નન્દિયરાજવગ્ગો
૧૧. નન્દિયરાજસ્સ વત્થુમ્હિ અયમાનુપુબ્બીકથા
ઇતો કિર કપ્પસતસહસ્સમત્થકે પદુમુત્તરો નામ સત્થા લોકે ઉદપાદિ સદેવકં લોકં સંસારકન્તારા ઉત્તારેન્તો. તસ્મિં કિર સમયે એકો કુટુમ્બિકો સત્થુ ધમ્મદેસનં સુત્વા પસન્નમાનસો બુદ્ધપમુખં ભિક્ખુસઙ્ઘં નિમન્તેત્વા મહાદાનં સજ્જેત્વા અત્તનો ભવનં દેવભવનમિવ અલઙ્કરિત્વા બુદ્ધારહં મહાસનં પઞ્ઞાપેત્વા ગન્ત્વા ભગવન્તં યાચિ કાલોયં ભન્તે ભગવતો ભત્તગ્ગસ્સ ઉપસઙ્કમનાયાતિ. અથ ભગવા ભિક્ખુસઙ્ઘપરિવુતો મહતા બુદ્ધાનુભાવેન ગન્ત્વા નિસીદિ પઞ્ઞત્તવરબુદ્ધાસને, તતો કુટુમ્બિકો હટ્ઠો ઉદગ્ગો સપરિસો ભગવન્તં પરિવિસતિ અનેકેહિ મધુરન્નપાનાદીહિ. તદા તસ્સ ભગવતો સાસને ધુતઙ્ગધરાનં અગ્ગો વસભત્થેરોનામ મહાસાવકો સપદાનવત્તેન પિણ્ડાય ચરમાનો તસ્સ કુટુમ્બિકસ્સ ગેહદ્વારે અટ્ઠાસિ, અથ સો થેરં દિસ્વા ભન્તે સત્થા અન્તોગેહે નિસિન્નો, તુમ્હેપિ પવિસથાતિ યાચિ, થેરો અપવિસિત્વાવ અગમાસિ, કુટુમ્બિકો ભગવન્તં ઉપસઙ્કમિત્વા તમત્તં વત્વા કિં ભન્તે સદેવકે લોકે ભગવતાપિ ઉત્તરિતરો ગુણેન સંવિજ્જતીતિ આહ. અથસ્સ સત્થા પુત્તોપમં દસ્સેત્વા થેરસ્સ ગુણે વણ્ણેન્તો એવમાહ.
૧. પાલેન્તિ નિમ્મલં કત્વા, પાતિમોક્ખાદિસંવરં;
સમાદિન્નધુતઙ્ગાચ, અપ્પિચ્છા મુનિસૂનવો.
૨. નિચ્ચ મન્તકયુદ્ધમ્હિ, નદ્ધા યોધાવ દપ્પિતા;
પુઞ્ઞાનં વત્થુભૂતા તે, દેવમાનુસકા દિનં.
૩. ધારેમહં વણ્ણવન્તં, સીવેય્યમ્પિચ ચીવરં;
બુદ્ધપુત્તા મહાનાગા ન ધારેન્તિ તથાવિધં.
૪. ધારેન્તિ તે પંસુકૂલં, સઙ્ઘાટેત્વા પિલોતિકે;
વણચ્છાદનચોલંવ, ઇચ્છાલોભ વિવજ્જિતા.
૫. સાદિયામિ સદા હમ્ભો, ઉપાસકનિમન્તનં;
નેવ સાદેન્તિ સમ્બુદ્ધ, પુત્તો પાસકયાચનં.
૬. સપદાનેન યં લદ્ધં, લૂખંવાપિ પણીતકં;
તેન તુસ્સન્તિ મે પુત્તા, રસગેધવિવજ્જિતા.
૭. નિપજ્જામિ અહં સાધુ, સન્થતે સયને સુભે;
ન તે સેય્યં પકપ્પેન્તિ, સંસારભયભીરુકા.
૮. ઠાના સનગમનેન, કપ્પેન્તિ ઇરિયાપથં;
નેકભૂમિસમાકિણ્ણ, પાસાદેસુ વસામહં.
૯. બુદ્ધપુત્તા તથાચ્છન્નં, ન કદા પવિસન્તિ તે;
રુક્ખમૂલે સુસાનસ્મિં, અબ્ભોકાસે રમન્તિ તે.
૧૦. ભાવેત્વા ભવનાસાય, હેતું ભાવનમુત્તમં;
અહં ગામે વસિસ્સામિ, પાપેન્તો જનતં સિવં.
૧૧. રમન્તિ મમ પુત્તા તે, પન્તસેનાસને કકા;
તેસં મહત્તરો સન્તો, થેરોયં વસભો મહા;
ધુતપાપો ધુતઙ્ગગ્ગો, ઞાતોયં મમ સાસનેતિ.
એવં ભગવા હત્થં ઉક્ખિપિત્વા ચન્દમણ્ડલે પહરન્તો વિય થેરસ્સ ગુણે પકાસેસિ, તતો સો તસ્સ ગુણકથં સુત્વા સયમ્પિતં ઠાનન્તરં કામયમાનો યન્નૂનાહં અનાગતે અઞ્ઞતરસ્સ સમ્માસમ્બુદ્ધસ્સ સાસને ધુતઙ્ગધરાનં અગ્ગો ભવિસ્સામીતિ તં ઠાનન્તરં પત્થેન્તો ભગવતો પાદમૂલે નિપજ્જિ, સત્થા તં કારણં ઉપપરિક્ખિત્વા ઇતો કપ્પસતસહસ્સમત્થકે ગોતમો નામ સત્થા ઉપ્પજ્જિસ્સતિ. ત્વં તદા ધુતઙ્ગધરાનં અગ્ગો હુત્વા કસ્સ પોતિ પઞ્ઞાયિસ્સતીતિ બ્યાકરણ મદાસિ. તતો પટ્ઠાય સો સોમનસ્સો પુઞ્ઞકમ્મં કત્વા તતો ચુતો દેવમનુસ્સેસુ દેવિસ્સરિયં અનુભવન્તો વિપસ્સીસમ્માસમ્બુદ્ધકાલે એકસાટકો નામ બ્રાહ્મણો હુત્વા મહાદાનં અદાસિ. તતો ચુતો કસ્સપસમ્માસમ્બુદ્ધે પરિનિબ્બુતે બારાણસીનગરે બારાણસીસેટ્ઠિ હુત્વા નિબ્બત્તો દાનાદીનિ પુઞ્ઞાનિ કત્વા તતો ચવિત્વા સંસારે સંસરન્તો દસવસ્સસહસ્સા યુકેસુ મનુસ્સેસુ બારાણસિયં એકો કુટુમ્બિકો હુત્વા નિબ્બત્તિ. સો પનાયં કુટુમ્બિકો અરઞ્ઞે જઙ્ઘાવિહારં અનુવિચરન્તો પચ્ચન્તિમે જનપદે અરઞ્ઞાયતને અઞ્ઞતરં પચ્ચેકબુદ્ધં અદ્દસ. સો ચ પચ્ચેકબુદ્ધો તત્થ ચીવરકમ્મં કરોન્તો અનુવાતે અપ્પહોન્તે સંહરિત્વા ઠપેતું આરદ્ધો. કુટુમ્બિકો તં દિસ્વા ભન્તે કિં કરોથાતિ પુચ્છિ. સો પચ્ચેકબુદ્ધો અપ્પિચ્છતાય તેન પુટ્ઠો ન કિઞ્ચિ વુત્તો હોતિ. સો ચીવરદુસ્સં નપ્પહોતીતિ ઞત્વા અત્તનો ઉત્તરસાટકં પચ્ચેકબુદ્ધસ્સ પાદમૂલે ઠપેત્વા અગમાસિ. પચ્ચેકબુદ્ધો તં ગહેત્વા અનુવાતકં આરોપેન્તો