૫. દુકં

૪૯૪. હેતૂહિ ધમ્મેહિ યે ધમ્મા… સહેતુકેહિ ધમ્મેહિ યે ધમ્મા… હેતુસમ્પયુત્તેહિ ધમ્મેહિ યે ધમ્મા… હેતૂહિ ચેવ સહેતુકેહિ ચ ધમ્મેહિ યે ધમ્મા… સહેતુકેહિ ચેવ ન ચ હેતૂહિ ધમ્મેહિ યે ધમ્મા… હેતૂહિ ચેવ હેતુસમ્પયુત્તેહિ ચ ધમ્મેહિ યે ધમ્મા… હેતુસમ્પયુત્તેહિ ચેવ ન ચ હેતૂહિ ધમ્મેહિ યે ધમ્મા… ન હેતુસહેતુકેહિ ધમ્મેહિ યે ધમ્મા વિપ્પયુત્તા… તે ધમ્મા અસઙ્ખતં ખન્ધતો ઠપેત્વા પઞ્ચહિ ખન્ધેહિ દ્વાદસહાયતનેહિ અટ્ઠારસહિ ધાતૂહિ સઙ્ગહિતા. કતિહિ અસઙ્ગહિતા? ન કેહિચિ ખન્ધેહિ ન કેહિચિ આયતનેહિ ન કાહિચિ ધાતૂહિ અસઙ્ગહિતા.

૪૯૫. અહેતુકેહિ ધમ્મેહિ યે ધમ્મા… હેતુવિપ્પયુત્તેહિ ધમ્મેહિ યે ધમ્મા… ન હેતુઅહેતુકેહિ ધમ્મેહિ યે ધમ્મા વિપ્પયુત્તા… તે ધમ્મા ચતૂહિ ખન્ધેહિ દ્વીહાયતનેહિ દ્વીહિ ધાતૂહિ સઙ્ગહિતા. કતિહિ અસઙ્ગહિતા? એકેન ખન્ધેન દસહાયતનેહિ સોળસહિ ધાતૂહિ અસઙ્ગહિતા.

૪૯૬. અપ્પચ્ચયેહિ ધમ્મેહિ યે ધમ્મા… અસઙ્ખતેહિ ધમ્મેહિ યે ધમ્મા… સનિદસ્સનેહિ ધમ્મેહિ યે ધમ્મા… સપ્પટિઘેહિ ધમ્મેહિ યે ધમ્મા… રૂપીહિ ધમ્મેહિ યે ધમ્મા… લોકુત્તરેહિ ધમ્મેહિ યે ધમ્મા વિપ્પયુત્તા… તે ધમ્મા ચતૂહિ ખન્ધેહિ દ્વીહાયતનેહિ અટ્ઠહિ ધાતૂહિ સઙ્ગહિતા. કતિહિ અસઙ્ગહિતા? એકેન ખન્ધેન દસહાયતનેહિ દસહિ ધાતૂહિ અસઙ્ગહિતા.

૪૯૭. લોકિયેહિ ધમ્મેહિ યે ધમ્મા વિપ્પયુત્તા… તે ધમ્મા ચતૂહિ ખન્ધેહિ દ્વીહાયતનેહિ દ્વીહિ ધાતૂહિ સઙ્ગહિતા. કતિહિ અસઙ્ગહિતા? એકેન ખન્ધેન દસહાયતનેહિ સોળસહિ ધાતૂહિ અસઙ્ગહિતા.

૪૯૮. આસવેહિ ધમ્મેહિ યે ધમ્મા… આસવસમ્પયુત્તેહિ ધમ્મેહિ યે ધમ્મા… આસવેહિ ચેવ સાસવેહિ ચ ધમ્મેહિ યે ધમ્મા… આસવેહિ ચેવ આસવસમ્પયુત્તેહિ ચ ધમ્મેહિ યે ધમ્મા… આસવસમ્પયુત્તેહિ ચેવ નો ચ આસવેહિ ધમ્મેહિ યે ધમ્મા વિપ્પયુત્તા… તે ધમ્મા અસઙ્ખતં ખન્ધતો ઠપેત્વા પઞ્ચહિ ખન્ધેહિ દ્વાદસહાયતનેહિ અટ્ઠારસહિ ધાતૂહિ સઙ્ગહિતા. કતિહિ અસઙ્ગહિતા? ન કેહિચિ ખન્ધેહિ ન કેહિચિ આયતનેહિ ન કાહિચિ ધાતૂહિ અસઙ્ગહિતા.

