૨. દુતિયવગ્ગો

(૧૩) ૪. પરવિતારણકથા

૩૨૨. અત્થિ અરહતો પરવિતારણાતિ? આમન્તા. અરહા પરનેય્યો પરપત્તિયો પરપચ્ચયો પરપટિબદ્ધભૂ, ન જાનાતિ ન પસ્સતિ સમ્મૂળ્હો અસમ્પજાનોતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

નનુ અરહા ન પરનેય્યો ન પરપત્તિયો ન પરપચ્ચયો ન પરપટિબદ્ધભૂ જાનાતિ પસ્સતિ અસમ્મૂળ્હો સમ્પજાનોતિ? આમન્તા. હઞ્ચિ અરહા ન પરનેય્યો ન પરપત્તિયો ન પરપચ્ચયો ન પરપટિબદ્ધભૂ, જાનાતિ પસ્સતિ અસમ્મૂળ્હો સમ્પજાનો, નો ચ વત રે વત્તબ્બે – ‘‘અત્થિ અરહતો પરવિતારણા’’તિ.

અત્થિ પુથુજ્જનસ્સ પરવિતારણા, સો ચ પરનેય્યો પરપત્તિયો પરપચ્ચયો પરપટિબદ્ધભૂ, ન જાનાતિ ન પસ્સતિ સમ્મૂળ્હો અસમ્પજાનોતિ? આમન્તા. અત્થિ અરહતો પરવિતારણા, સો ચ પરનેય્યો પરપત્તિયો પરપચ્ચયો પરપટિબદ્ધભૂ, ન જાનાતિ ન પસ્સતિ સમ્મૂળ્હો અસમ્પજાનોતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

અત્થિ અરહતો પરવિતારણા, સો ચ ન પરનેય્યો ન પરપત્તિયો ન પરપચ્ચયો ન પરપટિબદ્ધભૂ, જાનાતિ પસ્સતિ અસમ્મૂળ્હો સમ્પજાનોતિ? આમન્તા. અત્થિ પુથુજ્જનસ્સ પરવિતારણા, સો ચ ન પરનેય્યો ન પરપત્તિયો ન પરપચ્ચયો ન પરપટિબદ્ધભૂ, જાનાતિ પસ્સતિ અસમ્મૂળ્હો સમ્પજાનોતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

અત્થિ અરહતો પરવિતારણાતિ? આમન્તા. અત્થિ અરહતો સત્થરિ પરવિતારણા, ધમ્મે પરવિતારણા, સઙ્ઘે પરવિતારણા, સિક્ખાય પરવિતારણા, પુબ્બન્તે પરવિતારણા, અપરન્તે પરવિતારણા, પુબ્બન્તાપરન્તે પરવિતારણા, ઇદપ્પચ્ચયતાપટિચ્ચસમુપ્પન્નેસુ ધમ્મેસુ પરવિતારણાતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

નત્થિ અરહતો સત્થરિ પરવિતારણા, ધમ્મે પરવિતારણા…પે… ઇદપચ્ચયતાપટિચ્ચસમુપ્પન્નેસુ ધમ્મેસુ પરવિતારણાતિ? આમન્તા. હઞ્ચિ નત્થિ અરહતો સત્થરિ પરવિતારણા, ધમ્મે પરવિતારણા…પે… ઇદપ્પચ્ચયતાપટિચ્ચસમુપ્પન્નેસુ ધમ્મેસુ પરવિતારણા, નો ચ વત રે વત્તબ્બે – ‘‘અત્થિ અરહતો પરવિતારણા’’તિ.