ચીવરં કત્વા પારુપિ. કુટુમ્બિકો જીવિતપરિયોસાને કાલં કત્વા તાવતિંસભવને નિબ્બત્તિત્વા તત્થ યાવતાયુકં દિબ્બસમ્પત્તિં અનુભવિત્વા તતો ચવિત્વા બારાણસિતો તિયોજનમત્તકે ઠાને અઞ્ઞતરસ્મિં નગરે નિબ્બત્તિ, તસ્સ માતાપિતરો નન્દિયોતિ [નન્દીતિનામં ઇતિસબ્બત્થ] નામં અકંસુ, તસ્સ સત્ત ભાતરો અહેસું, સેસા છ ભાતરો નાનાકમ્મન્તેસુ બ્યાવટા માતાપિતુન્નં પોસેન્તિ. નન્દિયો પન અકમ્મસીલો ગેહેયેવ વસતિ. તસ્મા તસ્સ સેસા કુજ્ઝન્તિ. માતાપિતરોપિ નન્દિયં આમન્તેત્વા ઓવદન્તિ. સો તુણ્હી હોતેવ. અથાપરસ્મિં સમયે ગામે નક્ખત્તં સઙ્ઘુટ્ઠં, તદા સો માતરં આહ. અમ્મ સાટકં દેહિ, નક્ખત્તં કીળિસ્સામીતિ, સા ધોત- વત્થં નીહરિત્વા અદાસિ, અમ્મ થૂલં ઇદન્તિ, સા અઞ્ઞં નીહરિત્વા અદાસિ, તમ્પિ પટિક્ખિપિ. અથ નં માતા આહ. તાત યાદિસે મયં ગેહે જાતા, નત્થિ ઇતો સુખુમતરસ્સ પટિલાભાય પુઞ્ઞન્તિ, લભનટ્ઠાનં ગમિસ્સામિ અમ્માતિ. પુત્ત અહં અજ્જેવ તવ બારાણસીનગરે રજ્જપટિલાભં ઇચ્છામીતિ આહ. સો સાધુ અમ્માતિ માતરં વન્દિત્વા પદક્ખિણં કત્વા પક્કામિ. માતુયા પનસ્સ એવં અહોસિ. કહં સો ગમિસ્સતિ, પુબ્બેવિય ઇધવા એત્થવા ગેહે નિસીદિત્વા આગચ્છતીતિ, સો પન પુઞ્ઞનિયામેન ચોદિયમાનો ગામતો નિક્ખમિત્વા બારાણસિં ગન્ત્વા સેનગુત્તસ્સ ગેહે પટિવસતિ, અથેકદિવસં સો તસ્સ કમ્મકારેહિ સદ્ધિં સલ્લપન્તો નિસીદિત્વા પચલાયન્તો સુપિનં અદ્દસ. મુખેન અન્તં નિક્ખમિત્વા સકલજમ્બુદીપે પત્થરિત્વા અન્તોકુચ્છિમેવ પાવિસિ. પબુદ્ધો સો ભીતો મહાસદ્દમકાસિ. અથ નં મહાસેનગુત્તો પુચ્છિ. નન્દિયો સુપિનં અદ્દસન્તિ આહ. અથ તેન કીદિસન્તિ પુટ્ઠો કથેસિ, તતો સેનગુત્તો તં અત્તનો કુલૂપગં પરિબ્બાજિકં પુચ્છિ કો તસ્સ વિપાકોતિ. પરિબ્બાજિકા યદિ ભો ઇત્થી પસ્સતિ. સત્તદિવસબ્ભન્તરેયેવ અભિસેકં લભતિ, યદિ પુરિસો પસ્સતિ, તથેવ રાજા હોતીતિ કથેસિ. સેનગુત્તો તસ્સા તં કથં સુત્વા ઇમં મમ ઞાતિં કરોમીતિ અત્તનો સત્ત ધીતરે પક્કોસિત્વા પટિપાટિયા પુચ્છિ. નન્દિયસ્સ સન્તિકે વસથાતિ, સેસા સબ્બા ન ઇચ્છિંસુ, ન મયં જાનામ એતં અધુનાગતં કુલવન્તં વા દુક્કુલવન્તંવાતિ. અથ કણિટ્ઠિકં પુચ્છિ. સા યસ્સ મં માતાપિતરો દસ્સન્તિ. તેસં વચનં ન ભિન્દિસ્સામીતિ સમ્પટિચ્છિ, અથ સેનગુત્તો નન્દિયં પક્કોસિત્વા અત્તનો ધીતરં દત્વા તસ્સ મહાસમ્પત્તિ મદાસિ. તતો સત્તમે દિવસે નન્દિયો તત્થ તત્થ આહિણ્ડન્તો રઞ્ઞો મઙ્ગલુય્યાનં પસ્સિસ્સામીતિ ગન્ત્વા ધઙ્ગલસિલાપટ્ટેસસીસં પારુપિત્વા નિપજ્જિ, સો ચ બારાણસીરઞ્ઞો કાલઙ્કતસ્સ સત્તમો દિવસો હોતિ. અમચ્ચાચ પુરોહિતોચ રઞ્ઞો સરીરકિચ્ચં કારેત્વા રાજઙ્ગણે નિસીદિત્વા મન્તયિંસુ. રઞ્ઞો એકાવ ધીતા અત્થિ, પુત્તો પનસ્સ નત્થિ. અરાજિકં રજ્જં ન તિટ્ઠતિ. ફુસ્સરથં વિસ્સજ્જેસ્સામાતિ. તે કુમુદપત્તવણ્ણે ચત્તારો સિન્ધવે યોજેત્વા સેતચ્છત્તપમુખંપઞ્ચવિધરાજકકુધભણ્ડં રથસ્મિંયેવ ઠપેત્વા રથં વિસ્સજ્જેત્વા પચ્છતો તુરિયાનિ પગ્ગણ્હાપેસું. રથો પાચીદ્વારેન નિક્ખમિત્વા ઉય્યાનાભિમુખો અહોસિ. પરિચયેન ઉય્યાનાભિમુખો ગચ્છતિ. નિવત્તેમાતિ કેચિ આહંસુ. પુરોહિતો મા નિવારયિત્થાતિ આહ. રથો કુમારકં પદક્ખિણં કત્વા આરોહણસજ્જો હુત્વા અટ્ઠાસિ. પુરોહિતો પારુપણકણ્ણં અપનેત્વા પાદતલાનિ ઓલોકેન્તો તિટ્ઠતુ અયં દીપો. દ્વિસહસ્સદીપ પરિવારેસુ ચતૂસુ મહાદીપેસુ એકરજ્જં કાતું સમત્થોતિવત્વા તસ્સ ધિતિં ઉપધારેતું તિક્ખત્તું તુરિયાનિ પગ્ગણ્હાપેસિ. અથ કુમારો મુખં વિવરિત્વા ઓલોકેત્વા કેન કારણેન આગતત્થાતિ આહ, દેવ તુમ્હાકં રજ્જં પાપુણાતીતિ, રાજા કહન્તિ, દેવત્તં ગતો સામીતિ, કતિ દિવસા અતિક્કન્તાતિ, અજ્જ સત્તમો દિવસોતિ. પુત્તો વા ધીતા વા નત્થીતિ, ધીતા અત્થિ દેવ. પુત્તો ન વિજ્જતીતિ, તેનહિ કરિસ્સામિ રજ્જન્તિ, તે તાવદેવ અભિસેકમણ્ડપં કારેત્વા રાજધીતરં સબ્બાલઙ્કારેહિ અલઙ્કારિત્વા ઉય્યાનં નેત્વા કુમારસ્સ અભિસેકં અકંસુ, અથસ્સ કતાભિસેકસ્સ સતસહસ્સગ્ઘનકં વત્થં આનેસું, સો કિમિદં તાતાતિ આહ, નિવાસનવત્થં દેવાતિ, નનુ તાતા થૂલંતિ, મનુસ્સાનં પરિભોગવત્થેસુ ઇતો સુખુમતરં નત્થિ દેવાતિ, તુમ્હાકં રાજા એવરૂપં નિવાસેસીતિ, આમ દેવાતિ. ન મઞ્ઞે પુઞ્ઞવા તુમ્હાકં રાજાતિ વત્વા હન્દ સુવણ્ણભિઙ્કારં આહરથ, લભિસ્સામ વત્થન્તિ, તે સુવણ્ણભિઙ્કારં આહરિંસુ, સો ઉટ્ઠાય હત્થે ધોવિત્વા મુખં વિક્ખાલેત્વા હત્થેન ઉદકં આદાય પુરત્થિમદિસાય અબ્ભુક્કિરિ, તાવદેવ ઘનપથવિં ભિન્દિત્વા સોળસકપ્પરુક્ખા ઉટ્ઠહિંસુ, પુન ઉદકં હત્થેન ગહેત્વા દક્ખિણં પચ્છિમં ઉત્તરન્તિ એવં ચતસ્સોપિ દિસા અબ્ભુક્કિરિ, સબ્બદિસાસુ સોળસ સોળસ હુત્વા ચતુસટ્ઠિકપ્પરુક્ખા ઉટ્ઠહિંસુ, સો એકં દિબ્બદુસ્સં નિવાસેત્વા એકં પારુપિત્વા નન્દિયરઞ્ઞો વિજિતે સુત્તકન્તિકા ઇત્થિયો મા સુત્તં કન્તન્તૂતિ ભેરિં ચરાપેથાતિ વત્વા છત્તં ઉસ્સાપેત્વા અલઙ્કતપટિયત્તો હત્થિક્ખન્ધવરગતો નગરં પવિસિત્વા પાસાદમભિરુય્હ મહાસમ્પત્તિં અનુભવિ. અહો તદા પચ્ચેકબુદ્ધસ્સ દિન્નાનુવાતકસ્સ વિપાકો. તેનાહુ પોરાણા.
૧૨. યથા સાસપમત્તમ્હા, બીજા નિગ્રોધપાદપો;
જાયતે સતસાખડ્ઢો, મહાનીલમ્બુદોપમો.
૧૩. તથેવ પુઞ્ઞકમ્મમ્હા, અણુમ્હા વિપુલં ફલં;
હોતીતિ અપ્પપુઞ્ઞન્તિ, નાવમઞ્ઞેય્ય પણ્ડિતોતિ.
એવં ગચ્છન્તે કાલે એકદિવસં દેવી રઞ્ઞો સમ્પત્તિં દિસ્વા અહો તપસ્સીતિ કારુઞ્ઞાકારં દસ્સેસિ. કિમિદં દેવીતિ ચ પુટ્ઠા અતિમહતી તે દેવ સમ્પત્તિ. અતીતમદ્ધાનં કલ્યાણં કતત્તા. ઇદાનિ અનાગતસ્સત્થાય કુસલં કરોથાતિ આહ. કસ્સ દસ્સામ. સીલવન્તા નત્થીતિ. અસુઞ્ઞો દેવ જમ્બુદીપો અરહન્તેહિ, તુમ્હે દાનં સજ્જેથ, અહં અરહન્તે લચ્છામીતિ આહ. પુનદિવસે રાજા મહારહં દાનં સજ્જાપેસિ. દેવી સચે ઇમિસ્સા દિસાય અરહન્તો અત્થિ, ઇધા ગન્ત્વા અમ્હાકં ભિક્ખં ગણ્હન્તૂતિ ઉત્તરહિમવન્તાભિમુખી પુપ્ફાનિ ઉદ્ધં ખિપિત્વા ઉરેન નિપજ્જિ. અથ તાનિ પુપ્ફાનિ આકાસતો ગન્ત્વા હિમવન્તપદેસે વસન્તાનં પદુમવતિયા પુત્તાનં પઞ્ચસતાનંપચ્ચેકબુદ્ધાનં જેટ્ઠકમહાપદુમપચ્ચેકબુદ્ધસ્સ પાદમૂલે પતિંસુ. તથાહિ.
૧૪. અહો પસ્સથ ભો દાનિ, વિમ્હયં પુઞ્ઞકમ્મુનો;
અચેતનાપિ પુપ્ફાનિ, દૂતકિચ્ચેસુ બ્યાવટા.
૧૫. કત્તુકામેન લોકસ્મિં, સકલં અત્તનો વસં;
સબ્બત્થામેન કત્તબ્બં, પુઞ્ઞં પઞ્ઞવતા સદાતિ.
તતો મહાપદુમપચ્ચેકબુદ્ધો તં ઞત્વા સેસભાતરે આમન્તેસિ. મારિસા નન્દિયરાજા તુમ્હે નિમન્તેસિ. અધિવાસેથ તસ્સ નિમન્તનન્તિ. તે અધિવાસેત્વા તાવદેવ આકાસેના ગન્ત્વા ઉત્તરદ્વારે ઓતરિંસુ. મનુસ્સા પઞ્ચસતા દેવ પચ્ચેકબુદ્ધા આગતાતિ રઞ્ઞો આરોચેસું, રાજા સદ્ધિં દેવિયા ગન્ત્વા વન્દિત્વા પત્તે ગહેત્વા પચ્ચેકબુદ્ધે પાસાદં આરોપેત્વા તત્થ તેસં દાનં દત્વા ભત્તકિચ્ચાવસાને રાજા સઙ્ઘત્થેરસ્સ દેવી સઙ્ઘનવકસ્સ ચ પાદમૂલે નિપજ્જિત્વા અય્યા પચ્ચયેહિ ન કિલમિસ્સન્તુ, મયં પુઞ્ઞેન ન હાયિસ્સામ, અમ્હાકં ઇધ વાસાય પટિઞ્ઞં દેથાતિ પટિઞ્ઞં કારેત્વા ઉય્યાને નિવાસટ્ઠાનાદયો કારેત્વા યાવજીવં પચ્ચકબુદ્ધે ઉપટ્ઠહિત્વા તેસુ પરિનિબ્બુતેસુ સાધુકીળનં કારેત્વા ચન્દના ગરુઆદીહિ સરીરકિચ્ચં કારેત્વા ધાતુયો ગહેત્વા ચેતિયં પતિટ્ઠાપેત્વા એવરૂપાનમ્પિ મહાનુભાવાનં મહેસીનં મરણં ભવિસ્સતિ, કિમઙ્ગં પન માદિસાનન્તિ સંવેગજાતો જેટ્ઠપુત્તં રજ્જે પતિટ્ઠાપેત્વા સયં પબ્બજં પબ્બજિ, દેવીપિ રઞ્ઞે પબ્બજિતે અહં કિંકરિસ્સામીતિ પબ્બજિત્વા દ્વેપિ ઉય્યાને વસન્તા ઝાનાભિઞ્ઞં નિબ્બત્તેત્વા ઝાનસુખેન વીતિનામેન્તા આયુપરિયોસાને બ્રહ્મલોકે નિબ્બત્તિંસુ. તે અમ્હાકં ભગવતો કાલે બ્રાહ્મણકુલે નિબ્બત્તિત્વા બુદ્ધસાસને પબ્બજિંસુ, તદા નન્દિયરાજા ધુતઙ્ગધરાનં અગ્ગો મહાકસ્સપત્થેરોનામ હુત્વા ચન્દો વિય સુરિયો વિયચ લોકે પાકટો હુત્વા ભગવતિ પરિ- નિબ્બુતે બુદ્ધસાસનં અતિવિય સોભેતિ. ભરિયાપિસ્સ ભદ્દકાપિળાની નામ અહોસીતિ.
