કોસલસંયુત્ત

દહરસુત્ત

પુચ્છા – દહરસુત્તં પનાવુસો ભગવતા કત્થ કં આરબ્ભ કિસ્મિં વત્થુસ્મિં કથઞ્ચ ભાસિતં.

વિસ્સજ્જના – સાવત્થિયં ભન્તે રાજાનં પસેનદિં કોસલં આરબ્ભ ભાસિતં. રાજા ભન્તે પસેનદિ કોસલો યેન ભગવા તેનુપસઙ્કમિ, ઉપસઙ્કમિત્વા ભગવતા સદ્ધિં સમ્મોદિ, એકમન્તં નિસિન્નો ખો ભન્તે રાજા પસેનદિ કોસલો ભગવન્તં એતદવોચ ‘‘ભવમ્પિ નો ગોતમો ‘અનુત્તરં સમ્માસમ્બોધિં અભિસમ્બુદ્ધો’તિ પટિજાનાતી’’તિ. તસ્મિં ભન્તે વત્થુસ્મિં ‘‘યઞ્હિ તં મહારાજ સમ્મા વદમાનોવદેય્ય ‘અનુત્તરં સમ્માસમ્બોધિં અભિસમ્બુદ્ધો’તિ, મમેવ તં સમ્મા વદમાનો વદેય્યા’’તિ એવમાદિના ભન્તે ભગવતા ભાસિતં.

તસ્મા હિ પણ્ડિતો પોસો, સમ્પસ્સં અત્થમત્તનો;

ભુજઙ્ગમં પાવકઞ્ચ, ખત્તિયઞ્ચ યસસ્સિનં;

ભિક્ખુઞ્ચ સીલસમ્પન્નં, સમ્મદેવ સમાચરે–

અત્તરક્ખિતસુત્ત

પુચ્છા – અત્તરક્ખિતસુત્તં પનાવુસો ભગવતા કત્થ કં આરબ્ભ કિસ્મિં વત્થુસ્મિં કથઞ્ચ ભાસિતં.

વિસ્સજ્જના – સાવત્થિયં ભન્તે રાજાનંયેવ પસેનદિં કોસલં આરબ્ભ ભાસિતં. રાજા ભન્તે પસેનદિ કોસલો ભગવન્તં ઉપસઙ્કમિત્વા ‘‘ઇધ મય્હં ભન્તે રહોગતસ્સ પટિસલ્લીનસ્સ એવં ચેતસો પરિવિતક્કો ઉદપાદી’’તિ એવમાદિકં વચનં અવોચ. ભગવા ચ ભન્તે એવમેતં મહારાજ એવમેતં મહારાજાતિ એવમાદિના વિભજિત્વા ભાસિતં.

કાયેન સંવરો સાધુ, સાધુ વાચાય સંવરો;

મનસા સંવરો સાધુ, સાધુ, સબ્બત્થ સંવરો;

સબ્બત્થ સંવુતો લજ્જી, રક્ખિતોતિ પવુચ્ચતિ.

અપ્પકસુત્ત

પુચ્છા – અપ્પકસુત્તં પનાવુસો ભગવતા કત્થ કં આરબ્ભ કિસ્મિં વત્થુસ્મિં કથઞ્ચ ભાસિતં.

વિસ્સજ્જના – સાવત્થિયં ભન્તે રાજાનંયેવ પસેનદિં કોસલં આરબ્ભ ભાસિતં. રાજા ભન્તે પસેનદિ કોસલો ભગવન્તં ઉપસઙ્કમિત્વા ‘‘ઇધ મય્હં ભન્તે રહોગતસ્સ પટિસલ્લીનસ્સ એવં ચેતસો પરિવિતક્કો ઉદપાદિ અપ્પકા તે સત્તા લોકસ્મિં, યે ઉળારે ઉળારે ભોગે લભિત્વા ન ચેવ મજ્જન્તિ ન ચ પમજ્જન્તિ, ન ચ કામેસુ ગેધં આપજ્જન્તી’’તિ એવમાદિકં વચનં અવોચ. ભગવા ચ ભન્તે ‘‘એવમેતં મહારાજ એવમેતં મહારાજા’’તિ એવમાદિના અપ્પકસુત્તં ભાસિતં.

