૧૩. તેરસમનયો

૧૩. અસઙ્ગહિતેનસમ્પયુત્તવિપ્પયુત્તપદનિદ્દેસો

૪૪૮. રૂપક્ખન્ધેન યે ધમ્મા ખન્ધસઙ્ગહેન અસઙ્ગહિતા આયતનસઙ્ગહેન અસઙ્ગહિતા ધાતુસઙ્ગહેન અસઙ્ગહિતા, તે ધમ્મા કતિહિ ખન્ધેહિ કતિહાયતનેહિ કતિહિ ધાતૂહિ સમ્પયુત્તા? તે ધમ્મા તીહિ ખન્ધેહિ સમ્પયુત્તા; એકેનાયતનેન એકાય ધાતુયા કેહિચિ સમ્પયુત્તા. કતિહિ વિપ્પયુત્તા? એકેન ખન્ધેન દસહાયતનેહિ દસહિ ધાતૂહિ વિપ્પયુત્તા; એકેનાયતનેન એકાય ધાતુયા કેહિચિ વિપ્પયુત્તા.

૪૪૯. ધમ્માયતનેન યે ધમ્મા… ધમ્મધાતુયા યે ધમ્મા… ઇત્થિન્દ્રિયેન યે ધમ્મા… પુરિસિન્દ્રિયેન યે ધમ્મા… જીવિતિન્દ્રિયેન યે ધમ્મા… વિઞ્ઞાણપચ્ચયા નામરૂપેન યે ધમ્મા… અસઞ્ઞાભવેન યે ધમ્મા… એકવોકારભવેન યે ધમ્મા… જાતિયા યે ધમ્મા… જરાય યે ધમ્મા… મરણેન યે ધમ્મા ખન્ધસઙ્ગહેન અસઙ્ગહિતા આયતનસઙ્ગહેન અસઙ્ગહિતા ધાતુસઙ્ગહેન અસઙ્ગહિતા…પે… તે ધમ્મા તીહિ ખન્ધેહિ સમ્પયુત્તા; એકેનાયતનેન એકાય ધાતુયા કેહિચિ સમ્પયુત્તા. કતિહિ વિપ્પયુત્તા? એકેન ખન્ધેન દસહાયતનેહિ દસહિ ધાતૂહિ વિપ્પયુત્તા; એકેનાયતનેન એકાય ધાતુયા કેહિચિ વિપ્પયુત્તા.

૪૫૦. અરૂપભવેન યે ધમ્મા… નેવસઞ્ઞાનાસઞ્ઞાભવેન યે ધમ્મા… ચતુવોકારભવેન યે ધમ્મા… ઇદ્ધિપાદેન યે ધમ્મા ખન્ધસઙ્ગહેન અસઙ્ગહિતા આયતનસઙ્ગહેન અસઙ્ગહિતા ધાતુસઙ્ગહેન અસઙ્ગહિતા, તે ધમ્મા કતિહિ ખન્ધેહિ કતિહાયતનેહિ કતિહિ ધાતૂહિ સમ્પયુત્તાતિ? નત્થિ? કતિહિ વિપ્પયુત્તા? ચતૂહિ ખન્ધેહિ એકેનાયતનેન સત્તહિ ધાતૂહિ વિપ્પયુત્તા; એકેનાયતનેન એકાય ધાતુયા કેહિચિ વિપ્પયુત્તા.