૧૬. દત્વા પુરેકો વિપિને ચરન્તો,
પચ્ચેકબુદ્ધસ્સનુવાતમત્તં;
કત્વા સરટ્ઠં કુરુદીપસોભં,
મહાનુભાવો વસુધા ધિપોસિ.
૧૭. તુમ્હેચ ભોન્તો ખલુ સીલવન્તે,
દદાથ દાનાનિ અનપ્પકાનિ;
તં વો પતિટ્ઠાચ ભવન્તરસ્મિં,
ચિન્તામણિં કપ્પતરુંવ સારન્તિ.
નન્દિયરાજસ્સ વત્થું પથમં.
૧૨. અઞ્ઞતરમનુસ્સસ્સ વત્થુમ્હિ અયમાનુપુબ્બીકથા
અમ્હાકં ભગવતિ પરિનિબ્બુતે પાટલિપુત્તસમીપે અઞ્ઞતરસ્મિં ગામે અઞ્ઞતરો દુગ્ગતમનુસ્સો વસતિ, સો પનેકદિવસં અઞ્ઞતરં ગામં ગચ્છન્તો દ્વે સાટકે નિવાસેત્વા મહન્તં અટવિંપાપુણિ, તદેવં ગચ્છન્તં દિસ્વા એતસ્સ વત્થં ગણ્હિસ્સામીતિ એકો ચોરો અનુબન્ધિ, સો દૂરતોવ આગચ્છન્તં ચોરં દિસ્વા ચિન્તેસિ, અહમેતસ્મા પલાયિતું વા તેન સદ્ધિંયુજ્ઝિતું વા ન સક્કોમિ, અયમાગન્ત્વા અવસ્સં અનિચ્છન્તસ્સાપિ મે વત્થં ગણ્હિસ્સતિ. મયાપિસ્સ નિરત્થકેન હરિતું ન સક્કા, દાનવસેનસ્સ દસ્સામીતિ સન્નિટ્ઠાન મકાસિ, અથ ચોરો આગન્ત્વા વત્થકં પરામસિ, અથ સો પુરિસો ચિત્તં પસાદેત્વા ઇમં મમ વત્થદાનં ભવભોગસુખત્થાય પચ્ચયો હોતૂતિ વત્થં દત્વા દુચ્છાદિતત્તા મહામગ્ગં પહાય અઞ્ઞેન જઙ્ઘામગ્ગેન ગચ્છન્તો આસિવિસેન દટ્ઠો કાલં કત્વા હિમવન્તપ્પદેસે દ્વાદસયોજનિકે કનકવિમાને નેકચ્છરાસહસ્સપરિવુતો નિબ્બત્તિ. વિમાનં પનસ્સ પરિવારેત્વા તિયોજનિકે ઠાને કપ્પરુક્ખા નિબ્બત્તિંસુ, સો મહન્તં દિબ્બસમ્પત્તિં દિસ્વા સોમનસ્સં પવેદેન્તો આહ.
૧. પરિણામિતમત્તેન, દાનસ્સ સકસન્તકં;
દદાતિ વિપુલં ભોગં, દિબ્બમિસ્સરિયં વરં.
૨. દ્વાદસયોજનુબ્બેધં, દુદ્દિક્ખં ચક્ખુમૂસનં;
કૂટા ગારવરુપેતં, સબ્બસોવણ્ણયં સુભં.
૩. મમ પુઞ્ઞેન નિબ્બત્તં, નેકરાગદ્ધજાકુલં,
તથેવ પરિસુદ્ધેહિ, વિતાનેહિ ચ લઙ્કતં.
૪. પાસાદપરિયન્તમ્હિ, દિબ્બવત્થાનિ લમ્બરે;
વાતેરિતા તે સોભન્તિ, અવ્હેન્તાવ સુધાસિનો.
૫. પાસાદસ્સ સમન્તા મે, ભૂમિભાગે તિયોજને;
ઇચ્છિતિચ્છિતદાતારો, જાતાસું સુરપાદપા.
૬. તત્થ નચ્ચેહિ ગીતેહિ, વાદેહિ તુરિયેહિ ચ;
ને કચ્છરાસહસ્સેહિ, મોદામિ ભવને મમ.
૭. ન સમ્મા દિન્નવત્થસ્સ, અક્ખેત્તે ફલમી દિસં;
ખેત્તે સમ્મા દદન્તસ્સ, કો ફલં વણ્ણયિસ્સતીતિ.
૮. એવં વિધમ્પિ કુસલં મનુજો કરિત્વા,
પપ્પોતિ દિબ્બવિભવં મુનિવણ્ણનીયં;
મન્ત્વાન ભો દદથ દાનવરં સુસીલે,
સદ્ધાય સુદ્ધમનસાસ્સ વિસેસભાગીતિ.
અઞ્ઞતરમનુસ્સસ્સ વત્થું દુતિયં.