મલ્લિકાસુત્ત

પુચ્છા – મલ્લિકાસુત્તં પનાવુસો ભગવતા કત્થ કં આરબ્ભ કિસ્મિં વત્થુસ્મિં કથઞ્ચ ભાસિતં.

વિસ્સજ્જના – સાવત્થિયં ભન્તે રાજાનંયેવ પસેનદિં કોસલં આરબ્ભ ભાસિતં. રાજા ભન્તે પસેનદિ કોસલો મલ્લિકં દેવિં એતદવોચ ‘‘અત્થિ નુ ખો તે મલ્લિકે કોચઞ્ઞો અત્તના પિયતરો’’તિ. તસ્મિં વત્થુસ્મિં સબ્બાદિસા અનુપરિગમ્મ ચેતસાતિ એવમાદિના ભન્તે ભગવતા ભાસિતં.

સબ્બા દિસા અનુપરિગમ્મ ચેતસા, નેવજ્ઝગા પિયતરમત્તના ક્વચિ. એવં પિયો પુથુ અત્તા પરેસં, તસ્મા ન હિંસે પરમત્તકામો–

સત્તજટિલસુત્ત

પુચ્છા – તેનાવુસો ભગવતા…પે… સમ્માસમ્બુદ્ધેન સત્તજટિલસુત્તં કત્થ કં આરબ્ભ કિસ્મિં વત્થુસ્મિં કથઞ્ચ ભાસિતં.

વિસ્સજ્જના – સાવત્થિયં ભન્તે રાજાનં પસેનદિં કોસલં આરબ્ભ ભાસિતં. રાજા ભન્તે પસેનદિ કોસલો અચિરપક્કન્તેસુ સત્તસુ ચ જટિલેસુ સત્તસુ ચ નિગણ્ઠેસુ સત્તસુ ચ અચેલકેસુ સત્તસુ ચ એકસાટકેસુ સત્તસુ ચ પરિબ્બાજકેસુ યેન ભગવા તેનુપસઙ્કમિ, ઉપસઙ્કમિત્વા ભગવન્તં અભિવાદેત્વા એકમન્તં નિસીદિ, એકમન્તં નિસિન્નો ખો ભન્તે રાજા પસેનદિ કોસલો ભગવન્તં એતદવોચ ‘‘યે તે ભન્તે લોકે અરહન્તો વા અરહત્તમગ્ગં વા સમાપન્ના, એતે તેસં અઞ્ઞતરા’’તિ. તસ્મિં ભન્તે વત્થુસ્મિં ‘‘દુજ્જાનં ખો એતં મહારાજ તયા ગિહિના કામભોગિના પુત્તસમ્બાધસયનં અજ્ઝાવસન્તેન કાસિણચન્દનં પચ્ચનુભોન્તેન માલાગન્ધવિલેપનં ધારયન્તેન જાતરૂપરજતં સાદિયન્તેન ‘‘ઇમે વા અરહન્તો, ઇમે વા અરહત્તમગ્ગં સમાપન્ના’’તિ એવમાદિના ભન્તે ભગવતા ભાસિતં.

ન વણ્ણરૂપેન નરો સુજાનો, ન વિસ્સસે ઇત્તરદસ્સનેન;

સુસઞ્ઞતાનઞ્હિ વિયઞ્જનેન, અસઞ્ઞતા લોકમિમં ચરન્તિ.

