૩. તતિયવગ્ગો

(૨૧) ૧. બલકથા

૩૫૪. તથાગતબલં સાવકસાધારણન્તિ? આમન્તા. તથાગતબલં સાવકબલં, સાવકબલં તથાગતબલન્તિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

તથાગતબલં સાવકસાધારણન્તિ? આમન્તા. તઞ્ઞેવ તથાગતબલં તં સાવકબલં, તઞ્ઞેવ સાવકબલં તં તથાગતબલન્તિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

તથાગતબલં સાવકસાધારણન્તિ? આમન્તા. યાદિસં તથાગતબલં તાદિસં સાવકબલં, યાદિસં સાવકબલં તાદિસં તથાગતબલન્તિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

તથાગતબલં સાવકસાધારણન્તિ? આમન્તા. યાદિસો તથાગતસ્સ પુબ્બયોગો પુબ્બચરિયા ધમ્મક્ખાનં ધમ્મદેસના તાદિસો સાવકસ્સ પુબ્બયોગો પુબ્બચરિયા ધમ્મક્ખાનં ધમ્મદેસનાતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

તથાગતબલં સાવકસાધારણન્તિ? આમન્તા. તથાગતો જિનો સત્થા સમ્માસમ્બુદ્ધો સબ્બઞ્ઞૂ સબ્બદસ્સાવી ધમ્મસ્સામી ધમ્મપ્પટિસરણોતિ? આમન્તા. સાવકો જિનો સત્થા સમ્માસમ્બુદ્ધો સબ્બઞ્ઞૂ સબ્બદસ્સાવી ધમ્મસ્સામી ધમ્મપ્પટિસરણોતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

તથાગતબલં સાવકસાધારણન્તિ? આમન્તા. તથાગતો અનુપ્પન્નસ્સ મગ્ગસ્સ ઉપ્પાદેતા અસઞ્જાતસ્સ મગ્ગસ્સ સઞ્જનેતા અનક્ખાતસ્સ મગ્ગસ્સ અક્ખાતા મગ્ગઞ્ઞૂ મગ્ગવિદૂ મગ્ગકોવિદોતિ? આમન્તા. સાવકો અનુપ્પન્નસ્સ મગ્ગસ્સ ઉપ્પાદેતા અસઞ્જાતસ્સ મગ્ગસ્સ સઞ્જનેતા અનક્ખાતસ્સ મગ્ગસ્સ અક્ખાતા મગ્ગઞ્ઞૂ મગ્ગવિદૂ મગ્ગકોવિદોતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

ઇન્દ્રિયપરોપરિયત્તં યથાભૂતં ઞાણં તથાગતબલં સાવકસાધારણન્તિ? આમન્તા. સાવકો સબ્બઞ્ઞૂ સબ્બદસ્સાવીતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

૩૫૫. સાવકો ઠાનાઠાનં જાનાતીતિ? આમન્તા. હઞ્ચિ સાવકો ઠાનાઠાનં જાનાતિ, તેન વત રે વત્તબ્બે – ‘‘ઠાનાઠાનં યથાભૂતં ઞાણં તથાગતબલં સાવકસાધારણ’’ન્તિ.

સાવકો અતીતાનાગતપચ્ચુપ્પન્નાનં કમ્મસમાદાનાનં ઠાનસો હેતુસો વિપાકં જાનાતીતિ? આમન્તા. હઞ્ચિ સાવકો અતીતાનાગતપચ્ચુપ્પન્નાનં કમ્મસમાદાનાનં ઠાનસો હેતુસો વિપાકં જાનાતિ, તેન વત રે વત્તબ્બે – ‘‘અતીતાનાગતપચ્ચુપ્પન્નાનં કમ્મસમાદાનાનં ઠાનસો હેતુસો વિપાકં યથાભૂતં ઞાણં તથાગતબલં સાવકસાધારણ’’ન્તિ.

સાવકો સબ્બત્થગામિનિં પટિપદં જાનાતીતિ? આમન્તા. હઞ્ચિ સાવકો સબ્બત્થગામિનિં પટિપદં જાનાતિ, તેન વત રે વત્તબ્બે – ‘‘સબ્બત્થગામિનિં પટિપદં યથાભૂતં ઞાણં તથાગતબલં સાવકસાધારણ’’ન્તિ.

સાવકો અનેકધાતું નાનાધાતું લોકં જાનાતીતિ? આમન્તા. હઞ્ચિ સાવકો અનેકધાતું નાનાધાતું લોકં જાનાતિ, તેન વત રે વત્તબ્બે – ‘‘અનેકધાતું નાનાધાતું લોકં યથાભૂતં ઞાણં તથાગતબલં સાવકસાધારણ’’ન્તિ.

સાવકો સત્તાનં નાનાધિમુત્તિકતં જાનાતીતિ? આમન્તા. હઞ્ચિ સાવકો સત્તાનં નાનાધિમુત્તિકતં જાનાતિ, તેન વત રે વત્તબ્બે – ‘‘સત્તાનં નાનાધિમુત્તિકતં યથાભૂતં ઞાણં તથાગતબલં સાવકસાધારણ’’ન્તિ.

સાવકો ઝાનવિમોક્ખસમાધિસમાપત્તીનં સંકિલેસં વોદાનં વુટ્ઠાનં જાનાતીતિ? આમન્તા. હઞ્ચિ સાવકો ઝાનવિમોક્ખસમાધિસમાપત્તીનં સંકિલેસં વોદાનં વુટ્ઠાનં જાનાતિ, તેન વત રે વત્તબ્બે – ‘‘ઝાનવિમોક્ખસમાધિસમાપત્તીનં સંકિલેસં વોદાનં વુટ્ઠાનં યથાભૂતં ઞાણં તથાગતબલં સાવકસાધારણ’’ન્તિ.

સાવકો પુબ્બેનિવાસાનુસ્સતિં જાનાતીતિ? આમન્તા. હઞ્ચિ સાવકો પુબ્બેનિવાસાનુસ્સતિં જાનાતિ, તેન વત રે વત્તબ્બે – ‘‘પુબ્બેનિવાસાનુસ્સતિ યથાભૂતં ઞાણં તથાગતબલં સાવકસાધારણ’’ન્તિ.

સાવકો સત્તાનં ચુતૂપપાતં જાનાતીતિ? આમન્તા. હઞ્ચિ સાવકો સત્તાનં ચુતૂપપાતં જાનાતિ, તેન વત રે વત્તબ્બે – ‘‘સત્તાનં ચુતૂપપાતં યથાભૂતં ઞાણં તથાગતબલં સાવકસાધારણ’’ન્તિ.

નનુ તથાગતસ્સાપિ આસવા ખીણા સાવકસ્સાપિ આસવા ખીણાતિ? આમન્તા. અત્થિ કિઞ્ચિ નાનાકરણં તથાગતસ્સ વા સાવકસ્સ વા આસવક્ખયેન વા આસવક્ખયં વિમુત્તિયા વા વિમુત્તીતિ? નત્થિ. હઞ્ચિ નત્થિ કિઞ્ચિ નાનાકરણં તથાગતસ્સ વા સાવકસ્સ વા આસવક્ખયેન વા આસવક્ખયં વિમુત્તિયા વા વિમુત્તિ, તેન વત રે વત્તબ્બે – ‘‘આસવાનં ખયે યથાભૂતં ઞાણં તથાગતબલં સાવકસાધારણ’’ન્તિ.