૪૯૯. સાસવેહિ ધમ્મેહિ યે ધમ્મા… આસવવિપ્પયુત્તેહિ ધમ્મેહિ યે ધમ્મા… સાસવેહિ ચેવ નો ચ આસવેહિ ધમ્મેહિ યે ધમ્મા… આસવવિપ્પયુત્તેહિ સાસવેહિ ધમ્મેહિ યે ધમ્મા વિપ્પયુત્તા… તે ધમ્મા ચતૂહિ ખન્ધેહિ દ્વીહાયતનેહિ દ્વીહિ ધાતૂહિ સઙ્ગહિતા. કતિહિ અસઙ્ગહિતા? એકેન ખન્ધેન દસહાયતનેહિ સોળસહિ ધાતૂહિ અસઙ્ગહિતા.

૫૦૦. અનાસવેહિ ધમ્મેહિ યે ધમ્મા… આસવવિપ્પયુત્તેહિ અનાસવેહિ ધમ્મેહિ યે ધમ્મા વિપ્પયુત્તા… તે ધમ્મા ચતૂહિ ખન્ધેહિ દ્વીહાયતનેહિ અટ્ઠહિ ધાતૂહિ સઙ્ગહિતા. કતિહિ અસઙ્ગહિતા? એકેન ખન્ધેન દસહાયતનેહિ દસહિ ધાતૂહિ અસઙ્ગહિતા.

૫૦૧. સંયોજનેહિ ધમ્મેહિ યે ધમ્મા… ગન્થેહિ ધમ્મેહિ યે ધમ્મા… ઓઘેહિ ધમ્મેહિ યે ધમ્મા… યોગેહિ ધમ્મેહિ યે ધમ્મા… નીવરણેહિ ધમ્મેહિ યે ધમ્મા… પરામાસેહિ ધમ્મેહિ યે ધમ્મા… પરામાસસમ્પયુત્તેહિ ધમ્મેહિ યે ધમ્મા… પરામાસેહિ ચેવ પરામટ્ઠેહિ ચ ધમ્મેહિ યે ધમ્મા વિપ્પયુત્તા… તે ધમ્મા અસઙ્ખતં ખન્ધતો ઠપેત્વા પઞ્ચહિ ખન્ધેહિ દ્વાદસહાયતનેહિ અટ્ઠારસહિ ધાતૂહિ સઙ્ગહિતા. કતિહિ અસઙ્ગહિતા? ન કેહિચિ ખન્ધેહિ ન કેહિચિ આયતનેહિ ન કાહિચિ ધાતૂહિ અસઙ્ગહિતા.

૫૦૨. પરામટ્ઠેહિ ધમ્મેહિ યે ધમ્મા… પરામાસવિપ્પયુત્તેહિ ધમ્મેહિ યે ધમ્મા… પરામટ્ઠેહિ ચેવ નો ચ પરામાસેહિ ધમ્મેહિ યે ધમ્મા… પરામાસવિપ્પયુત્તેહિ પરામટ્ઠેહિ ધમ્મેહિ યે ધમ્મા વિપ્પયુત્તા… તે ધમ્મા ચતૂહિ ખન્ધેહિ દ્વીહાયતનેહિ દ્વીહિ ધાતૂહિ સઙ્ગહિતા. કતિહિ અસઙ્ગહિતા? એકેન ખન્ધેન દસહાયતનેહિ સોળસહિ ધાતૂહિ અસઙ્ગહિતા.

૫૦૩. અપરામટ્ઠેહિ ધમ્મેહિ યે ધમ્મા… પરામાસવિપ્પયુત્તેહિ અપરામટ્ઠેહિ ધમ્મેહિ યે ધમ્મા વિપ્પયુત્તા… તે ધમ્મા ચતૂહિ ખન્ધેહિ દ્વીહાયતનેહિ અટ્ઠહિ ધાતૂહિ સઙ્ગહિતા. કતિહિ અસઙ્ગહિતા? એકેન ખન્ધેન દસહાયતનેહિ દસહિ ધાતૂહિ અસઙ્ગહિતા.

