૧૩. તેરસમવગ્ગો

(૧૨૬) ૧. કપ્પટ્ઠકથા

૬૫૪. કપ્પટ્ઠો કપ્પં તિટ્ઠેય્યાતિ? આમન્તા. કપ્પો ચ સણ્ઠાતિ બુદ્ધો ચ લોકે ઉપ્પજ્જતીતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે…. કપ્પટ્ઠો કપ્પં તિટ્ઠેય્યાતિ? આમન્તા. કપ્પો ચ સણ્ઠાતિ સઙ્ઘો ચ ભિજ્જતીતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે… કપ્પટ્ઠો કપ્પં તિટ્ઠેય્યાતિ? આમન્તા. કપ્પો ચ સણ્ઠાતિ કપ્પટ્ઠો ચ કપ્પટ્ઠિયં કમ્મં કરોતીતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે… કપ્પટ્ઠો કપ્પં તિટ્ઠેય્યાતિ? આમન્તા. કપ્પો ચ સણ્ઠાતિ કપ્પટ્ઠો ચ પુગ્ગલો કાલં કરોતીતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

૬૫૫. કપ્પટ્ઠો કપ્પં તિટ્ઠેય્યાતિ? આમન્તા. અતીતં કપ્પં તિટ્ઠેય્ય, અનાગતં કપ્પં તિટ્ઠેય્યાતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે… કપ્પટ્ઠો કપ્પં તિટ્ઠેય્યાતિ? આમન્તા. દ્વે કપ્પે તિટ્ઠેય્ય… તયો કપ્પે તિટ્ઠેય્ય… ચત્તારો કપ્પે તિટ્ઠેય્યાતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

૬૫૬. કપ્પટ્ઠો કપ્પં તિટ્ઠેય્યાતિ? આમન્તા. કપ્પટ્ઠો કપ્પે ડય્હન્તે કત્થ ગચ્છતીતિ? અઞ્ઞં લોકધાતું ગચ્છતીતિ. મતો ગચ્છતિ, વેહાસં ગચ્છતીતિ? મતો ગચ્છતીતિ. કપ્પટ્ઠિયં કમ્મં અપરાપરિયવેપક્કન્તિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે… [વેહાસં ગચ્છતીતિ (?) અયં હિ પરવાદિસ્સ પટિઞ્ઞાયેવ, કથા. ૬૨૧-૬૨૩ નવમપન્તિયં વિય] વેહાસં ગચ્છતીતિ? આમન્તા [વેહાસં ગચ્છતીતિ (?) અયં હિ પરવાદિસ્સ પટિઞ્ઞાયેવ, કથા. ૬૨૧-૬૨૩ નવમપન્તિયં વિય]. કપ્પટ્ઠો ઇદ્ધિમાતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે… કપ્પટ્ઠો ઇદ્ધિમાતિ? આમન્તા. કપ્પટ્ઠેન છન્દિદ્ધિપાદો ભાવિતો વીરિયિદ્ધિપાદો ભાવિતો ચિત્તિદ્ધિપાદો ભાવિતો વીમંસિદ્ધિપાદો ભાવિતોતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

૬૫૭. ન વત્તબ્બં – ‘‘કપ્પટ્ઠો કપ્પં તિટ્ઠેય્યા’’તિ? આમન્તા. નનુ વુત્તં ભગવતા –

‘‘આપાયિકો નેરયિકો, કપ્પટ્ઠો સઙ્ઘભેદકો;

વગ્ગરતો અધમ્મટ્ઠો, યોગક્ખેમા પધંસતિ;

સઙ્ઘં સમગ્ગં ભેત્વાન [ભિન્દિત્વા (સી. ક.)], કપ્પં નિરયમ્હિ પચ્ચતી’’તિ [ચૂળવ. ૩૫૪; અ. નિ. ૧૦.૩૯; ઇતિવુ. ૧૮].

અત્થેવ સુત્તન્તોતિ? આમન્તા. તેન હિ કપ્પટ્ઠો કપ્પં તિટ્ઠેય્યાતિ.

કપ્પટ્ઠકથા નિટ્ઠિતા.