૩૫૬. આસવાનં ખયે યથાભૂતં ઞાણં તથાગતબલં સાવકસાધારણન્તિ? આમન્તા. ઠાનાઠાને યથાભૂતં ઞાણં તથાગતબલં સાવકસાધારણન્તિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

આસવાનં ખયે યથાભૂતં ઞાણં તથાગતબલં સાવકસાધારણન્તિ? આમન્તા. સત્તાનં ચુતૂપપાતે યથાભૂતં ઞાણં તથાગતબલં સાવકસાધારણન્તિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

ઠાનાઠાને યથાભૂતં ઞાણં તથાગતબલં સાવકઅસાધારણન્તિ? આમન્તા. આસવાનં ખયે યથાભૂતં ઞાણં તથાગતબલં સાવકઅસાધારણન્તિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

સત્તાનં ચુતૂપપાતે યથાભૂતં ઞાણં તથાગતબલં સાવકઅસાધારણન્તિ? આમન્તા. આસવાનં ખયે યથાભૂતં ઞાણં તથાગતબલં સાવકઅસાધારણન્તિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

ઇન્દ્રિયપરોપરિયત્તં યથાભૂતં ઞાણં તથાગતબલં સાવકઅસાધારણન્તિ? આમન્તા. ઠાનાઠાને યથાભૂતં ઞાણં તથાગતબલં સાવકઅસાધારણન્તિ? ન હેવં વત્તબ્બે [અયમેત્થ સાધારણપક્ખં સન્ધાય પટિક્ખેપો (ટીકા ઓલોકેતબ્બા)] …પે….

ઇન્દ્રિયપરોપરિયત્તં યથાભૂતં ઞાણં તથાગતબલં સાવકઅસાધારણન્તિ? આમન્તા…પે…. આસવાનં ખયે યથાભૂતં ઞાણં તથાગતબલં સાવકઅસાધારણન્તિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

ઠાનાઠાને યથાભૂતં ઞાણં તથાગતબલં સાવકસાધારણન્તિ? આમન્તા. ઇન્દ્રિયપરોપરિયત્તં યથાભૂતં ઞાણં તથાગતબલં સાવકસાધારણન્તિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

આસવાનં ખયે યથાભૂતં ઞાણં તથાગતબલં સાવકસાધારણન્તિ? આમન્તા. ઇન્દ્રિયપરોપરિયત્તં યથાભૂતં ઞાણં તથાગતબલં સાવકસાધારણન્તિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

બલકથા નિટ્ઠિતા.

૩. તતિયવગ્ગો

(૨૨) ૨. અરિયન્તિકથા

૩૫૭. ઠાનાઠાને યથાભૂતં ઞાણં તથાગતબલં અરિયન્તિ? આમન્તા. મગ્ગો ફલં નિબ્બાનં, સોતાપત્તિમગ્ગો સોતાપત્તિફલં, સકદાગામિમગ્ગો સકદાગામિફલં, અનાગામિમગ્ગો અનાગામિફલં, અરહત્તમગ્ગો અરહત્તફલં, સતિપટ્ઠાનં સમ્મપ્પધાનં ઇદ્ધિપાદો ઇન્દ્રિયં બલં બોજ્ઝઙ્ગોતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

ઠાનાઠાને યથાભૂતં ઞાણં તથાગતબલં અરિયન્તિ? આમન્તા. સુઞ્ઞતારમ્મણન્તિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે…. સુઞ્ઞતારમ્મણન્તિ? આમન્તા. ઠાનાઠાનઞ્ચ મનસિ કરોતિ, સુઞ્ઞતઞ્ચ મનસિ કરોતીતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

ઠાનાઠાનઞ્ચ મનસિ કરોતિ, સુઞ્ઞતઞ્ચ મનસિ કરોતીતિ? આમન્તા. દ્વિન્નં ફસ્સાનં દ્વિન્નં ચિત્તાનં સમોધાનં હોતીતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે… ઠાનાઠાને યથાભૂતં ઞાણં તથાગતબલં અરિયન્તિ? આમન્તા. અનિમિત્તારમ્મણં…પે… અપ્પણિહિતારમ્મણન્તિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે… અપ્પણિહિતારમ્મણન્તિ? આમન્તા. ઠાનાઠાનઞ્ચ મનસિ કરોતિ, અપ્પણિહિતઞ્ચ મનસિ કરોતીતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

ઠાનાઠાનઞ્ચ મનસિ કરોતિ, અપ્પણિહિતઞ્ચ મનસિ કરોતીતિ? આમન્તા. દ્વિન્નં ફસ્સાનં દ્વિન્નં ચિત્તાનં સમોધાનં હોતીતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

૩૫૮. સતિપટ્ઠાના અરિયા સુઞ્ઞતારમ્મણાતિ? આમન્તા. ઠાનાઠાને યથાભૂતં ઞાણં તથાગતબલં અરિયં સુઞ્ઞતારમ્મણન્તિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

સતિપટ્ઠાના અરિયા અનિમિત્તારમ્મણા…પે… અપ્પણિહિતારમ્મણાતિ? આમન્તા. ઠાનાઠાને યથાભૂતં ઞાણં તથાગતબલં અરિયં અપ્પણિહિતારમ્મણન્તિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

સમ્મપ્પધાના, ઇદ્ધિપાદા, ઇન્દ્રિયા, બલા, બોજ્ઝઙ્ગા અરિયા સુઞ્ઞતારમ્મણાતિ? આમન્તા. ઠાનાઠાને યથાભૂતં ઞાણં તથાગતબલં અરિયં સુઞ્ઞતારમ્મણન્તિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

બોજ્ઝઙ્ગા અરિયા અનિમિત્તારમ્મણા… અપ્પણિહિતારમ્મણાતિ? આમન્તા. ઠાનાઠાને યથાભૂતં ઞાણં તથાગતબલં અરિયં અપ્પણિહિતારમ્મણન્તિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

૩૫૯. ઠાનાઠાને યથાભૂતં ઞાણં તથાગતબલં અરિયં ન વત્તબ્બં – ‘‘સુઞ્ઞતારમ્મણ’’ન્તિ? આમન્તા. સતિપટ્ઠાના અરિયા ન વત્તબ્બા – ‘‘સુઞ્ઞતારમ્મણા’’તિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

ઠાનાઠાને યથાભૂતં ઞાણં તથાગતબલં અરિયં ન વત્તબ્બં – અનિમિત્તારમ્મણં…પે… અપ્પણિહિતારમ્મણન્તિ? આમન્તા. સતિપટ્ઠાના અરિયા ન વત્તબ્બા – ‘‘અપ્પણિહિતારમ્મણા’’તિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

ઠાનાઠાને યથાભૂતં ઞાણં તથાગતબલં અરિયં ન વત્તબ્બં – સુઞ્ઞતારમ્મણં…પે… અનિમિત્તારમ્મણં…પે… અપ્પણિહિતારમ્મણન્તિ? આમન્તા. સમ્મપ્પધાનં…પે… બોજ્ઝઙ્ગા અરિયા ન વત્તબ્બા – ‘‘અપ્પણિહિતારમ્મણા’’તિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

૩૬૦. સત્તાનં ચુતૂપપાતે યથાભૂતં ઞાણં તથાગતબલં અરિયન્તિ? આમન્તા. મગ્ગો ફલં નિબ્બાનં, સોતાપત્તિમગ્ગો સોતાપત્તિફલં…પે… બોજ્ઝઙ્ગોતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

સત્તાનં ચુતૂપપાતે યથાભૂતં ઞાણં તથાગતબલં અરિયન્તિ? આમન્તા. સુઞ્ઞતારમ્મણન્તિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે… સુઞ્ઞાતારમ્મણન્તિ? આમન્તા. સત્તાનં ચુતૂપપાતઞ્ચ મનસિ કરોતિ, સુઞ્ઞતઞ્ચ મનસિ કરોતીતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

સત્તાનં ચુતૂપપાતઞ્ચ મનસિ કરોતિ, સુઞ્ઞતઞ્ચ મનસિ કરોતીતિ? આમન્તા. દ્વિન્નં ફસ્સાનં દ્વિન્નં ચિત્તાનં સમોધાનં હોતીતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

સત્તાનં ચુતૂપપાતે યથાભૂતં ઞાણં તથાગતબલં અરિયન્તિ? આમન્તા. અનિમિત્તારમ્મણં અપ્પણિહિતારમ્મણન્તિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે… અપ્પણિહિતારમ્મણન્તિ? આમન્તા. સત્તાનં ચુતૂપપાતઞ્ચ મનસિ કરોતિ, અપ્પણિહિતઞ્ચ મનસિ કરોતીતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

સત્તાનં ચુતૂપપાતઞ્ચ મનસિ કરોતિ, અપ્પણિહિતઞ્ચ મનસિ કરોતીતિ? આમન્તા. દ્વિન્નં ફસ્સાનં દ્વિન્નં ચિત્તાનં સમોધાનં હોતીતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

૩૬૧. સતિપટ્ઠાના અરિયા સુઞ્ઞતારમ્મણા…પે… અનિમિત્તારમ્મણા…પે… અપ્પણિહિતારમ્મણાતિ? આમન્તા. સત્તાનં ચુતૂપપાતે યથાભૂતં ઞાણં તથાગતબલં અરિયં અપ્પણિહિતારમ્મણન્તિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

સમ્મપ્પધાનં …પે… બોજ્ઝઙ્ગા અરિયા સુઞ્ઞતારમ્મણા…પે… અનિમિત્તારમ્મણા…પે… અપ્પણિહિતારમ્મણાતિ? આમન્તા. સત્તાનં ચુતૂપપાતે યથાભૂતં ઞાણં તથાગતબલં અરિયં અપ્પણિહિતારમ્મણન્તિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

સત્તાનં ચુતૂપપાતે યથાભૂતં ઞાણં તથાગતબલં અરિયં ન વત્તબ્બં – સુઞ્ઞતારમ્મણં…પે… અનિમિત્તારમ્મણં…પે… અપ્પણિહિતારમ્મણન્તિ? આમન્તા. સતિપટ્ઠાના અરિયા ન વત્તબ્બા – ‘‘અપ્પપણિહિતારમ્મણા’’તિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

૩૬૨. સત્તાનં ચુતૂપપાતે યથાભૂતં ઞાણં તથાગતબલં અરિયં ન વત્તબ્બં – સુઞ્ઞતારમ્મણં…પે… અનિમિત્તારમ્મણં…પે… અપ્પણિહિતારમ્મણન્તિ? આમન્તા. સમ્મપ્પધાના…પે… બોજ્ઝઙ્ગા અરિયા ન વત્તબ્બા – ‘‘અપ્પણિહિતારમ્મણા’’તિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

આસવાનં ખયે યથાભૂતં ઞાણં તથાગતબલં અરિયન્તિ? આમન્તા. ઠાનાઠાને યથાભૂતં ઞાણં તથાગતબલં અરિયન્તિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

આસવાનં ખયે યથાભૂતં ઞાણં તથાગતબલં અરિયન્તિ? આમન્તા. સત્તાનં ચુતૂપપાતે યથાભૂતં ઞાણં તથાગતબલં અરિયન્તિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

ઠાનાઠાને યથાભૂતં ઞાણં તથાગતબલં ન વત્તબ્બં – ‘‘અરિય’’ન્તિ? આમન્તા. આસવાનં ખયે યથાભૂતં ઞાણં તથાગતબલં ન વત્તબ્બં – ‘‘અરિય’’ન્તિ? ન હેવં વત્તબ્બે …પે….

સત્તાનં ચુતૂપપાતે યથાભૂતં ઞાણં તથાગતબલં ન વત્તબ્બં – ‘‘અરિય’’ન્તિ? આમન્તા. આસવાનં ખયે યથાભૂતં ઞાણં તથાગતબલં ન વત્તબ્બં – ‘‘અરિય’’ન્તિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

આસવાનં ખયે યથાભૂતં ઞાણં તથાગતબલં અરિયં સુઞ્ઞતારમ્મણન્તિ? આમન્તા. ઠાનાઠાને યથાભૂતં ઞાણં તથાગતબલં અરિયં સુઞ્ઞતારમ્મણન્તિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

આસવાનં ખયે યથાભૂતં ઞાણં તથાગતબલં અરિયં અનિમિત્તારમ્મણં… અપ્પણિહિતારમ્મણન્તિ? આમન્તા. ઠાનાઠાને યથાભૂતં ઞાણં તથાગતબલં અરિયં અપ્પણિહિતારમ્મણન્તિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

આસવાનં ખયે યથાભૂતં ઞાણં તથાગતબલં અરિયં સુઞ્ઞતારમ્મણં…પે… અનિમિત્તારમ્મણં…પે… અપ્પણિહિતારમ્મણન્તિ? આમન્તા…પે…. સત્તાનં ચુતૂપપાતે યથાભૂતં ઞાણં તથાગતબલં અરિયં અપ્પણિહિતારમ્મણન્તિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

ઠાનાઠાને યથાભૂતં ઞાણં તથાગતબલં અરિયં ન વત્તબ્બં – ‘‘સુઞ્ઞતારમ્મણ’’ન્તિ? આમન્તા. આસવાનં ખયે યથાભૂતં ઞાણં તથાગતબલં અરિયં ન વત્તબ્બં – ‘‘સુઞ્ઞતારમ્મણ’’ન્તિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

ઠાનાઠાને યથાભૂતં ઞાણં તથાગતબલં અરિયં ન વત્તબ્બં – અનિમિત્તારમ્મણં… અપ્પણિહિતારમ્મણન્તિ? આમન્તા. આસવાનં ખયે યથાભૂતં ઞાણં તથાગતબલં અરિયં ન વત્તબ્બં – ‘‘અપ્પણિહિતારમ્મણ’’ન્તિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

સત્તાનં ચુતૂપપાતે યથાભૂતં ઞાણં તથાગતબલં અરિયં ન વત્તબ્બં – સુઞ્ઞતારમ્મણં…પે… અનિમિત્તારમ્મણં…પે… અપ્પણિહિતારમ્મણન્તિ? આમન્તા. આસવાનં ખયે યથાભૂતં ઞાણં તથાગતબલં અરિયં ન વત્તબ્બં – ‘‘અપ્પણિહિતારમ્મણ’’ન્તિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

અરિયન્તિકથા નિટ્ઠિતા.

૩. તતિયવગ્ગો

(૨૩) ૩. વિમુત્તિકથા

૩૬૩. સરાગં ચિત્તં વિમુચ્ચતીતિ? આમન્તા. રાગસહગતં રાગસહજાતં રાગસંસટ્ઠં રાગસમ્પયુત્તં રાગસહભુ રાગાનુપરિવત્તિ અકુસલં લોકિયં સાસવં સંયોજનિયં ગન્થનિયં ઓઘનિયં યોગનિયં નીવરણિયં પરામટ્ઠં ઉપાદાનિયં સંકિલેસિયં ચિત્તં વિમુચ્ચતીતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

સફસ્સં ચિત્તં વિમુચ્ચતિ, ફસ્સો ચ ચિત્તઞ્ચ ઉભો વિમુચ્ચન્તીતિ? આમન્તા. સરાગં ચિત્તં વિમુચ્ચતિ, રાગો ચ ચિત્તઞ્ચ ઉભો વિમુચ્ચન્તીતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

સવેદનં…પે… સસઞ્ઞં…પે… સચેતનં…પે… સપઞ્ઞં [સસઞ્ઞં (સી. ક.)] ચિત્તં વિમુચ્ચતિ, પઞ્ઞા ચ ચિત્તઞ્ચ ઉભો વિમુચ્ચન્તીતિ? આમન્તા. સરાગં ચિત્તં વિમુચ્ચતિ, રાગો ચ ચિત્તઞ્ચ ઉભો વિમુચ્ચન્તીતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

