૪૬. ઇંસ્સ ચ સિઞ
ઇમિચ્ચસ્સ સિઞ હોતિ મ્હાત્થાનઞ્ચ બહુલં. ઞાકારો આખ્યાવયવત્થો (ઉકારો) ઇકારો ઉચ્ચારણત્થો. ‘‘અઈસ્સા’’ દિના ઇઞાગમે તુમ્હે અહોસિત્થ, અહોસિ. પરસ્સરલોપે રસ્સે ચ અહું, અહોસિમ્હ, અહુમ્હ, રસ્સો. ભાવે-અભવિ, આસ્સત્થાદેસો, અભવિત્થ. અનજ્જતને આઊઆદિપચ્ચયે કતે ‘‘યુવણ્ણાન+મિય ઙુવઙ સરે’’તિ ઉવઙાદેસે અહુવા, અહુવુ, અહુવો, અહુવત્થ. અસ્સ અમાદેસે અહું અહુવં, અહુમ્હ ઇચ્ચાદિ. ભાવે-તેન અહુયિ અહુયિત્થ. અહવિસ્સા, અહવિસ્સંસુ ઇચ્ચાદિ. ભાવે-અહુયિસ્સ, અહુયિસ્સથ. પુબ્બસ્સરલોપો, હેય્ય, હેય્યું ઇચ્ચાદિ. ભાવે-હૂયેય્ય, હૂયેથ. હોતુ, હોન્તુ ઇચ્ચાદિ. ભાવે-હૂયતુ, હૂયતં. અનુપુબ્બે અનુભોતિ ઇચ્ચાદિ સબ્બવારેસુ યોજેતબ્બં. ભાવે રૂપાભાવા. કમ્મે-અનુભૂયતિ ઇચ્ચાદિ વિસેસો.
સિ=સયે, લસ્સ લોપો વુદ્ધિ, સેતિ. અયાદેસે સયતિ, સેન્તિ સયન્તિ ઇચ્ચાદિ. કમ્મે-અતિપુબ્બો, ક્યે ‘‘દીઘો સરસ્સા’’તિ ઇસ્સ દીઘે ચ કતે તેન અતિસીયતિ, અતિસીયન્તિ ઇચ્ચાદિ. ભાવે-તેન સીયતિ, સીયતે. તથા ભવિસ્સતિઆદીસુ.
ની=પાપને, દ્વિકમ્મકો+યં, અજં ગામં નેતિ નયતિ, નેન્તિ નયન્તિ ઇચ્ચાદિ. કમ્મે-નીયતે ગામં અજો દેવદત્તેન ઇચ્ચાદિ. તથા સેસેસુપિ યોજેતબ્બં.
ઠા=ગતિનિવત્તિયં –