૪. અટ્ઠકથાકણ્ડં

તિકઅત્થુદ્ધારો

૧૩૮૪. કતમે ધમ્મા કુસલા? ચતૂસુ ભૂમીસુ કુસલં – ઇમે ધમ્મા કુસલા.

૧૩૮૫. કતમે ધમ્મા અકુસલા? દ્વાદસ અકુસલચિત્તુપ્પાદા – ઇમે ધમ્મા અકુસલા.

૧૩૮૬. કતમે ધમ્મા અબ્યાકતા? ચતૂસુ ભૂમીસુ વિપાકો, તીસુ ભૂમીસુ કિરિયાબ્યાકતં, રૂપઞ્ચ, નિબ્બાનઞ્ચ – ઇમે ધમ્મા અબ્યાકતા.

૧૩૮૭. કતમે ધમ્મા સુખાય વેદનાય સમ્પયુત્તા? કામાવચરકુસલતો ચત્તારો સોમનસ્સસહગતચિત્તુપ્પાદા, અકુસલતો ચત્તારો કામાવચરકુસલસ્સ વિપાકતો ચ કિરિયતો ચ પઞ્ચ, રૂપાવચરતિકચતુક્કજ્ઝાના કુસલતો ચ વિપાકતો ચ કિરિયતો ચ, લોકુત્તરતિકચતુક્કજ્ઝાના કુસલતો ચ વિપાકતો ચ, એત્થુપ્પન્નં સુખં વેદનં ઠપેત્વા – ઇમે ધમ્મા સુખાય વેદનાય સમ્પયુત્તા.

૧૩૮૮. કતમે ધમ્મા દુક્ખાય વેદનાય સમ્પયુત્તા? દ્વે દોમનસ્સસહગતચિત્તુપ્પાદા, દુક્ખસહગતં કાયવિઞ્ઞાણં, એત્થુપ્પન્નં દુક્ખં વેદનં ઠપેત્વા – ઇમે ધમ્મા દુક્ખાય વેદનાય સમ્પયુત્તા.

૧૩૮૯. કતમે ધમ્મા અદુક્ખમસુખાય વેદનાય સમ્પયુત્તા? કામાવચરકુસલતો ચત્તારો ઉપેક્ખાસહગતચિત્તુપ્પાદા, અકુસલતો છ, કામાવચરકુસલસ્સ વિપાકતો દસ, અકુસલસ્સ વિપાકતો છ, કિરિયતો છ, રૂપાવચરં ચતુત્થં ઝાનં કુસલતો ચ વિપાકતો ચ કિરિયતો ચ, ચત્તારો અરૂપાવચરા કુસલતો ચ વિપાકતો ચ કિરિયતો ચ, લોકુત્તરં ચતુત્થં ઝાનં કુસલતો ચ વિપાકતો ચ, એત્થુપ્પન્નં અદુક્ખમસુખં વેદનં ઠપેત્વા – ઇમે ધમ્મા અદુક્ખમસુખાય વેદનાય સમ્પયુત્તા. તિસ્સો ચ વેદના, રૂપઞ્ચ, નિબ્બાનઞ્ચ – ઇમે ધમ્મા ન વત્તબ્બા સુખાય વેદનાય સમ્પયુત્તાતિપિ, દુક્ખાય વેદનાય સમ્પયુત્તાતિપિ, ય વેદનાય સમ્પયુત્તાતિપિ.

૧૩૯૦. કતમે ધમ્મા વિપાકા? ચતૂસુ ભૂમીસુ વિપાકો – ઇમે ધમ્મા વિપાકા.

૧૩૯૧. કતમે ધમ્મા વિપાકધમ્મધમ્મા? ચતૂસુ ભૂમીસુ કુસલં અકુસલં – ઇમે ધમ્મા વિપાકધમ્મધમ્મા.

૧૩૯૨. કતમે ધમ્મા નેવવિપાકનવિપાકધમ્મધમ્મા? તીસુ ભૂમીસુ કિરિયાબ્યાકતં, રૂપઞ્ચ, નિબ્બાનઞ્ચ – ઇમે ધમ્મા નેવવિપાકનવિપાકધમ્મધમ્મા.

૧૩૯૩. કતમે ધમ્મા ઉપાદિણ્ણુપાદાનિયા? તીસુ ભૂમીસુ વિપાકો, યઞ્ચ રૂપં કમ્મસ્સ કતત્તા – ઇમે ધમ્મા ઉપાદિણ્ણુપાદાનિયા.

૧૩૯૪. કતમે ધમ્મા અનુપાદિણ્ણુપાદાનિયા? તીસુ ભૂમીસુ કુસલં, અકુસલં, તીસુ ભૂમીસુ કિરિયાબ્યાકતં, યઞ્ચ રૂપં ન કમ્મસ્સ કતત્તા – ઇમે ધમ્મા અનુપાદિણ્ણુપાદાનિયા.

૧૩૯૫. કતમે ધમ્મા અનુપાદિણ્ણઅનુપાદાનિયા? ચત્તારો મગ્ગા અપરિયાપન્ના, ચત્તારિ ચ સામઞ્ઞફલાનિ, નિબ્બાનઞ્ચ – ઇમે ધમ્મા અનુપાદિણ્ણઅનુપાદાનિયા.

૧૩૯૬. કતમે ધમ્મા સંકિલિટ્ઠસંકિલેસિકા? દ્વાદસાકુસલચિત્તુપ્પાદા – ઇમે ધમ્મા સંકિલિટ્ઠસંકિલેસિકા.

૧૩૯૭. કતમે ધમ્મા અસંકિલિટ્ઠસંકિલેસિકા? તીસુ ભૂમીસુ કુસલં, તીસુ ભૂમીસુ વિપાકો, તીસુ ભૂમીસુ કિરિયાબ્યાકતં, સબ્બઞ્ચ રૂપં – ઇમે ધમ્મા અસંકિલિટ્ઠસંકિલેસિકા.

૧૩૯૮. કતમે ધમ્મા અસંકિલિટ્ઠઅસંકિલેસિકા? ચત્તારો મગ્ગા અપરિયાપન્ના, ચત્તારિ ચ સામઞ્ઞફલાનિ, નિબ્બાનઞ્ચ – ઇમે ધમ્મા અસંકિલિટ્ઠઅસંકિલેસિકા.

૧૩૯૯. કતમે ધમ્મા સવિતક્કસવિચારા? કામાવચરં કુસલં, અકુસલં, કામાવચરકુસલસ્સ વિપાકતો એકાદસ ચિત્તુપ્પાદા, અકુસલસ્સ વિપાકતો દ્વે, કિરિયતો એકાદસ, રૂપાવચરં પઠમં ઝાનં કુસલતો ચ વિપાકતો ચ કિરિયતો ચ, લોકુત્તરં પઠમં ઝાનં કુસલતો ચ વિપાકતો ચ, એત્થુપ્પન્ને વિતક્કવિચારે ઠપેત્વા – ઇમે ધમ્મા સવિતક્કસવિચારા.

૧૪૦૦. કતમે ધમ્મા અવિતક્કવિચારમત્તા? રૂપાવચરપઞ્ચકનયે દુતિયં ઝાનં કુસલતો ચ વિપાકતો ચ કિરિયતો ચ, લોકુત્તરપઞ્ચકનયે દુતિયં ઝાનં કુસલતો ચ વિપાકતો ચ, એત્થુપ્પન્નં વિચારં ઠપેત્વા, વિતક્કો ચ – ઇમે ધમ્મા અવિતક્કવિચારમત્તા.

૧૪૦૧. કતમે ધમ્મા અવિતક્કઅવિચારા? દ્વેપઞ્ચવિઞ્ઞાણાનિ, રૂપાવચરતિકતિકજ્ઝાના કુસલતો ચ વિપાકતો ચ કિરિયતો ચ, ચત્તારો આરુપ્પા કુસલતો ચ વિપાકતો ચ કિરિયતો ચ લોકુત્તરતિકતિકજ્ઝાના કુસલતો ચ વિપાકતો ચ પઞ્ચકનયે દુતિયે ઝાને [દુતિયજ્ઝાને (સી.)], ઉપ્પન્નો ચ વિચારો રૂપઞ્ચ નિબ્બાનઞ્ચ – ઇમે ધમ્મા અવિતક્કઅવિચારા. વિતક્કસહજાતો વિચારો ન વત્તબ્બો સવિતક્કસવિચારોતિપિ, અવિતક્કવિચારમત્તોતિપિ, અવિતક્કઅવિચારોતિપિ.

૧૪૦૨. કતમે ધમ્મા પીતિસહગતા? કામાવચરકુસલતો ચત્તારો સોમનસ્સસહગતચિત્તુપ્પાદા, અકુસલતો ચત્તારો, કામાવચરકુસલસ્સ વિપાકતો પઞ્ચ, કિરિયતો પઞ્ચ, રૂપાવચરદુકતિકજ્ઝાના કુસલતો ચ વિપાકતો ચ કિરિયતો ચ, લોકુત્તરદુકતિકજ્ઝાના કુસલતો ચ વિપાકતો ચ, એત્થુપ્પન્નં પીતિં ઠપેત્વા – ઇમે ધમ્મા પીતિસહગતા.