૧૩. તેરસમવગ્ગો

(૧૨૭) ૨. કુસલપટિલાભકથા

૬૫૮. કપ્પટ્ઠો કુસલં ચિત્તં ન પટિલભેય્યાતિ? આમન્તા. કપ્પટ્ઠો દાનં દદેય્યાતિ? આમન્તા. હઞ્ચિ કપ્પટ્ઠો દાનં દદેય્ય, નો ચ વત રે વત્તબ્બે – ‘‘કપ્પટ્ઠો કુસલં ચિત્તં ન પટિલભેય્યા’’તિ.

કપ્પટ્ઠો કુસલં ચિત્તં ન પટિલભેય્યાતિ? આમન્તા. કપ્પટ્ઠો ચીવરં દદેય્ય…પે… પિણ્ડપાતં દદેય્ય…પે… સેનાસનં દદેય્ય…પે… ગિલાનપચ્ચયભેસજ્જપરિક્ખારં દદેય્ય … ખાદનીયં દદેય્ય… ભોજનીયં દદેય્ય… પાનીયં દદેય્ય… ચેતિયં વન્દેય્ય… ચેતિયે માલં આરોપેય્ય… ગન્ધં આરોપેય્ય… વિલેપનં આરોપેય્ય…પે… ચેતિયં અભિદક્ખિણં [પદક્ખિણં (પી.)] કરેય્યાતિ? આમન્તા. હઞ્ચિ કપ્પટ્ઠો ચેતિયં અભિદક્ખિણં કરેય્ય, નો ચ વત રે વત્તબ્બે – ‘‘કપ્પટ્ઠો કુસલં ચિત્તં ન પટિલભેય્યા’’તિ…પે….

૬૫૯. કપ્પટ્ઠો કુસલં ચિત્તં પટિલભેય્યાતિ? આમન્તા. તતો વુટ્ઠાનં કુસલં ચિત્તં પટિલભેય્યાતિ? આમન્તા. રૂપાવચરં…પે… અરૂપાવચરં…પે… લોકુત્તરં કુસલં ચિત્તં પટિલભેય્યાતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

કુસલપટિલાભકથા નિટ્ઠિતા.

૧૩. તેરસમવગ્ગો

(૧૨૮) ૩. અનન્તરાપયુત્તકથા

૬૬૦. અનન્તરાપયુત્તો પુગ્ગલો સમ્મત્તનિયામં ઓક્કમેય્યાતિ? આમન્તા. મિચ્છત્તનિયામઞ્ચ સમ્મત્તનિયામઞ્ચ ઉભો ઓક્કમેય્યાતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે… અનન્તરાપયુત્તો પુગ્ગલો સમ્મત્તનિયામં ઓક્કમેય્યાતિ? આમન્તા. નનુ તં કમ્મં પયુત્તં કુક્કુચ્ચં ઉપ્પાદિતં વિપ્પટિસારિયં જનિતન્તિ? આમન્તા. હઞ્ચિ તં કમ્મં પયુત્તં કુક્કુચ્ચં ઉપ્પાદિતં વિપ્પટિસારિયં જનિતં, નો ચ વત રે વત્તબ્બે – ‘‘અનન્તરાપયુત્તો પુગ્ગલો સમ્મત્તનિયામં ઓક્કમેય્યા’’તિ.

૬૬૧. અનન્તરાપયુત્તો પુગ્ગલો અભબ્બો સમ્મત્તનિયામં ઓક્કમિતુન્તિ? આમન્તા. માતા જીવિતા વોરોપિતા… પિતા જીવિતા વોરોપિતો… અરહા જીવિતા વોરોપિતો… દુટ્ઠેન ચિત્તેન તથાગતસ્સ લોહિતં ઉપ્પાદિતં… સઙ્ઘો ભિન્નોતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

અનન્તરાપયુત્તો પુગ્ગલો તં કમ્મં પટિસંહરિત્વા કુક્કુચ્ચં પટિવિનોદેત્વા વિપ્પટિસારિયં પટિવિનેત્વા [પટિવિનોદેત્વા (સી. પી. ક.)] અભબ્બો સમ્મત્તનિયામં ઓક્કમિતુન્તિ? આમન્તા. માતા જીવિતા વોરોપિતા… પિતા જીવિતા વોરોપિતો…પે… સઙ્ઘો ભિન્નોતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

