા… અરહત્તમગ્ગસ્સ પત્તિ અસઙ્ખતા… અરહત્તફલસ્સ પત્તિ અસઙ્ખતા… નિબ્બાનં અસઙ્ખતન્તિ? આમન્તા. નવ અસઙ્ખતાનીતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે… નવ અસઙ્ખતાનીતિ? આમન્તા. નવ તાણાનિ…પે… અન્તરિકા વાતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

૮૪૦. ન વત્તબ્બં – પત્તિ અસઙ્ખતાતિ? આમન્તા. પત્તિ રૂપં … વેદના… સઞ્ઞા… સઙ્ખારા… વિઞ્ઞાણન્તિ? ન હેવં વત્તબ્બે. તેન હિ પત્તિ અસઙ્ખતાતિ.

પત્તિકથા નિટ્ઠિતા.

૧૯. એકૂનવીસતિમવગ્ગો

(૧૯૦) ૫. તથતાકથા

૮૪૧. સબ્બધમ્માનં તથતા અસઙ્ખતાતિ? આમન્તા. નિબ્બાનં…પે… અમતન્તિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે… સબ્બધમ્માનં તથતા અસઙ્ખતા, નિબ્બાનં અસઙ્ખતન્તિ? આમન્તા. દ્વે અસઙ્ખતાનીતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે… દ્વે અસઙ્ખતાનીતિ? આમન્તા. દ્વે તાણાનિ…પે… અન્તરિકા વાતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

૮૪૨. રૂપસ્સ રૂપતા, નનુ રૂપતા અસઙ્ખતાતિ? આમન્તા. નિબ્બાનં…પે… અમતન્તિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે… રૂપસ્સ રૂપતા, નનુ રૂપતા અસઙ્ખતા, નિબ્બાનં અસઙ્ખતન્તિ? આમન્તા. દ્વે અસઙ્ખતાનીતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે… દ્વે અસઙ્ખતાનીતિ? આમન્તા. દ્વે તાણાનિ…પે… અન્તરિકા વાતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

વેદનાય વેદનતા, નનુ વેદનતા…પે… સઞ્ઞાય સઞ્ઞતા, નનુ સઞ્ઞતા…પે… સઙ્ખારાનં સઙ્ખારતા, નનુ સઙ્ખારતા…પે… વિઞ્ઞાણસ્સ વિઞ્ઞાણતા, નનુ વિઞ્ઞાણતા અસઙ્ખતાતિ? આમન્તા. નિબ્બાનં…પે… અમતન્તિ? ન હેવં વત્તબ્બે …પે….

રૂપસ્સ રૂપતા, નનુ રૂપતા…પે… વિઞ્ઞાણસ્સ વિઞ્ઞાણતા, નનુ વિઞ્ઞાણતા અસઙ્ખતા, નિબ્બાનં અસઙ્ખતન્તિ? આમન્તા. છ અસઙ્ખતાનીતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે… છ અસઙ્ખતાનીતિ? આમન્તા. છ તાણાનિ…પે… અન્તરિકા વાતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

૮૪૩. ન વત્તબ્બં – ‘‘સબ્બધમ્માનં તથતા અસઙ્ખતા’’તિ? આમન્તા. સબ્બધમ્માનં તથતા રૂપં… વેદના… સઞ્ઞા… સઙ્ખારા… વિઞ્ઞાણન્તિ? ન હેવં વત્તબ્બે. તેન હિ સબ્બધમ્માનં તથતા અસઙ્ખતાતિ.

તથતાકથા નિટ્ઠિતા.

૧૯. એકૂનવીસતિમવગ્ગો

(૧૯૧) ૬. કુસલકથા

૮૪૪. નિબ્બાનધાતુ કુસલાતિ? આમન્તા. સારમ્મણા, અત્થિ તાય આવટ્ટના…પે… પણિધીતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે… નનુ અનારમ્મણા, નત્થિ તાય આવટ્ટના…પે… પણિધીતિ? આમન્તા. હઞ્ચિ અનારમ્મણા, નત્થિ તાય આવટ્ટના…પે… પણિધિ, નો ચ વત રે વત્તબ્બે – ‘‘નિબ્બાનધાતુ કુસલા’’તિ.