૫૦૪. સારમ્મણેહિ ધમ્મેહિ યે ધમ્મા… ચિત્તેહિ ધમ્મેહિ યે ધમ્મા… ચેતસિકેહિ ધમ્મેહિ યે ધમ્મા… ચિત્તસમ્પયુત્તેહિ ધમ્મેહિ યે ધમ્મા… ચિત્તસંસટ્ઠેહિ ધમ્મેહિ યે ધમ્મા… ચિત્તસંસટ્ઠસમુટ્ઠાનેહિ ધમ્મેહિ યે ધમ્મા… ચિત્તસંસટ્ઠસમુટ્ઠાનસહભૂહિ ધમ્મેહિ યે ધમ્મા… ચિત્તસંસટ્ઠસમુટ્ઠાનાનુપરિવત્તીહિ ધમ્મેહિ યે ધમ્મા વિપ્પયુત્તા… તે ધમ્મા અસઙ્ખતં ખન્ધતો ઠપેત્વા એકેન ખન્ધેન એકાદસહાયતનેહિ એકાદસહિ ધાતૂહિ સઙ્ગહિતા. કતિહિ અસઙ્ગહિતા? ચતૂહિ ખન્ધેહિ એકેનાયતનેન સત્તહિ ધાતૂહિ અસઙ્ગહિતા.

૫૦૫. અનારમ્મણેહિ ધમ્મેહિ યે ધમ્મા… ચિત્તવિપ્પયુત્તેહિ ધમ્મેહિ યે ધમ્મા… ચિત્તસંસટ્ઠેહિ ધમ્મેહિ યે ધમ્મા… ઉપાદાધમ્મેહિ યે ધમ્મા… અનુપાદિન્નેહિ ધમ્મેહિ યે ધમ્મા વિપ્પયુત્તા… તે ધમ્મા ચતૂહિ ખન્ધેહિ દ્વીહાયતનેહિ અટ્ઠહિ ધાતૂહિ સઙ્ગહિતા. કતિહિ અસઙ્ગહિતા? એકેન ખન્ધેન દસહાયતનેહિ દસહિ ધાતૂહિ અસઙ્ગહિતા.

૫૦૬. ઉપાદિન્નેહિ ધમ્મેહિ યે ધમ્મા વિપ્પયુત્તા… તે ધમ્મા ચતૂહિ ખન્ધેહિ દ્વીહાયતનેહિ તીહિ ધાતૂહિ સઙ્ગહિતા. કતિહિ અસઙ્ગહિતા? એકેન ખન્ધેન દસહાયતનેહિ પન્નરસહિ ધાતૂહિ અસઙ્ગહિતા.

૫૦૭. ઉપાદાનેહિ ધમ્મેહિ યે ધમ્મા… કિલેસેહિ ધમ્મેહિ યે ધમ્મા… સંકિલિટ્ઠેહિ ધમ્મેહિ યે ધમ્મા… કિલેસસમ્પયુત્તેહિ ધમ્મેહિ યે ધમ્મા… કિલેસેહિ ચેવ સંકિલેસિકેહિ ચ ધમ્મેહિ યે ધમ્મા… કિલેસેહિ ચેવ સંકિલિટ્ઠેહિ ચ ધમ્મેહિ યે ધમ્મા… સંકિલિટ્ઠેહિ ચેવ નો ચ કિલેસેહિ ધમ્મેહિ યે ધમ્મા… કિલેસેહિ ચેવ કિલેસસમ્પયુત્તેહિ ચ ધમ્મેહિ યે ધમ્મા… કિલેસસમ્પયુત્તેહિ ચેવ નો ચ કિલેસેહિ ધમ્મેહિ યે ધમ્મા વિપ્પયુત્તા… તે ધમ્મા અસઙ્ખતં ખન્ધતો ઠપેત્વા પઞ્ચહિ ખન્ધેહિ દ્વાદસહાયતનેહિ અટ્ઠારસહિ ધાતૂહિ સઙ્ગહિતા. કતિહિ અસઙ્ગહિતા? ન કેહિચિ ખન્ધેહિ ન કેહિચિ આયતનેહિ ન કાહિચિ ધાતૂહિ અસઙ્ગહિતા.

૫૦૮. સંકિલેસિકેહિ ધમ્મેહિ યે ધમ્મા… અસંકિલિટ્ઠેહિ ધમ્મેહિ યે ધમ્મા… કિલેસવિપ્પયુત્તેહિ ધમ્મેહિ યે ધમ્મા… સંકિલેસિકેહિ ચેવ નો ચ કિલેસેહિ ધમ્મેહિ યે ધમ્મા… કિલેસવિપ્પયુત્તેહિ સંકિલેસિકેહિ ધમ્મેહિ યે ધમ્મા વિપ્પયુત્તા… તે ધમ્મા ચતૂહિ ખન્ધેહિ દ્વીહાયતનેહિ દ્વીહિ ધાતૂહિ સઙ્ગહિતા. કતિહિ અસઙ્ગહિતા? એકેન ખન્ધેન દસહાયતનેહિ સોળસહિ ધાતૂહિ અસઙ્ગહિતા.