૪૫૧. કુસલેહિ ધમ્મેહિ યે ધમ્મા… અકુસલેહિ ધમ્મેહિ યે ધમ્મા… સુખાય વેદનાય સમ્પયુત્તેહિ ધમ્મેહિ યે ધમ્મા… દુક્ખાય વેદનાય સમ્પયુત્તેહિ ધમ્મેહિ યે ધમ્મા… અદુક્ખમસુખાય વેદનાય સમ્પયુત્તેહિ ધમ્મેહિ યે ધમ્મા… વિપાકેહિ ધમ્મેહિ યે ધમ્મા… વિપાકધમ્મધમ્મેહિ યે ધમ્મા… અનુપાદિન્નઅનુપાદાનિયેહિ ધમ્મેહિ યે ધમ્મા… સંકિલિટ્ઠસંકિલેસિકેહિ ધમ્મેહિ યે ધમ્મા… અસંકિલિટ્ઠઅસંકિલેસિકેહિ ધમ્મેહિ યે ધમ્મા… સવિતક્કસવિચારેહિ ધમ્મેહિ યે ધમ્મા… અવિતક્કવિચારમત્તેહિ ધમ્મેહિ યે ધમ્મા… પીતિસહગતેહિ ધમ્મેહિ યે ધમ્મા… સુખસહગતેહિ ધમ્મેહિ યે ધમ્મા… ઉપેક્ખાસહગતેહિ ધમ્મેહિ યે ધમ્મા… દસ્સનેન પહાતબ્બેહિ ધમ્મેહિ યે ધમ્મા… ભાવનાય પહાતબ્બેહિ ધમ્મેહિ યે ધમ્મા… દસ્સનેન પહાતબ્બહેતુકેહિ ધમ્મેહિ યે ધમ્મા… ભાવનાય પહાતબ્બહેતુકેહિ ધમ્મેહિ યે ધમ્મા… આચયગામીહિ ધમ્મેહિ યે ધમ્મા… અપચયગામીહિ ધમ્મેહિ યે ધમ્મા… સેક્ખેહિ ધમ્મેહિ યે ધમ્મા… અસેક્ખેહિ ધમ્મેહિ યે ધમ્મા… મહગ્ગતેહિ ધમ્મેહિ યે ધમ્મા… અપ્પમાણેહિ ધમ્મેહિ યે ધમ્મા… પરિત્તારમ્મણેહિ ધમ્મેહિ યે ધમ્મા… મહગ્ગતારમ્મણેહિ ધમ્મેહિ યે ધમ્મા… અપ્પમાણારમ્મણેહિ ધમ્મેહિ યે ધમ્મા… હીનેહિ ધમ્મેહિ યે ધમ્મા… પણીતેહિ ધમ્મેહિ યે ધમ્મા… મિચ્છત્તનિયતેહિ ધમ્મેહિ યે ધમ્મા… સમ્મત્તનિયતેહિ ધમ્મેહિ યે ધમ્મા… મગ્ગારમ્મણેહિ ધમ્મેહિ યે ધમ્મા… મગ્ગહેતુકેહિ ધમ્મેહિ યે ધમ્મા… મગ્ગાધિપતીહિ ધમ્મેહિ યે ધમ્મા… અતીતારમ્મણેહિ ધમ્મેહિ યે ધમ્મા… અનાગતારમ્મણેહિ ધમ્મેહિ યે ધમ્મા… પચ્ચુપ્પન્નારમ્મણેહિ ધમ્મેહિ યે ધમ્મા… અજ્ઝત્તારમ્મણેહિ ધમ્મેહિ યે ધમ્મા… બહિદ્ધારમ્મણેહિ ધમ્મેહિ યે ધમ્મા… અજ્ઝત્તબહિદ્ધારમ્મણેહિ ધમ્મેહિ યે ધમ્મા… સહેતુકેહિ ધમ્મેહિ યે ધમ્મા… હેતુસમ્પયુત્તેહિ ધમ્મેહિ યે ધમ્મા… સહેતુકેહિ ચેવ ન ચ હેતૂહિ ધમ્મેહિ યે ધમ્મા… હેતુસમ્પયુત્તેહિ ચેવ ન ચ હેતૂહિ ધમ્મેહિ યે ધમ્મા… ન હેતુસહેતુકેહિ ધમ્મેહિ યે ધમ્મા ખન્ધસઙ્ગહેન અસઙ્ગહિતા આયતનસઙ્ગહેન અસઙ્ગહિતા ધાતુસઙ્ગહેન અસઙ્ગહિતા, તે ધમ્મા કતિહિ ખન્ધેહિ કતિહાયતનેહિ કતિહિ ધાતૂહિ સમ્પયુત્તાતિ? નત્થિ. કતિહિ વિપ્પયુત્તા? ચતૂહિ ખન્ધેહિ એકેનાયતનેન સત્તહિ ધાતૂહિ વિપ્પયુત્તા; એકેનાયતનેન એકાય ધાતુયા કેહિચિ વિપ્પયુત્તા.

