૧૪. ચુદ્દસમવગ્ગો

(૧૪૩) ૮. અબ્યાકતકથા

૭૦૬. દિટ્ઠિગતં અબ્યાકતન્તિ? આમન્તા. વિપાકાબ્યાકતં કિરિયાબ્યાકતં રૂપં નિબ્બાનં ચક્ખાયતનં…પે… ફોટ્ઠબ્બાયતનન્તિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે… દિટ્ઠિગતં અબ્યાકતન્તિ? આમન્તા. દિટ્ઠિગતસમ્પયુત્તો ફસ્સો અબ્યાકતોતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે… દિટ્ઠિગતં અબ્યાકતન્તિ? આમન્તા. દિટ્ઠિગતસમ્પયુત્તા વેદના…પે… સઞ્ઞા…પે… ચેતના…પે… ચિત્તં અબ્યાકતન્તિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

દિટ્ઠિગતસમ્પયુત્તો ફસ્સો અકુસલોતિ? આમન્તા. દિટ્ઠિગતં અકુસલન્તિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે… દિટ્ઠિગતસમ્પયુત્તા વેદના સઞ્ઞા ચેતના ચિત્તં અકુસલન્તિ? આમન્તા. દિટ્ઠિગતં અકુસલન્તિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

૭૦૭. દિટ્ઠિગતં અબ્યાકતન્તિ? આમન્તા. અફલં અવિપાકન્તિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે… નનુ સફલં સવિપાકન્તિ? આમન્તા. હઞ્ચિ સફલં સવિપાકં, નો ચ વત રે વત્તબ્બે – ‘‘દિટ્ઠિગતં અબ્યાકત’’ન્તિ.

દિટ્ઠિગતં અબ્યાકતન્તિ? આમન્તા. નનુ મિચ્છાદિટ્ઠિપરમાનિ વજ્જાનિ [અઙ્ગુત્તરનિકાયે] વુત્તાનિ ભગવતાતિ? આમન્તા. હઞ્ચિ મિચ્છાદિટ્ઠિપરમાનિ વજ્જાનિ વુત્તાનિ ભગવતા, નો ચ વત રે વત્તબ્બે – ‘‘દિટ્ઠિગતં અબ્યાકત’’ન્તિ.

દિટ્ઠિગતં અબ્યાકતન્તિ? આમન્તા. નનુ વુત્તં ભગવતા – ‘‘મિચ્છાદિટ્ઠિ ખો, વચ્છ, અકુસલા [અકુસલં (મ. નિ. ૨.૧૯૪)], સમ્માદિટ્ઠિ કુસલા’’ [કુસલં (મ. નિ. ૨.૧૦૪)] તિ [મ. નિ. ૨.૧૯૪]! અત્થેવ સુત્તન્તોતિ? આમન્તા. તેન હિ ન વત્તબ્બં – ‘‘દિટ્ઠિગતં અબ્યાકત’’ન્તિ.

દિટ્ઠિગતં અબ્યાકતન્તિ? આમન્તા. નનુ વુત્તં ભગવતા – ‘‘મિચ્છાદિટ્ઠિસ્સ ખો અહં, પુણ્ણ, દ્વિન્નં ગતીનં અઞ્ઞતરં ગતિં વદામિ – નિરયં વા તિરચ્છાનયોનિં વા’’તિ [મ. નિ. ૨.૭૯]! અત્થેવ સુત્તન્તોતિ? આમન્તા. તેન હિ ન વત્તબ્બં – ‘‘દિટ્ઠિગતં અબ્યાકત’’ન્તિ.

૭૦૮. ન વત્તબ્બં – ‘‘દિટ્ઠિગતં અબ્યાકત’’ન્તિ? આમન્તા. નનુ વુત્તં ભગવતા – ‘‘‘સસ્સતો લોકો’તિ ખો, વચ્છ, અબ્યાકતમેતં, ‘અસસ્સતો લોકો’તિ ખો, વચ્છ, અબ્યાકતમેતં, ‘અન્તવા લોકો’તિ ખો, વચ્છ, અબ્યાકતમેતં, ‘અનન્તવા લોકો’તિ ખો, વચ્છ…પે… ‘તં જીવં તં સરીર’ન્તિ ખો, વચ્છ…પે… ‘અઞ્ઞં જીવં અઞ્ઞં સરીર’ન્તિ ખો, વચ્છ…પે… ‘હોતિ તથાગતો પરં મરણા’તિ ખો, વચ્છ…પે… ‘ન હોતિ તથાગતો પરં મરણા’તિ ખો, વચ્છ…પે… ‘હોતિ ચ ન ચ હોતિ તથાગતો પરં મરણા’તિ ખો, વચ્છ…પે… ‘નેવ હોતિ ન ન હોતિ તથાગતો પરં મરણા’તિ ખો, વચ્છ, અબ્યાકતમેત’’ન્તિ [સં. નિ. ૪.૪૧૬, થોકં પન વિસદિસં]! અત્થેવ સુત્તન્તોતિ? આમન્તા. તેન હિ દિટ્ઠિગતં અબ્યાકતન્તિ.

દિટ્ઠિગતં અબ્યાકતન્તિ? આમન્તા. નનુ વુત્તં ભગવતા – ‘‘મિચ્છાદિટ્ઠિકસ્સ, ભિક્ખવે, પુરિસપુગ્ગલસ્સ યઞ્ચેવ કાયકમ્મં યથાદિટ્ઠિસમત્તં સમાદિન્નં, યઞ્ચ વચીકમ્મં…પે… યઞ્ચ મનોકમ્મં, યા ચ ચેતના, યા ચ પત્થના, યો ચ પણિધિ, યે ચ સઙ્ખારા, સબ્બે તે ધમ્મા અનિટ્ઠાય અકન્તાય અમનાપાય અહિતાય દુક્ખાય સંવત્તન્તી’’તિ [અ. નિ. ૧.૩૦૬]! અત્થેવ સુત્તન્તોતિ? આમન્તા. તેન હિ ન વત્તબ્બં – ‘‘દિટ્ઠિગતં અબ્યાકત’’ન્તિ.

અબ્યાકતકથા નિટ્ઠિતા.