૫,૧૧૩. યજસ્સ યસ્સ ટિ+યીતિ

યજસ્સ યસ્સ ટિ+યી હોન્તિ કાનુબન્ધેતિ બહુલાધિકારા ત્યાદિવિસયેપિ ક્યે પુબ્બરૂપે ચ ઇજ્જતિ યિજ્જતિ મયા બુદ્ધો. સો યજિસ્સતિ, તેન ઇજ્જિસ્સતે યિજ્જિસ્સતે. સો યજી, તેન ઇજ્જિ યિજ્જિ. સો યજિસ્સા, તેન ઇજ્જિસ્સા યિજ્જિસ્સા. સો યજેય્ય, તેન ઇજ્જેય્ય યિજ્જેય્ય. સો યજતુ, તેન ઇજ્જતુ યિજ્જતુ ઇચ્ચાદિ.

વદ=વચને, ‘‘ગમવદા’’ દિના વદસ્સ વજ્જાદેસો વા, લસ્સ ‘‘ઊલસ્સે’’તિ ક્વચિ એ ચ, વજ્જતિ વદેતિ વદતિ, વજ્જેન્તિ વદેન્તિ ઇચ્ચાદિ. કમ્મે – ‘‘ક્યસ્સા’’તિ ઈઞ, વજ્જીયતિ વજ્જતિ વદીયતિ, વજ્જીયન્તિ વજ્જન્તિ વદીયન્તિ. વદિસ્સતિ, વદિસ્સન્તિ. અવદી વદી, અવદિંસુ વદિંસુ. અવદિસ્સ વદિસ્સ. વજ્જે વજ્જેય્ય વદે વદેય્ય, વજ્જેય્યું વદેય્યું. વજ્જેતુ વદેતુ વદતુ ઇચ્ચાદિ યથાગમં ઞેય્યં.

કમુ=પદવિક્ખેપે, ‘‘પરોક્ખાયઞ્ચા’’તિ ચગ્ગહણેન કમ કમ ઇતિ દ્વિત્તે અનાદિબ્યઞ્જનલોપે લવિકરણે ‘‘કવગ્ગહા’’ દિના કસ્સ ચે નિગ્ગહીતાગમે ચ કતે ચંકમતિ કમતિ ઇચ્ચાદિ. ચલ=કમ્પને, ચંચલતિ. જલ+દલ=દિત્તિયં, દ્વિત્તે દદ્દલ્લતિ ઇચ્ચાદિ. (સવુદ્ધિકભૂવાદિનયો).

હૂ+ભૂ=સત્તાયં, ત્યાદીસુ ‘‘કત્તરિ લો’’તિ લો, તસ્સ લોપે ‘‘યુવણ્ણાન+મેઓ પચ્ચયે’’તિ ઓકારો. સો હોતિ, તે હોન્તિ. હોસિ, હોથ. હોમિ, હોમ ઇચ્ચાદિ. ભાવે-તેન હૂયતિ હૂયતે.