૧૪૦૩. કતમે ધમ્મા સુખસહગતા? કામાવચરકુસલતો ચત્તારો સોમનસ્સસહગતચિત્તુપ્પાદા, અકુસલતો ચત્તારો, કામાવચરકુસલસ્સ વિપાકતો છ, કિરિયતો પઞ્ચ, રૂપાવચરતિકચતુક્કજ્ઝાના કુસલતો ચ વિપાકતો ચ કિરિયતો ચ, લોકુત્તરતિકચતુક્કજ્ઝાના કુસલતો ચ વિપાકતો ચ, એત્થુપ્પન્નં સુખં ઠપેત્વા – ઇમે ધમ્મા સુખસહગતા.

૧૪૦૪. કતમે ધમ્મા ઉપેક્ખાસહગતા? કામાવચરકુસલતો ચત્તારો ઉપેક્ખાસહગતચિત્તુપ્પાદા, અકુસલતો છ, કામાવચરકુસલસ્સ વિપાકતો દસ, અકુસલસ્સ વિપાકતો છ, કિરિયતો છ, રૂપાવચરં ચતુત્થં ઝાનં કુસલતો ચ વિપાકતો ચ કિરિયતો ચ, ચત્તારો આરુપ્પા કુસલતો ચ વિપાકતો ચ કિરિયતો ચ, લોકુત્તરં ચતુત્થં ઝાનં કુસલતો ચ વિપાકતો ચ, એત્થુપ્પન્નં ઉપેક્ખં ઠપેત્વા – ઇમે ધમ્મા ઉપેક્ખાસહગતા. પીતિ ન પીતિસહગતા, સુખસહગતા, ન ઉપેક્ખાસહગતા. સુખં ન સુખસહગતં, સિયા પીતિસહગતં, ન ઉપેક્ખાસહગતં, સિયા ન વત્તબ્બં પીતિસહગતન્તિ. દ્વે દોમનસ્સસહગતચિત્તુપ્પાદા, દુક્ખસહગતકાયવિઞ્ઞાણં, યા ચ વેદના ઉપેક્ખા, રૂપઞ્ચ નિબ્બાનઞ્ચ – ઇમે ધમ્મા ન વત્તબ્બા પીતિસહગતાતિપિ, સુખસહગતાતિપિ, ઉપેક્ખાસહગતાતિપિ.

૧૪૦૫. કતમે ધમ્મા દસ્સનેન પહાતબ્બા? ચત્તારો દિટ્ઠિગતસમ્પયુત્તચિત્તુપ્પાદા, વિચિકિચ્છાસહગતો ચિત્તુપ્પાદો – ઇમે ધમ્મા દસ્સનેન પહાતબ્બા.

૧૪૦૬. કતમે ધમ્મા ભાવનાય પહાતબ્બા? ઉદ્ધચ્ચસહગતો ચિત્તુપ્પાદો – ઇમે ધમ્મા ભાવનાય પહાતબ્બા. ચત્તારો દિટ્ઠિગતવિપ્પયુત્તા લોભસહગતચિત્તુપ્પાદા, દ્વે દોમનસ્સસહગતચિત્તુપ્પાદા – ઇમે ધમ્મા સિયા દસ્સનેન પહાતબ્બા સિયા ભાવનાય પહાતબ્બા.

૧૪૦૭. કતમે ધમ્મા નેવ દસ્સનેન ન ભાવનાય પહાતબ્બા? ચતૂસુ ભૂમીસુ કુસલં, ચતૂસુ ભૂમીસુ વિપાકો, તીસુ ભૂમીસુ કિરિયાબ્યાકતં, રૂપઞ્ચ, નિબ્બાનઞ્ચ – ઇમે ધમ્મા નેવ દસ્સનેન ન ભાવનાય પહાતબ્બા.

૧૪૦૮. કતમે ધમ્મા દસ્સનેન પહાતબ્બહેતુકા? ચત્તારો દિટ્ઠિગતસમ્પયુત્તચિત્તુપ્પાદા, વિચિકિચ્છાસહગતો ચિત્તુપ્પાદો, એત્થુપ્પન્નં મોહં ઠપેત્વા – ઇમે ધમ્મા દસ્સનેન પહાતબ્બહેતુકા.

૧૪૦૯. કતમે ધમ્મા ભાવનાય પહાતબ્બહેતુકા? ઉદ્ધચ્ચસહગતો ચિત્તુપ્પાદો, એત્થુપ્પન્નં મોહં ઠપેત્વા – ઇમે ધમ્મા ભાવનાય પહાતબ્બહેતુકા. ચત્તારો દિટ્ઠિગતવિપ્પયુત્તા લોભસહગતચિત્તુપ્પાદા, દ્વે દોમનસ્સસહગતચિત્તુપ્પાદા – ઇમે ધમ્મા સિયા દસ્સનેન પહાતબ્બહેતુકા, સિયા ભાવનાય પહાતબ્બહેતુકા.

૧૪૧૦. કતમે ધમ્મા નેવ દસ્સનેન ન ભાવનાય પહાતબ્બહેતુકા? વિચિકિચ્છાસહગતો મોહો, ઉદ્ધચ્ચસહગતો મોહો, ચતૂસુ ભૂમીસુ કુસલં, ચતૂસુ ભૂમીસુ વિપાકો, તીસુ ભૂમીસુ કિરિયાબ્યાકતં, રૂપઞ્ચ, નિબ્બાનઞ્ચ – ઇમે ધમ્મા નેવ દસ્સનેન ન ભાવનાય પહાતબ્બહેતુકા.

૧૪૧૧. કતમે ધમ્મા આચયગામિનો? તીસુ ભૂમીસુ કુસલં, અકુસલં – ઇમે ધમ્મા આચયગામિનો.

૧૪૧૨. કતમે ધમ્મા અપચયગામિનો? ચત્તારો મગ્ગા અપરિયાપન્ના – ઇમે ધમ્મા અપચયગામિનો.

૧૪૧૩. કતમે ધમ્મા નેવાચયગામિનાપચયગામિનો? ચતૂસુ ભૂમીસુ વિપાકો, તીસુ ભૂમીસુ કિરિયાબ્યાકતં, રૂપઞ્ચ, નિબ્બાનઞ્ચ – ઇમે ધમ્મા નેવાચયગામિનાપચયગામિનો.

૧૪૧૪. કતમે ધમ્મા સેક્ખા? ચત્તારો મગ્ગા અપરિયાપન્ના, હેટ્ઠિમાનિ ચ તીણિ સામઞ્ઞફલાનિ – ઇમે ધમ્મા સેક્ખા.

૧૪૧૫. કતમે ધમ્મા અસેક્ખા? ઉપરિટ્ઠિમં અરહત્તફલં – ઇમે ધમ્મા અસેક્ખા.

૧૪૧૬. કતમે ધમ્મા નેવસેક્ખનાસેક્ખા? તીસુ ભૂમીસુ કુસલં, અકુસલં, તીસુ ભૂમીસુ વિપાકો, તીસુ ભૂમીસુ કિરિયાબ્યાકતં, રૂપઞ્ચ, નિબ્બાનઞ્ચ – ઇમે ધમ્મા નેવસેક્ખનાસેક્ખા.

૧૪૧૭. કતમે ધમ્મા પરિત્તા? કામાવચરકુસલં, અકુસલં, સબ્બો કામાવચરસ્સ વિપાકો, કામાવચરકિરિયાબ્યાકતં, સબ્બઞ્ચ રૂપં – ઇમે ધમ્મા પરિત્તા.

૧૪૧૮. કતમે ધમ્મા મહગ્ગતા? રૂપાવચરા, અરૂપાવચરા, કુસલાબ્યાકતા – ઇમે ધમ્મા મહગ્ગતા.

૧૪૧૯. કતમે ધમ્મા અપ્પમાણા? ચત્તારો મગ્ગા અપરિયાપન્ના, ચત્તારિ ચ સામઞ્ઞફલાનિ, નિબ્બાનઞ્ચ – ઇમે ધમ્મા અપ્પમાણા.

૧૪૨૦. કતમે ધમ્મા પરિત્તારમ્મણા? સબ્બો કામાવચરસ્સ વિપાકો, કિરિયામનોધાતુ, કિરિયાહેતુકમનોવિઞ્ઞાણધાતુ સોમનસ્સસહગતા – ઇમે ધમ્મા પરિત્તારમ્મણા.

૧૪૨૧. કતમે ધમ્મા મહગ્ગતારમ્મણા? વિઞ્ઞાણઞ્ચાયતનં, નેવસઞ્ઞાનાસઞ્ઞાયતનં – ઇમે ધમ્મા મહગ્ગતારમ્મણા.