૮૪૫. અલોભો કુસલો સારમ્મણો, અત્થિ તસ્સ આવટ્ટના…પે… પણિધીતિ? આમન્તા. નિબ્બાનધાતુ કુસલા સારમ્મણા, અત્થિ તાય આવટ્ટના…પે… પણિધીતિ? ન હેવં વત્તબ્બે …પે… અદોસો કુસલો…પે… અમોહો કુસલો…પે… સદ્ધા… વીરિયં… સતિ… સમાધિ…પે… પઞ્ઞા કુસલા સારમ્મણા, અત્થિ તાય આવટ્ટના…પે… પણિધીતિ? આમન્તા. નિબ્બાનધાતુ કુસલા સારમ્મણા, અત્થિ તાય આવટ્ટના…પે… પણિધીતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

નિબ્બાનધાતુ કુસલા અનારમ્મણા, નત્થિ તાય આવટ્ટના…પે… પણિધીતિ? આમન્તા. અલોભો કુસલો અનારમ્મણો, નત્થિ તસ્સ આવટ્ટના…પે… પણિધીતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે… નિબ્બાનધાતુ કુસલા અનારમ્મણા, નત્થિ તાય આવટ્ટના…પે… પણિધીતિ? આમન્તા. અદોસો કુસલો…પે… અમોહો કુસલો…પે… સદ્ધા… વીરિયં… સતિ… સમાધિ…પે… પઞ્ઞા કુસલા અનારમ્મણા, નત્થિ તાય આવટ્ટના…પે… પણિધીતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

૮૪૬. ન વત્તબ્બં – ‘‘નિબ્બાનધાતુ કુસલા’’તિ? આમન્તા. નનુ નિબ્બાનધાતુ અનવજ્જાતિ? આમન્તા. હઞ્ચિ નિબ્બાનધાતુ અનવજ્જા, તેન વત રે વત્તબ્બે – ‘‘નિબ્બાનધાતુ કુસલા’’તિ.

કુસલકથા નિટ્ઠિતા.

૧૯. એકૂનવીસતિમવગ્ગો

(૧૯૨) ૭. અચ્ચન્તનિયામકથા

૮૪૭. અત્થિ પુથુજ્જનસ્સ અચ્ચન્તનિયામતાતિ? આમન્તા. માતુઘાતકો અચ્ચન્તનિયતો, પિતુઘાતકો…પે… અરહન્તઘાતકો…પે… રુહિરુપ્પાદકો …પે… સઙ્ઘભેદકો અચ્ચન્તનિયતોતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

૮૪૮. અત્થિ પુથુજ્જનસ્સ અચ્ચન્તનિયામતાતિ? આમન્તા. અચ્ચન્તનિયતસ્સ પુગ્ગલસ્સ વિચિકિચ્છા ઉપ્પજ્જેય્યાતિ? આમન્તા. હઞ્ચિ અચ્ચન્તનિયતસ્સ પુગ્ગલસ્સ વિચિકિચ્છા ઉપ્પજ્જેય્ય, નો ચ વત રે વત્તબ્બે – ‘‘અત્થિ પુથુજ્જનસ્સ અચ્ચન્તનિયામતા’’તિ.

અચ્ચન્તનિયતસ્સ પુગ્ગલસ્સ વિચિકિચ્છા નુપ્પજ્જેય્યાતિ? આમન્તા. પહીનાતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે… પહીનાતિ? આમન્તા. સોતાપત્તિમગ્ગેનાતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે… સકદાગામિમગ્ગેન …પે… અનાગામિમગ્ગેન…પે… અરહત્તમગ્ગેનાતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

કતમેન મગ્ગેનાતિ? અકુસલેન મગ્ગેનાતિ. અકુસલો મગ્ગો નિય્યાનિકો ખયગામી બોધગામી અનાસવો…પે… અસંકિલેસિકોતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે… નનુ અકુસલો મગ્ગો અનિય્યાનિકો…પે… સંકિલેસિકોતિ? આમન્તા. હઞ્ચિ અકુસલો મગ્ગો અનિય્યાનિકો…પે… સંકિલેસિકો, નો ચ વત રે વત્તબ્બે – ‘‘અચ્ચન્તનિયતસ્સ પુગ્ગલસ્સ વિચિકિચ્છા અકુસલેન મગ્ગેન પહીના’’તિ.