પતિરૂપકો મત્તિકાકુણ્ડલોવ, લોહડ્ઢમાસોવ સુવણ્ણછન્નો;

ચરન્તિ લોકે પરિવારછન્ના, અન્તો અસુદ્ધા બહિસોભમાના-હૂ

પઞ્ચરાજસુત્ત

પુચ્છા – પઞ્ચરાજસુત્તં પનાવુસો ભગવતા કત્થ કં આરબ્ભ કિસ્મિં વત્થુસ્મિં કથઞ્ચ ભાસિતં.

વિસ્સજ્જના – સાવત્થિયં ભન્તે રાજાનંયેવ પસેનદિં કોસલં આરબ્ભ ભાસિતં. રાજા ભન્તે પસેનદિ કોસલો ભગવન્તં એતદવોચ ‘‘કિં નુ ખો ભન્તે કામાનં અગ્ગ’’ન્તિ. તસ્મિં ભન્તે વત્થુસ્મિં ‘‘મનાપપરિયન્તં ખ્વાહં મહારાજ પઞ્ચસુ કામગુણેસુ અગ્ગન્તિ વદામી’’તિ એવમાદિના ભન્તે ભગવતા ભાસિતં.

ઇધ ભન્તે અમ્હાકં પઞ્ચન્નં રાજૂનં પઞ્ચહિ કામગુણેહિ સમપ્પિતાનં સમઙ્ગીભૂતાનં પરિચારયમાનાનં અયમન્તરાકથા ઉદપાદિં ‘કિં નુ ખો કામાનં અગ્ગ’ન્તિ–

પદુમં યથા કોકનદં સુગન્ધં, પાતો સિયા ફુલ્લમવીતગન્ધં. અઙ્ગીરસં પસ્સ વિરોચમાનં, તપન્તમાદિચ્ચમિવન્તલિક્ખે–

દુતિયઅપુત્તકસુત્ત

પુચ્છા – દુતિયઅપુત્તકસુત્તં પનાવુસો ભગવતા કત્થ કં આરબ્ભ કિસ્મિં વત્થુસ્મિં કથઞ્ચ ભાસિતં.

વિસ્સજ્જના – સાવત્થિયં ભન્તે રાજાનંયેવ પસેનદિં કોસલં આરબ્ભ ભાસિતં. રાજા ભન્તે પસેનદિ કોસલો ભગવન્તં ઉપસઙ્કમિત્વા ‘‘ઇધ ભન્તે સાવત્થિયં સેટ્ઠિ ગહપતિ કાલઙ્કતો, તમહં અપુત્તકં સાપતેય્યં રાજન્તેપુરં અતિહરિત્વા આગચ્છામી’’તિ એવમાદિકં વચનં અવોચ. ભગવા ચ ભન્તે ‘‘એવમેતં મહારાજ, એવમેતં મહારાજ, ભૂતપુબ્બં સો મહારાજ સેટ્ઠિ ગહપતિ તગ્ગરસિખિં નામ પચ્ચેકસમ્બુદ્ધં પિણ્ડપાતેન પટિપાદેસી’’તિ એવમાદિના તસ્સ સેટ્ઠિસ્સ ગહપતિસ્સ અતીતં વત્થું આહરિત્વા પરિયોસાને ચતૂહિ ગાથાહિ ભાસિતં.

ધઞ્ઞં ધનં રજતં જાતરૂપં, પરિગ્ગહં વાપિ યદત્થિ કિઞ્ચિ,

દાસા કમ્મકરા પેસ્સા, યે ચસ્સ અનુજીવિનો.

સબ્બં નાદાય ગન્તબ્બં, સબ્બં નિક્ખિપ્પગામિનં;

યઞ્ચ કરોતિ કાયેન, વાચાય ઉદચેતસા.

તઞ્હિ તસ્સ સકં હોતિ, તંવ આદાય ગચ્છતિ;

તંવસ્સ અનુગં હોતિ, છાયાવ અનપાયિની.

તસ્મા કરેય્ય કલ્યાણં, નિચયં સમ્પરાયિકં;

પુઞ્ઞાનિ પરલોકસ્મિં, પતિટ્ઠા હોન્તિ પાણિનં –