૧૪૨૨. કતમે ધમ્મા અપ્પમાણારમ્મણા? ચત્તારો મગ્ગા અપરિયાપન્ના, ચત્તારિ ચ સામઞ્ઞફલાનિ – ઇમે ધમ્મા અપ્પમાણારમ્મણા. કામાવચરકુસલતો ચત્તારો ઞાણવિપ્પયુત્તચિત્તુપ્પાદા, કિરિયતો ચત્તારો ઞાણવિપ્પયુત્તચિત્તુપ્પાદા, સબ્બં અકુસલં – ઇમે ધમ્મા સિયા પરિત્તારમ્મણા, સિયા મહગ્ગતારમ્મણા, ન અપ્પમાણારમ્મણા, સિયા ન વત્તબ્બા પરિત્તારમ્મણાતિપિ, મહગ્ગતારમ્મણાતિપિ. કામાવચરકુસલતો ચત્તારો ઞાણસમ્પયુત્તચિત્તુપ્પાદા, કિરિયતો ચત્તારો ઞાણસમ્પયુત્તચિત્તુપ્પાદા, રૂપાવચરં ચતુત્થં ઝાનં કુસલતો ચ કિરિયતો ચ, કિરિયાહેતુકમનોવિઞ્ઞાણધાતુ ઉપેક્ખાસહગતા – ઇમે ધમ્મા સિયા પરિત્તારમ્મણા, સિયા મહગ્ગતારમ્મણા, સિયા અપ્પમાણારમ્મણા, સિયા ન વત્તબ્બા પરિત્તારમ્મણાતિપિ, મહગ્ગતારમ્મણાતિપિ, અપ્પમાણારમ્મણાતિપિ. રૂપાવચરતિકચતુક્કજ્ઝાના કુસલતો ચ વિપાકતો ચ કિરિયતો ચ, ચતુત્થસ્સ ઝાનસ્સ વિપાકો, આકાસાનઞ્ચાયતનં, આકિઞ્ચઞ્ઞાયતનં – ઇમે ધમ્મા ન વત્તબ્બા પરિત્તારમ્મણાતિપિ, મહગ્ગતારમ્મણાતિપિ, અપ્પમાણારમ્મણાતિપિ. રૂપઞ્ચ નિબ્બાનઞ્ચ અનારમ્મણા.

૧૪૨૩. કતમે ધમ્મા હીના? દ્વાદસ અકુસલચિત્તુપ્પાદા – ઇમે ધમ્મા હીના.

૧૪૨૪. કતમે ધમ્મા મજ્ઝિમા? તીસુ ભૂમીસુ કુસલં, તીસુ ભૂમીસુ વિપાકો, તીસુ ભૂમીસુ કિરિયાબ્યાકતં, સબ્બઞ્ચ રૂપં – ઇમે ધમ્મા મજ્ઝિમા.

૧૪૨૫. કતમે ધમ્મા પણીતા? ચત્તારો મગ્ગા અપરિયાપન્ના, ચત્તારિ ચ સામઞ્ઞફલાનિ, નિબ્બાનઞ્ચ – ઇમે ધમ્મા પણીતા.

૧૪૨૬. કતમે ધમ્મા મિચ્છત્તનિયતા? ચત્તારો દિટ્ઠિગતસમ્પયુત્તચિત્તુપ્પાદા, દ્વે દોમનસ્સસહગતચિત્તુપ્પાદા – ઇમે ધમ્મા સિયા મિચ્છત્તનિયતા, સિયા અનિયતા.

૧૪૨૭. કતમે ધમ્મા સમ્મત્તનિયતા? ચત્તારો મગ્ગા અપરિયાપન્ના – ઇમે ધમ્મા સમ્મત્તનિયતા.

૧૪૨૮. કતમે ધમ્મા અનિયતા? ચત્તારો દિટ્ઠિગતવિપ્પયુત્તલોભસહગતચિત્તુપ્પાદા, વિચિકિચ્છાસહગતો ચિત્તુપ્પાદો, ઉદ્ધચ્ચસહગતો ચિત્તુપ્પાદો, તીસુ ભૂમીસુ કુસલં, ચતૂસુ ભૂમીસુ વિપાકો, તીસુ ભૂમીસુ કિરિયાબ્યાકતં, રૂપઞ્ચ, નિબ્બાનઞ્ચ – ઇમે ધમ્મા અનિયતા.

૧૪૨૯. કતમે ધમ્મા મગ્ગારમ્મણા? કામાવચરકુસલતો ચત્તારો ઞાણસમ્પયુત્તચિત્તુપ્પાદા, કિરિયતો ચત્તારો ઞાણસમ્પયુત્તચિત્તુપ્પાદા – ઇમે ધમ્મા સિયા મગ્ગારમ્મણા, ન મગ્ગહેતુકા; સિયા મગ્ગાધિપતિનો, સિયા ન વત્તબ્બા મગ્ગારમ્મણાતિપિ, મગ્ગાધિપતિનોતિપિ. ચત્તારો અરિયમગ્ગા ન મગ્ગારમ્મણા, મગ્ગહેતુકા; સિયા મગ્ગાધિપતિનો, સિયા ન વત્તબ્બા મગ્ગાધિપતિનોતિ. રૂપાવચરચતુત્થં ઝાનં કુસલતો ચ કિરિયતો ચ, કિરિયાહેતુકમનોવિઞ્ઞાણધાતુ ઉપેક્ખાસહગતા – ઇમે ધમ્મા સિયા મગ્ગારમ્મણા; ન મગ્ગહેતુકા, ન મગ્ગાધિપતિનો; સિયા ન વત્તબ્બા મગ્ગારમ્મણાતિ. કામાવચરકુસલતો ચત્તારો ઞાણવિપ્પયુત્તચિત્તુપ્પાદા, સબ્બં અકુસલં, સબ્બો કામાવચરસ્સ વિપાકો, કિરિયતો છ ચિત્તુપ્પાદા, રૂપાવચરતિકચતુક્કજ્ઝાના કુસલતો ચ વિપાકતો ચ કિરિયતો ચ, ચતુત્થસ્સ ઝાનસ્સ વિપાકો, ચત્તારો આરુપ્પા કુસલતો ચ વિપાકતો ચ કિરિયતો ચ, ચત્તારિ ચ સામઞ્ઞફલાનિ – ઇમે ધમ્મા ન વત્તબ્બા મગ્ગારમ્મણાતિપિ, મગ્ગહેતુકાતિપિ, મગ્ગાધિપતિનોતિપિ. રૂપઞ્ચ નિબ્બાનઞ્ચ અનારમ્મણા.

૧૪૩૦. કતમે ધમ્મા ઉપ્પન્ના? ચતૂસુ ભૂમીસુ વિપાકો, યઞ્ચ રૂપં કમ્મસ્સ કતત્તા – ઇમે ધમ્મા સિયા ઉપ્પન્ના, સિયા ઉપ્પાદિનો; ન વત્તબ્બા અનુપ્પન્નાતિ. ચતૂસુ ભૂમીસુ કુસલં, અકુસલં, તીસુ ભૂમીસુ કિરિયાબ્યાકતં, યઞ્ચ રૂપં ન કમ્મસ્સ કતત્તા – ઇમે ધમ્મા સિયા ઉપ્પન્ના, સિયા અનુપ્પન્ના, ન વત્તબ્બા ઉપ્પાદિનોતિ. નિબ્બાનં ન વત્તબ્બં ઉપ્પન્નન્તિપિ, અનુપ્પન્નન્તિપિ, ઉપ્પાદિનોતિપિ.

૧૪૩૧. નિબ્બાનં ઠપેત્વા સબ્બે ધમ્મા સિયા અતીતા, સિયા અનાગતા, સિયા પચ્ચુપ્પન્ના. નિબ્બાનં ન વત્તબ્બં અતીતન્તિપિ, અનાગતન્તિપિ, પચ્ચુપ્પન્નન્તિપિ.

૧૪૩૨. કતમે ધમ્મા અતીતારમ્મણા? વિઞ્ઞાણઞ્ચાયતનં, નેવસઞ્ઞાનાસઞ્ઞાયતનં – ઇમે ધમ્મા અતીતારમ્મણા.

૧૪૩૩. નિયોગા અનાગતારમ્મણા નત્થિ.

૧૪૩૪. કતમે ધમ્મા પચ્ચુપ્પન્નારમ્મણા? દ્વેપઞ્ચવિઞ્ઞાણાનિ, તિસ્સો ચ મનોધાતુયો – ઇમે ધમ્મા પચ્ચુપ્પન્નારમ્મણા. કામાવચરકુસલસ્સ વિપાકતો દસ ચિત્તુપ્પાદા, અકુસલસ્સ વિપાકતો મનોવિઞ્ઞાણધાતુ ઉપેક્ખાસહગતા, કિરિયાહેતુકમનોવિઞ્ઞાણધાતુ સોમનસ્સસહગતા – ઇમે ધમ્મા સિયા અતીતારમ્મણા, સિયા અનાગતારમ્મણા, સિયા પચ્ચુપ્પન્નારમ્મણા. કામાવચરકુસલં, અકુસલં, કિરિયતો નવ ચિત્તુપ્પાદા, રૂપાવચરં ચતુત્થં ઝાનં કુસલતો ચ કિરિયતો ચ – ઇમે ધમ્મા સિયા અતીતારમ્મણા, સિયા અનાગતારમ્મણા, સિયા પચ્ચુપ્પન્નારમ્મણા; સિયા ન વત્તબ્બા અતીતારમ્મણાતિપિ, અનાગતારમ્મણાતિપિ, પચ્ચુપ્પન્નારમ્મણાતિપિ. રૂપાવચરતિકચતુક્કજ્ઝાના કુસલતો ચ વિપાકતો ચ કિરિયતો ચ, ચતુત્થસ્સ ઝાનસ્સ વિપાકો, આકાસાનઞ્ચાયતનં, આકિઞ્ચઞ્ઞાયતનં, ચત્તારો મગ્ગા અપરિયાપન્ના, ચત્તારિ ચ સામઞ્ઞફલાનિ – ઇમે ધમ્મા ન વત્તબ્બા અતીતારમ્મણાતિપિ, અનાગતારમ્મણાતિપિ, પચ્ચુપ્પન્નારમ્મણાતિપિ. રૂપઞ્ચ નિબ્બાનઞ્ચ અનારમ્મણા.