૫૦૯. અસંકિલેસિકેહિ ધમ્મેહિ યે ધમ્મા… કિલેસવિપ્પયુત્તેહિ અસંકિલેસિકેહિ ધમ્મેહિ યે ધમ્મા વિપ્પયુત્તા… તે ધમ્મા ચતૂહિ ખન્ધેહિ દ્વીહાયતનેહિ અટ્ઠહિ ધાતૂહિ સઙ્ગહિતા. કતિહિ અસઙ્ગહિતા? એકેન ખન્ધેન દસહાયતનેહિ દસહિ ધાતૂહિ અસઙ્ગહિતા.

૫૧૦. દસ્સનેન પહાતબ્બેહિ ધમ્મેહિ યે ધમ્મા… ભાવનાય પહાતબ્બેહિ ધમ્મેહિ યે ધમ્મા… દસ્સનેન પહાતબ્બહેતુકેહિ ધમ્મેહિ યે ધમ્મા… ભાવનાય પહાતબ્બહેતુકેહિ ધમ્મેહિ યે ધમ્મા વિપ્પયુત્તા… તે ધમ્મા અસઙ્ખતં ખન્ધતો ઠપેત્વા પઞ્ચહિ ખન્ધેહિ દ્વાદસહાયતનેહિ અટ્ઠારસહિ ધાતૂહિ સઙ્ગહિતા. કતિહિ અસઙ્ગહિતા? ન કેહિચિ ખન્ધેહિ ન કેહિચિ આયતનેહિ ન કાહિચિ ધાતૂહિ અસઙ્ગહિતા.

૫૧૧. ન દસ્સનેન પહાતબ્બેહિ ધમ્મેહિ યે ધમ્મા… ન ભાવનાય પહાતબ્બેહિ ધમ્મેહિ યે ધમ્મા… ન દસ્સનેન પહાતબ્બહેતુકેહિ ધમ્મેહિ યે ધમ્મા… ન ભાવનાય પહાતબ્બહેતુકેહિ ધમ્મેહિ યે ધમ્મા વિપ્પયુત્તા… તે ધમ્મા ચતૂહિ ખન્ધેહિ દ્વીહાયતનેહિ દ્વીહિ ધાતૂહિ સઙ્ગહિતા. કતિહિ અસઙ્ગહિતા? એકેન ખન્ધેન દસહાયતનેહિ સોળસહિ ધાતૂહિ અસઙ્ગહિતા.

૫૧૨. સવિતક્કેહિ ધમ્મેહિ યે ધમ્મા… સવિચારેહિ ધમ્મેહિ યે ધમ્મા વિપ્પયુત્તા… તે ધમ્મા અસઙ્ખતં ખન્ધતો ઠપેત્વા પઞ્ચહિ ખન્ધેહિ દ્વાદસહાયતનેહિ સત્તરસહિ ધાતૂહિ સઙ્ગહિતા. કતિહિ અસઙ્ગહિતા? ન કેહિચિ ખન્ધેહિ ન કેહિચિ આયતનેહિ એકાય ધાતુયા અસઙ્ગહિતા.

૫૧૩. સપ્પીતિકેહિ ધમ્મેહિ યે ધમ્મા… પીતિસહગતેહિ ધમ્મેહિ યે ધમ્મા… સુખસહગતેહિ ધમ્મેહિ યે ધમ્મા વિપ્પયુત્તા… તે ધમ્મા અસઙ્ખતં ખન્ધતો ઠપેત્વા પઞ્ચહિ ખન્ધેહિ દ્વાદસહાયતનેહિ અટ્ઠારસહિ ધાતૂહિ સઙ્ગહિતા. કતિહિ અસઙ્ગહિતા? ન કેહિચિ ખન્ધેહિ ન કેહિચિ આયતનેહિ ન કાહિચિ ધાતૂહિ અસઙ્ગહિતા.