સફસ્સં સરાગં ચિત્તં વિમુચ્ચતિ, ફસ્સો ચ ચિત્તઞ્ચ ઉભો વિમુચ્ચન્તીતિ? આમન્તા. રાગો ચ ચિત્તઞ્ચ ઉભો વિમુચ્ચન્તીતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

સવેદનં સરાગં…પે… સસઞ્ઞં સરાગં…પે… સચેતનં સરાગં…પે… સપઞ્ઞં સરાગં ચિત્તં વિમુચ્ચતિ, પઞ્ઞા ચ ચિત્તઞ્ચ ઉભો વિમુચ્ચન્તીતિ? આમન્તા. રાગો ચ ચિત્તઞ્ચ ઉભો વિમુચ્ચન્તીતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

૩૬૪. સદોસં ચિત્તં વિમુચ્ચતીતિ? આમન્તા. દોસસહગતં દોસસહજાતં દોસસંસટ્ઠં દોસસમ્પયુત્તં દોસસહભુ દોસાનુપરિવત્તિ અકુસલં લોકિયં સાસવં…પે… સંકિલેસિયં ચિત્તં વિમુચ્ચતીતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

સફસ્સં ચિત્તં વિમુચ્ચતિ, ફસ્સો ચ ચિત્તઞ્ચ ઉભો વિમુચ્ચન્તીતિ? આમન્તા. સદોસં ચિત્તં વિમુચ્ચતિ, દોસો ચ ચિત્તઞ્ચ ઉભો વિમુચ્ચન્તીતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

સવેદનં…પે… સસઞ્ઞં…પે… સચેતનં…પે… સપઞ્ઞં ચિત્તં વિમુચ્ચતિ, પઞ્ઞા ચ ચિત્તઞ્ચ ઉભો વિમુચ્ચન્તીતિ? આમન્તા. સદોસં ચિત્તં વિમુચ્ચતિ, દોસો ચ ચિત્તઞ્ચ ઉભો વિમુચ્ચન્તીતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

સફસ્સં સદોસં ચિત્તં વિમુચ્ચતિ, ફસ્સો ચ ચિત્તઞ્ચ ઉભો વિમુચ્ચન્તીતિ? આમન્તા. સદોસં ચિત્તં વિમુચ્ચતિ, દોસો ચ ચિત્તઞ્ચ ઉભો વિમુચ્ચન્તીતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

સવેદનં સદોસં… સસઞ્ઞં સદોસં… સચેતનં સદોસં… સપઞ્ઞં સદોસં ચિત્તં વિમુચ્ચતિ, પઞ્ઞા ચ ચિત્તઞ્ચ ઉભો વિમુચ્ચન્તીતિ? આમન્તા. દોસો ચ ચિત્તઞ્ચ ઉભો વિમુચ્ચન્તીતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

૩૬૫. સમોહં ચિત્તં વિમુચ્ચતીતિ? આમન્તા. મોહસહગતં મોહસહજાતં મોહસંસટ્ઠં મોહસમ્પયુત્તં મોહસહભુ મોહાનુપરિવત્તિ અકુસલં લોકિયં સાસવં…પે… સંકિલેસિયં ચિત્તં વિમુચ્ચતીતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

સફસ્સં ચિત્તં વિમુચ્ચતિ, ફસ્સો ચ ચિત્તઞ્ચ ઉભો વિમુચ્ચન્તીતિ? આમન્તા. સમોહં ચિત્તં વિમુચ્ચતિ, મોહો ચ ચિત્તઞ્ચ ઉભો વિમુચ્ચન્તીતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

સવેદનં … સસઞ્ઞં… સચેતનં… સપઞ્ઞં ચિત્તં વિમુચ્ચતિ, પઞ્ઞા ચ ચિત્તઞ્ચ ઉભો વિમુચ્ચન્તીતિ? આમન્તા. સમોહં ચિત્તં વિમુચ્ચતિ, મોહો ચ ચિત્તઞ્ચ ઉભો વિમુચ્ચન્તીતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

સફસ્સં સમોહં ચિત્તં વિમુચ્ચતિ, ફસ્સો ચ ચિત્તઞ્ચ ઉભો વિમુચ્ચન્તીતિ? આમન્તા. મોહો ચ ચિત્તઞ્ચ ઉભો વિમુચ્ચન્તીતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

સવેદનં સમોહં… સસઞ્ઞં સમોહં… સચેતનં સમોહં…પે… સપઞ્ઞં સમોહં ચિત્તં વિમુચ્ચતિ, પઞ્ઞા ચ ચિત્તઞ્ચ ઉભો વિમુચ્ચન્તીતિ? આમન્તા. મોહો ચ ચિત્તઞ્ચ ઉભો વિમુચ્ચન્તીતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

સરાગં સદોસં સમોહં ચિત્તં વિમુચ્ચતીતિ? આમન્તા. વીતરાગં વીતદોસં વીતમોહં નિક્કિલેસં ચિત્તં વિમુચ્ચતીતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે… તેન હિ ન વત્તબ્બં – ‘‘સરાગં સદોસં સમોહં ચિત્તં વિમુચ્ચતી’’તિ.

વિમુત્તિકથા નિટ્ઠિતા.

૩. તતિયવગ્ગો

(૨૪) ૪. વિમુચ્ચમાનકથા

૩૬૬. વિમુત્તં વિમુચ્ચમાનન્તિ? આમન્તા. એકદેસં વિમુત્તં, એકદેસં અવિમુત્તન્તિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

એકદેસં વિમુત્તં, એકદેસં અવિમુત્તન્તિ? આમન્તા. એકદેસં સોતાપન્નો, એકદેસં ન સોતાપન્નો, એકદેસં સોતાપત્તિફલપ્પત્તો પટિલદ્ધો અધિગતો સચ્છિકતો ઉપસમ્પજ્જ વિહરતિ, કાયેન ફુસિત્વા વિહરતિ, એકદેસં ન કાયેન ફુસિત્વા વિહરતિ, એકદેસં સત્તક્ખત્તુપરમો કોલઙ્કોલો એકબીજી બુદ્ધે અવેચ્ચપ્પસાદેન સમન્નાગતો ધમ્મે…પે… સઙ્ઘે…પે… અરિયકન્તેહિ સીલેહિ સમન્નાગતો, એકદેસં અરિયકન્તેહિ સીલેહિ ન સમન્નાગતોતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

એકદેસં વિમુત્તં, એકદેસં અવિમુત્તન્તિ? આમન્તા. એકદેસં સકદાગામી, એકદેસં ન સકદાગામી, એકદેસં સકદાગામિફલપ્પત્તો પટિલદ્ધો અધિગતો સચ્છિકતો ઉપસમ્પજ્જ વિહરતિ, કાયેન ફુસિત્વા વિહરતિ, એકદેસં ન કાયેન ફુસિત્વા વિહરતીતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

એકદેસં વિમુત્તં, એકદેસં અવિમુત્તન્તિ? આમન્તા. એકદેસં અનાગામી, એકદેસં ન અનાગામી, એકદેસં અનાગામિફલપ્પત્તો પટિલદ્ધો અધિગતો સચ્છિકતો ઉપસમ્પજ્જ વિહરતિ, કાયેન ફુસિત્વા વિહરતિ, એકદેસં ન કાયેન ફુસિત્વા વિહરતિ, એકદેસં અન્તરાપરિનિબ્બાયી, ઉપહચ્ચપરિનિબ્બાયી, અસઙ્ખારપરિનિબ્બાયી, સસઙ્ખારપરિનિબ્બાયી, ઉદ્ધંસોતોઅકનિટ્ઠગામી, એકદેસં ન ઉદ્ધંસોતોઅકનિટ્ઠગામીતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