અત્થિ પુથુજ્જનસ્સ પરવિતારણા, અત્થિ તસ્સ સત્થરિ પરવિતારણા, ધમ્મે પરવિતારણા…પે… ઇદપ્પચ્ચયતાપટિચ્ચસમુપ્પન્નેસુ ધમ્મેસુ પરવિતારણાતિ? આમન્તા. અત્થિ અરહતો પરવિતારણા, અત્થિ તસ્સ સત્થરિ પરવિતારણા, ધમ્મે પરવિતારણા…પે… ઇદપ્પચ્ચયતાપટિચ્ચસમુપ્પન્નેસુ ધમ્મેસુ પરવિતારણાતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

અત્થિ અરહતો પરવિતારણા, નત્થિ તસ્સ સત્થરિ પરવિતારણા, ધમ્મે પરવિતારણા…પે… ઇદપ્પચ્ચયતાપટિચ્ચસમુપ્પન્નેસુ ધમ્મેસુ પરવિતારણાતિ? આમન્તા. અત્થિ પુથુજ્જનસ્સ પરવિતારણા, નત્થિ તસ્સ સત્થરિ પરવિતારણા, ધમ્મે પરવિતારણા…પે… ઇદપ્પચ્ચયતાપટિચ્ચસમુપ્પન્નેસુ ધમ્મેસુ પરવિતારણાતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

૩૨૩. અત્થિ અરહતો પરવિતારણાતિ? આમન્તા. નનુ અરહતો રાગો પહીનો ઉચ્છિન્નમૂલો તાલાવત્થુકતો અનભાવઙ્કતો આયતિં અનુપ્પાદધમ્મોતિ? આમન્તા. હઞ્ચિ અરહતો રાગો પહીનો ઉચ્છિન્નમૂલો તાલાવત્થુકતો અનભાવઙ્કતો આયતિં અનુપ્પાદધમ્મો, નો ચ વત રે વત્તબ્બે – ‘‘અત્થિ અરહતો પરવિતારણા’’તિ.

અત્થિ અરહતો પરવિતારણાતિ? આમન્તા. નનુ અરહતો દોસો પહીનો…પે… મોહો પહીનો…પે… અનોત્તપ્પં પહીનં ઉચ્છિન્નમૂલં તાલાવત્થુકતં અનભાવઙ્કતં આયતિં અનુપ્પાદધમ્મં…પે… રાગપ્પહાનાય મગ્ગો ભાવિતો…પે… બોજ્ઝઙ્ગા ભાવિતા…પે… દોસપ્પહાનાય…પે… અનોત્તપ્પપહાનાય મગ્ગો ભાવિતો…પે… બોજ્ઝઙ્ગા ભાવિતા…પે… નનુ અરહા વીતરાગો વીતદોસો વીતમોહો…પે… સચ્છિકાતબ્બં સચ્છિકતન્તિ? આમન્તા. હઞ્ચિ અરહા વીતરાગો વીતદોસો વીતમોહો સચ્છિકાતબ્બં સચ્છિકતં, નો ચ વત રે વત્તબ્બે – ‘‘અત્થિ અરહતો પરવિતારણા’’તિ.

૩૨૪. અત્થિ અરહતો પરવિતારણાતિ? સધમ્મકુસલસ્સ અરહતો અત્થિ પરવિતારણા, પરધમ્મકુસલસ્સ અરહતો નત્થિ પરવિતારણાતિ. સધમ્મકુસલસ્સ અરહતો અત્થિ પરવિતારણાતિ? આમન્તા. પરધમ્મકુસલસ્સ અરહતો અત્થિ પરવિતારણાતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

પરધમ્મકુસલસ્સ અરહતો નત્થિ પરવિતારણાતિ? આમન્તા. સધમ્મકુસલસ્સ અરહતો નત્થિ પરવિતારણાતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

સધમ્મકુસલસ્સ અરહતો રાગો પહીનો, અત્થિ તસ્સ પરવિતારણાતિ? આમન્તા. પરધમ્મકુસલસ્સ અરહતો રાગો પહીનો, અત્થિ તસ્સ પરવિતારણાતિ? ન હેવં વત્તબ્બે.