અનન્તરાપયુત્તો પુગ્ગલો તં કમ્મં પટિસંહરિત્વા કુક્કુચ્ચં પટિવિનોદેત્વા વિપ્પટિસારિયં પટિવિનેત્વા અભબ્બો સમ્મત્તનિયામં ઓક્કમિતુન્તિ? આમન્તા. નનુ તં કમ્મં પટિસંહટં કુક્કુચ્ચં પટિવિનોદિતં વિપ્પટિસારિયં પટિવિનીતન્તિ? આમન્તા. હઞ્ચિ તં કમ્મં પટિસંહટં કુક્કુચ્ચં પટિવિનોદિતં વિપ્પટિસારિયં પટિવિનીતં, નો ચ વત રે વત્તબ્બે – ‘‘અનન્તરાપયુત્તો પુગ્ગલો તં કમ્મં પટિસંહરિત્વા કુક્કુચ્ચં પટિવિનોદેત્વા વિપ્પટિસારિયં પટિવિનેત્વા અભબ્બો સમ્મત્તનિયામં ઓક્કમિતુ’’ન્તિ.

૬૬૨. અનન્તરાપયુત્તો પુગ્ગલો સમ્મત્તનિયામં ઓક્કમેય્યાતિ? આમન્તા. નનુ તં કમ્મં પયુત્તો આસીતિ? આમન્તા. હઞ્ચિ તં કમ્મં પયુત્તો આસિ, નો ચ વત રે વત્તબ્બે – ‘‘અનન્તરાપયુત્તો પુગ્ગલો સમ્મત્તનિયામં ઓક્કમેય્યા’’તિ.

અનન્તરાપયુત્તકથા નિટ્ઠિતા.

૧૩. તેરસમવગ્ગો

(૧૨૯) ૪. નિયતસ્સ નિયામકથા

૬૬૩. નિયતો નિયામં ઓક્કમતીતિ? આમન્તા. મિચ્છત્તનિયતો સમ્મત્તનિયામં ઓક્કમતિ, સમ્મત્તનિયતો મિચ્છત્તનિયામં ઓક્કમતીતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

નિયતો નિયામં ઓક્કમતીતિ? આમન્તા. પુબ્બે મગ્ગં ભાવેત્વા પચ્છા નિયામં ઓક્કમતીતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે… પુબ્બે સોતાપત્તિમગ્ગં ભાવેત્વા પચ્છા સોતાપત્તિનિયામં ઓક્કમતીતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે… પુબ્બે સકદાગામિ…પે… અનાગામિ…પે… અરહત્તમગ્ગં ભાવેત્વા પચ્છા અરહત્તનિયામં ઓક્કમતીતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

પુબ્બે સતિપટ્ઠાનં…પે… સમ્મપ્પધાનં… ઇદ્ધિપાદં… ઇન્દ્રિયં… બલં… બોજ્ઝઙ્ગં ભાવેત્વા પચ્છા નિયામં ઓક્કમતીતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

૬૬૪. ન વત્તબ્બં – ‘‘નિયતો નિયામં ઓક્કમતી’’તિ? આમન્તા. ભબ્બો બોધિસત્તો તાય જાતિયા ધમ્મં નાભિસમેતુન્તિ? ન હેવં વત્તબ્બે. તેન હિ નિયતો નિયામં ઓક્કમતીતિ.

નિયતસ્સ નિયામકથા નિટ્ઠિતા.

૧૩. તેરસમવગ્ગો

(૧૩૦) ૫. નિવુતકથા

૬૬૫. નિવુતો નીવરણં જહતીતિ? આમન્તા. રત્તો રાગં જહતિ, દુટ્ઠો દોસં જહતિ, મૂળ્હો મોહં જહતિ, કિલિટ્ઠો કિલેસે જહતીતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે… રાગેન રાગં જહતિ, દોસેન દોસં જહતિ, મોહેન મોહં જહતિ, કિલેસેહિ કિલેસે જહતીતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

રાગો ચિત્તસમ્પયુત્તો, મગ્ગો ચિત્તસમ્પયુત્તોતિ? આમન્તા. દ્વિન્નં ફસ્સાનં…પે… દ્વિન્નં ચિત્તાનં સમોધાનં હોતીતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે… રાગો અકુસલો, મગ્ગો કુસલોતિ? આમન્તા. કુસલાકુસલા સાવજ્જાનવજ્જા હીનપણીતા કણ્હસુક્કસપ્પટિભાગા ધમ્મા સમ્મુખીભાવં આગચ્છન્તીતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