એકદેસં વિમુત્તં, એકદેસં અવિમુત્તન્તિ? આમન્તા. એકદેસં અરહા એકદેસં ન અરહા, એકદેસં અરહત્તપ્પત્તો પટિલદ્ધો અધિગતો સચ્છિકતો ઉપસમ્પજ્જ વિહરતિ, કાયેન ફુસિત્વા વિહરતિ, એકદેસં ન કાયેન ફુસિત્વા વિહરતિ, એકદેસં વીતરાગો વીતદોસો વીતમોહો…પે… એકદેસં સચ્છિકાતબ્બં સચ્છિકતં, એકદેસં સચ્છિકાતબ્બં ન સચ્છિકતન્તિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

વિમુત્તં વિમુચ્ચમાનન્તિ? આમન્તા. ઉપ્પાદક્ખણે વિમુત્તં, ભઙ્ગક્ખણે વિમુચ્ચમાનન્તિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

૩૬૭. ન વત્તબ્બં – ‘‘વિમુત્તં વિમુચ્ચમાન’’ન્તિ? આમન્તા. નનુ વુત્તં ભગવતા – ‘‘તસ્સ એવં જાનતો એવં પસ્સતો કામાસવાપિ ચિત્તં વિમુચ્ચતિ, ભવાસવાપિ ચિત્તં વિમુચ્ચતિ, અવિજ્જાસવાપિ ચિત્તં વિમુચ્ચતી’’તિ [દી. નિ. ૧.૨૪૮ આદયો]! અત્થેવ સુત્તન્તોતિ? આમન્તા. તેન હિ વત્તબ્બં [તેન હિ (સી. સ્યા. કં.), તેન હિ ન વત્તબ્બં (ક.)] – ‘‘વિમુત્તં વિમુચ્ચમાન’’ન્તિ.

વિમુત્તં વિમુચ્ચમાનન્તિ? આમન્તા. નનુ વુત્તં ભગવતા – ‘‘સો એવં સમાહિતે ચિત્તે પરિસુદ્ધે પરિયોદાતે અનઙ્ગણે વિગતૂપક્કિલેસે મુદુભૂતે કમ્મનિયે ઠિતે આનેઞ્જપ્પત્તે આસવાનં ખયઞાણાય ચિત્તં અભિનિન્નામેતી’’તિ! અત્થેવ સુત્તન્તોતિ? આમન્તા. તેન હિ ન વત્તબ્બં – ‘‘વિમુત્તં વિમુચ્ચમાન’’ન્તિ.

અત્થિ ચિત્તં વિમુચ્ચમાનન્તિ? આમન્તા. અત્થિ ચિત્તં રજ્જમાનં દુસ્સમાનં મુય્હમાનં કિલિસ્સમાનન્તિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે… નનુ રત્તઞ્ચેવ અરત્તઞ્ચ, દુટ્ઠઞ્ચેવ અદુટ્ઠઞ્ચ, મૂળ્હઞ્ચેવ અમૂળ્હઞ્ચ, છિન્નઞ્ચેવ અછિન્નઞ્ચ, ભિન્નઞ્ચેવ અભિન્નઞ્ચ, કતઞ્ચેવ અકતઞ્ચાતિ? આમન્તા. હઞ્ચિ રત્તઞ્ચેવ અરત્તઞ્ચ, દુટ્ઠઞ્ચેવ અદુટ્ઠઞ્ચ, મૂળ્હઞ્ચેવ અમૂળ્હઞ્ચ, છિન્નઞ્ચેવ અછિન્નઞ્ચ, ભિન્નઞ્ચેવ અભિન્નઞ્ચ, કતઞ્ચેવ અકતઞ્ચ, નો ચ વત રે વત્તબ્બે – ‘‘અત્થિ ચિત્તં વિમુચ્ચમાન’’ન્તિ.

વિમુચ્ચમાનકથા નિટ્ઠિતા.

૩. તતિયવગ્ગો

(૨૫) ૫. અટ્ઠમકકથા

૩૬૮. અટ્ઠમકસ્સ પુગ્ગલસ્સ દિટ્ઠિપરિયુટ્ઠાનં પહીનન્તિ? આમન્તા. અટ્ઠમકો પુગ્ગલો સોતાપન્નો સોતાપત્તિફલપ્પત્તો પટિલદ્ધો અધિગતો સચ્છિકતો ઉપસમ્પજ્જ વિહરતિ, કાયેન ફુસિત્વા વિહરતીતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

અટ્ઠમકસ્સ પુગ્ગલસ્સ વિચિકિચ્છાપરિયુટ્ઠાનં પહીનન્તિ? આમન્તા. અટ્ઠમકો પુગ્ગલો સોતાપન્નો સોતાપત્તિફલપ્પત્તો…પે… કાયેન ફુસિત્વા વિહરતીતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

અટ્ઠમકસ્સ પુગ્ગલસ્સ દિટ્ઠિપરિયુટ્ઠાનં પહીનન્તિ? આમન્તા. અટ્ઠમકસ્સ પુગ્ગલસ્સ દિટ્ઠાનુસયો પહીનોતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે… અટ્ઠમકસ્સ પુગ્ગલસ્સ દિટ્ઠિપરિયુટ્ઠાનં પહીનન્તિ? આમન્તા. અટ્ઠમકસ્સ પુગ્ગલસ્સ વિચિકિચ્છાનુસયો… સીલબ્બતપરામાસો પહીનોતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

અટ્ઠમકસ્સ પુગ્ગલસ્સ વિચિકિચ્છાપરિયુટ્ઠાનં પહીનન્તિ? આમન્તા. અટ્ઠમકસ્સ પુગ્ગલસ્સ વિચિકિચ્છાનુસયો પહીનોતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે… અટ્ઠમકસ્સ પુગ્ગલસ્સ વિચિકિચ્છાપરિયુટ્ઠાનં પહીનન્તિ? આમન્તા. અટ્ઠમકસ્સ પુગ્ગલસ્સ દિટ્ઠાનુસયો… સીલબ્બતપરામાસો પહીનોતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

અટ્ઠમકસ્સ પુગ્ગલસ્સ દિટ્ઠાનુસયો અપ્પહીનોતિ? આમન્તા. અટ્ઠમકસ્સ પુગ્ગલસ્સ દિટ્ઠિપરિયુટ્ઠાનં અપ્પહીનન્તિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે… અટ્ઠમકસ્સ પુગ્ગલસ્સ દિટ્ઠાનુસયો અપ્પહીનોતિ? આમન્તા. અટ્ઠમકસ્સ પુગ્ગલસ્સ વિચિકિચ્છાપરિયુટ્ઠાનં અપ્પહીનન્તિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

અટ્ઠમકસ્સ પુગ્ગલસ્સ વિચિકિચ્છાનુસયો… સીલબ્બતપરામાસો અપ્પહીનોતિ? આમન્તા. અટ્ઠમકસ્સ પુગ્ગલસ્સ દિટ્ઠિપરિયુટ્ઠાનં અપ્પહીનન્તિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે… અટ્ઠમકસ્સ પુગ્ગલસ્સ સીલબ્બતપરામાસો અપ્પહીનોતિ? આમન્તા. અટ્ઠમકસ્સ પુગ્ગલસ્સ વિચિકિચ્છાપરિયુટ્ઠાનં અપ્પહીનન્તિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

૩૬૯. અટ્ઠમકસ્સ પુગ્ગલસ્સ દિટ્ઠિપરિયુટ્ઠાનં પહીનન્તિ? આમન્તા. અટ્ઠમકસ્સ પુગ્ગલસ્સ દિટ્ઠિપરિયુટ્ઠાનપહાનાય મગ્ગો ભાવિતોતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે… અટ્ઠમકસ્સ પુગ્ગલસ્સ દિટ્ઠિપરિયુટ્ઠાનં પહીનન્તિ? આમન્તા. અટ્ઠમકસ્સ પુગ્ગલસ્સ દિટ્ઠિપરિયુટ્ઠાનપહાનાય સતિપટ્ઠાના ભાવિતા…પે… સમ્મપ્પધાના…પે… બોજ્ઝઙ્ગા ભાવિતાતિ? ન હેવં વત્તબ્બે.