૧૪૩૫. અનિન્દ્રિયબદ્ધરૂપઞ્ચ નિબ્બાનઞ્ચ ઠપેત્વા, સબ્બે ધમ્મા સિયા અજ્ઝત્તા, સિયા બહિદ્ધા, સિયા અજ્ઝત્તબહિદ્ધા. અનિન્દ્રિયબદ્ધરૂપઞ્ચ નિબ્બાનઞ્ચ બહિદ્ધા.

૧૪૩૬. કતમે ધમ્મા અજ્ઝત્તારમ્મણા? વિઞ્ઞાણઞ્ચાયતનં, નેવસઞ્ઞાનાસઞ્ઞાયતનં – ઇમે ધમ્મા અજ્ઝત્તારમ્મણા.

૧૪૩૭. કતમે ધમ્મા બહિદ્ધારમ્મણા? રૂપાવચરતિકચતુક્કજ્ઝાના કુસલતો ચ વિપાકતો ચ કિરિયતો ચ, ચતુત્થસ્સ ઝાનસ્સ વિપાકો, આકાસાનઞ્ચાયતનં, ચત્તારો મગ્ગા અપરિયાપન્ના ચત્તારિ ચ સામઞ્ઞફલાનિ – ઇમે ધમ્મા બહિદ્ધારમ્મણા. રૂપં ઠપેત્વા, સબ્બેવ કામાવચરા કુસલાકુસલાબ્યાકતા ધમ્મા, રૂપાવચરં ચતુત્થં ઝાનં કુસલતો ચ કિરિયતો ચ – ઇમે ધમ્મા સિયા અજ્ઝત્તારમ્મણા, સિયા બહિદ્ધારમ્મણા, સિયા અજ્ઝત્તબહિદ્ધારમ્મણા. આકિઞ્ચઞ્ઞાયતનં ન વત્તબ્બં અજ્ઝત્તારમ્મણન્તિપિ, બહિદ્ધારમ્મણન્તિપિ, અજ્ઝત્તબહિદ્ધારમ્મણન્તિપિ. રૂપઞ્ચ નિબ્બાનઞ્ચ અનારમ્મણા.

૧૪૩૮. કતમે ધમ્મા સનિદસ્સનસપ્પટિઘા? રૂપાયતનં – ઇમે ધમ્મા સનિદસ્સનસપ્પટિઘા.

૧૪૩૯. કતમે ધમ્મા અનિદસ્સનસપ્પટિઘા? ચક્ખાયતનં…પે… ફોટ્ઠબ્બાયતનં – ઇમે ધમ્મા અનિદસ્સનસપ્પટિઘા.

૧૪૪૦. કતમે ધમ્મા અનિદસ્સનઅપ્પટિઘા? ચતૂસુ ભૂમીસુ કુસલં, અકુસલં, ચતૂસુ ભૂમીસુ વિપાકો, તીસુ ભૂમીસુ કિરિયાબ્યાકતં, યઞ્ચ રૂપં અનિદસ્સનં અપ્પટિઘં ધમ્માયતનપરિયાપન્નં, નિબ્બાનઞ્ચ – ઇમે ધમ્મા અનિદસ્સનઅપ્પટિઘા.

તિકં.

દુકઅત્થુદ્ધારો

હેતુગોચ્છકં

૧૪૪૧. કતમે ધમ્મા હેતૂ? તયો કુસલહેતૂ, તયો અકુસલહેતૂ, તયો અબ્યાકતહેતૂ. અલોભો કુસલહેતુ, અદોસો કુસલહેતુ, ચતૂસુ ભૂમીસુ કુસલેસુ ઉપ્પજ્જન્તિ. અમોહો કુસલહેતુ, કામાવચરકુસલતો ચત્તારો ઞાણવિપ્પયુત્તે ચિત્તુપ્પાદે ઠપેત્વા, ચતૂસુ ભૂમીસુ કુસલેસુ ઉપ્પજ્જતિ.

લોભો અટ્ઠસુ લોભસહગતેસુ ચિત્તુપ્પાદેસુ ઉપ્પજ્જતિ. દોસો દ્વીસુ દોમનસ્સસહગતેસુ ચિત્તુપ્પાદેસુ ઉપ્પજ્જતિ. મોહો સબ્બાકુસલેસુ ઉપ્પજ્જતિ.

અલોભો વિપાકહેતુ અદોસો વિપાકહેતુ, કામાવચરસ્સ વિપાકતો અહેતુકે ચિત્તુપ્પાદે ઠપેત્વા, ચતૂસુ ભૂમીસુ વિપાકેસુ ઉપ્પજ્જન્તિ. અમોહો વિપાકહેતુ, કામાવચરસ્સ વિપાકતો અહેતુકે ચિત્તુપ્પાદે ઠપેત્વા, ચત્તારો ઞાણવિપ્પયુત્તે ચિત્તુપ્પાદે ઠપેત્વા, ચતૂસુ ભૂમીસુ વિપાકેસુ ઉપ્પજ્જતિ.

અલોભો કિરિયહેતુ અદોસો કિરિયહેતુ, કામાવચરકિરિયતો અહેતુકે ચિત્તુપ્પાદે ઠપેત્વા, તીસુ ભૂમીસુ કિરિયેસુ ઉપ્પજ્જન્તિ. અમોહો કિરિયહેતુ, કામાવચરકિરિયતો અહેતુકે ચિત્તુપ્પાદે ઠપેત્વા, ચત્તારો ઞાણવિપ્પયુત્તે ચિત્તુપ્પાદે ઠપેત્વા, તીસુ ભૂમીસુ કિરિયેસુ ઉપ્પજ્જતિ – ઇમે ધમ્મા હેતૂ.

૧૪૪૨. કતમે ધમ્મા ન હેતૂ? ઠપેત્વા હેતૂ, ચતૂસુ ભૂમીસુ કુસલં, અકુસલં, ચતૂસુ ભૂમીસુ વિપાકો, તીસુ ભૂમીસુ કિરિયાબ્યાકતં, રૂપઞ્ચ, નિબ્બાનઞ્ચ – ઇમે ધમ્મા ન હેતૂ.

૧૪૪૩. કતમે ધમ્મા સહેતુકા? વિચિકિચ્છાસહગતં ઉદ્ધચ્ચસહગતં મોહં ઠપેત્વા અવસેસં અકુસલં, ચતૂસુ ભૂમીસુ કુસલં, કામાવચરસ્સ વિપાકતો અહેતુકે ચિત્તુપ્પાદે ઠપેત્વા ચતૂસુ ભૂમીસુ વિપાકો, કામાવચરકિરિયતો અહેતુકે ચિત્તુપ્પાદે ઠપેત્વા તીસુ ભૂમીસુ કિરિયાબ્યાકતં – ઇમે ધમ્મા સહેતુકા.

૧૪૪૪. કતમે ધમ્મા અહેતુકા? વિચિકિચ્છાસહગતો મોહો, ઉદ્ધચ્ચસહગતો મોહો, દ્વેપઞ્ચવિઞ્ઞાણાનિ, તિસ્સો ચ મનોધાતુયો, પઞ્ચ ચ અહેતુકમનોવિઞ્ઞાણધાતુયો, રૂપઞ્ચ, નિબ્બાનઞ્ચ – ઇમે ધમ્મા અહેતુકા.

૧૪૪૫. કતમે ધમ્મા હેતુસમ્પયુત્તા? વિચિકિચ્છાસહગતં ઉદ્ધચ્ચસહગતં મોહં ઠપેત્વા અવસેસં અકુસલં, ચતૂસુ ભૂમીસુ કુસલં, કામાવચરસ્સ વિપાકતો અહેતુકે ચિત્તુપ્પાદે ઠપેત્વા ચતૂસુ ભૂમીસુ વિપાકો, કામાવચરકિરિયતો અહેતુકે ચિત્તુપ્પાદે ઠપેત્વા તીસુ ભૂમીસુ કિરિયાબ્યાકતં – ઇમે ધમ્મા હેતુસમ્પયુત્તા.