૬૬૬. કુસલાકુસલા સાવજ્જાનવજ્જા હીનપણીતા કણ્હસુક્કસપ્પટિભાગા ધમ્મા સમ્મુખીભાવં આગચ્છન્તીતિ? આમન્તા. નનુ વુત્તં ભગવતા – ‘‘ચત્તારિમાનિ, ભિક્ખવે, સુવિદૂરવિદૂરાનિ! કતમાનિ ચત્તારિ? નભઞ્ચ, ભિક્ખવે, પથવી ચ – ઇદં પઠમં સુવિદૂરવિદૂરં…પે… તસ્મા સતં ધમ્મો અસબ્ભિ આરકા’’તિ. અત્થેવ સુત્તન્તોતિ? આમન્તા. તેન હિ ન વત્તબ્બં – ‘‘કુસલાકુસલા…પે… સમ્મુખીભાવં આગચ્છન્તી’’તિ.

નિવુતો નીવરણં જહતીતિ? આમન્તા. નનુ વુત્તં ભગવતા – ‘‘સો એવં સમાહિતે ચિત્તે પરિસુદ્ધે પરિયોદાતે અનઙ્ગણે વિગતૂપક્કિલેસે મુદુભૂતે કમ્મનિયે ઠિતે આનેઞ્જપ્પત્તે આસવાનં ખયઞાણાય ચિત્તં અભિનિન્નામેતી’’તિ! અત્થેવ સુત્તન્તોતિ? આમન્તા. તેન હિ ન વત્તબ્બં – ‘‘નિવુતો નીવરણં જહતી’’તિ…પે….

૬૬૭. ન વત્તબ્બં – ‘‘નિવુતો નીવરણં જહતી’’તિ? આમન્તા. નનુ વુત્તં ભગવતા – ‘‘તસ્સ એવં જાનતો એવં પસ્સતો કામાસવાપિ ચિત્તં વિમુચ્ચતિ…પે… અવિજ્જાસવાપિ ચિત્તં વિમુચ્ચતી’’તિ! અત્થેવ સુત્તન્તોતિ? આમન્તા. તેન હિ નિવુતો નીવરણં જહતીતિ.

નિવુતકથા નિટ્ઠિતા.

૧૩. તેરસમવગ્ગો

(૧૩૧) ૬. સમ્મુખીભૂતકથા

૬૬૮. સમ્મુખીભૂતો સંયોજનં જહતીતિ? આમન્તા. રત્તો રાગં જહતિ, દુટ્ઠો દોસં જહતિ, મૂળ્હો મોહં જહતિ, કિલિટ્ઠો કિલેસે જહતીતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે… રાગેન રાગં જહતિ, દોસેન દોસં જહતિ, મોહેન મોહં જહતિ, કિલેસેહિ કિલેસે જહતીતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

રાગો ચિત્તસમ્પયુત્તો, મગ્ગો ચિત્તસમ્પયુત્તોતિ? આમન્તા. દ્વિન્નં ફસ્સાનં…પે… દ્વિન્નં ચિત્તાનં સમોધાનં હોતીતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે… રાગો અકુસલો, મગ્ગો કુસલોતિ? આમન્તા. કુસલાકુસલા સાવજ્જાનવજ્જા હીનપણીતા કણ્હસુક્કસપ્પટિભાગા ધમ્મા સમ્મુખીભાવં આગચ્છન્તીતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

૬૬૯. કુસલાકુસલા…પે… સમ્મુખીભાવં આગચ્છન્તીતિ? આમન્તા. નનુ વુત્તં ભગવતા – ‘‘ચત્તારિમાનિ, ભિક્ખવે, સુવિદૂરવિદૂરાનિ! કતમાનિ ચત્તારિ? નભઞ્ચ, ભિક્ખવે, પથવી ચ – ઇદં પઠમં સુવિદૂરવિદૂરં…પે… તસ્મા સતં ધમ્મો અસબ્ભિ આરકા’’તિ. અત્થેવ સુત્તન્તોતિ? આમન્તા. તેન હિ ન વત્તબ્બં – ‘‘કુસલાકુસલા…પે… સમ્મુખીભાવં આગચ્છન્તી’’તિ.