સધમ્મકુસલસ્સ અરહતો દોસો પહીનો…પે… મોહો પહીનો…પે… અનોત્તપ્પં પહીનં …પે… રાગપ્પહાનાય મગ્ગો ભાવિતો…પે… બોજ્ઝઙ્ગા ભાવિતા…પે… દોસપ્પહાનાય…પે… અનોત્તપ્પપહાનાય મગ્ગો ભાવિતો…પે… બોજ્ઝઙ્ગા ભાવિતા…પે… સધમ્મકુસલો અરહા વીતરાગો વીતદોસો વીતમોહો…પે… સચ્છિકાતબ્બં સચ્છિકતં, અત્થિ તસ્સ પરવિતારણાતિ? આમન્તા. પરધમ્મકુસલો અરહા વીતરાગો વીતદોસો વીતમોહો…પે… સચ્છિકાતબ્બં સચ્છિકતં, અત્થિ તસ્સ પરવિતારણાતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

પરધમ્મકુસલસ્સ અરહતો રાગો પહીનો, નત્થિ તસ્સ પરવિતારણાતિ? આમન્તા. સધમ્મકુસલસ્સ અરહતો રાગો પહીનો, નત્થિ તસ્સ પરવિતારણાતિ? ન હેવં વત્તબ્બે.

પરધમ્મકુસલસ્સ અરહતો દોસો પહીનો, મોહો પહીનો…પે… અનોત્તપ્પં પહીનં…પે… રાગપ્પહાનાય મગ્ગો ભાવિતો…પે… બોજ્ઝઙ્ગા ભાવિતા…પે… દોસપ્પહાનાય…પે… અનોત્તપ્પપહાનાય મગ્ગો ભાવિતો…પે… બોજ્ઝઙ્ગા ભાવિતા…પે… પરધમ્મકુસલો અરહા વીતરાગો વીતદોસો વીતમોહો…પે… સચ્છિકાતબ્બં સચ્છિકતં, નત્થિ તસ્સ પરવિતારણાતિ? આમન્તા. સધમ્મકુસલો અરહા વીતરાગો વીતદોસો વીતમોહો…પે… સચ્છિકાતબ્બં સચ્છિકતં, નત્થિ તસ્સ પરવિતારણાતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

૩૨૫. અત્થિ અરહતો પરવિતારણાતિ? આમન્તા. નનુ વુત્તં ભગવતા – ‘‘જાનતોહં, ભિક્ખવે, પસ્સતો આસવાનં ખયં વદામિ, નો અજાનતો નો અપસ્સતો! કિઞ્ચ, ભિક્ખવે, જાનતો કિં પસ્સતો આસવાનં ખયો હોતિ? ‘ઇતિ રૂપં’…પે… ‘ઇતિ વિઞ્ઞાણસ્સ અત્થઙ્ગમો’તિ – એવં ખો, ભિક્ખવે, જાનતો એવં પસ્સતો આસવાનં ખયો હોતી’’તિ. અત્થેવ સુત્તન્તોતિ? આમન્તા. તેન હિ ન વત્તબ્બં – ‘‘અત્થિ અરહતો પરવિતારણા’’તિ.

અત્થિ અરહતો પરવિતારણાતિ? આમન્તા. નનુ વુત્તં ભગવતા – ‘‘જાનતોહં, ભિક્ખવે, પસ્સતો આસવાનં ખયં વદામિ, નો અજાનતો નો અપસ્સતો! કિઞ્ચ, ભિક્ખવે, જાનતો કિં પસ્સતો આસવાનં ખયો હોતિ? ‘ઇદં દુક્ખ’ન્તિ – ભિક્ખવે, જાનતો પસ્સતો આસવાનં ખયો હોતિ, ‘અયં દુક્ખસમુદયો’તિ…પે… ‘અયં દુક્ખનિરોધો’તિ…પે… ‘અયં દુક્ખનિરોધગામિની પટિપદા’તિ – જાનતો પસ્સતો આસવાનં ખયો હોતિ. એવં ખો, ભિક્ખવે, જાનતો એવં પસ્સતો આસવાનં ખયો હોતી’’તિ. અત્થેવ સુત્તન્તોતિ? આમન્તા. તેન હિ ન વત્તબ્બં – ‘‘અત્થિ અરહતો પરવિતારણા’’તિ.

