૧૪. ચુદ્દસમવગ્ગો

(૧૩૭) ૨. સળાયતનુપ્પત્તિકથા

૬૯૧. સળાયતનં અપુબ્બં અચરિમં માતુકુચ્છિસ્મિં સણ્ઠાતીતિ? આમન્તા. સબ્બઙ્ગપચ્ચઙ્ગી અહીનિન્દ્રિયો માતુકુચ્છિસ્મિં ઓક્કમતીતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

ઉપપત્તેસિયેન ચિત્તેન ચક્ખાયતનં સણ્ઠાતીતિ? આમન્તા. ઉપપત્તેસિયેન ચિત્તેન હત્થા સણ્ઠન્તિ, પાદા સણ્ઠન્તિ, સીસં સણ્ઠાતિ, કણ્ણો સણ્ઠાતિ, નાસિકા સણ્ઠાતિ, મુખં સણ્ઠાતિ, દન્તા સણ્ઠન્તીતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

ઉપપત્તેસિયેન ચિત્તેન સોતાયતનં…પે… ઘાનાયતનં…પે… જિવ્હાયતનં સણ્ઠાતીતિ? આમન્તા. ઉપપત્તેસિયેન ચિત્તેન હત્થા સણ્ઠન્તિ, પાદા સણ્ઠન્તિ, સીસં સણ્ઠાતિ, કણ્ણો સણ્ઠાતિ, નાસિકા સણ્ઠાતિ, મુખં સણ્ઠાતિ, દન્તા સણ્ઠન્તીતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

૬૯૨. માતુકુચ્છિગતસ્સ પચ્છા ચક્ખાયતનં ઉપ્પજ્જતીતિ? આમન્તા. માતુકુચ્છિસ્મિં ચક્ખુપટિલાભાય કમ્મં કરોતીતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે… માતુકુચ્છિગતસ્સ પચ્છા સોતાયતનં…પે… ઘાનાયતનં…પે… જિવ્હાયતનં ઉપ્પજ્જતીતિ? આમન્તા. માતુકુચ્છિસ્મિં જિવ્હાપટિલાભાય કમ્મં કરોતીતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

માતુકુચ્છિગતસ્સ પચ્છા કેસા લોમા નખા દન્તા અટ્ઠી ઉપ્પજ્જન્તીતિ? આમન્તા. માતુકુચ્છિસ્મિં અટ્ઠિપટિલાભાય કમ્મં કરોતીતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

ન વત્તબ્બં – ‘‘માતુકુચ્છિગતસ્સ પચ્છા કેસા લોમા નખા દન્તા અટ્ઠી ઉપ્પજ્જન્તી’’તિ? આમન્તા. નનુ વુત્તં ભગવતા –

‘‘પઠમં કલલં હોતિ, કલલા હોતિ અબ્બુદં;

અબ્બુદા જાયતે પેસિ [પેસી (સ્યા. કં. પી.)], પેસિ નિબ્બત્તતે [નિબ્બત્તતી (સી. સ્યા., સં. નિ. ૧.૨૩૫), નિબ્બત્તતિ (પી. ક.)] ઘનો;

ઘના પસાખા જાયન્તિ, કેસા લોમા નખાપિ ચ.

‘‘યઞ્ચસ્સ ભુઞ્જતિ માતા, અન્નં પાનઞ્ચ ભોજનં;

તેન સો તત્થ યાપેતિ, માતુકુચ્છિગતો નરો’’તિ [સં. નિ. ૧.૨૩૫].

અત્થેવ સુત્તન્તોતિ? આમન્તા. તેન હિ માતુકુચ્છિગતસ્સ પચ્છા કેસા લોમા નખા દન્તા અટ્ઠી ઉપ્પજ્જન્તીતિ.

સળાયતનુપ્પત્તિકથા નિટ્ઠિતા.