૧૪૪૬. કતમે ધમ્મા હેતુવિપ્પયુત્તા? વિચિકિચ્છાસહગતો મોહો, ઉદ્ધચ્ચસહગતો મોહો, દ્વેપઞ્ચવિઞ્ઞાણાનિ તિસ્સો ચ મનોધાતુયો પઞ્ચ ચ અહેતુકમનોવિઞ્ઞાણધાતુયો, રૂપઞ્ચ, નિબ્બાનઞ્ચ – ઇમે ધમ્મા હેતુવિપ્પયુત્તા.

૧૪૪૭. કતમે ધમ્મા હેતૂ ચેવ સહેતુકા ચ? યત્થ દ્વે તયો હેતૂ એકતો ઉપ્પજ્જન્તિ – ઇમે ધમ્મા હેતૂ ચેવ સહેતુકા ચ.

૧૪૪૮. કતમે ધમ્મા સહેતુકા ચેવ ન ચ હેતૂ? ચતૂસુ ભૂમીસુ કુસલં, અકુસલં, કામાવચરસ્સ વિપાકતો અહેતુકે ચિત્તુપ્પાદે ઠપેત્વા ચતૂસુ ભૂમીસુ વિપાકો, કામાવચરકિરિયતો અહેતુકે ચિત્તુપ્પાદે ઠપેત્વા તીસુ ભૂમીસુ કિરિયાબ્યાકતં, એત્થુપ્પન્ને હેતૂ ઠપેત્વા – ઇમે ધમ્મા સહેતુકા ચેવ ન ચ હેતૂ. અહેતુકા ધમ્મા ન વત્તબ્બા – હેતૂ ચેવ સહેતુકા ચાતિપિ, સહેતુકા ચેવ ન ચ હેતૂતિપિ.

૧૪૪૯. કતમે ધમ્મા હેતૂ ચેવ હેતુસમ્પયુત્તા ચ? યત્થ દ્વે તયો હેતૂ એકતો ઉપ્પજ્જન્તિ – ઇમે ધમ્મા હેતૂ ચેવ હેતુસમ્પયુત્તા ચ.

૧૪૫૦. કતમે ધમ્મા હેતુસમ્પયુત્તા ચેવ ન ચ હેતૂ? ચતૂસુ ભૂમીસુ કુસલં, અકુસલં, કામાવચરસ્સ વિપાકતો અહેતુકે ચિત્તુપ્પાદે ઠપેત્વા ચતૂસુ ભૂમીસુ વિપાકો, કામાવચરકિરિયતો અહેતુકે ચિત્તુપ્પાદે ઠપેત્વા તીસુ ભૂમીસુ કિરિયાબ્યાકતં, એત્થુપ્પન્ને હેતૂ ઠપેત્વા – ઇમે ધમ્મા હેતુસમ્પયુત્તા ચેવ ન ચ હેતૂ. હેતુવિપ્પયુત્તા ધમ્મા ન વત્તબ્બા – હેતૂ ચેવ હેતુસમ્પયુત્તા ચાતિપિ, હેતુસમ્પયુત્તા ચેવ ન ચ હેતૂતિપિ.

૧૪૫૧. કતમે ધમ્મા ન હેતૂ સહેતુકા? ચતૂસુ ભૂમીસુ કુસલં, અકુસલં, કામાવચરસ્સ વિપાકતો અહેતુકે ચિત્તુપ્પાદે ઠપેત્વા ચતૂસુ ભૂમીસુ વિપાકો, કામાવચરકિરિયતો અહેતુકે ચિત્તુપ્પાદે ઠપેત્વા તીસુ ભૂમીસુ કિરિયાબ્યાકતં, એત્થુપ્પન્ને હેતૂ ઠપેત્વા – ઇમે ધમ્મા ન હેતૂ સહેતુકા.

૧૪૫૨. કતમે ધમ્મા ન હેતૂ અહેતુકા? દ્વેપઞ્ચવિઞ્ઞાણાનિ, તિસ્સો ચ મનોધાતુયો, પઞ્ચ ચ અહેતુકમનોવિઞ્ઞાણધાતુયો, રૂપઞ્ચ, નિબ્બાનઞ્ચ – ઇમે ધમ્મા ન હેતૂ અહેતુકા. હેતૂ ધમ્મા ન વત્તબ્બા – ન હેતૂ સહેતુકાતિપિ, ન હેતૂ અહેતુકાતિપિ.

ચૂળન્તરદુકં

૧૪૫૩. કતમે ધમ્મા સપ્પચ્ચયા? ચતૂસુ ભૂમીસુ કુસલં, અકુસલં, ચતૂસુ ભૂમીસુ વિપાકો, તીસુ ભૂમીસુ કિરિયાબ્યાકતં, સબ્બઞ્ચ રૂપં – ઇમે ધમ્મા સપ્પચ્ચયા.

૧૪૫૪. કતમે ધમ્મા અપ્પચ્ચયા? નિબ્બાનં – ઇમે ધમ્મા અપ્પચ્ચયા.

૧૪૫૫. કતમે ધમ્મા સઙ્ખતા? ચતૂસુ ભૂમીસુ કુસલં, અકુસલં, ચતૂસુ ભૂમીસુ વિપાકો, તીસુ ભૂમીસુ કિરિયાબ્યાકતં, સબ્બઞ્ચ રૂપં – ઇમે ધમ્મા સઙ્ખતા.

૧૪૫૬. કતમે ધમ્મા અસઙ્ખતા? નિબ્બાનં – ઇમે ધમ્મા અસઙ્ખતા.

૧૪૫૭. કતમે ધમ્મા સનિદસ્સના? રૂપાયતનં – ઇમે ધમ્મા સનિદસ્સના.

૧૪૫૮. કતમે ધમ્મા અનિદસ્સના? ચક્ખાયતનં …પે… ફોટ્ઠબ્બાયતનં, ચતૂસુ ભૂમીસુ કુસલં, અકુસલં, ચતૂસુ ભૂમીસુ વિપાકો, તીસુ ભૂમીસુ કિરિયાબ્યાકતં, યઞ્ચ રૂપં અનિદસ્સનં અપ્પટિઘં ધમ્માયતનપરિયાપન્નં, નિબ્બાનઞ્ચ – ઇમે ધમ્મા અનિદસ્સના.

૧૪૫૯. કતમે ધમ્મા સપ્પટિઘા? ચક્ખાયતનં…પે… ફોટ્ઠબ્બાયતનં – ઇમે ધમ્મા સપ્પટિઘા.

૧૪૬૦. કતમે ધમ્મા અપ્પટિઘા? ચતૂસુ ભૂમીસુ કુસલં, અકુસલં, ચતૂસુ ભૂમીસુ વિપાકો, તીસુ ભૂમીસુ કિરિયાબ્યાકતં, યઞ્ચ રૂપં અનિદસ્સનં અપ્પટિઘં ધમ્માયતનપરિયાપન્નં, નિબ્બાનઞ્ચ – ઇમે ધમ્મા અપ્પટિઘા.

૧૪૬૧. કતમે ધમ્મા રૂપિનો? ચત્તારો ચ મહાભૂતા, ચતુન્નઞ્ચ મહાભૂતાનં ઉપાદાય રૂપં – ઇમે ધમ્મા રૂપિનો.

૧૪૬૨. કતમે ધમ્મા અરૂપિનો? ચતૂસુ ભૂમીસુ કુસલં, અકુસલં, ચતૂસુ ભૂમીસુ વિપાકો, તીસુ ભૂમીસુ કિરિયાબ્યાકતં, નિબ્બાનઞ્ચ – ઇમે ધમ્મા અરૂપિનો.

૧૪૬૩. કતમે ધમ્મા લોકિયા? તીસુ ભૂમીસુ કુસલં, અકુસલં, તીસુ ભૂમીસુ વિપાકો, તીસુ ભૂમીસુ કિરિયાબ્યાકતં, સબ્બઞ્ચ રૂપં – ઇમે ધમ્મા લોકિયા.

૧૪૬૪. કતમે ધમ્મા લોકુત્તરા? ચત્તારો મગ્ગા અપરિયાપન્ના, ચત્તારિ ચ સામઞ્ઞફલાનિ, નિબ્બાનઞ્ચ – ઇમે ધમ્મા લોકુત્તરા. સબ્બે [સબ્બેવ (સ્યા.)] ધમ્મા કેનચિ વિઞ્ઞેય્યા, કેનચિ ન વિઞ્ઞેય્યા.

આસવગોચ્છકં

૧૪૬૫. કતમે ધમ્મા આસવા? ચત્તારો આસવા – કામાસવો, ભવાસવો, દિટ્ઠાસવો, અવિજ્જાસવો. કામાસવો અટ્ઠસુ લોભસહગતેસુ ચિત્તુપ્પાદેસુ ઉપ્પજ્જતિ ભવાસવો ચતૂસુ દિટ્ઠિગતવિપ્પયુત્તલોભસહગતેસુ ચિત્તુપ્પાદેસુ ઉપ્પજ્જતિ દિટ્ઠાસવો ચતૂસુ દિટ્ઠિગતસમ્પયુત્તેસુ ચિત્તુપ્પાદેસુ ઉપ્પજ્જતિ. અવિજ્જાસવો સબ્બાકુસલેસુ ઉપ્પજ્જતિ – ઇમે ધમ્મા આસવા.