અટ્ઠમકસ્સ પુગ્ગલસ્સ વિચિકિચ્છાપરિયુટ્ઠાનં પહીનન્તિ? આમન્તા. અટ્ઠમકસ્સ પુગ્ગલસ્સ વિચિકિચ્છાપરિયુટ્ઠાનપહાનાય મગ્ગો ભાવિતો…પે… બોજ્ઝઙ્ગા ભાવિતાતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

અટ્ઠમકસ્સ પુગ્ગલસ્સ દિટ્ઠિપરિયુટ્ઠાનપહાનાય મગ્ગો અભાવિતોતિ? આમન્તા. અમગ્ગેન પહીનં લોકિયેન સાસવેન…પે… સંકિલેસિયેનાતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે… અટ્ઠમકસ્સ પુગ્ગલસ્સ દિટ્ઠિપરિયુટ્ઠાનપહાનાય સતિપટ્ઠાના…પે… બોજ્ઝઙ્ગા અભાવિતાતિ? આમન્તા. અમગ્ગેન પહીનં લોકિયેન સાસવેન…પે… સંકિલેસિયેનાતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

અટ્ઠમકસ્સ પુગ્ગલસ્સ વિચિકિચ્છાપરિયુટ્ઠાનપહાનાય મગ્ગો અભાવિતો…પે… સતિપટ્ઠાના…પે… બોજ્ઝઙ્ગા અભાવિતાતિ? આમન્તા. અમગ્ગેન પહીનં લોકિયેન સાસવેન…પે… સંકિલેસિયેનાતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

૩૭૦. ન વત્તબ્બં – ‘‘અટ્ઠમકસ્સ પુગ્ગલસ્સ દિટ્ઠિપરિયુટ્ઠાનં પહીન’’ન્તિ? આમન્તા. ઉપ્પજ્જિસ્સતીતિ? નુપ્પજ્જિસ્સતિ. હઞ્ચિ નુપ્પજ્જિસ્સતિ, તેન વત રે વત્તબ્બે – ‘‘અટ્ઠમકસ્સ પુગ્ગલસ્સ દિટ્ઠિપરિયુટ્ઠાનં પહીન’’ન્તિ.

ન વત્તબ્બં – ‘‘અટ્ઠમકસ્સ પુગ્ગલસ્સ વિચિકિચ્છાપરિયુટ્ઠાનં પહીન’’ન્તિ? આમન્તા. ઉપ્પજ્જિસ્સતીતિ? નુપ્પજ્જિસ્સતિ. હઞ્ચિ નુપ્પજ્જિસ્સતિ, તેન વત રે વત્તબ્બે – ‘‘અટ્ઠમકસ્સ પુગ્ગલસ્સ વિચિકિચ્છાપરિયુટ્ઠાનં પહીન’’ન્તિ.

અટ્ઠમકસ્સ પુગ્ગલસ્સ દિટ્ઠિપરિયુટ્ઠાનં નુપ્પજ્જિસ્સતીતિ કત્વા પહીનન્તિ? આમન્તા. અટ્ઠમકસ્સ પુગ્ગલસ્સ દિટ્ઠાનુસયો નુપ્પજ્જિસ્સતીતિ કત્વા પહીનોતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

અટ્ઠમકસ્સ પુગ્ગલસ્સ દિટ્ઠિપરિયુટ્ઠાનં નુપ્પજ્જિસ્સતીતિ કત્વા પહીનન્તિ? આમન્તા. અટ્ઠમકસ્સ પુગ્ગલસ્સ વિચિકિચ્છાનુસયો… સીલબ્બતપરામાસો નુપ્પજ્જિસ્સતીતિ કત્વા પહીનોતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

અટ્ઠમકસ્સ પુગ્ગલસ્સ વિચિકિચ્છાપરિયુટ્ઠાનં નુપ્પજ્જિસ્સતીતિ કત્વા પહીનન્તિ? આમન્તા. અટ્ઠમકસ્સ પુગ્ગલસ્સ વિચિકિચ્છાનુસયો… સીલબ્બતપરામાસો નુપ્પજ્જિસ્સતીતિ કત્વા પહીનોતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

અટ્ઠમકસ્સ પુગ્ગલસ્સ દિટ્ઠિપરિયુટ્ઠાનં નુપ્પજ્જિસ્સતીતિ કત્વા પહીનન્તિ? આમન્તા. ગોત્રભુનો પુગ્ગલસ્સ દિટ્ઠિપરિયુટ્ઠાનં નુપ્પજ્જિસ્સતીતિ કત્વા પહીનન્તિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે… અટ્ઠમકસ્સ પુગ્ગલસ્સ વિચિકિચ્છાપરિયુટ્ઠાનં નુપ્પજ્જિસ્સતીતિ કત્વા પહીનન્તિ? આમન્તા. ગોત્રભુનો પુગ્ગલસ્સ વિચિકિચ્છાપરિયુટ્ઠાનં નુપ્પજ્જિસ્સતીતિ કત્વા પહીનન્તિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

અટ્ઠમકકથા નિટ્ઠિતા.

૩. તતિયવગ્ગો

(૨૬) ૬. અટ્ઠમકસ્સઇન્દ્રિયકથા

૩૭૧. અટ્ઠમકસ્સ પુગ્ગલસ્સ નત્થિ સદ્ધિન્દ્રિયન્તિ? આમન્તા. અટ્ઠમકસ્સ પુગ્ગલસ્સ નત્થિ સદ્ધાતિ? ન હેવં વત્તબ્બે. અટ્ઠમકસ્સ પુગ્ગલસ્સ નત્થિ વીરિયિન્દ્રિયં…પે… નત્થિ સતિન્દ્રિયં…પે… નત્થિ સમાધિન્દ્રિયં…પે… નત્થિ પઞ્ઞિન્દ્રિયન્તિ? આમન્તા. અટ્ઠમકસ્સ પુગ્ગલસ્સ નત્થિ પઞ્ઞાતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

અટ્ઠમકસ્સ પુગ્ગલસ્સ અત્થિ સદ્ધાતિ? આમન્તા. અટ્ઠમકસ્સ પુગ્ગલસ્સ અત્થિ સદ્ધિન્દ્રિયન્તિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે… અટ્ઠમકસ્સ પુગ્ગલસ્સ અત્થિ વીરિયં…પે… અત્થિ સતિ… અત્થિ સમાધિ… અત્થિ પઞ્ઞાતિ? આમન્તા. અટ્ઠમકસ્સ પુગ્ગલસ્સ અત્થિ પઞ્ઞિન્દ્રિયન્તિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

અટ્ઠમકસ્સ પુગ્ગલસ્સ અત્થિ મનો, અત્થિ મનિન્દ્રિયન્તિ? આમન્તા. અટ્ઠમકસ્સ પુગ્ગલસ્સ અત્થિ સદ્ધા, અત્થિ સદ્ધિન્દ્રિયન્તિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે… અટ્ઠમકસ્સ પુગ્ગલસ્સ અત્થિ મનો, અત્થિ મનિન્દ્રિયન્તિ? આમન્તા. અટ્ઠમકસ્સ પુગ્ગલસ્સ અત્થિ પઞ્ઞા, અત્થિ પઞ્ઞિન્દ્રિયન્તિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