અત્થિ અરહતો પરવિતારણાતિ? આમન્તા. નનુ વુત્તં ભગવતા – ‘‘સબ્બં, ભિક્ખવે, અનભિજાનં અપરિજાનં અવિરાજયં અપ્પજહં અભબ્બો દુક્ખક્ખયાય; સબ્બઞ્ચ ખો, ભિક્ખવે, અભિજાનં પરિજાનં વિરાજયં પજહં ભબ્બો દુક્ખક્ખયાયા’’તિ! અત્થેવ સુત્તન્તોતિ? આમન્તા. તેન હિ ન વત્તબ્બં – ‘‘અત્થિ અરહતો પરવિતારણા’’તિ.

અત્થિ અરહતો પરવિતારણાતિ? આમન્તા. નનુ વુત્તં ભગવતા – ‘‘સહાવસ્સ દસ્સનસમ્પદાય…પે… છચ્ચાભિઠાનાનિ અભબ્બ કાતુ’’ન્તિ. અત્થેવ સુત્તન્તોતિ? આમન્તા. તેન હિ ન વત્તબ્બં – ‘‘અત્થિ અરહતો પરવિતારણા’’તિ.

અત્થિ અરહતો પરવિતારણાતિ? આમન્તા. નનુ વુત્તં ભગવતા – ‘‘યસ્મિં, ભિક્ખવે, સમયે અરિયસાવકસ્સ વિરજં વીતમલં ધમ્મચક્ખું ઉદપાદિ – ‘યં કિઞ્ચિ સમુદયધમ્મં, સબ્બં તં નિરોધધમ્મ’ન્તિ, સહ દસ્સનુપ્પાદા, ભિક્ખવે, અરિયસાવકસ્સ તીણિ સંયોજનાનિ પહીયન્તિ – સક્કાયદિટ્ઠિ, વિચિકિચ્છા, સીલબ્બતપરામાસો’’તિ! અત્થેવ સુત્તન્તોતિ? આમન્તા. તેન હિ ન વત્તબ્બં – ‘‘અત્થિ અરહતો પરવિતારણા’’તિ.

અત્થિ અરહતો પરવિતારણાતિ? આમન્તા. નનુ વુત્તં ભગવતા –

‘‘નાહં સહિસ્સામિ [ગમિસ્સામિ (સી. સ્યા. ક.), સમીહામિ (પી.)] પમોચનાય,

કથઙ્કથિં ધોતક કઞ્ચિ [કિઞ્ચિ (ક.)] લોકે;

ધમ્મઞ્ચ સેટ્ઠં અભિજાનમાનો,

એવં તુવં ઓઘમિમં તરેસી’’તિ [સુ. નિ. ૧૦૭૦ સુત્તનિપાતે; ચૂળનિ. ૩૩ ધોતકમાણવપુચ્છાનિદ્દેસ].

અત્થેવ સુત્તન્તોતિ? આમન્તા. તેન હિ ન વત્તબ્બં – ‘‘અત્થિ અરહતો પરવિતારણા’’તિ.

ન વત્તબ્બં – ‘‘અત્થિ અરહતો પરવિતારણા’’તિ? આમન્તા. નનુ અરહતો ઇત્થિપુરિસાનં નામગોત્તં પરે વિતારેય્યું, મગ્ગામગ્ગં પરે વિતારેય્યું, તિણકટ્ઠવનપ્પતીનં નામં પરે વિતારેય્યુન્તિ? આમન્તા. હઞ્ચિ અરહતો ઇત્થિપુરિસાનં નામગોત્તં પરે વિતારેય્યું, મગ્ગામગ્ગં પરે વિતારેય્યું, તિણકટ્ઠવનપ્પતીનં નામં પરે વિતારેય્યું, તેન વત રે વત્તબ્બે – ‘‘અત્થિ અરહતો પરવિતારણા’’તિ.

અરહતો ઇત્થિપુરિસાનં નામગોત્તં પરે વિતારેય્યું, મગ્ગામગ્ગં પરે વિતારેય્યું, તિણકટ્ઠવનપ્પતીનં નામં પરે વિતારેય્યુન્તિ, અત્થિ અરહતો પરવિતારણાતિ? આમન્તા. અરહતો સોતાપત્તિફલં વા સકદાગામિફલં વા અનાગામિફલં વા અરહત્તં વા પરે વિતારેય્યુન્તિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

પરવિતારણકથા નિટ્ઠિતા.