૧૪૬૬. કતમે ધમ્મા નો આસવા? ઠપેત્વા આસવે અવસેસં અકુસલં, ચતૂસુ ભૂમીસુ કુસલં, ચતૂસુ ભૂમીસુ વિપાકો, તીસુ ભૂમીસુ કિરિયાબ્યાકતં, રૂપઞ્ચ, નિબ્બાનઞ્ચ – ઇમે ધમ્મા નો આસવા.

૧૪૬૭. કતમે ધમ્મા સાસવા? તીસુ ભૂમીસુ કુસલં, અકુસલં, તીસુ ભૂમીસુ વિપાકો, તીસુ ભૂમીસુ કિરિયાબ્યાકતં, સબ્બઞ્ચ રૂપં – ઇમે ધમ્મા સાસવા.

૧૪૬૮. કતમે ધમ્મા અનાસવા? ચત્તારો મગ્ગા અપરિયાપન્ના, ચત્તારિ ચ સામઞ્ઞફલાનિ, નિબ્બાનઞ્ચ – ઇમે ધમ્મા અનાસવા.

૧૪૬૯. કતમે ધમ્મા આસવસમ્પયુત્તા? દ્વે દોમનસ્સસહગતચિત્તુપ્પાદા એત્થુપ્પન્નં મોહં ઠપેત્વા, વિચિકિચ્છાસહગતં ઉદ્ધચ્ચસહગતં મોહં ઠપેત્વા, અવસેસં અકુસલં – ઇમે ધમ્મા આસવસમ્પયુત્તા.

૧૪૭૦. કતમે ધમ્મા આસવવિપ્પયુત્તા? દ્વીસુ દોમનસ્સસહગતેસુ ચિત્તુપ્પાદેસુ ઉપ્પન્નો મોહો, વિચિકિચ્છાસહગતો મોહો, ઉદ્ધચ્ચસહગતો મોહો, ચતૂસુ ભૂમીસુ કુસલં, ચતૂસુ ભૂમીસુ વિપાકો, તીસુ ભૂમીસુ કિરિયાબ્યાકતં, રૂપઞ્ચ, નિબ્બાનઞ્ચ – ઇમે ધમ્મા આસવવિપ્પયુત્તા.

૧૪૭૧. કતમે ધમ્મા આસવા ચેવ સાસવા ચ? તેવ આસવા આસવા ચેવ સાસવા ચ.

૧૪૭૨. કતમે ધમ્મા સાસવા ચેવ નો ચ આસવા? ઠપેત્વા આસવે, અવસેસં અકુસલં, તીસુ ભૂમીસુ કુસલં, તીસુ ભૂમીસુ વિપાકો, તીસુ ભૂમીસુ કિરિયાબ્યાકતં, સબ્બઞ્ચ રૂપં – ઇમે ધમ્મા સાસવા ચેવ નો ચ આસવા. અનાસવા ધમ્મા ન વત્તબ્બા – આસવા ચેવ સાસવા ચાતિપિ, સાસવા ચેવ નો ચ આસવાતિપિ.

૧૪૭૩. કતમે ધમ્મા આસવા ચેવ આસવસમ્પયુત્તા ચ? યત્થ દ્વે તયો આસવા એકતો ઉપ્પજ્જન્તિ – ઇમે ધમ્મા આસવા ચેવ આસવસમ્પયુત્તા ચ.

૧૪૭૪. કતમે ધમ્મા આસવસમ્પયુત્તા ચેવ નો ચ આસવા? ઠપેત્વા આસવે, અવસેસં અકુસલં – ઇમે ધમ્મા આસવસમ્પયુત્તા ચેવ નો ચ આસવા. આસવવિપ્પયુત્તા ધમ્મા ન વત્તબ્બા – આસવા ચેવ આસવસમ્પયુત્તા ચાતિપિ, આસવસમ્પયુત્તા ચેવ નો ચ આસવાતિપિ.

૧૪૭૫. કતમે ધમ્મા આસવવિપ્પયુત્તા સાસવા? દ્વીસુ દોમનસ્સસહગતેસુ ચિત્તુપ્પાદેસુ ઉપ્પન્નો મોહો, વિચિકિચ્છાસહગતો મોહો, ઉદ્ધચ્ચસહગતો મોહો, તીસુ ભૂમીસુ કુસલં, તીસુ ભૂમીસુ વિપાકો, તીસુ ભૂમીસુ કિરિયાબ્યાકતં, સબ્બઞ્ચ રૂપં – ઇમે ધમ્મા આસવવિપ્પયુત્તા સાસવા.

૧૪૭૬. કતમે ધમ્મા આસવવિપ્પયુત્તા અનાસવા? ચત્તારો મગ્ગા અપરિયાપન્ના, ચત્તારિ ચ સામઞ્ઞફલાનિ, નિબ્બાનઞ્ચ – ઇમે ધમ્મા આસવવિપ્પયુત્તા અનાસવા. આસવસમ્પયુત્તા ધમ્મા ન વત્તબ્બા – આસવવિપ્પયુત્તા સાસવાતિપિ, આસવવિપ્પયુત્તા અનાસવાતિપિ.

સંયોજનગોચ્છકં

૧૪૭૭. કતમે ધમ્મા સંયોજના? દસ સંયોજનાનિ – કામરાગસંયોજનં, પટિઘસંયોજનં, માનસંયોજનં, દિટ્ઠિસંયોજનં, વિચિકિચ્છાસંયોજનં, સીલબ્બતપરામાસસંયોજનં, ભવરાગસંયોજનં, ઇસ્સાસંયોજનં, મચ્છરિયસંયોજનં, અવિજ્જાસંયોજનં. કામરાગસંયોજનં અટ્ઠસુ લોભસહગતેસુ ચિત્તુપ્પાદેસુ ઉપ્પજ્જતિ. પટિઘસંયોજનં દ્વીસુ દોમનસ્સસહગતેસુ ચિત્તુપ્પાદેસુ ઉપ્પજ્જતિ. માનસંયોજનં ચતૂસુ દિટ્ઠિગતવિપ્પયુત્તલોભસહગતેસુ ચિત્તુપ્પાદેસુ ઉપ્પજ્જતિ. દિટ્ઠિસંયોજનં ચતૂસુ દિટ્ઠિગતસમ્પયુત્તેસુ ચિત્તુપ્પાદેસુ ઉપ્પજ્જતિ. વિચિકિચ્છાસંયોજનં વિચિકિચ્છાસહગતેસુ ચિત્તુપ્પાદેસુ ઉપ્પજ્જતિ. સીલબ્બતપરામાસસંયોજનં ચતૂસુ દિટ્ઠિગતસમ્પયુત્તેસુ ચિત્તુપ્પાદેસુ ઉપ્પજ્જતિ. ભવરાગસંયોજનં ચતૂસુ દિટ્ઠિગતવિપ્પયુત્તલોભસહગતેસુ ચિત્તુપ્પાદેસુ ઉપ્પજ્જતિ. ઇસ્સાસંયોજનઞ્ચ મચ્છરિયસંયોજનઞ્ચ દ્વીસુ દોમનસ્સસહગતેસુ ચિત્તુપ્પાદેસુ ઉપ્પજ્જન્તિ. અવિજ્જાસંયોજનં સબ્બાકુસલેસુ ઉપ્પજ્જતિ – ઇમે ધમ્મા સંયોજના.

૧૪૭૮. કતમે ધમ્મા નો સંયોજના. ઠપેત્વા સંયોજને અવસેસં અકુસલં, ચતૂસુ ભૂમીસુ કુસલં, ચતૂસુ ભૂમીસુ વિપાકો, તીસુ ભૂમીસુ કિરિયાબ્યાકતં, રૂપઞ્ચ, નિબ્બાનઞ્ચ – ઇમે ધમ્મા નો સંયોજના.

૧૪૭૯. કતમે ધમ્મા સંયોજનિયા? તીસુ ભૂમીસુ કુસલં, અકુસલં, તીસુ ભૂમીસુ વિપાકો, તીસુ ભૂમીસુ કિરિયાબ્યાકતં, સબ્બઞ્ચ રૂપં – ઇમે ધમ્મા સંયોજનિયા.

૧૪૮૦. કતમે ધમ્મા અસંયોજનિયા? ચત્તારો મગ્ગા અપરિયાપન્ના, ચત્તારિ ચ સામઞ્ઞફલાનિ, નિબ્બાનઞ્ચ – ઇમે ધમ્મા અસંયોજનિયા.

૧૪૮૧. કતમે ધમ્મા સંયોજનસમ્પયુત્તા? ઉદ્ધચ્ચસહગતં મોહં ઠપેત્વા અવસેસં અકુસલં – ઇમે ધમ્મા સંયોજનસમ્પયુત્તા.