૮૪૯. સસ્સતદિટ્ઠિયા નિયતસ્સ પુગ્ગલસ્સ ઉચ્છેદદિટ્ઠિ ઉપ્પજ્જેય્યાતિ? આમન્તા. હઞ્ચિ સસ્સતદિટ્ઠિયા નિયતસ્સ પુગ્ગલસ્સ ઉચ્છેદદિટ્ઠિ ઉપ્પજ્જેય્ય, નો ચ વત રે વત્તબ્બે – ‘‘અત્થિ પુથુજ્જનસ્સ અચ્ચન્તનિયામતા’’તિ.

સસ્સતદિટ્ઠિયા નિયતસ્સ પુગ્ગલસ્સ ઉચ્છેદદિટ્ઠિ નુપ્પજ્જેય્યાતિ? આમન્તા. પહીનાતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે… પહીનાતિ? આમન્તા. સોતાપત્તિમગ્ગેનાતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે… સકદાગામિમગ્ગેન…પે… અનાગામિમગ્ગેન…પે… અરહત્તમગ્ગેનાતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

કતમેન મગ્ગેનાતિ? અકુસલેન મગ્ગેન. અકુસલો મગ્ગો…પે… નો ચ વત રે વત્તબ્બે – ‘‘સસ્સતદિટ્ઠિયા નિયતસ્સ પુગ્ગલસ્સ ઉચ્છેદદિટ્ઠિ અકુસલેન મગ્ગેન પહીના’’તિ.

૮૫૦. ઉચ્છેદદિટ્ઠિયા નિયતસ્સ પુગ્ગલસ્સ સસ્સતદિટ્ઠિ ઉપ્પજ્જેય્યાતિ? આમન્તા. હઞ્ચિ ઉચ્છેદદિટ્ઠિયા નિયતસ્સ પુગ્ગલસ્સ સસ્સતદિટ્ઠિ ઉપ્પજ્જેય્ય, નો ચ વત રે વત્તબ્બે – ‘‘અત્થિ પુથુજ્જનસ્સ અચ્ચન્તનિયામતા’’તિ.

ઉચ્છેદદિટ્ઠિયા નિયતસ્સ પુગ્ગલસ્સ સસ્સતદિટ્ઠિ નુપ્પજ્જેય્યાતિ? આમન્તા. પહીનાતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે… પહીનાતિ? આમન્તા. સોતાપત્તિમગ્ગેનાતિ? ન હેવં વત્તબ્બે …પે… સકદાગામિમગ્ગેન…પે… અનાગામિમગ્ગેન…પે… અરહત્તમગ્ગેનાતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

કતમેન મગ્ગેનાતિ? અકુસલેન મગ્ગેનાતિ. અકુસલો મગ્ગો…પે… નો ચ વત રે વત્તબ્બે – ‘‘ઉચ્છેદદિટ્ઠિયા નિયતસ્સ પુગ્ગલસ્સ સસ્સતદિટ્ઠિ અકુસલેન મગ્ગેન પહીના’’તિ.

૮૫૧. ન વત્તબ્બં – ‘‘અત્થિ પુથુજ્જનસ્સ અચ્ચન્તનિયામતા’’તિ? આમન્તા. નનુ વુત્તં ભગવતા – ‘‘ઇધ, ભિક્ખવે, એકચ્ચો પુગ્ગલો સમન્નાગતો હોતિ એકન્તકાળકેહિ અકુસલેહિ ધમ્મેહિ, સો [એવં ખો ભિક્ખવે પુગ્ગલો (અ. નિ. ૭.૧૫)] સકિં નિમુગ્ગો નિમુગ્ગોવ હોતી’’તિ [અ. નિ. ૭.૧૫]! અત્થેવ સુત્તન્તોતિ? આમન્તા. તેન હિ અત્થિ પુથુજ્જનસ્સ અચ્ચન્તનિયામતાતિ.

