૫,૧. તિજ+માનેહિ ખ+સા ખમા+વીમંસાસુ

ખન્તિયં તિજા, વીમંસાયં માના ચ ખ+સપચ્ચયા હોન્તિ યથાક્કમં. તિજ=નિસાને, અકારસ્સા+પયોગો. ખે ‘‘લહુસ્સુપન્તસ્સા’’તિ પત્તે+કારસ્સ ‘‘અઞ્ઞત્રાપી’’તિ પટિસેધો. યકારવજ્જિતબ્યઞ્જનસ્સ ‘‘પરરૂપ+મયકારે બ્યઞ્જને’’તિ પરરૂપઞ્ચ. ‘‘ચતુત્થદુતિયા’’ દિના પઠમક્ખરકકારે ચ ‘‘ખછસાન+મેકસ્સરો+દિ દ્વે’’તિ તિક્ખ તિક્ખ ઇતિ દ્વિભાવે ‘‘લોપો+નાદિબ્યઞ્જનસ્સા’’તિઆદિતો+ઞ્ઞસ્સ બ્યઞ્જનસ્સ લોપે ચ કતે તિતિક્ખાધાતુતો ત્યાદિપચ્ચય+લવિકરણાનિ. તિતિક્ખતિ ઇચ્ચાદિ પુરિમસમં. કમ્મે-તિતિક્ખીયતિ ઇચ્ચાદિ. ઇતો પરં કમ્મોદાહરણં ન કરિસ્સામ.

માન=પૂજાયં+તિમસ્મા સપચ્ચય, દ્વિત્તાદિમ્હિ કતે ‘‘માનસ્સ વી પરસ્સ ચ મં’’તિ પુબ્બમાનસ્સ વી ચ પરમાનસ્સ મઞ્ચ હોતિ. વીમંસધાતુતો તિપચ્ચયાદિમ્હિ કતે વીમંસતિ ઇચ્ચાદિ. તિતિક્ખિસ્સતિ, વીમંસિસ્સતિ ઇચ્ચાદિ. એવ+મુપરિપિ અજ્જતનાદીસુપિ યોજેતબ્બં. પયોજકત્તા ણિ, ‘‘ણિણાપ્યાપીહિ વા’’તિ લવિકરણં, તેજયતિ તેજેતિ. તથા ચુરાદિત્તા ન લવિકરણં, માનયતિ માનેતિ.