૪૫૨. રૂપીહિ ધમ્મેહિ યે ધમ્મા ખન્ધસઙ્ગહેન અસઙ્ગહિતા આયતનસઙ્ગહેન અસઙ્ગહિતા ધાતુસઙ્ગહેન અસઙ્ગહિતા… તે ધમ્મા તીહિ ખન્ધેહિ સમ્પયુત્તા; એકેનાયતનેન એકાય ધાતુયા કેહિચિ સમ્પયુત્તા. કતિહિ વિપ્પયુત્તા? એકેન ખન્ધેન દસહાયતનેહિ દસહિ ધાતૂહિ વિપ્પયુત્તા; એકેનાયતનેન એકાય ધાતુયા કેહિચિ વિપ્પયુત્તા.

૪૫૩. અરૂપીહિ ધમ્મેહિ યે ધમ્મા… લોકુત્તરેહિ ધમ્મેહિ યે ધમ્મા… અનાસવેહિ ધમ્મેહિ યે ધમ્મા… આસવસમ્પયુત્તેહિ ધમ્મેહિ યે ધમ્મા… આસવવિપ્પયુત્તેહિ ચેવ નો ચ આસવેહિ ધમ્મેહિ યે ધમ્મા… આસવવિપ્પયુત્તેહિ અનાસવેહિ ધમ્મેહિ યે ધમ્મા… અસંયોજનિયેહિ ધમ્મેહિ યે ધમ્મા… અગન્થનિયેહિ ધમ્મેહિ યે ધમ્મા… અનોઘનિયેહિ ધમ્મેહિ યે ધમ્મા… અયોગનિયેહિ ધમ્મેહિ યે ધમ્મા… અનીવરણિયેહિ ધમ્મેહિ યે ધમ્મા… અપરામટ્ઠેહિ ધમ્મેહિ યે ધમ્મા… પરામાસસમ્પયુત્તેહિ ધમ્મેહિ યે ધમ્મા… પરામાસવિપ્પયુત્તેહિ અપરામટ્ઠેહિ ધમ્મેહિ યે ધમ્મા… સારમ્મણેહિ ધમ્મેહિ યે ધમ્મા ખન્ધસઙ્ગહેન અસઙ્ગહિતા આયતનસઙ્ગહેન અસઙ્ગહિતા ધાતુસઙ્ગહેન અસઙ્ગહિતા, તે ધમ્મા કતિહિ ખન્ધેહિ કતિહાયતનેહિ કતિહિ ધાતૂહિ સમ્પયુત્તાતિ? નત્થિ. કતિહિ વિપ્પયુત્તા? ચતૂહિ ખન્ધેહિ એકેનાયતનેન સત્તહિ ધાતૂહિ વિપ્પયુત્તા; એકેનાયતનેન એકાય ધાતુયા કેહિચિ વિપ્પયુત્તા.

૪૫૪. અનારમ્મણેહિ ધમ્મેહિ યે ધમ્મા… નો ચિત્તેહિ ધમ્મેહિ યે ધમ્મા… ચિત્તવિપ્પયુત્તેહિ ધમ્મેહિ યે ધમ્મા … ચિત્તવિસંસટ્ઠેહિ ધમ્મેહિ યે ધમ્મા… ચિત્તસમુટ્ઠાનેહિ ધમ્મેહિ યે ધમ્મા… ચિત્તસહભૂહિ ધમ્મેહિ યે ધમ્મા… ચિત્તાનુપરિવત્તીહિ ધમ્મેહિ યે ધમ્મા… બાહિરેહિ ધમ્મેહિ યે ધમ્મા… ઉપાદાધમ્મેહિ યે ધમ્મા ખન્ધસઙ્ગહેન અસઙ્ગહિતા આયતનસઙ્ગહેન અસઙ્ગહિતા ધાતુસઙ્ગેન અસઙ્ગહિતા, તે ધમ્મા કતિહિ ખન્ધેહિ કતિહાયતનેહિ કતિહિ ધાતૂહિ સમ્પયુત્તા? તે ધમ્મા તીહિ ખન્ધેહિ સમ્પયુત્તા; એકેનાયતનેન એકાય ધાતુયા કેહિચિ સમ્પયુત્તા. કતિહિ વિપ્પયુત્તા? એકેન ખન્ધેન દસહાયતનેહિ દસહિ ધાતૂહિ વિપ્પયુત્તા; એકેનાયતનેન એકાય ધાતુયા કેહિચિ વિપ્પયુત્તા.