૫૧૪. ઉપેક્ખાસહગતેહિ ધમ્મેહિ યે ધમ્મા વિપ્પયુત્તા… તે ધમ્મા અસઙ્ખતં ખન્ધતો ઠપેત્વા પઞ્ચહિ ખન્ધેહિ દ્વાદસહાયતનેહિ તેરસહિ ધાતૂહિ સઙ્ગહિતા. કતિહિ અસઙ્ગહિતા? ન કેહિચિ ખન્ધેહિ ન કેહિચિ આયતનેહિ પઞ્ચહિ ધાતૂહિ અસઙ્ગહિતા.

૫૧૫. કામાવચરેહિ ધમ્મેહિ યે ધમ્મા… પરિયાપન્નેહિ ધમ્મેહિ યે ધમ્મા… સઉત્તરેહિ ધમ્મેહિ યે ધમ્મા વિપ્પયુત્તા… તે ધમ્મા ચતૂહિ ખન્ધેહિ દ્વીહાયતનેહિ દ્વીહિ ધાતૂહિ સઙ્ગહિતા. કતિહિ અસઙ્ગહિતા? એકેન ખન્ધેન દસહાયતનેહિ સોળસહિ ધાતૂહિ અસઙ્ગહિતા.

૫૧૬. ન કામાવચરેહિ ધમ્મેહિ યે ધમ્મા… અપરિયાપન્નેહિ ધમ્મેહિ યે ધમ્મા… અનુત્તરેહિ ધમ્મેહિ યે ધમ્મા વિપ્પયુત્તા… તે ધમ્મા ચતૂહિ ખન્ધેહિ દ્વીહાયતનેહિ અટ્ઠહિ ધાતૂહિ સઙ્ગહિતા. કતિહિ અસઙ્ગહિતા? એકેન ખન્ધેન દસહાયતનેહિ દસહિ ધાતૂહિ અસઙ્ગહિતા.

૫૧૭. રૂપાવચરેહિ ધમ્મેહિ યે ધમ્મા… અરૂપાવચરેહિ ધમ્મેહિ યે ધમ્મા… નિય્યાનિકેહિ ધમ્મેહિ યે ધમ્મા… નિયતેહિ ધમ્મેહિ યે ધમ્મા … સરણેહિ ધમ્મેહિ યે ધમ્મા વિપ્પયુત્તા… તે ધમ્મા અસઙ્ખતં ખન્ધતો ઠપેત્વા પઞ્ચહિ ખન્ધેહિ દ્વાદસહાયતનેહિ અટ્ઠારસહિ ધાતૂહિ સઙ્ગહિતા. કતિહિ અસઙ્ગહિતા? ન કેહિચિ ખન્ધેહિ ન કેહિચિ આયતનેહિ ન કાહિચિ ધાતૂહિ અસઙ્ગહિતા.

૫૧૮. ન રૂપાવચરેહિ ધમ્મેહિ યે ધમ્મા… ન અરૂપાવચરેહિ ધમ્મેહિ યે ધમ્મા… અનિય્યાનિકેહિ ધમ્મેહિ યે ધમ્મા… અનિયતેહિ ધમ્મેહિ યે ધમ્મા… અરણેહિ ધમ્મેહિ યે ધમ્મા વિપ્પયુત્તા, તે ધમ્મા કતિહિ ખન્ધેહિ કતિહાયતનેહિ કતિહિ ધાતૂહિ સઙ્ગહિતા? તે ધમ્મા ચતૂહિ ખન્ધેહિ દ્વીહાયતનેહિ દ્વીહિ ધાતૂહિ સઙ્ગહિતા. કતિહિ અસઙ્ગહિતા? એકેન ખન્ધેન દસહાયતનેહિ સોળસહિ ધાતૂહિ અસઙ્ગહિતા.

ધમ્માયતનં ધમ્મધાતુ, અથ જીવિતં નામરૂપં;

સળાયતનં જાતિજરામતં, દ્વે ચ તિકે ન લબ્ભરે.

પઠમન્તરે સત્ત ચ, ગોચ્છકે દસ અપરન્તે;

ચુદ્દસ છ ચ મત્થકે, ઇચ્ચેતે સત્તચત્તાલીસ ધમ્મા;

સમુચ્છેદે ન લબ્ભન્તિ, મોઘપુચ્છકેન ચાતિ.

વિપ્પયુત્તેનસઙ્ગહિતાસઙ્ગહિતપદનિદ્દેસો ચુદ્દસમો.

ધાતુકથાપકરણં નિટ્ઠિતં.