સમ્મુખીભૂતો સંયોજનં જહતીતિ? આમન્તા. નનુ વુત્તં ભગવતા – ‘‘સો એવં સમાહિતે ચિત્તે…પે… આસવાનં ખયઞાણાય ચિત્તં અભિનિન્નામેતી’’તિ! અત્થેવ સુત્તન્તોતિ? આમન્તા. તેન હિ ન વત્તબ્બં – ‘‘સમ્મુખીભૂતો સંયોજનં જહતી’’તિ.

૬૭૦. ન વત્તબ્બં – ‘‘સમ્મુખીભૂતો સંયોજનં જહતી’’તિ? આમન્તા. નનુ વુત્તં ભગવતા – ‘‘તસ્સ એવં જાનતો એવં પસ્સતો કામાસવાપિ ચિત્તં વિમુચ્ચતિ…પે… અવિજ્જાસવાપિ ચિત્તં વિમુચ્ચતી’’તિ! અત્થેવ સુત્તન્તોતિ? આમન્તા. તેન હિ સમ્મુખીભૂતો સંયોજનં જહતીતિ.

સમ્મુખીભૂતકથા નિટ્ઠિતા.

૧૩. તેરસમવગ્ગો

(૧૩૨) ૭. સમાપન્નો અસ્સાદેતિકથા

૬૭૧. સમાપન્નો અસ્સાદેતિ, ઝાનનિકન્તિ ઝાનારમ્મણાતિ? આમન્તા. તં ઝાનં તસ્સ ઝાનસ્સ આરમ્મણન્તિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે… તં ઝાનં તસ્સ ઝાનસ્સ આરમ્મણન્તિ? આમન્તા. તેન ફસ્સેન તં ફસ્સં ફુસતિ, તાય વેદનાય તં વેદનં વેદેતિ, તાય સઞ્ઞાય તં સઞ્ઞં સઞ્જાનાતિ, તાય ચેતનાય તં ચેતનં ચેતેતિ, તેન ચિત્તેન તં ચિત્તં ચિન્તેતિ, તેન વિતક્કેન તં વિતક્કં વિતક્કેતિ, તેન વિચારેન તં વિચારં વિચારેતિ, તાય પીતિયા તં પીતિ પિયાયતિ, તાય સતિયા તં સતિં સરતિ, તાય પઞ્ઞાય તં પઞ્ઞં પજાનાતીતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

ઝાનનિકન્તિ ચિત્તસમ્પયુત્તા, ઝાનં ચિત્તસમ્પયુત્તન્તિ? આમન્તા. દ્વિન્નં ફસ્સાનં…પે… દ્વિન્નં ચિત્તાનં સમોધાનં હોતીતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

ઝાનનિકન્તિ અકુસલં, ઝાનં કુસલન્તિ? આમન્તા. કુસલાકુસલા સાવજ્જાનવજ્જા હીનપણીતા કણ્હસુક્કસપ્પટિભાગા ધમ્મા સમ્મુખીભાવં આગચ્છન્તીતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

૬૭૨. કુસલાકુસલા સાવજ્જાનવજ્જા હીનપણીતા કણ્હસુક્કસપ્પટિભાગા ધમ્મા સમ્મુખીભાવં આગચ્છન્તીતિ? આમન્તા. નનુ વુત્તં ભગવતા – ‘‘ચત્તારિમાનિ, ભિક્ખવે, સુવિદૂરવિદૂરાનિ! કતમાનિ ચત્તારિ? નભઞ્ચ, ભિક્ખવે, પથવી ચ – ઇદં પઠમં સુવિદૂરવિદૂરં…પે… તસ્મા સતં ધમ્મો અસબ્ભિ આરકા’’તિ. અત્થેવ સુત્તન્તોતિ? આમન્તા. તેન હિ ન વત્તબ્બં – ‘‘કુસલાકુસલા સાવજ્જાનવજ્જા હીનપણીતા કણ્હસુક્કસપ્પટિભાગા ધમ્મા સમ્મુખીભાવં આગચ્છન્તી’’તિ.

