૩. ધાતુ
૩૧. ચક્ખુધાતુ કતિહિ ખન્ધેહિ કતિહાયતનેહિ કતિહિ ધાતૂહિ સઙ્ગહિતા? ચક્ખુધાતુ એકેન ખન્ધેન એકેનાયતનેન એકાય ધાતુયા સઙ્ગહિતા. કતિહિ અસઙ્ગહિતા? ચતૂહિ ખન્ધેહિ એકાદસહાયતનેહિ સત્તરસહિ ધાતૂહિ અસઙ્ગહિતા.
૩૨. સોતધાતુ… ઘાનધાતુ… જિવ્હાધાતુ… કાયધાતુ… રૂપધાતુ… સદ્દધાતુ… ગન્ધધાતુ… રસધાતુ… ફોટ્ઠબ્બધાતુ… ચક્ખુવિઞ્ઞાણધાતુ… સોતવિઞ્ઞાણધાતુ… ઘાનવિઞ્ઞાણધાતુ… જિવ્હાવિઞ્ઞાણધાતુ… કાયવિઞ્ઞાણધાતુ… મનોધાતુ… મનોવિઞ્ઞાણધાતુ એકેન ખન્ધેન એકેનાયતનેન એકાય ધાતુયા સઙ્ગહિતા. કતિહિ અસઙ્ગહિતા? ચતૂહિ ખન્ધેહિ એકાદસહાયતનેહિ સત્તરસહિ ધાતૂહિ અસઙ્ગહિતા.
૩૩. ધમ્મધાતુ અસઙ્ખતં ખન્ધતો ઠપેત્વા ચતૂહિ ખન્ધેહિ એકેનાયતનેન એકાય ધાતુયા સઙ્ગહિતા. કતિહિ અસઙ્ગહિતા? એકેન ખન્ધેન એકાદસહાયતનેહિ સત્તરસહિ ધાતૂહિ અસઙ્ગહિતા.
(એકમૂલકં.)
૩૪. ચક્ખુધાતુ ચ સોતધાતુ ચ એકેન ખન્ધેન દ્વીહાયતનેહિ દ્વીહિ ધાતૂહિ સઙ્ગહિતા. કતિહિ અસઙ્ગહિતા? ચતૂહિ ખન્ધેહિ દસહાયતનેહિ સોળસહિ ધાતૂહિ અસઙ્ગહિતા.
૩૫. ચક્ખુધાતુ ચ ઘાનધાતુ ચ… ચક્ખુધાતુ ચ જિવ્હાધાતુ ચ… ચક્ખુધાતુ ચ કાયધાતુ ચ… ચક્ખુધાતુ ચ રૂપધાતુ ચ… ચક્ખુધાતુ ચ સદ્દધાતુ ચ… ચક્ખુધાતુ ચ ગન્ધધાતુ ચ… ચક્ખુધાતુ ચ રસધાતુ ચ… ચક્ખુધાતુ ચ ફોટ્ઠબ્બધાતુ ચ એકેન ખન્ધેન દ્વીહાયતનેહિ દ્વીહિ ધાતૂહિ સઙ્ગહિતા. કતિહિ અસઙ્ગહિતા? ચતૂહિ ખન્ધેહિ દસહાયતનેહિ સોળસહિ ધાતૂહિ અસઙ્ગહિતા.
૩૬. ચક્ખુધાતુ ચ ચક્ખુવિઞ્ઞાણધાતુ ચ દ્વીહિ ખન્ધેહિ દ્વીહાયતનેહિ દ્વીહિ ધાતૂહિ સઙ્ગહિતા. કતિહિ અસઙ્ગહિતા? તીહિ ખન્ધેહિ દસહાયતનેહિ સોળસહિ ધાતૂહિ અસઙ્ગહિતા.
૩૭. ચક્ખુધાતુ ચ સોતવિઞ્ઞાણધાતુ ચ… ચક્ખુધાતુ ચ ઘાનવિઞ્ઞાણધાતુ ચ… ચક્ખુધાતુ ચ જિવ્હાવિઞ્ઞાણધાતુ ચ… ચક્ખુધાતુ ચ કાયવિઞ્ઞાણધાતુ ચ… ચક્ખુધાતુ ચ મનોધાતુ ચ… ચક્ખુધાતુ ચ મનોવિઞ્ઞાણધાતુ ચ દ્વીહિ ખન્ધેહિ દ્વીહાયતનેહિ દ્વીહિ ધાતૂહિ સઙ્ગહિતા. કતિહિ અસઙ્ગહિતા? તીહિ ખન્ધેહિ દસહાયતનેહિ સોળસહિ ધાતૂહિ અસઙ્ગહિતા.
૩૮. ચક્ખુધાતુ ચ ધમ્મધાતુ ચ અસઙ્ખતં ખન્ધતો ઠપેત્વા ચતૂહિ ખન્ધેહિ દ્વીહાયતનેહિ દ્વીહિ ધાતૂહિ સઙ્ગહિતા. કતિહિ અસઙ્ગહિતા? એકેન ખન્ધેન દસહાયતનેહિ સોળસહિ ધાતૂહિ અસઙ્ગહિતા.
(દુકમૂલકં.)
૩૯. અટ્ઠારસ ધાતુયો કતિહિ ખન્ધેહિ કતિહાયતનેહિ કતિહિ ધાતૂહિ સઙ્ગહિતા? અટ્ઠારસ ધાતુયો અસઙ્ખતં ખન્ધતો ઠપેત્વા પઞ્ચહિ ખન્ધેહિ દ્વાદસહાયતનેહિ અટ્ઠારસહિ ધાતૂહિ સઙ્ગહિતા. કતિહિ અસઙ્ગહિતા? ન કેહિચિ ખન્ધેહિ ન કેહિચિ આયતનેહિ ન કાહિચિ ધાતૂહિ અસઙ્ગહિતા.
(અટ્ઠારસકં.)