૮૫૨. વુત્તં ભગવતા – ‘‘ઇધ, ભિક્ખવે, એકચ્ચો પુગ્ગલો સમન્નાગતો હોતિ એકન્તકાળકેહિ અકુસલેહિ ધમ્મેહિ, સો સકિં નિમુગ્ગો નિમુગ્ગોવ હોતી’’તિ કત્વા તેન ચ કારણેન અત્થિ પુથુજ્જનસ્સ અચ્ચન્તનિયામતાતિ? આમન્તા. વુત્તં ભગવતા – ‘‘ઇધ, ભિક્ખવે, એકચ્ચો પુગ્ગલો ઉમ્મુજ્જિત્વા નિમુજ્જતી’’તિ [અ. નિ. ૭.૧૫]! અત્થેવ સુત્તન્તોતિ? આમન્તા. સબ્બકાલં ઉમ્મુજ્જિત્વા નિમુજ્જતીતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

વુત્તં ભગવતા – ‘‘ઇધ, ભિક્ખવે, એકચ્ચો પુગ્ગલો સમન્નાગતો હોતિ એકન્તકાળકેહિ અકુસલેહિ ધમ્મેહિ, સો સકિં નિમુગ્ગો નિમુગ્ગોવ હોતી’’તિ – કત્વા તેન ચ કારણેન અત્થિ પુથુજ્જનસ્સ અચ્ચન્તનિયામતાતિ? આમન્તા. વુત્તં ભગવતા – ‘‘ઇધ, ભિક્ખવે, એકચ્ચો પુગ્ગલો ઉમ્મુજ્જિત્વા ઠિતો હોતિ, ઉમ્મુજ્જિત્વા વિપસ્સતિ વિલોકેતિ, ઉમ્મુજ્જિત્વા પતરતિ, ઉમ્મુજ્જિત્વા પતિગાધપ્પત્તો હોતી’’તિ [અ. નિ. ૭.૧૫]! અત્થેવ સુત્તન્તોતિ? આમન્તા. સબ્બકાલં ઉમ્મુજ્જિત્વા પતિગાધપ્પત્તો હોતીતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

અચ્ચન્તનિયામકથા નિટ્ઠિતા.

૧૯. એકૂનવીસતિમવગ્ગો

(૧૯૩) ૮. ઇન્દ્રિયકથા

૮૫૩. નત્થિ લોકિયં સદ્ધિન્દ્રિયન્તિ? આમન્તા. નત્થિ લોકિયા સદ્ધાતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે… નત્થિ લોકિયં વીરિયિન્દ્રિયં…પે… સતિન્દ્રિયં…પે… સમાધિન્દ્રિયં…પે… પઞ્ઞિન્દ્રિયન્તિ? આમન્તા. નત્થિ લોકિયા પઞ્ઞાતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

અત્થિ લોકિયા સદ્ધાતિ? આમન્તા. અત્થિ લોકિયં સદ્ધિન્દ્રિયન્તિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે… અત્થિ લોકિયં વીરિયં…પે… સતિ…પે… સમાધિ…પે… પઞ્ઞાતિ? આમન્તા. અત્થિ લોકિયં પઞ્ઞિન્દ્રિયન્તિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

અત્થિ લોકિયો મનો, અત્થિ લોકિયં મનિન્દ્રિયન્તિ? આમન્તા. અત્થિ લોકિયા સદ્ધા, અત્થિ લોકિયં સદ્ધિન્દ્રિયન્તિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે… અત્થિ લોકિયો મનો, અત્થિ લોકિયં મનિન્દ્રિયન્તિ? આમન્તા. અત્થિ લોકિયા પઞ્ઞા, અત્થિ લોકિયં પઞ્ઞિન્દ્રિયન્તિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

અત્થિ લોકિયં સોમનસ્સં, અત્થિ લોકિયં સોમનસ્સિન્દ્રિયં…પે… અત્થિ લોકિયં જીવિતં, અત્થિ લોકિયં જીવિતિન્દ્રિયન્તિ? આમન્તા. અત્થિ લોકિયા સદ્ધા, અત્થિ લોકિયં સદ્ધિન્દ્રિયન્તિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે… અત્થિ લોકિયં જીવિતં, અત્થિ લોકિયં જીવિતિન્દ્રિયન્તિ? આમન્તા. અત્થિ લોકિયા પઞ્ઞા, અત્થિ લોકિયં પઞ્ઞિન્દ્રિયન્તિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

૮૫૪. અત્થિ લોકિયા સદ્ધા, નત્થિ લોકિયં સદ્ધિન્દ્રિયન્તિ? આમન્તા. અત્થિ લોકિયો મનો, નત્થિ લોકિયં મનિન્દ્રિયન્તિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે… અત્થિ લોકિયા પઞ્ઞા, નત્થિ લોકિયં પઞ્ઞિન્દ્રિયન્તિ? આમન્તા. અત્થિ લોકિયો મનો, નત્થિ લોકિયં મનિન્દ્રિયન્તિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