૧૩. વિસમલોમકુમારસ્સ વત્થુમ્હિ અયમાનુપુબ્બીકથા
અતીતે કિર ઇમસ્મિં જમ્બુદીપે કસ્સપો નામ સમ્માસમ્બુદ્ધો પારમિયો પૂરેત્વા સબ્બઞ્ઞુતં પત્તો લોકસ્સ દુક્ખાપનુદો સુખાવહો પટિવસતિ લોકં નિબ્બાણમહાનગરવરે પરિપૂરેન્તો. તસ્મિં સમયે અઞ્ઞતરો પુરિસો સત્થુ ધમ્મદેસનં સુત્વા પસન્નો ભિક્ખુસઙ્ઘસ્સ દાનં દેન્તો સીલં રક્ખન્તો ઉપોસથકમ્મં કરોન્તો નાનાવિધાનિ પુઞ્ઞકમ્માનિ કત્વા સુત્તપ્પબુદ્ધોવિય ગન્ત્વા દેવલોકે નિબ્બત્તિ સબ્બરતનમયે દિબ્બવિધાને દેવચ્છરાસહસ્સપરિવુતો. તત્થ યાવતાયુકં ઠત્વા તતો ચુતો અમ્હાકં ભગવતિ પરિનિબ્બુતે જમ્બુદીપે પાટલિપુત્તનગરે આણાચક્કવત્તિધમ્માસોકમહાનરિન્દસ્સ અગ્ગમહેસિયા કુચ્છિમ્હિ નિબ્બત્તિ. તસ્સ નામં કરોન્તો સીસે લોમં વિસમં હુત્વા જાતત્થા વિસમલોમકુમારોતિ સઞ્જાનિંસુ. સો કમેન વિઞ્ઞુતં પત્તો બલસમ્પન્નો અહોસિ. મહાથામો અભિરૂપોચ અહોસિ. દસ્સનીયો પાસાદિકો યસપરિવારસમ્પન્નો પટિવસતિ. તતો અપરેન સમયેન ધમ્માસોકમહાનરિન્દો ચતુરાસીતિસહસ્સરાજપરિવુતો અનન્તબલવાહનો કી ળા પ રો હિમવન્તં ગન્ત્વા યથાભિરન્તં કીળિત્વા આગચ્છન્તો ચન્દભાગં નામ ગઙ્ગં સમ્પાપુણિ. સા પન યોજનવિત્થતા તિગાવુતગમ્ભીરા અહોસિ. તદા સા અધુનાગતેહિ ઓઘેહિ મહાફેણસમાકુલા બહૂમિયો ઉભોકૂલે ઉત્તરન્તી મહાવેગા [મહાવેગાગચ્છન્તી ઇતિસબ્બત્થ] ગચ્છન્તિ. તદા રાજા ગઙ્ગં દિસ્વા કો નામેત્થ પુરિસો એવંવિધં મહાગઙ્ગં તરિતું સમત્થો ભવિસ્સતીતિ આહ. તં સુત્વા વિસમલોમ કુમારો આગન્ત્વા વન્દિત્વા અહં દેવ ગઙ્ગં તરિત્વા ગન્તુઞ્ચ આગન્તુઞ્ચ સક્કોમીતિ આહ. રાજા સાધૂતિ સમ્પટિચ્છિ. અથ કુમારો ગાળ્હં નિવાસેત્વા મકરદન્તિયા કેસે બન્ધિત્વા ગઙ્ગાકૂલે ઠિતો અટ્ઠારસહત્થં અબ્ભુગ્ગન્ત્વા ઉસભમત્તટ્ઠાને પતિત્વા તરિતુ મારભિ. તતો ચણ્ડસોતં છિન્દિત્વા તરન્તો ગમના ગમનકાલે ગણ્હનત્થાય આગતે ચણ્ડસુંસુમારે પાણિના પહરિત્વા ચુણ્ણવિચુણ્ણં કરોન્તો વીસસતં મારેત્વા ઉત્તારેત્વા તલમુગ્ગમ્મ રાજાનં વન્દિત્વા અટ્ઠાસિ. રાજા તં કારણં દિસ્વા ભયપ્પત્તો એસો ખો મં મારેત્વા રજ્જમ્પિ ગહિતું સમત્થો. એતં મારેતું વટ્ટતીતિ ચિન્તેત્વા નગરં સમ્પત્તો કુમારં પક્કોસાપેત્વા અમચ્ચે આહ. ઇમં ભણે બન્ધનાગારે કરોથાતિ. તે તથા કરિંસુ, અથસ્સ બન્ધનાગારે વસન્તસ્સ ચત્તારો માસા અતિક્કન્તા. તતો રાજા ચતુમાસચ્ચયેન દીઘતો સટ્ઠિહત્થપ્પમાણે સટ્ઠિવેળુકલાપે આહરાપેત્વા ગણ્ઠિયો સોધાપેત્વા અન્તો અયોસારં પૂરેત્વા રાજઙ્ગણે ઠપાપેત્વા વિસમલોમકુમારં બન્ધનાગારતો આહારાપેત્વા [આણાપેત્વા ઇતિસબ્બત્થ] અમચ્ચે એવમાહ. ભણે સ્વાયં કુમારો ઇમિના ખગ્ગેન ઇમે વેળુકલાપે ચતુરઙ્ગુલં કત્વા છિન્દતુ. નો ચે છિન્દિતું સક્કોતિ. તં મારેથાતિ આહ, તં સુત્વા કુમારો અહં બન્ધનાગારે ચિ ર વુ ત્થો જિઘચ્છાપીળિતો આહારેન કિલમિં, યન્નૂનાહં આહારં ભુઞ્ચિત્વા છિન્દેય્યન્તિ. તે નત્થિ દાનિ તુય્હં આહારન્તિ આહંસુ. તેનહિ પોક્ખરણિયા પાનીયં પિવિસ્સામીતિ આહ. તે સાધૂતિ પોક્ખરણિં નેસું. કુમારો પોક્ખરણિં ઓતરિત્વા નહાયિત્વા નિમુગ્ગો યાવદત્થં કલલં ભુઞ્ચિત્વા પાનીયં પિવિત્વા ઉટ્ઠાય અસિપત્તં ગહેત્વા મહાજનાનં [મહાજનાનંપસ્સન્તમેવ ઇતિસબ્બત્થ] પસ્સન્તાનમેવ અટ્ઠાસીતિહત્થટ્ઠાનં આકાસં ઉલ્લઙ્ઘિત્વા સબ્બવેળુકલાપે ચતુરઙ્ગુલમત્તેન ખણ્ડાખણ્ડં કુરુમાનો ઓતરિત્વા મૂલે થૂલઅયસલાકં પત્વા કિણીતિ સદ્દં સુત્વા અસિપત્તં વિસ્સજ્જેત્વા રોદમાનો અટ્ઠાસિ. તતો રાજપુરિસેહિ કિમત્તં રોદસીતિ વુત્તે એત્તકાનં પુરિસાનમન્તરે મય્હં એકોપિ સુહદો નત્તિ. સચે ભવેય્ય, ઇમેસં વેળુકલાપાનમન્તરે અયો સારં અત્થિભાવં કથેય્ય, અહં પન જાનમાનો ઇમે વેળુ કલાપે અઙ્ગુલઙ્ગુલેસુ છિન્દેય્યન્તિ આહ. તતો રાજા કુમારેન કતકમ્મં ઓલોકેત્વા પસન્નો ઉપરાજટ્ઠાનં બહુઞ્ચ વિભવં દાપેસિ, એવમસ્સ બલસમ્પત્તિલાભો નામ ન જાતિગોત્તકુલપદેસાદીનં બલં. ન પાણાતિપાતાદિદુચ્ચરિતાનં બલં. કસ્સેતં બલન્તિ. કસ્સપસમ્માસમ્બુદ્ધકાલે ભિક્ખુસઙ્ઘસ્સ દિન્નદાનાદિસુચરિતકમ્મવિપાકં. તેન વુત્તં.
૧. કસ્સપસ્સ મુનિન્દસ્સ, કાલે અઞ્ઞતરો નરો;
સમ્બુદ્ધમુપસંકમ્મ, સુત્વા ધમ્મં સુદેસિતં.
૨. પટિલદ્ધસદ્ધો હુત્વા, સીલવન્તાન ભિક્ખુનં;
મધુરન્નપાને પચુરે, અદાસિ સુમનો તદા.