૧૪૮૨. કતમે ધમ્મા સંયોજનવિપ્પયુત્તા? ઉદ્ધચ્ચસહગતો મોહો, ચતૂસુ ભૂમીસુ કુસલં, ચતૂસુ ભૂમીસુ વિપાકો, તીસુ ભૂમીસુ કિરિયાબ્યાકતં, રૂપઞ્ચ, નિબ્બાનઞ્ચ – ઇમે ધમ્મા સંયોજનવિપ્પયુત્તા.

૧૪૮૩. કતમે ધમ્મા સંયોજના ચેવ સંયોજનિયા ચ? તાનેવ સંયોજનાનિ સંયોજના ચેવ સંયોજનિયા ચ.

૧૪૮૪. કતમે ધમ્મા સંયોજનિયા ચેવ નો ચ સંયોજના? ઠપેત્વા સંયોજને અવસેસં અકુસલં, તીસુ ભૂમીસુ કુસલં, તીસુ ભૂમીસુ વિપાકો, તીસુ ભૂમીસુ કિરિયાબ્યાકતં, સબ્બઞ્ચ રૂપં – ઇમે ધમ્મા સંયોજનિયા ચેવ નો ચ સંયોજના. અસંયોજનિયા ધમ્મા ન વત્તબ્બા – સંયોજના ચેવ સંયોજનિયા ચાતિપિ, સંયોજનિયા ચેવ નો ચ સંયોજનાતિપિ.

૧૪૮૫. કતમે ધમ્મા સંયોજના ચેવ સંયોજનસમ્પયુત્તા ચ? યત્થ દ્વે તીણિ સંયોજનાનિ એકતો ઉપ્પજ્જન્તિ – ઇમે ધમ્મા સંયોજના ચેવ સંયોજનસમ્પયુત્તા ચ.

૧૪૮૬. કતમે ધમ્મા સંયોજનસમ્પયુત્તા ચેવ નો ચ સંયોજના? ઠપેત્વા સંયોજને, અવસેસં અકુસલં – ઇમે ધમ્મા સંયોજનસમ્પયુત્તા ચેવ નો ચ સંયોજના. સંયોજનવિપ્પયુત્તા ધમ્મા ન વત્તબ્બા – સંયોજના ચેવ સંયોજનસમ્પયુત્તા ચાતિપિ, સંયોજનસમ્પયુત્તા ચેવ નો ચ સંયોજનાતિપિ.

૧૪૮૭. કતમે ધમ્મા સંયોજનવિપ્પયુત્તા સંયોજનિયા? ઉદ્ધચ્ચસહગતો મોહો, તીસુ ભૂમીસુ કુસલં, તીસુ ભૂમીસુ વિપાકો, તીસુ ભૂમીસુ કિરિયાબ્યાકતં, સબ્બઞ્ચ રૂપં – ઇમે ધમ્મા સંયોજનવિપ્પયુત્તા સંયોજનિયા.

૧૪૮૮. કતમે ધમ્મા સંયોજનવિપ્પયુત્તા અસંયોજનિયા? ચત્તારો મગ્ગા અપરિયાપન્ના, ચત્તારિ ચ સામઞ્ઞફલાનિ, નિબ્બાનઞ્ચ – ઇમે ધમ્મા સંયોજનવિપ્પયુત્તા અસંયોજનિયા. સંયોજનસમ્પયુત્તા ધમ્મા ન વત્તબ્બા – સંયોજનવિપ્પયુત્તા સંયોજનિયાતિપિ, સંયોજનવિપ્પયુત્તા અસંયોજનિયાતિપિ.

ગન્થગોચ્છકં

૧૪૮૯. કતમે ધમ્મા ગન્થા? ચત્તારો ગન્થા – અભિજ્ઝાકાયગન્થો, બ્યાપાદો કાયગન્થો, સીલબ્બતપરામાસો કાયગન્થો, ઇદંસચ્ચાભિનિવેસો કાયગન્થો. અભિજ્ઝાકાયગન્થો અટ્ઠસુ લોભસહગતેસુ ચિત્તુપ્પાદેસુ ઉપ્પજ્જતિ. બ્યાપાદો કાયગન્થો દ્વીસુ દોમનસ્સસહગતેસુ ચિત્તુપ્પાદેસુ ઉપ્પજ્જતિ. સીલબ્બતપરામાસો કાયગન્થો ચ ઇદંસચ્ચાભિનિવેસો કાયગન્થો ચ ચતૂસુ દિટ્ઠિગતસમ્પયુત્તેસુ ચિત્તુપ્પાદેસુ ઉપ્પજ્જન્તિ – ઇમે ધમ્મા ગન્થા.

૧૪૯૦. કતમે ધમ્મા નો ગન્થા? ઠપેત્વા ગન્થે, અવસેસં અકુસલં, ચતૂસુ ભૂમીસુ કુસલં, ચતૂસુ ભૂમીસુ વિપાકો, તીસુ ભૂમીસુ કિરિયાબ્યાકતં, રૂપઞ્ચ, નિબ્બાનઞ્ચ – ઇમે ધમ્મા નો ગન્થા.

૧૪૯૧. કતમે ધમ્મા ગન્થનિયા? તીસુ ભૂમીસુ કુસલં, અકુસલં, તીસુ ભૂમીસુ વિપાકો, તીસુ ભૂમીસુ કિરિયાબ્યાકતં, સબ્બઞ્ચ રૂપં – ઇમે ધમ્મા ગન્થનિયા.

૧૪૯૨. કતમે ધમ્મા અગન્થનિયા? ચત્તારો મગ્ગા અપરિયાપન્ના, ચત્તારિ ચ સામઞ્ઞફલાનિ, નિબ્બાનઞ્ચ – ઇમે ધમ્મા અગન્થનિયા.

૧૪૯૩. કતમે ધમ્મા ગન્થસમ્પયુત્તા? ચત્તારો દિટ્ઠિગતસમ્પયુત્તચિત્તુપ્પાદા, ચત્તારો દિટ્ઠિગતવિપ્પયુત્તલોભસહગતચિત્તુપ્પાદા, એત્થુપ્પન્નં લોભં ઠપેત્વા, દ્વે દોમનસ્સસહગતચિત્તુપ્પાદા, એત્થુપ્પન્નં પટિઘં ઠપેત્વા – ઇમે ધમ્મા ગન્થસમ્પયુત્તા.

૧૪૯૪. કતમે ધમ્મા ગન્થવિપ્પયુત્તા? ચતૂસુ દિટ્ઠિગતવિપ્પયુત્તલોભસહગતેસુ ચિત્તુપ્પાદેસુ ઉપ્પન્નો લોભો, દ્વીસુ દોમનસ્સસહગતેસુ ચિત્તુપ્પાદેસુ ઉપ્પન્નં પટિઘં, વિચિકિચ્છાસહગતો ચિત્તુપ્પાદો, ઉદ્ધચ્ચસહગતો ચિત્તુપ્પાદો, ચતૂસુ ભૂમીસુ કુસલં, ચતૂસુ ભૂમીસુ વિપાકો, તીસુ ભૂમીસુ કિરિયાબ્યાકતં, રૂપઞ્ચ, નિબ્બાનઞ્ચ – ઇમે ધમ્મા ગન્થવિપ્પયુત્તા.

૧૪૯૫. કતમે ધમ્મા ગન્થા ચેવ ગન્થનિયા ચ? તેવ ગન્થા ગન્થા ચેવ ગન્થનિયા ચ.

૧૪૯૬. કતમે ધમ્મા ગન્થનિયા ચેવ નો ચ ગન્થા? ઠપેત્વા ગન્થે અવસેસં અકુસલં, તીસુ ભૂમીસુ કુસલં, તીસુ ભૂમીસુ વિપાકો, તીસુ ભૂમીસુ કિરિયાબ્યાકતં, સબ્બઞ્ચ રૂપં – ઇમે ધમ્મા ગન્થનિયા ચેવ નો ચ ગન્થા. અગન્થનિયા ધમ્મા ન વત્તબ્બા – ગન્થા ચેવ ગન્થનિયા ચાતિપિ, ગન્થનિયા ચેવ નો ચ ગન્થાતિપિ.

૧૪૯૭. કતમે ધમ્મા ગન્થા ચેવ ગન્થસમ્પયુત્તા ચ? યત્થ દિટ્ઠિ ચ લોભો ચ એકતો ઉપ્પજ્જન્તિ – ઇમે ધમ્મા ગન્થા ચેવ ગન્થસમ્પયુત્તા ચ.

૧૪૯૮. કતમે ધમ્મા ગન્થસમ્પયુત્તા ચેવ નો ચ ગન્થા? અટ્ઠ લોભસહગતચિત્તુપ્પાદા દ્વે દોમનસ્સસહગતચિત્તુપ્પાદા, એત્થુપ્પન્ને ગન્થે ઠપેત્વા – ઇમે ધમ્મા ગન્થસમ્પયુત્તા ચેવ નો ચ ગન્થા. ગન્થવિપ્પયુત્તા ધમ્મા ન વત્તબ્બા – ગન્થા ચેવ ગન્થસમ્પયુત્તા ચાતિપિ, ગન્થસમ્પયુત્તા ચેવ નો ચ ગન્થાતિપિ.