૬૭૩. ન વત્તબ્બં – ‘‘સમાપન્નો અસ્સાદેતિ, ઝાનનિકન્તિ ઝાનારમ્મણા’’તિ? આમન્તા. નનુ વુત્તં ભગવતા – ‘‘ઇધ, ભિક્ખવે, ભિક્ખુ વિવિચ્ચેવ કામેહિ વિવિચ્ચ અકુસલેહિ ધમ્મેહિ પઠમં ઝાનં ઉપસમ્પજ્જ વિહરતિ, સો તં અસ્સાદેતિ તં નિકામેતિ તેન ચ વિત્તિં આપજ્જતિ; વિતક્કવિચારાનં વૂપસમા…પે… દુતિયં ઝાનં…પે… તતિયં ઝાનં…પે… ચતુત્થં ઝાનં ઉપસમ્પજ્જ વિહરતિ, સો તં અસ્સાદેતિ તં નિકામેતિ તેન ચ વિત્તિં આપજ્જતી’’તિ [અ. નિ. ૪.૧૨૩]! અત્થેવ સુત્તન્તોતિ? આમન્તા. તેન હિ સમાપન્નો અસ્સાદેતિ, ઝાનનિકન્તિ ઝાનારમ્મણાતિ.

સમાપન્નો અસ્સાદેતિકથા નિટ્ઠિતા.

૧૩. તેરસમવગ્ગો

(૧૩૩) ૮. અસાતરાગકથા

૬૭૪. અત્થિ અસાતરાગોતિ? આમન્તા. દુક્ખાભિનન્દિનો સત્તા, અત્થિ કેચિ દુક્ખં પત્થેન્તિ પિહેન્તિ એસન્તિ ગવેસન્તિ પરિયેસન્તિ, દુક્ખં અજ્ઝોસાય તિટ્ઠન્તીતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે… નનુ સુખાભિનન્દિનો સત્તા, અત્થિ કેચિ સુખં પત્થેન્તિ પિહેન્તિ એસન્તિ ગવેસન્તિ પરિયેસન્તિ, સુખં અજ્ઝોસાય તિટ્ઠન્તીતિ? આમન્તા. હઞ્ચિ સુખાભિનન્દિનો સત્તા, અત્થિ કેચિ સુખં પત્થેન્તિ પિહેન્તિ એસન્તિ ગવેસન્તિ પરિયેસન્તિ, સુખં અજ્ઝોસાય તિટ્ઠન્તિ, નો ચ વત રે વત્તબ્બે – ‘‘અત્થિ અસાતરાગો’’તિ.

અત્થિ અસાતરાગોતિ? આમન્તા. દુક્ખાય વેદનાય રાગાનુસયો અનુસેતિ, સુખાય વેદનાય પટિઘાનુસયો અનુસેતીતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે… નનુ સુખાય વેદનાય રાગાનુસયો અનુસેતિ, દુક્ખાય વેદનાય પટિઘાનુસયો અનુસેતીતિ? આમન્તા. હઞ્ચિ સુખાય વેદનાય રાગાનુસયો અનુસેતિ, દુક્ખાય વેદનાય પટિઘાનુસયો અનુસેતિ, નો ચ વત રે વત્તબ્બે – ‘‘અત્થિ અસાતરાગો’’તિ.

૬૭૫. ન વત્તબ્બં – ‘‘અત્થિ અસાતરાગો’’તિ? આમન્તા. નનુ વુત્તં ભગવતા – ‘‘સો એવં અનુરોધવિરોધં સમાપન્નો યં કિઞ્ચિ વેદનં વેદયતિ સુખં વા દુક્ખં વા અદુક્ખમસુખં વા, સો તં વેદનં અભિનન્દતિ અભિવદતિ અજ્ઝોસાય તિટ્ઠતી’’તિ [મ. નિ. ૩.૪૦૯ મહાતણ્હાસઙ્ખયે]! અત્થેવ સુત્તન્તોતિ? આમન્તા. તેન હિ અત્થિ અસાતરાગોતિ.

અસાતરાગકથા નિટ્ઠિતા.