૩. અદાસિ ચીવરે પત્તે, તથેવ કાયબન્ધને;
અદા ખીરસલાકઞ્ચ, બહૂ કત્તરયટ્ઠિયો.
૪. અદા સુપસ્સયં દાનં, મઞ્ચપીઠાદિકં તથા;
પાવાર કમ્બલાદીનિ, અદા સીતનિવારણે.
૫. અદા ભેસજ્જદાનાનિ, આરોગ્યત્થાય ભિક્ખુનં;
એવં નાનાવિધં પુઞ્ઞં, કત્વાન તિદિવં ગતો.
૬. તત્થ દિબ્બવિમાનમ્હિ, ઉપ્પન્નો સો મહિદ્ધિકો;
દેવચ્છરાપરિવુતો, દેવસેનાપુરક્ખતો.
૭. દિબ્બેહિ નચ્ચગીતેહિ, દિબ્બવાદિતતન્તિહિ;
મોદમાનો અનેકેહિ, દિબ્બસમ્પત્તિયા સહ.
૮. યાવતાયું તહિં ઠત્વા, જમ્બુદીપે મનોરમે;
પુરે પાટલિપુત્તમ્હિ, ધમ્માસોકસ્સ રાજિનો.
૯. પુત્તો હુત્વાન નિબ્બત્તિ, મહાથામો મહાબલો;
મહાયસો મહાભોગો, આસિ બુદ્ધાદિમામકો.
૧૦. કાતબ્બં કુસલં તસ્મા, ભવસમ્પત્તિ મિચ્છતા;
પાલેતબ્બ મથો સીલં, ભાવેતબ્બઞ્ચ ભાવનન્તિ.
તતો કુમારો ઉપરાજટ્ઠાનં લભિત્વા સમ્પત્તિંઅનુભવમાનો મોગ્ગલિપુત્તતિસ્સત્થેરમાદિં કત્વા મહાભિક્ખુસઙ્ઘસ્સ ચીવરપિણ્ડપાતસેનાસનગિલાનપચ્ચયદાના દિવસેન સક્કારં કત્વા સીલં રક્ખિત્વા ઉપોસથકમ્મં કત્વા આયુપરિયોસાને યથાકમ્મં ગતોતિ.
૧૧. એવંવિધં સુચરિતં સુમનો કરિત્વા,
ભાગિસ્સ નેકવિભવસ્સ ભવાભવેસુ;
તુમ્હેપિ ભો સુચરિતં વિભવાનુરૂપં,
કત્વાન નિબ્બુતિપદં કરગં કરોથાતિ.
વિસમલોમકુમારસ્સ વત્થું તતિયં.
૧૪. કઞ્ચનદેવિયા વત્થુમ્હિ અયમાનુપુબ્બીકથા
જમ્બુદીપે કિર દેવપુત્તનગરં નામ દસ્સનીયં એકં નગરં અહોસિ. તસ્મિં સમયે મનુસ્સા યેભુય્યેન પત્તમહં નામ પૂજં કરોન્તિ, ભગવતા પરિભુત્તપત્તં ગહેત્વા કતાનેકપૂજાવિધાના ઉસ્સવં કરોન્તિ. તં પત્તમહન્તિ વુચ્ચતિ. તસ્મિં સમયે દેવપુત્તનગરે રાજા સબ્બરતનમયં રથં સબ્બાલઙ્કારેહિ અલઙ્કારાપેત્વા કુમુદપત્તવણ્ણે ચત્તારો સિન્ધવે યોજેત્વા સુસિક્ખિતસિપ્પાચરિયેહિ સત્તરતનપરિનિટ્ઠિતે અસીતિહત્થવેળગ્ગે સત્થુના પરિભુત્તં સેલમયપત્તં મુત્તાજાલાદીહિ અલઙ્કરિત્વા વેળગ્ગં આરોપેત્વા વેળું રથે ઠપાપેત્વા નગરં દેવનગરં વિય અલઙ્કરિત્વા ધજપતાકાદયો ઉસ્સાપેત્વા તોરણગ્ઘ કપન્તિયોચ પુણ્ણઘટદીપમાલાદયોચ પતિટ્ઠાપેત્વા અનેકેહિ પૂજાવિધાનેહિ નગરં પદક્ખિણં કારેત્વા નગરમજ્ઝે સુસજ્જિતરતનમણ્ડપે પત્તધાતું ઠપેત્વા સત્તમે દિવસે મહાધમ્મસવણં કારાપેસિ. તદા તસ્મિં જનપદે બહૂ મનુસ્સાચ દેવતાચ યક્ખરક્ખસનાગસુપણ્ણાદયોચ મનુસ્સવેસેન યેભુય્યેન તં સમાગમં ઓતરન્તિ, એવમચ્છરિયં તં પૂજાવિધાનં અહોસિ.
તદા એકો નાગરાજા ઉત્તમરૂપધરં અગતપુબ્બપુરિસં એકં કુમારિકં ધમ્મપરિસન્તરે નિસિન્નં દિસ્વા તસ્સા પટિબદ્ધચિત્તો અનેકાકારેહિ તં યા ચિ ત્વા તસ્સા અલદ્ધમાનો કુજ્ઝિત્વા નાસાવાતં વિસ્સજ્જેસિ ઇમં મારેસ્સામીતિ. તં તસ્સા સદ્ધાબલેન કિઞ્ચિ ઉપદ્દવં કાતું સમત્થો નાહોસિ. અથસ્સા નાગો પાદતો પટ્ઠાય યાવસકલસરીરં ભોગેન વેઠેત્વા સીસે ફણં કત્વા ભાયાપેન્તો અટ્ઠાસિ. અનઞ્ઞવિહિતાય તાય ધમ્મસવણબલેન અણુમત્તમ્પિ દુક્ખં નાહોસિ. પભાતાય રત્તિયા તં દિસ્વા મનુસ્સા કિમેતન્તિ કારણં પુચ્છિંસુ, સાપિ તેસં કથેત્વા એવં સચ્ચકિરિયમકાસિ. તથાહિ.
૧. બ્રહ્મચારી અહોસાહં, સઞ્જાતા ઇધ માનુસે;
તેન સચ્ચેન મં નાગો, ખિપ્પમેવ પમુઞ્ચતુ.
૨. કામાતુરસ્સ નાગસ્સ, નોકાસમકરિંયતો;
તેન સચ્ચેન મં નાગો, ખિપ્પમેવ મુઞ્ચતુ.
૩. વિસવાતેન ખિત્તસ્સ, કુપિતસ્સોરગસ્સહં;
અકુદ્ધા તેન સચ્ચેન, સો મં ખિપ્પં પમુઞ્ચતુ.
૪. સદ્ધમ્મં સુણમાનાહં, ગરુગારવભત્તિયા;
અસ્સોસિં તેન સચ્ચેન, ખિપ્પં નાગો પમુઞ્ચતુ.
૫. અક્ખરંવા પદંવાપિ, અવિનાસેત્વાવ આદિતો;
અસ્સોસિં તેન સચ્ચેન, ખિપ્પં નાગો પમુઞ્ચતૂતિ.
સચ્ચકિરિયાવસાને નાગરાજા તસ્સા અતીવ પસન્નો ભોગં વિનિવેઠેત્વા ફણસતં માપેત્વા તં ફણગબ્ભે નિસીદાપેત્વા બહૂહિ નાગમાનવકેહિ સદ્ધિં ઉદકપૂજં નામ પૂજ મકાસિ, તં દિસ્વા બહૂ નગરવાસિનો અચ્છરિયબ્ભુતજાતા અટ્ઠારસકોટિધનેન પૂજ મકંસુ. તથાહિ.