૧૪૯૯. કતમે ધમ્મા ગન્થવિપ્પયુત્તા ગન્થનિયા? ચતૂસુ દિટ્ઠિગતવિપ્પયુત્તલોભસહગતેસુ ચિત્તુપ્પાદેસુ ઉપ્પન્નો લોભો, દ્વીસુ દોમનસ્સસહગતેસુ ચિત્તુપ્પાદેસુ ઉપ્પન્નં પટિઘં, વિચિકિચ્છાસહગતો ચિત્તુપ્પાદો, ઉદ્ધચ્ચસહગતો ચિત્તુપ્પાદો, તીસુ ભૂમીસુ કુસલં, તીસુ ભૂમીસુ વિપાકો, તીસુ ભૂમીસુ કિરિયાબ્યાકતં, સબ્બઞ્ચ રૂપં – ઇમે ધમ્મા ગન્થવિપ્પયુત્તા ગન્થનિયા.

૧૫૦૦. કતમે ધમ્મા ગન્થવિપ્પયુત્તા અગન્થનિયા? ચત્તારો મગ્ગા અપરિયાપન્ના, ચત્તારિ ચ સામઞ્ઞફલાનિ, નિબ્બાનઞ્ચ – ઇમે ધમ્મા ગન્થવિપ્પયુત્તા અગન્થનિયા. ગન્થસમ્પયુત્તા ધમ્મા ન વત્તબ્બા – ગન્થવિપ્પયુત્તા ગન્થનિયાતિપિ, ગન્થવિપ્પયુત્તા અગન્થનિયાતિપિ.

ઓઘગોચ્છકં

૧૫૦૧. કતમે ધમ્મા ઓઘા…પે….

યોગગોચ્છકં

૧૫૦૨. કતમે ધમ્મા યોગા…પે….

નીવરણગોચ્છકં

૧૫૦૩. કતમે ધમ્મા નીવરણા? છ નીવરણા – કામચ્છન્દનીવરણં, બ્યાપાદનીવરણં, થિનમિદ્ધનીવરણં, ઉદ્ધચ્ચકુક્કુચ્ચનીવરણં, વિચિકિચ્છાનીવરણં, અવિજ્જાનીવરણં. કામચ્છન્દનીવરણં અટ્ઠસુ લોભસહગતેસુ ચિત્તુપ્પાદેસુ ઉપ્પજ્જતિ, બ્યાપાદનીવરણં દ્વીસુ દોમનસ્સસહગતેસુ ચિત્તુપ્પાદેસુ ઉપ્પજ્જતિ, થિનમિદ્ધનીવરણં સસઙ્ખારિકેસુ અકુસલેસુ ઉપ્પજ્જતિ, ઉદ્ધચ્ચનીવરણં ઉદ્ધચ્ચસહગતેસુ ચિત્તુપ્પાદેસુ ઉપ્પજ્જતિ, કુક્કુચ્ચનીવરણં દ્વીસુ દોમનસ્સસહગતેસુ ચિત્તુપ્પાદેસુ ઉપ્પજ્જતિ, વિચિકિચ્છાનીવરણં વિચિકિચ્છાસહગતેસુ ચિત્તુપ્પાદેસુ ઉપ્પજ્જતિ, અવિજ્જાનીવરણં સબ્બાકુસલેસુ ઉપ્પજ્જતિ – ઇમે ધમ્મા નીવરણા.

૧૫૦૪. કતમે ધમ્મા નો નીવરણા? ઠપેત્વા નીવરણે અવસેસં અકુસલં, ચતૂસુ ભૂમીસુ કુસલં, ચતૂસુ ભૂમીસુ વિપાકો, તીસુ ભૂમીસુ કિરિયાબ્યાકતં, રૂપઞ્ચ, નિબ્બાનઞ્ચ – ઇમે ધમ્મા નો નીવરણા.

૧૫૦૫. કતમે ધમ્મા નીવરણિયા? તીસુ ભૂમીસુ કુસલં, અકુસલં, તીસુ ભૂમીસુ વિપાકો, તીસુ ભૂમીસુ કિરિયાબ્યાકતં, સબ્બઞ્ચ રૂપં – ઇમે ધમ્મા નીવરણિયા.

૧૫૦૬. કતમે ધમ્મા અનીવરણિયા? ચત્તારો મગ્ગા અપરિયાપન્ના, ચત્તારિ ચ સામઞ્ઞફલાનિ, નિબ્બાનઞ્ચ – ઇમે ધમ્મા અનીવરણિયા.

૧૫૦૭. કતમે ધમ્મા નીવરણસમ્પયુત્તા? દ્વાદસ અકુસલચિત્તુપ્પાદા – ઇમે ધમ્મા નીવરણસમ્પયુત્તા.

૧૫૦૮. કતમે ધમ્મા નીવરણવિપ્પયુત્તા? ચતૂસુ ભૂમીસુ કુસલં, ચતૂસુ ભૂમીસુ વિપાકો, તીસુ ભૂમીસુ કિરિયાબ્યાકતં, રૂપઞ્ચ, નિબ્બાનઞ્ચ – ઇમે ધમ્મા નીવરણવિપ્પયુત્તા.

૧૫૦૯. કતમે ધમ્મા નીવરણા ચેવ નીવરણિયા ચ? તાનેવ નીવરણાનિ નીવરણા ચેવ નીવરણિયા ચ.

૧૫૧૦. કતમે ધમ્મા નીવરણિયા ચેવ નો ચ નીવરણા? ઠપેત્વા નીવરણે, અવસેસં અકુસલં, તીસુ ભૂમીસુ કુસલં, તીસુ ભૂમીસુ વિપાકો, તીસુ ભૂમીસુ કિરિયાબ્યાકતં, સબ્બઞ્ચ રૂપં – ઇમે ધમ્મા નીવરણિયા ચેવ નો ચ નીવરણા. અનીવરણિયા ધમ્મા ન વત્તબ્બા – નીવરણા ચેવ નીવરણિયા ચાતિપિ, નીવરણિયા ચેવ નો ચ નીવરણાતિપિ.

૧૫૧૧. કતમે ધમ્મા નીવરણા ચેવ નીવરણસમ્પયુત્તા ચ? યત્થ દ્વે તીણિ નીવરણાનિ એકતો ઉપ્પજ્જન્તિ – ઇમે ધમ્મા નીવરણા ચેવ નીવરણસમ્પયુત્તા ચ.

૧૫૧૨. કતમે ધમ્મા નીવરણસમ્પયુત્તા ચેવ નો ચ નીવરણા? ઠપેત્વા નીવરણે, અવસેસં અકુસલં – ઇમે ધમ્મા નીવરણસમ્પયુત્તા ચેવ નો ચ નીવરણા. નીવરણવિપ્પયુત્તા ધમ્મા ન વત્તબ્બા – નીવરણા ચેવ નીવરણસમ્પયુત્તા ચાતિપિ, નીવરણસમ્પયુત્તા ચેવ નો ચ નીવરણાતિપિ.

૧૫૧૩. કતમે ધમ્મા નીવરણવિપ્પયુત્તા નીવરણિયા? તીસુ ભૂમીસુ કુસલં, તીસુ ભૂમીસુ વિપાકો, તીસુ ભૂમીસુ કિરિયાબ્યાકતં, સબ્બઞ્ચ રૂપં – ઇમે ધમ્મા નીવરણવિપ્પયુત્તા નીવરણિયા.

૧૫૧૪. કતમે ધમ્મા નીવરણવિપ્પયુત્તા અનીવરણિયા? ચત્તારો મગ્ગા અપરિયાપન્ના, ચત્તારિ ચ સામઞ્ઞફલાનિ, નિબ્બાનઞ્ચ – ઇમે ધમ્મા નીવરણવિપ્પયુત્તા અનીવરણિયા. નીવરણસમ્પયુત્તા ધમ્મા ન વત્તબ્બા – નીવરણવિપ્પયુત્તા નીવરણિયાતિપિ, નીવરણવિપ્પયુત્તા અનીવરણિયાતિપિ.

પરામાસગોચ્છકં

૧૫૧૫. કતમે ધમ્મા પરામાસા? દિટ્ઠિપરામાસો ચતૂસુ દિટ્ઠિગતસમ્પયુત્તેસુ ચિત્તુપ્પાદેસુ ઉપ્પજ્જતિ – ઇમે ધમ્મા પરામાસા.

૧૫૧૬. કતમે ધમ્મા નો પરામાસા? ઠપેત્વા પરામાસં અવસેસં અકુસલં, ચતૂસુ ભૂમીસુ કુસલં, ચતૂસુ ભૂમીસુ વિપાકો, તીસુ ભૂમીસુ કિરિયાબ્યાકતં, રૂપઞ્ચ, નિબ્બાનઞ્ચ – ઇમે ધમ્મા નો પરામાસા.

૧૫૧૭. કતમે ધમ્મા પરામટ્ઠા? તીસુ ભૂમીસુ કુસલં, અકુસલં, તીસુ ભૂમીસુ વિપાકો, તીસુ ભૂમીસુ કિરિયાબ્યાકતં, સબ્બઞ્ચ રૂપં – ઇમે ધમ્મા પરામટ્ઠા.