અત્થિ લોકિયા સદ્ધા, નત્થિ લોકિયં સદ્ધિન્દ્રિયન્તિ? આમન્તા. અત્થિ લોકિયં સોમનસ્સં, નત્થિ લોકિયં સોમનસ્સિન્દ્રિયન્તિ… અત્થિ લોકિયં જીવિતં, નત્થિ લોકિયં જીવિતિન્દ્રિયન્તિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે… અત્થિ લોકિયા પઞ્ઞા, નત્થિ લોકિયં પઞ્ઞિન્દ્રિયન્તિ? આમન્તા. અત્થિ લોકિયો મનો, નત્થિ લોકિયં મનિન્દ્રિયન્તિ…પે… અત્થિ લોકિયં જીવિતં, નત્થિ લોકિયં જીવિતિન્દ્રિયન્તિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

૮૫૫. અત્થિ લોકુત્તરા સદ્ધા, અત્થિ લોકુત્તરં સદ્ધિન્દ્રિયન્તિ? આમન્તા. અત્થિ લોકિયા સદ્ધા, અત્થિ લોકિયં સદ્ધિન્દ્રિયન્તિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે… અત્થિ લોકુત્તરં વીરિયં…પે… અત્થિ લોકુત્તરા પઞ્ઞા, અત્થિ લોકુત્તરં પઞ્ઞિન્દ્રિયન્તિ? આમન્તા. અત્થિ લોકિયા પઞ્ઞા, અત્થિ લોકિયં પઞ્ઞિન્દ્રિયન્તિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

અત્થિ લોકિયા સદ્ધા, નત્થિ લોકિયં સદ્ધિન્દ્રિયન્તિ? આમન્તા. અત્થિ લોકુત્તરા સદ્ધા, નત્થિ લોકુત્તરં સદ્ધિન્દ્રિયન્તિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે… અત્થિ લોકિયં વીરિયં…પે… અત્થિ લોકિયા પઞ્ઞા, નત્થિ લોકિયં પઞ્ઞિન્દ્રિયન્તિ? આમન્તા. અત્થિ લોકુત્તરા પઞ્ઞા, નત્થિ લોકુત્તરં પઞ્ઞિન્દ્રિયન્તિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

૮૫૬. નત્થિ લોકિયાનિ પઞ્ચિન્દ્રિયાનીતિ? આમન્તા. નનુ વુત્તં ભગવતા – ‘‘અદ્દસં ખો અહં, ભિક્ખવે, બુદ્ધચક્ખુના લોકં વોલોકેન્તો સત્તે અપ્પરજક્ખે મહારજક્ખે, તિક્ખિન્દ્રિયે મુદિન્દ્રિયે, સ્વાકારે, સુવિઞ્ઞાપયે, અપ્પેકચ્ચે પરલોકવજ્જભયદસ્સાવિનો વિહરન્તે’’તિ [મ. નિ. ૧.૨૮૩ તત્થ ‘‘દ્વાકારે દુવિઞ્ઞાપયે’’ ઇચ્ચાદીનિપિ પદાનિ દિસ્સન્તિ]! અત્થેવ સુત્તન્તોતિ? આમન્તા. તેન હિ અત્થિ લોકિયાનિ પઞ્ચિન્દ્રિયાનીતિ.

ઇન્દ્રિયકથા નિટ્ઠિતા.

એકૂનવીસતિમવગ્ગો.

તસ્સુદ્દાનં –

અતીતે કિલેસે જહતિ અનાગતે કિલેસે જહતિ પચ્ચુપ્પન્ને કિલેસે જહતિ, સુઞ્ઞતા સઙ્ખારક્ખન્ધપરિયાપન્ના, સામઞ્ઞફલં અસઙ્ખતં, પત્તિ અસઙ્ખતા, સબ્બધમ્માનં તથતા અસઙ્ખતા, નિબ્બાનધાતુ કુસલા, અત્થિ પુથુજ્જનસ્સ અચ્ચન્તનિયામતા, નત્થિ લોકિયાનિ પઞ્ચિન્દ્રિયાનીતિ.