(૧૩૨) ૭. સમાપન્નો અસ્સાદેતિકથા
૬૭૧. સમાપન્નો અસ્સાદેતિ, ઝાનનિકન્તિ ઝાનારમ્મણાતિ? આમન્તા. તં ઝાનં તસ્સ ઝાનસ્સ આરમ્મણન્તિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે… તં ઝાનં તસ્સ ઝાનસ્સ આરમ્મણન્તિ? આમન્તા. તેન ફસ્સેન તં ફસ્સં ફુસતિ, તાય વેદનાય તં વેદનં વેદેતિ, તાય સઞ્ઞાય તં સઞ્ઞં સઞ્જાનાતિ, તાય ચેતનાય તં ચેતનં ચેતેતિ, તેન ચિત્તેન તં ચિત્તં ચિન્તેતિ, તેન વિતક્કેન તં વિતક્કં વિતક્કેતિ, તેન વિચારેન તં વિચારં વિચારેતિ, તાય પીતિયા તં પીતિ પિયાયતિ, તાય સતિયા તં સતિં સરતિ, તાય પઞ્ઞાય તં પઞ્ઞં પજાનાતીતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….
ઝાનનિકન્તિ ચિત્તસમ્પયુત્તા, ઝાનં ચિત્તસમ્પયુત્તન્તિ? આમન્તા. દ્વિન્નં ફસ્સાનં…પે… દ્વિન્નં ચિત્તાનં સમોધાનં હોતીતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….
ઝાનનિકન્તિ અકુસલં, ઝાનં કુસલન્તિ? આમન્તા. કુસલાકુસલા સાવજ્જાનવજ્જા હીનપણીતા કણ્હસુક્કસપ્પટિભાગા ધમ્મા સમ્મુખીભાવં આગચ્છન્તીતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….
૬૭૨. કુસલાકુસલા સાવજ્જાનવજ્જા હીનપણીતા કણ્હસુક્કસપ્પટિભાગા ધમ્મા સમ્મુખીભાવં આગચ્છન્તીતિ? આમન્તા. નનુ વુત્તં ભગવતા – ‘‘ચત્તારિમાનિ, ભિક્ખવે, સુવિદૂરવિદૂરાનિ! કતમાનિ ચત્તારિ? નભઞ્ચ, ભિક્ખવે, પથવી ચ – ઇદં પઠમં સુવિદૂરવિદૂરં…પે… તસ્મા સતં ધમ્મો અસબ્ભિ આરકા’’તિ. અત્થેવ સુત્તન્તોતિ? આમન્તા. તેન હિ ન વત્તબ્બં – ‘‘કુસલાકુસલા સાવજ્જાનવજ્જા હીનપણીતા કણ્હસુક્કસપ્પટિભાગા ધમ્મા સમ્મુખીભાવં આગચ્છન્તી’’તિ.
૬૭૩. ન વત્તબ્બં – ‘‘સમાપન્નો અસ્સાદેતિ, ઝાનનિકન્તિ ઝાનારમ્મણા’’તિ? આમન્તા. નનુ વુત્તં ભગવતા – ‘‘ઇધ, ભિક્ખવે, ભિક્ખુ વિવિચ્ચેવ કામેહિ વિવિચ્ચ અકુસલેહિ ધમ્મેહિ પઠમં ઝાનં ઉપસમ્પજ્જ વિહરતિ, સો તં અસ્સાદેતિ તં નિકામેતિ તેન ચ વિત્તિં આપજ્જતિ; વિતક્કવિચારાનં વૂપસમા…પે… દુતિયં ઝાનં…પે… તતિયં ઝાનં…પે… ચતુત્થં ઝાનં ઉપસમ્પજ્જ વિહરતિ, સો તં અસ્સાદેતિ તં નિકામેતિ તેન ચ વિત્તિં આપજ્જતી’’તિ [અ. નિ. ૪.૧૨૩]! અત્થેવ સુત્તન્તોતિ? આમન્તા. તેન હિ સમાપન્નો અસ્સાદેતિ, ઝાનનિકન્તિ ઝાનારમ્મણાતિ.
સમાપન્નો અસ્સાદેતિકથા નિટ્ઠિતા.