૬૧. તું તાયે તવે ભાવે ભવિસ્સતિ ક્રિયાયં તદત્થાયં

ભવિસ્સતિઅત્થે વત્તમાનતો ક્રિયત્થા ભાવે તુમાદયો હોન્તિ ક્રિયાયં તદત્થાયં પતીયમાનાયં. કરણાય ગચ્છતિ કાતું ગચ્છતિ. ‘‘તુંતુનતબ્બેસુ વા’’તિ કરસ્સ વા આ હોતિ, પુબ્બરૂપે કત્તાયે. ‘‘કરસ્સા તવે’’તિ નિચ્ચં આ, કાતવે. નિપાતત્તા ‘‘અસઙ્ખ્યેહિ સબ્બાસં’’તિ ચતુત્થીસસ્સ લોપો. એવ+મુપરિ તુનાદીસુ. કત્તું કામેતીતિ કત્તુકામો, અભિસઙ્ખરિતુ+માકઙ્ખતિ. સદ્ધમ્મં સુણિતું, ઞિમ્હિ નાગમે તસ્સ ણો, નાગમત્તા ન વુદ્ધિ. સોતવે સોતું સુણિતું વા પત્થેહિ. એવં અનુભવિતું, પચિતું. ગન્તું, ‘‘મનાનં નિગ્ગહીતં’’તિ નિગ્ગહીતં. ગમિતું, ખન્તું, ખનિતું, હન્તું, હનિતું, મન્તું, મનિતું, હરિતું, અનુસ્સરિતું ઇચ્છતિ. તથા તુદિતું, પવિસિતું, ઉદ્દિસિતું, ભોત્તું, સયિતું, નેતું, જુહોતું, પજહિતું, પહાતું, દાતું, રોદ્ધું, રુન્ધિતું, ભોત્તું, ભુઞ્જીતું, છેત્તું, છિન્દિતું, સિબ્બિતું, ઊમ્હિ વસ્સ બો, દ્વિત્તં, બુદ્ધું, તસ્સ ધો. બુજ્ઝિતું, યુક. જાનિતું ઞા=અવબોધને. જનિતું. જેતું જિનિતું. પત્તું પાપુણિતું. કેતું કિણિતું. વિનિચ્છેતું, ઇસ્સ એ, વિનિચ્છિનિતું. ગહેતું ગણ્હિતું. ચોરિતું ચોરેતું ચોરયિતું, પાલેતું પાલયિતું. પયોજકે-ભાવેતું ભાવયિતું, કારેતું કારયિતું કારાપેતું કારાપયિતું ઇચ્છતિ+ચ્ચાદિ.

એવં ક્રિયત્થક્રિયાયં ગમ્યમાનાયં, યથા સુબોદ્ધું વક્ખામિ, એવં દટ્ઠું ગચ્છતિ, ગન્તુ+મારભતિ, ગન્તું પયોજેતિ, દસ્સેતુ+માહ ઇચ્ચાદિ.

અરહસક્કાદીસુપિ સિદ્ધં, તથા કાલ સમયવેલાસુ. કો તં નિન્દિતુ+મરહતિ, રાજા ભવિતુ+મરહતિ, અરહો ભવં વત્તું, સક્કા જેતું ધનેન વા, સક્કા લદ્ધું, ભસ્સ ધો. કત્તું સક્ખિસ્સતિ. ભબ્બો નિયામં ઓક્કમિતું, અભબ્બો કાતું. અનુચ્છવિકો ભવં દાનં પટિગ્ગહેતું, ઇદં કાતું અનુરૂપં, દાનં દાતું યુત્તં, દાતું વત્તુઞ્ચ લભતિ. એવં વટ્ટતિ ભાસિતું, છિન્દિતું ન ચ કપ્પતિ ઇચ્ચાદિ. તથાકાલો ભુઞ્જિતું, સમયો ભુઞ્જિતું, વેલા ભુઞ્જિતું.

અલમત્થેપિ સિદ્ધં, અલમેવ દાનાનિ દાતું, અલમેવ પુઞ્ઞાનિ કાતું.