અટ્ઠમકસ્સ પુગ્ગલસ્સ અત્થિ સોમનસ્સં, અત્થિ સોમનસ્સિન્દ્રિયં, અત્થિ જીવિતં, અત્થિ જીવિતિન્દ્રિયન્તિ? આમન્તા. અટ્ઠમકસ્સ પુગ્ગલસ્સ અત્થિ સદ્ધા, અત્થિ સદ્ધિન્દ્રિયન્તિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે… અટ્ઠમકસ્સ પુગ્ગલસ્સ અત્થિ જીવિતં, અત્થિ જીવિતિન્દ્રિયન્તિ? આમન્તા. અટ્ઠમકસ્સ પુગ્ગલસ્સ…પે… અત્થિ પઞ્ઞા, અત્થિ પઞ્ઞિન્દ્રિયન્તિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

અટ્ઠમકસ્સ પુગ્ગલસ્સ અત્થિ સદ્ધા, નત્થિ સદ્ધિન્દ્રિયન્તિ? આમન્તા. અટ્ઠમકસ્સ પુગ્ગલસ્સ અત્થિ મનો, નત્થિ મનિન્દ્રિયન્તિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

અટ્ઠમકસ્સ પુગ્ગલસ્સ અત્થિ સદ્ધા, નત્થિ સદ્ધિન્દ્રિયન્તિ? આમન્તા. અટ્ઠમકસ્સ પુગ્ગલસ્સ અત્થિ સોમનસ્સં, નત્થિ સોમનસ્સિન્દ્રિયન્તિ…પે… અત્થિ જીવિતં, નત્થિ જીવિતિન્દ્રિયન્તિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે… અટ્ઠમકસ્સ પુગ્ગલસ્સ અત્થિ પઞ્ઞા, નત્થિ પઞ્ઞિન્દ્રિયન્તિ? આમન્તા. અટ્ઠમકસ્સ પુગ્ગલસ્સ અત્થિ મનો, નત્થિ મનિન્દ્રિયન્તિ? અત્થિ સોમનસ્સં, નત્થિ સોમનસ્સિન્દ્રિયન્તિ? અત્થિ જીવિતં, નત્થિ જીવિતિન્દ્રિયન્તિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

અટ્ઠમકસ્સ પુગ્ગલસ્સ નત્થિ સદ્ધિન્દ્રિયન્તિ? આમન્તા. અટ્ઠમકો પુગ્ગલો અસ્સદ્ધોતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે… અટ્ઠમકસ્સ પુગ્ગલસ્સ નત્થિ વીરિયિન્દ્રિયન્તિ? આમન્તા. અટ્ઠમકો પુગ્ગલો કુસીતો હીનવીરિયોતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે… અટ્ઠમકસ્સ પુગ્ગલસ્સ નત્થિ સતિન્દ્રિયન્તિ? આમન્તા. અટ્ઠમકો પુગ્ગલો મુટ્ઠસ્સતિ અસમ્પજાનોતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે… અટ્ઠમકસ્સ પુગ્ગલસ્સ નત્થિ સમાધિન્દ્રિયન્તિ? આમન્તા. અટ્ઠમકો પુગ્ગલો અસમાહિતો વિબ્ભન્તચિત્તોતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે… અટ્ઠમકસ્સ પુગ્ગલસ્સ નત્થિ પઞ્ઞિન્દ્રિયન્તિ? આમન્તા. અટ્ઠમકો પુગ્ગલો દુપ્પઞ્ઞો એલમૂગોતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

અટ્ઠમકસ્સ પુગ્ગલસ્સ અત્થિ સદ્ધા, સા ચ સદ્ધા નિય્યાનિકાતિ? આમન્તા. હઞ્ચિ અટ્ઠમકસ્સ પુગ્ગલસ્સ અત્થિ સદ્ધા, સા ચ સદ્ધા નિય્યાનિકા, નો ચ વત રે વત્તબ્બે – ‘‘અટ્ઠમકસ્સ પુગ્ગલસ્સ નત્થિ સદ્ધિન્દ્રિય’’ન્તિ. અટ્ઠમકસ્સ પુગ્ગલસ્સ અત્થિ વીરિયં, તઞ્ચ વીરિયં નિય્યાનિકં; અત્થિ સતિ, સા ચ સતિ નિય્યાનિકા; અત્થિ સમાધિ, સો ચ સમાધિ નિય્યાનિકો; અત્થિ પઞ્ઞા, સા ચ પઞ્ઞા નિય્યાનિકાતિ? આમન્તા. હઞ્ચિ અટ્ઠમકસ્સ પુગ્ગલસ્સ અત્થિ પઞ્ઞા, સા ચ પઞ્ઞા નિય્યાનિકા, નો ચ વત રે વત્તબ્બે – ‘‘અટ્ઠમકસ્સ પુગ્ગલસ્સ નત્થિ પઞ્ઞિન્દ્રિય’’ન્તિ.

૩૭૨. સકદાગામિફલસચ્છિકિરિયાય પટિપન્નસ્સ પુગ્ગલસ્સ અત્થિ સદ્ધા, અત્થિ સદ્ધિન્દ્રિયન્તિ? આમન્તા. અટ્ઠમકસ્સ પુગ્ગલસ્સ અત્થિ સદ્ધા, અત્થિ સદ્ધિન્દ્રિયન્તિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે… સકદાગામિફલસચ્છિકિરિયાય પટિપન્નસ્સ પુગ્ગલસ્સ અત્થિ પઞ્ઞા, અત્થિ પઞ્ઞિન્દ્રિયન્તિ? આમન્તા. અટ્ઠમકસ્સ પુગ્ગલસ્સ અત્થિ પઞ્ઞા, અત્થિ પઞ્ઞિન્દ્રિયન્તિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

અનાગામિફલસચ્છિકિરિયાય પટિપન્નસ્સ પુગ્ગલસ્સ… અરહત્તસચ્છિકિરિયાય પટિપન્નસ્સ પુગ્ગલસ્સ અત્થિ સદ્ધા, અત્થિ સદ્ધિન્દ્રિયં…પે… અત્થિ પઞ્ઞા, અત્થિ પઞ્ઞિન્દ્રિયન્તિ? આમન્તા. અટ્ઠમકસ્સ પુગ્ગલસ્સ અત્થિ પઞ્ઞા, અત્થિ પઞ્ઞિન્દ્રિયન્તિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

અટ્ઠમકસ્સ પુગ્ગલસ્સ અત્થિ સદ્ધા, નત્થિ સદ્ધિન્દ્રિયન્તિ? આમન્તા. સકદાગામિફલસચ્છિકિરિયાય પટિપન્નસ્સ પુગ્ગલસ્સ અત્થિ સદ્ધા, નત્થિ સદ્ધિન્દ્રિયન્તિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે… અટ્ઠમકસ્સ પુગ્ગલસ્સ અત્થિ પઞ્ઞા, નત્થિ પઞ્ઞિન્દ્રિયન્તિ? આમન્તા. સકદાગામિફલસચ્છિકિરિયાય પટિપન્નસ્સ પુગ્ગલસ્સ અત્થિ પઞ્ઞા, નત્થિ પઞ્ઞિન્દ્રિયન્તિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

અટ્ઠમકસ્સ પુગ્ગલસ્સ અત્થિ સદ્ધા, નત્થિ સદ્ધિન્દ્રિયન્તિ…પે… અત્થિ પઞ્ઞા, નત્થિ પઞ્ઞિન્દ્રિયન્તિ? આમન્તા. અનાગામિફલસચ્છિકિરિયાય પટિપન્નસ્સ પુગ્ગલસ્સ… અરહત્તસચ્છિકિરિયાય પટિપન્નસ્સ પુગ્ગલસ્સ અત્થિ પઞ્ઞા, નત્થિ પઞ્ઞિન્દ્રિયન્તિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