૧૩. તેરસમવગ્ગો

(૧૩૪) ૯. ધમ્મતણ્હા અબ્યાકતાતિકથા

૬૭૬. ધમ્મતણ્હા અબ્યાકતાતિ? આમન્તા. વિપાકાબ્યાકતા કિરિયાબ્યાકતા રૂપં નિબ્બાનં ચક્ખાયતનં…પે… ફોટ્ઠબ્બાયતનન્તિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

ધમ્મતણ્હા અબ્યાકતાતિ? આમન્તા. રૂપતણ્હા અબ્યાકતાતિ? ન હેવં વત્તબ્બે …પે… ધમ્મતણ્હા અબ્યાકતાતિ? આમન્તા. સદ્દતણ્હા…પે… ગન્ધતણ્હા…પે… રસતણ્હા…પે… ફોટ્ઠબ્બતણ્હા અબ્યાકતાતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

રૂપતણ્હા અકુસલાતિ? આમન્તા. ધમ્મતણ્હા અકુસલાતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે… સદ્દતણ્હા…પે… ફોટ્ઠબ્બતણ્હા અકુસલાતિ? આમન્તા. ધમ્મતણ્હા અકુસલાતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

૬૭૭. ધમ્મતણ્હા અબ્યાકતાતિ? આમન્તા. નનુ તણ્હા અકુસલા વુત્તા ભગવતાતિ? આમન્તા. હઞ્ચિ તણ્હા અકુસલા વુત્તા ભગવતા, નો ચ વત રે વત્તબ્બે – ‘‘ધમ્મતણ્હા અબ્યાકતા’’તિ.

ધમ્મતણ્હા અબ્યાકતાતિ? આમન્તા. નનુ લોભો અકુસલો વુત્તો ભગવતા, ધમ્મતણ્હા લોભોતિ? આમન્તા. હઞ્ચિ લોભો અકુસલો વુત્તો ભગવતા, ધમ્મતણ્હા લોભો, નો ચ વત રે વત્તબ્બે – ‘‘ધમ્મતણ્હા અબ્યાકતા’’તિ.

૬૭૮. ધમ્મતણ્હા લોભો અબ્યાકતોતિ? આમન્તા. રૂપતણ્હા લોભો અબ્યાકતોતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે… ધમ્મતણ્હા લોભો અબ્યાકતોતિ? આમન્તા. સદ્દતણ્હા…પે… ફોટ્ઠબ્બતણ્હા લોભો અબ્યાકતોતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

રૂપતણ્હા લોભો અકુસલોતિ? આમન્તા. ધમ્મતણ્હા લોભો અકુસલોતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે… સદ્દતણ્હા…પે… ફોટ્ઠબ્બતણ્હા લોભો અકુસલોતિ? આમન્તા. ધમ્મતણ્હા લોભો અકુસલોતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

૬૭૯. ધમ્મતણ્હા અબ્યાકતાતિ? આમન્તા. નનુ વુત્તં ભગવતા – ‘‘યાયં તણ્હા પોનોબ્ભવિકા નન્દીરાગસહગતા તત્રતત્રાભિનન્દિની, સેય્યથિદં – કામતણ્હા, ભવતણ્હા, વિભવતણ્હા’’તિ [મહાવ. ૧૪; દી. નિ. ૨.૪૦૦]! અત્થેવ સુત્તન્તોતિ? આમન્તા. તેન હિ ન વત્તબ્બં – ‘‘ધમ્મતણ્હા અબ્યાકતા’’તિ.

૬૮૦. ન વત્તબ્બં – ‘‘ધમ્મતણ્હા અબ્યાકતા’’તિ? આમન્તા. નનુ સા ધમ્મતણ્હાતિ? આમન્તા. હઞ્ચિ સા ધમ્મતણ્હા, તેન વત રે વત્તબ્બે – ‘‘ધમ્મતણ્હા અબ્યાકતા’’તિ.

ધમ્મતણ્હા અબ્યાકતાતિકથા નિટ્ઠિતા.

