ચાણક્યનીતિલા ગાથા

લાલને બહવો દોસા,

તાળને બહવો ગુણા;

તસ્મા પુત્તઞ્ચ સિસ્સઞ્ચ,

તાળયે ન ચ લાલયે.

૨૮. અતીતસ્સ હિ મિત્તસ્સ,

યો ચે દોસં પકાસયે;

સો હવે પચ્ચુપ્પન્નસ્સ,

દોસં ભાસેતિ ઞાયતિ.

૨૯. લતાવિય સેવકા તે,

યે નિસ્સયં પલમ્બરે;

નિસ્સયસ્સ વિનાસેન,

ભૂમ્યં સેન્તિ અનાથકા.

૩૦. દોસસિઙ્ગેહિ વિજ્ઝન્તો,

માનખૂરેહિ અક્કમં;

ભયં કરોતિ લોકમ્હિ,

ગોવ બાલો વિહિંસકો.

૩૧. આદો ઉપરિ લોકોયં,

ઉજુલેખાય તિટ્ઠતિ;

મુસાવાતેહિ તંલોકં,

નિપાતેસિ અનજ્જવં.

૩૨. સુઘટં કુમ્ભકારેન,

નારહો પરિભુઞ્જિતું;

તથૂપમાય વેક્ખેય્ય,

સકમ્મપરકમ્મનિ.

૩૩. અનન્તરંસી સૂરોપિ,

નસક્કોતિ ઘનં તમં;

વિજ્ઝિતું રંસિયા લોકે,

તથા મદનમોહિતા;

નસક્કોન્તિ મદં ભેત્વા,

પઞ્ઞાભાય પભાસિતું.

૩૪. ખેદવેરં દલિદ્દમ્હિ,

ભોગિમ્હિ રોગુપદ્દવં;

દેસ્સવેરઞ્ચ આણિમ્હિ,

પસ્સે લોકસ્સ વેરિતં.

૩૫. સંલદ્ધેન સુભોગેન,

જીવં સુદ્ધં કરે નિજં;

સેટ્ઠો સો તેન જીવેન,

જેગુચ્છો મલજીવિકો.

૩૬. વજિર પુપ્ફરાગાનં,

વિસેસં યો નબુજ્ઝતિ;

કથઞ્હિ સો વિક્કીણેય્ય,

કીણેય્ય વા યથાતથં.

૩૭. કિપ્પીલિ કોપિ ચિન્તેત્વા,

પબ્બતં ભેત્તુ મુસ્સહં;

અબલા તનુમજ્ઝત્તા,

ચિન્તા હસ્યાવ સા મુધા.

૩૮. જાતમત્તં ન યો સત્તું,

રોગઞ્ચૂપસમં નયે;

મહાબલોપિ તેનેવ,

વુદ્ધિંપત્વા સ હઞ્ઞતે.

૩૯. સજીવમંસભક્ખેહિ,

સદાઠીહિ મુખેહિ ભો;

બિળારબ્યગ્ઘસીહાનં,

નિહીનાનિ અનેકધા;

તિક્ખાનિ ખરવાદાનિ,

મનુસ્સાનં મુખાનિ વે.

૪૦. વિલુપ્પન્તા વિધાવન્તિ,

સજીવવુત્તિકમ્મુના;

જના તેન વિહઞ્ઞન્તિ,

ચરન્તિ ધમ્મવેમુખા.

૪૧. સુલભં લોકિયં લોકે,

સાસનીયંવ દુલ્લભં;

દુલ્લભં તં વમઞ્ઞન્તો,

એસો બાલતમો ભવે.

૪૨. યો પતિત્થ અગ્યાવાટં,

મોહા તં ઉપકારિતું;

અઞ્ઞોરોહિ તદા વાટં,

દુતીયો મુળ્હમુળ્હકો.

૪૩. બ્યગ્ઘો આવુધવિદ્ધો હિ,

અકા દુટ્ઠાનિ નિન્નદં;

તથેવ સાધુસત્થેન,

વિદ્ધો બાલો પકુપ્પિતો.

૪૪. પિવન્તિ લોહિતં ડંસા,

અન્તો તુણ્ડેન મક્ખિકા;

બહિદ્ધા પરિવારેન્તિ,

જનો તેન ડંસાયયે.

૪૫. અધનસ્સ ખણો અપ્પો,

સદ્ધમ્મો અપ્પકાલિનો;

અપ્પકો તેન યુઞ્જેય્યું,

ખણં બહું લભેતવે.