૬. નત્થિ સદ્ધાસમો લોકે, સુહદો સબ્બકામદો;
પસ્સથસ્સા બલં સદ્ધા, પૂજેન્તેવં નરો રગા.
૭. ઇધ લોકેવ સાલત્થ, ભવભોગ મનપ્પકં;
તસ્મા સદ્ધેન કાતબ્બં, રતનત્તયગારવન્તિ.
અથેવં સા પટિલદ્ધમહાવિભવા યાવજીવં કોમારિય બ્રહ્મચારિણી હુત્વા આયુપરિયોસાને કાલં કત્વા તસ્મિંયેવ નગરે રઞ્ઞો અગ્ગમહેસિયા કુચ્છિમ્હિ પટિસન્ધિં ગણ્હિત્વા દસમાસચ્ચયેન માતુકુચ્છિતો નિક્ખમિ. નિક્ખન્તદિવસે પનસ્સા સકલદેવપુત્તનગરે રતનવસ્સં વસ્સિ. તેનસ્સા કઞ્જનદેવીતિ નામં કરિંસુ. સમન્તપાસાદિકા અહોસિ. અભિરૂપા દેવચ્છરપટિભાગા. મુખતો ઉપ્પલગન્ધો વાયતિ. સરીરતો ચન્દનગન્ધો વાયતિ. સકલસરીરતો બાલસુરિયો વિય રંસિયો નિચ્છારેન્તી ચતુરતનગબ્ભે પદીપકિચ્ચં નામ નત્થિ. સબ્બો ગબ્ભો સરીરા લોકેન એકો ભાસો હોતિ, તસ્સા રૂપસમ્પત્તિ સકલજમ્બુદીપે પાકટા અહોસિ. તતો સકલજમ્બુદીપવાસી રાજાનો તસ્સા અત્થાય પિતુરઞ્ઞો પણ્ણાકારાનિ પહિણિંસુ. સા પન પઞ્ચકામે અનનુલિત્તા પિતરં અનુજાનાપેત્વા ભિક્ખુનૂ પસ્સયં ગન્ત્વા પબ્બજિત્વા વિપસ્સનં વડ્ઢેત્વા સહ પટિસમ્ભિદાહિ અરહત્તં પાપુણીતિ.
૮. સુત્વાન સાદરવસેન કુમારિકેવં;
ધમ્મઞ્હિ સીલમમલં પરિપાલયન્તી;
લદ્ધાન નેકવિભવં વિભવં પયાતા,
મા ભો પમજ્જથ સદા કુસલપ્પયોગેતિ.
કઞ્ચનદેવિયા વત્થું ચતુત્થં.
૧૫. બ્યગ્ઘસ્સ વત્થુમ્હિ અયમાનુપુબ્બીકથા
જમ્બુદીપે ચૂલરટ્ઠા સન્ને બારાણસીનગરે એકં પંસુપબ્બતં વિનિવિજ્ઝિત્વા મહામગ્ગો હોતિ, તત્થ વેમજ્ઝે એકો બ્યગ્ઘો અત્તનો અન્ધપિતરં પબ્બતગુહાયં કત્વા પોસેન્તો વસતિ. તસ્સેવ પબ્બતસ્સ વનદ્વારે તુણ્ડિલો નામ એકો સુવપોતકો રુક્ખસ્મિં વસતિ. તે ઉભોપિ અઞ્ઞમઞ્ઞં પિયસહાયા અહેસું, તસ્મિં સમયે પચ્ચન્તગામવાસી એકો મનુસ્સો અત્તનો માતુગામેન સદ્ધિં કલહં કત્વા બારાણસિં ગચ્છન્તો તં વનદ્વારં સમ્પાપુણિ. અથ સુવપોતકો પરિહીનત્તભાવં દુક્ખિતં તં દિસ્વા કમ્પમાનહદયો તં પક્કોસિત્વા ભો કુહિં ગચ્છસીતિ આહ, તેન પરખણ્ડં ગચ્છામીતિ વુત્તે તુણ્ડિલો ભો ઇમસ્મિં વનખણ્ડમજ્ઝે એકો બ્યગ્ઘો વસતિ. કક્ખલો ફરુસો સમ્પત્તસમ્પત્તે મારેત્વા ખાદતિ. મા ત્વં તેન ગચ્છાતિ આહ. સ્વાયં દુબ્ભગો મનુસ્સો હિતકામસ્સ તસ્સ વચનં અનાદિયિત્વા ગચ્છામેવાતિ આહ. તુણ્ડિલો તેનહિ સમ્મ યદિ અનિવત્તમાનો ગચ્છસિ. એસો બ્યગ્ઘો મમ સહાયો. મે વચનં તવ સન્તિકા સુત્વા ન ગણ્હાતીતિ. તસ્સ તં અનાદિયન્તો સો સુવરાજે પદુટ્ઠચિત્તો મુગ્ગરેન પહરિત્વા મારેત્વા અરણિં અગ્ગિં કત્વા મંસં ખાદિ. અસપ્પુરિસસંસગ્ગો નામે સ ઇધ લોકપરલોકેસુ દુક્ખાવહોયેવ. તથાહિ.
૧. મયા કતં મય્હમિદં, ઇતિ વેસ્સાનરં નરો;
સમાલિઙ્ગતિ સપ્પેમો, દહતેવસ્સ વિગ્ગહં.
૨. મધુખીરાદિદાનેન, પેમસા પરિપાલિતો;
સોરગો કુપિતોવસ્સ, ડસતેવસ્સ વિગ્ગહં.
૩. એવં નિહીનજચ્ચેન, પાપેન અકતઞ્ઞુના;
નરા ધમેન દીનેન, કતોપિ ખણસઙ્ગમો.
૪. અસાધુકો અયંતેવં, જાનમાનેન જન્તુના;
મુહુત્તમ્પિ ન કાતબ્બો, સઙ્ગમો સો અનત્થદોતિ.