૪૫૫. અનુપાદાનિયેહિ ધમ્મેહિ યે ધમ્મા… ઉપાદાનસમ્પયુત્તેહિ ધમ્મેહિ યે ધમ્મા… ઉપાદાનસમ્પયુત્તેહિ ચેવ નો ચ ઉપાદાનેહિ ધમ્મેહિ યે ધમ્મા… ઉપાદાનવિપ્પયુત્તેહિ અનુપાદાનિયેહિ ધમ્મેહિ યે ધમ્મા… અસંકિલેસિકેહિ ધમ્મેહિ યે ધમ્મા… અસંકિલિટ્ઠેહિ ધમ્મેહિ યે ધમ્મા… કિલેસસમ્પયુત્તેહિ ધમ્મેહિ યે ધમ્મા… સંકિલિટ્ઠેહિ ચેવ નો ચ કિલેસેહિ ધમ્મેહિ યે ધમ્મા… કિલેસસમ્પયુત્તેહિ ચેવ નો ચ કિલેસેહિ ધમ્મેહિ યે ધમ્મા… કિલેસવિપ્પયુત્તેહિ અસંકિલેસિકેહિ ધમ્મેહિ યે ધમ્મા… દસ્સનેન પહાતબ્બેહિ ધમ્મેહિ યે ધમ્મા… ભાવનાય પહાતબ્બેહિ ધમ્મેહિ યે ધમ્મા… દસ્સનેન પહાતબ્બહેતુકેહિ ધમ્મેહિ યે ધમ્મા… ભાવનાય પહાતબ્બહેતુકેહિ ધમ્મેહિ યે ધમ્મા… સવિતક્કેહિ ધમ્મેહિ યે ધમ્મા… સવિચારેહિ ધમ્મેહિ યે ધમ્મા… સપ્પીતિકેહિ ધમ્મેહિ યે ધમ્મા… પીતિસહગતેહિ ધમ્મેહિ યે ધમ્મા… સુખસહગતેહિ ધમ્મેહિ યે ધમ્મા… ઉપેક્ખાસહગતેહિ ધમ્મેહિ યે ધમ્મા… ન કામાવચરેહિ ધમ્મેહિ યે ધમ્મા… રૂપાવચરેહિ ધમ્મેહિ યે ધમ્મા… અરૂપાવચરેહિ ધમ્મેહિ યે ધમ્મા… અપરિયાપન્નેહિ ધમ્મેહિ યે ધમ્મા… નિય્યાનિકેહિ ધમ્મેહિ યે ધમ્મા … નિયતેહિ ધમ્મેહિ યે ધમ્મા… અનુત્તરેહિ ધમ્મેહિ યે ધમ્મા… સરણેહિ ધમ્મેહિ યે ધમ્મા ખન્ધસઙ્ગહેન અસઙ્ગહિતા આયતનસઙ્ગહેન અસઙ્ગહિતા ધાતુસઙ્ગહેન અસઙ્ગહિતા, તે ધમ્મા કતિહિ ખન્ધેહિ કતિહાયતનેહિ કતિહિ ધાતૂહિ સમ્પયુત્તાતિ? નત્થિ. કતિહિ વિપ્પયુત્તા? ચતૂહિ ખન્ધેહિ એકેનાયતનેન સત્તહિ ધાતૂહિ વિપ્પયુત્તા; એકેનાયતનેન એકાય ધાતુયા કેહિચિ વિપ્પયુત્તા.

રૂપઞ્ચ ધમ્માયતનં ધમ્મધાતુ, ઇત્થિપુમં જીવિતં નામરૂપં;

દ્વે ભવા જાતિજરા મચ્ચુરૂપં, અનારમ્મણં નો ચિત્તં ચિત્તેન વિપ્પયુત્તં.

વિસંસટ્ઠં સમુટ્ઠાનસહભુ, અનુપરિવત્તિ બાહિરં ઉપાદા;

દ્વે વિસયો એસનયો સુબુદ્ધોતિ.

અસઙ્ગહિતેનસમ્પયુત્તવિપ્પયુત્તપદનિદ્દેસો તેરસમો.