૩૭. ક્યસ્સતિ
ક્રિયત્થા ક્યસ્સ ઈઞ વા હોતિ. ઞો આદ્યાવયવત્થો. દેવદત્તેન ઓદનો પચીયતિ પચ્ચતિ, રેઆદેસે ઓદના પચીયરે પચીયન્તિ, પચ્ચરે પચ્ચન્તિ. ચવગ્ગપુબ્બરૂપાનિ. ત્વં પચીયસિ પચ્ચસિ, તુમ્હે પચીયથ પચ્ચથ. અહં પચીયામિ પચ્ચામિ, મયં પચીયામ પચ્ચામ. પરચ્છક્કે દેવદત્તેન ઓદનો પચીયતે ઇચ્ચાદિ.
ગમિતો કમ્મે ચ્છઙ ચ ઈઞઆગમે ચ કતે તેન ગામો ગચ્છીયતિ, ગામા ગચ્છીયન્તિ. ગચ્છીયસિ, ગચ્છીયથ. ગચ્છીયામિ, ગચ્છીયામ. એવં પરચ્છક્કે. ગમીયતિ ગમ્મતિ, ગમીયન્તિ ગમ્મન્તિ. ગમીયસિ ગમ્મસિ, ગમીયથ ગમ્મથ, ગમીયામિ ગમ્મામિ, ગમીયામ ગમ્મામ પરચ્છક્કેપિ એવં. તથા ઘમ્મીયતિ, ઘમ્મીયન્તિ ઇચ્ચાદિ.
ક્રિયત્થા કત્તરિ ત્યાદિ, કમ્મસ્મિઞ્ચ સકમ્મકા;
ભાવે વા+કમ્મકા કમ્મા+વચનિચ્છાય મઞ્ઞતે.
તથા હિ વિજ્જમાનસ્સાપિ કમ્માસ્સ અવચનિચ્છાયં ઇદં વુચ્ચતિ –
સતોપિ ન વિવક્ખા+સ્સ, અસતોપિ ચ સા ભવે;
તં યથા+નુદરા કઞ્ઞા, વઞ્ઝાવદ્ધિતકો યથા.
વિવક્ખા લોકિકા એસા, અસક્ય+મતિવત્તિતું;
કથ+મેસ વિપરિયાસો, લોકો એવા+નયુજ્જતે.
(વત્તમાનપચ્ચયનયો).