૧૩. તેરસમવગ્ગો

(૧૩૫) ૧૦. ધમ્મતણ્હા ન દુક્ખસમુદયોતિકથા

૬૮૧. ધમ્મતણ્હા ન દુક્ખસમુદયોતિ? આમન્તા. રૂપતણ્હા ન દુક્ખસમુદયોતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે… ધમ્મતણ્હા ન દુક્ખસમુદયોતિ? આમન્તા. સદ્દતણ્હા…પે… ગન્ધતણ્હા…પે… રસતણ્હા…પે… ફોટ્ઠબ્બતણ્હા ન દુક્ખસમુદયોતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

રૂપતણ્હા દુક્ખસમુદયોતિ? આમન્તા. ધમ્મતણ્હા દુક્ખસમુદયોતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે… સદ્દતણ્હા…પે… ગન્ધતણ્હા…પે… રસતણ્હા…પે… ફોટ્ઠબ્બતણ્હા દુક્ખસમુદયોતિ? આમન્તા. ધમ્મતણ્હા દુક્ખસમુદયોતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

૬૮૨. ધમ્મતણ્હા ન દુક્ખસમુદયોતિ? આમન્તા. નનુ તણ્હા દુક્ખસમુદયો વુત્તો ભગવતાતિ? આમન્તા. હઞ્ચિ તણ્હા દુક્ખસમુદયો વુત્તો ભગવતા, નો ચ વત રે વત્તબ્બે – ‘‘ધમ્મતણ્હા ન દુક્ખસમુદયો’’તિ. ધમ્મતણ્હા ન દુક્ખસમુદયોતિ? આમન્તા. નનુ લોભો દુક્ખસમુદયો વુત્તો ભગવતા, ધમ્મતણ્હા લોભોતિ? આમન્તા. હઞ્ચિ લોભો દુક્ખસમુદયો વુત્તો ભગવતા, ધમ્મતણ્હા લોભો, નો ચ વત રે વત્તબ્બે – ‘‘ધમ્મતણ્હા ન દુક્ખસમુદયો’’તિ.

૬૮૩. ધમ્મતણ્હા લોભો, ન દુક્ખસમુદયોતિ? આમન્તા. રૂપતણ્હા લોભો, ન દુક્ખસમુદયોતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે… ધમ્મતણ્હા લોભો, ન દુક્ખસમુદયોતિ? આમન્તા. સદ્દતણ્હા…પે… ગન્ધતણ્હા…પે… રસતણ્હા…પે… ફોટ્ઠબ્બતણ્હા લોભો, ન દુક્ખસમુદયોતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

રૂપતણ્હા લોભો દુક્ખસમુદયોતિ? આમન્તા. ધમ્મતણ્હા લોભો દુક્ખસમુદયોતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે… સદ્દતણ્હા…પે… ફોટ્ઠબ્બતણ્હા લોભો દુક્ખસમુદયોતિ? આમન્તા. ધમ્મતણ્હા લોભો દુક્ખસમુદયોતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

૬૮૪. ધમ્મતણ્હા ન દુક્ખસમુદયોતિ? આમન્તા. નનુ વુત્તં ભગવતા – ‘‘યાયં તણ્હા પોનોબ્ભવિકા નન્દીરાગસહગતા તત્રતત્રાભિનન્દિની, સેય્યથિદં – કામતણ્હા, ભવતણ્હા, વિભવતણ્હા’’તિ! અત્થેવ સુત્તન્તોતિ? આમન્તા. તેન હિ ન વત્તબ્બં – ‘‘ધમ્મતણ્હા ન દુક્ખસમુદયો’’તિ.

૬૮૫. ન વત્તબ્બં – ‘‘ધમ્મતણ્હા ન દુક્ખસમુદયો’’તિ? આમન્તા. નનુ સા ધમ્મતણ્હાતિ? આમન્તા. હઞ્ચિ સા ધમ્મતણ્હા, તેન વત રે વત્તબ્બે – ‘‘ધમ્મતણ્હા ન દુક્ખસમુદયો’’તિ.

ધમ્મતણ્હા ન દુક્ખસમુદયોતિકથા નિટ્ઠિતા.

તેરસમવગ્ગો.

તસ્સુદ્દાનં –

કપ્પટ્ઠો કપ્પં તિટ્ઠેય્ય, કપ્પટ્ઠો કુસલં ચિત્તં ન પટિલભેય્ય, અનન્તરાપયુત્તો પુગ્ગલો સમ્મત્તનિયામં ઓક્કમેય્ય, નિયતો નિયામં ઓક્કમતિ, નિવુતો નીવરણં જહતિ, સમ્મુખીભૂતો સંયોજનં જહતિ, ઝાનનિકન્તિ, અસાતરાગો, ધમ્મતણ્હા અબ્યાકતા, ધમ્મતણ્હા ન દુક્ખસમુદયોતિ.