તતો સો અસપ્પુરિસો મંસં ખાદિત્વા ગચ્છન્તો વનખણ્ડમજ્ઝં સમ્પાપુણિ. અથ બ્યગ્ઘો તં દિસ્વા મહાનાદં કરોન્તો ગહણત્થાય ઉટ્ઠાસિ. સો બ્યગ્ઘં દિસ્વા ભયપ્પત્તો તુણ્ડિલસ્સ વચનં સરિત્વા અહં ભો તવ સહાયતુણ્ડિલસ્સ સન્તિકા આગતોમ્હીતિ આહ, તં સુત્વા બ્યગ્ઘો અત્તમનો એહિ સમ્માતિ તં પક્કોસિત્વા અત્તનો વસનટ્ઠાનં નેત્વા ખાદિતબ્બાહારેન તં સન્તપ્પેત્વા પિતુસન્તિકે નિસીદાપેત્વા પુન વનખણ્ડ મગમાસિ. અથસ્સ પિતા પુત્તસ્સ ગતકાલે તેન સદ્ધિં સલ્લપન્તો તસ્સ વચનાનુસારેન તુણ્ડિલં મારેત્વા ખાદિતભાવં અઞ્ઞાસિ. તતો સો પુત્તસ્સ આગતકાલે તવ સહાયો તેન મારિતોતિ આહ. તં સુત્વા બ્યગ્ઘો અનત્તમનો વેગેન તસ્સ વસનટ્ઠાનં ગન્ત્વા સમ્મ તુણ્ડિલાતિ સદ્દં કત્વા અપસ્સન્તો લુઞ્ચિતપત્તંચસ્સ દિસ્વા નિસ્સંસયં તેન મારિતો મે સહાયોતિ સોચન્તો પરિદેવન્તો આગઞ્છિ. અથ સો અસપ્પુરિસો તસ્મિં તત્થ ગતે તસ્સ પિતરં પાસાણેન પહરિત્વા મારેત્વા બ્યગ્ઘંચ દાનિ મારેસ્સામીતિ બ્યગ્ઘાગમનમગ્ગં ઓલોકેન્તો નિલીનો અટ્ઠાસિ. તસ્મિં ખણે બ્યગ્ઘોપિ આગઞ્છિ. સો તસ્સા ગતકાલે તસ્સ તેજેન ભીતો ગન્ત્વા જીવિતં મે સામિ દેહીતિ પાદમૂલે ઉરેન નિપજ્જિ, બ્યગ્ઘો પન તેન કતકમ્મં દિસ્વા તસ્મિં ચિત્તં નિબ્બાપેત્વા મમ સહાયસ્સ સાસનમાદાયાગતસ્સ દુબ્ભિતું ન યુત્તન્તિ ચિન્તેન્તો તં સમસ્સાસેત્વા ગચ્છ સમ્માતિ સુખં પેસેસિ. એવઞ્હિ સપ્પુરિસસમાગમો નામ ઇધ લોકપરલોકેસુ સુખાવહોયેવ, વુત્તંહિ.
૫. સબ્ભિરેવ સમાસેથ, સબ્ભિ કુબ્બેથ સન્થવં;
સબ્બત્થ સન્થવો તેન, સેય્યો હોતિ ન પાપિયો.
૬. સુખાવહો દુક્ખનુદો, સદા સબ્ભિ સમાગમો;
તસ્મા સપ્પુરિસેહેવ, સઙ્ગમો હોતુ જન્તુનં.
તતો સો બ્યગ્ઘો તેન મેત્તચિત્તાનુભાવેન કાલં કત્વા સગ્ગે નિબ્બત્તોતિ.
૭. એવંવિધોપિ ફરુસો પરમંસભોજી;
બ્યગ્ઘો દયાયુપગતો સુગતિં સુમેધો;
તસ્મા કરોથ કરુણં સતતં જનાનં,
તં વો દદાતિ વિભવઞ્ચ ભવેસુ ભોગન્તિ.
બ્યગ્ઘસ્સ વત્થું પઞ્ચમં.
૧૬. ફલકખણ્ડદિન્નસ્સ વત્થુમ્હિ અયમાનુપુબ્બીકથા
સાવત્થિયં કિરેકો મનુસ્સો ઉત્તરાપથં ગચ્છામીતિ અદ્ધાનમગ્ગપટિપન્નો ગિમ્હાનમાસે મજ્ઝણ્હે બહલાતપેન કિલન્તો હુત્વા રુક્ખચ્છાયં પવિસિત્વા તમ્બુલં ખાદન્તો ફલકે નિસીદિ. અથ ઉત્તરાપથેનાગચ્છાન્તો એકો તથેવ આતપેન કિલન્તો આગન્ત્વા પુરિમસ્સ સન્તિકે નિસીદિત્વા ભો પાનીયં અત્થીતિ પુચ્છિ. ઇતરો પાનીયં નત્થીતિ આહ. અથસ્સ સો મય્હમ્પિ ભો તમ્બુલં દેહિ પિપાસિતોમ્હિતિ વત્વાપિ ન લભિ. ચતુકહાપણેન એકં તમ્બુલપણ્ણં કિણિત્વા લદ્ધો તત્થેવ નિસીદિત્વા ખાદિત્વા પિપાસં વિનોદેત્વા તેન ઉપકારેન તસ્સ સિનેહં કત્વા અત્તનો ગમનટ્ઠાન મગમાસિ, અથા પરભાગે સો પટ્ટનં ગન્ત્વા નાવાય વણિજ્જત્થાય ગચ્છન્તો સમુદ્દમજ્ઝં પાપુણિ. તતો સત્તમે દિવસે નાવા ભિજ્જિ. મનુસ્સા મચ્છકચ્છપાનં ભક્ખા જાતા. સો એવ પુરિસો અરોગો હુત્વા એકં ફલકખણ્ડં ઉરે કત્વા સમુદ્દં તરતિ. અથે તરોપિ તથેવ નાવાય ભિન્નાય સેસો હુત્વા સમુદ્દં તરન્તો પુરિમેન સમાગમિ. અથ તે સત્તદિવસં સમુદ્દે તરન્તા અઞ્ઞમઞ્ઞં સઞ્જાનિંસુ. તેસુ કહાપણે દત્વા તમ્બુલં ગહિતો એકં ફલકખણ્ડં ઉરે કત્વા તરતિ. ઇતરસ્સેતં નત્થિ. અથ સો કહાપણે ગહેત્વા દિન્નતમ્બુલમત્તસ્સો પકારં સરિત્વા અત્તનો ફલકખણ્ડં તસ્સ અદાસિ. સો તસ્મિં સયિત્વા તરન્તો તં પહાય અગમાસિ, અપરો અનાધારકેન તરન્તો ઓસ્સટ્ઠવિરિયો ઉદકે ઓસીદિતુમારતિ. તસ્મિં ખણે સમુદ્દે અધિવત્થા મણિમેખલા નામ દેવધીતા ઓસીદન્તં તં દિસ્વા સપ્પુરિસોતિ તસ્સ ગુણાનુસ્સરન્તી વેગેના ગન્ત્વા તં અત્તનો આનુભાવેન સમુદ્દતીરં પાપેસિ. ઇતરંપિ સા એતસ્સેવ ગુણાનુભાવેન તીરં પાપેસિ. અથ ફલકેનોતિણ્ણપુરિસો તં દિસ્વા વિમ્હિતો કથં પુરતો અહોસિ સમ્માતિ પુચ્છિ. સો ન જાનામિ. અપિચ ખો સુખેનેવ તીરં પત્તોસ્મીતિ આહ. અથ દેવધીતા દિસ્સમાનકસરીરેનેવ અત્તના આનીતભાવં આરોચેન્તી આહ.
૧. યો માતરં પિતરંવા, ધમ્મેન ઇધ પોસતિ;
રક્ખન્તિ તં સદા દેવા, સમુદ્દે વા થલેપિ વા.
૨. યો ચે બુદ્ધઞ્ચ ધમ્મઞ્ચ, સંઘઞ્ચ સરણં ગતો;
રક્ખન્તિ તં સદા દેવા, સમુદ્દે વા થલેપિ વા.
૩. પઞ્ચવિધં અટ્ઠવિધં, પાતિમોક્ખઞ્ચ સંવરં;
પાલેતિ યો તં પાલેન્તિ, દેવા સબ્બત્થ સબ્બદા.
૪. કાયેન વાચા મનસા, સુચરિત્તં ચરતી ધ યો;
પાલેન્તિ તં સદા દેવા, સમુદ્દે વા થલેપિ વા.