અટ્ઠમકસ્સ પુગ્ગલસ્સ નત્થિ પઞ્ચિન્દ્રિયાનીતિ? આમન્તા. નનુ વુત્તં ભગવતા – ‘‘પઞ્ચિમાનિ, ભિક્ખવે, ઇન્દ્રિયાનિ! કતમાનિ પઞ્ચ? સદ્ધિન્દ્રિયં, વીરિયિન્દ્રિયં, સતિન્દ્રિયં, સમાધિન્દ્રિયં, પઞ્ઞિન્દ્રિયં – ઇમાનિ ખો, ભિક્ખવે, પઞ્ચિન્દ્રિયાનિ. ઇમેસં ખો, ભિક્ખવે, પઞ્ચન્નં ઇન્દ્રિયાનં સમત્તા પરિપૂરત્તા અરહા હોતિ. તતો મુદુતરેહિ અરહત્તસચ્છિકિરિયાય પટિપન્નો હોતિ, તતો મુદુતરેહિ અનાગામી હોતિ, તતો મુદુતરેહિ અનાગામિફલસચ્છિકિરિયાય પટિપન્નો હોતિ, તતો મુદુતરેહિ સકદાગામી હોતિ, તતો મુદુતરેહિ સકદાગામિફલસચ્છિકિરિયાય પટિપન્નો હોતિ, તતો મુદુતરેહિ સોતાપન્નો હોતિ, તતો મુદુતરેહિ સોતાપત્તિફલસચ્છિકિરિયાય પટિપન્નો હોતિ. યસ્સ ખો, ભિક્ખવે, ઇમાનિ પઞ્ચિન્દ્રિયાનિ સબ્બેન સબ્બં સબ્બથા સબ્બં નત્થિ, તમહં ‘બાહિરો પુથુજ્જનપક્ખે ઠિતો’તિ વદામી’’તિ [સં. નિ. ૫.૪૮૮]. અત્થેવ સુત્તન્તોતિ? આમન્તા. અટ્ઠમકો પુગ્ગલો બાહિરો પુથુજ્જનપક્ખે ઠિતોતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે… તેન હિ અટ્ઠમકસ્સ પુગ્ગલસ્સ અત્થિ પઞ્ચિન્દ્રિયાનીતિ.

અટ્ઠમકસ્સ ઇન્દ્રિયકથા નિટ્ઠિતા.

૩. તતિયવગ્ગો

(૨૭) ૭. દિબ્બચક્ખુકથા

૩૭૩. મંસચક્ખું ધમ્મુપત્થદ્ધં દિબ્બચક્ખું હોતીતિ? આમન્તા. મંસચક્ખું દિબ્બચક્ખું, દિબ્બચક્ખું મંસચક્ખુન્તિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

મંસચક્ખું ધમ્મુપત્થદ્ધં દિબ્બચક્ખું હોતીતિ? આમન્તા. યાદિસં મંસચક્ખું તાદિસં દિબ્બચક્ખું, યાદિસં દિબ્બચક્ખું તાદિસં મંસચક્ખુન્તિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

મંસચક્ખું ધમ્મુપત્થદ્ધં દિબ્બચક્ખું હોતીતિ? આમન્તા. તઞ્ઞેવ મંસચક્ખું તં દિબ્બચક્ખું, તં દિબ્બચક્ખું તં મંસચક્ખુન્તિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

મંસચક્ખું ધમ્મુપત્થદ્ધં દિબ્બચક્ખું હોતીતિ? આમન્તા. યાદિસો મંસચક્ખુસ્સ વિસયો આનુભાવો ગોચરો તાદિસો દિબ્બસ્સ ચક્ખુસ્સ વિસયો આનુભાવો ગોચરોતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

મંસચક્ખું ધમ્મુપત્થદ્ધં દિબ્બચક્ખું હોતીતિ? આમન્તા. ઉપાદિણ્ણં [ઉપાદિન્નં (સ્યા. કં.)] હુત્વા અનુપાદિણ્ણં હોતીતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

ઉપાદિણ્ણં હુત્વા અનુપાદિણ્ણં હોતીતિ? આમન્તા. કામાવચરં હુત્વા રૂપાવચરં હોતીતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

કામાવચરં હુત્વા રૂપાવચરં હોતીતિ? આમન્તા. રૂપાવચરં હુત્વા અરૂપાવચરં હોતીતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

રૂપાવચરં હુત્વા અરૂપાવચરં હોતીતિ? આમન્તા. પરિયાપન્નં હુત્વા અપરિયાપન્નં હોતીતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

૩૭૪. મંસચક્ખું ધમ્મુપત્થદ્ધં દિબ્બચક્ખું હોતીતિ? આમન્તા. દિબ્બચક્ખું ધમ્મુપત્થદ્ધં મંસચક્ખું હોતીતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

મંસચક્ખું ધમ્મુપત્થદ્ધં દિબ્બચક્ખું હોતીતિ? આમન્તા. દિબ્બચક્ખું ધમ્મુપત્થદ્ધં પઞ્ઞાચક્ખું હોતીતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

મંસચક્ખું ધમ્મુપત્થદ્ધં દિબ્બચક્ખું હોતીતિ? આમન્તા. દિબ્બચક્ખું ધમ્મુપત્થદ્ધં મંસચક્ખું હોતીતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

મંસચક્ખું ધમ્મુપત્થદ્ધં દિબ્બચક્ખું હોતીતિ? આમન્તા. દ્વેવ ચક્ખૂનીતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે… દ્વેવ ચક્ખૂનીતિ? આમન્તા. નનુ તીણિ ચક્ખૂનિ વુત્તાનિ ભગવતા – મંસચક્ખું, દિબ્બચક્ખું, પઞ્ઞાચક્ખુન્તિ? આમન્તા. હઞ્ચિ તીણિ ચક્ખૂનિ વુત્તાનિ ભગવતા – મંસચક્ખું, દિબ્બચક્ખું, પઞ્ઞાચક્ખું, નો ચ વત રે વત્તબ્બે – ‘‘દ્વેવ ચક્ખૂની’’તિ.

દ્વેવ ચક્ખૂનીતિ? આમન્તા. નનુ વુત્તં ભગવતા – ‘‘તીણિમાનિ, ભિક્ખવે, ચક્ખૂનિ! કતમાનિ તીણિ? મંસચક્ખું, દિબ્બચક્ખું, પઞ્ઞાચક્ખુન્તિ – ઇમાનિ ખો, ભિક્ખવે, તીણિ ચક્ખૂની’’તિ.

‘‘મંસચક્ખું દિબ્બચક્ખું, પઞ્ઞાચક્ખું અનુત્તરં;

એતાનિ તીણિ ચક્ખૂનિ, અક્ખાસિ પુરિસુત્તમો.

‘‘મંસચક્ખુસ્સ ઉપ્પાદો, મગ્ગો દિબ્બસ્સ ચક્ખુનો;

યદા ચ ઞાણં ઉદપાદિ, પઞ્ઞાચક્ખું અનુત્તરં;

તસ્સ ચક્ખુસ્સ પટિલાભા, સબ્બદુક્ખા પમુચ્ચતી’’તિ [ઇતિવુ. ૬૧ ઇતિવુત્તકે].

અત્થેવ સુત્તન્તોતિ? આમન્તા. તેન હિ ન વત્તબ્બં – ‘‘દ્વેવ ચક્ખૂની’’તિ.

દિબ્બચક્ખુકથા નિટ્ઠિતા.

૩. તતિયવગ્ગો

(૨૮) ૮. દિબ્બસોતકથા