૧૧૩. ઝલા વા

ઝલતો યોનં નિ હોતિ વા નપુંસકે. અટ્ઠીનિ. ‘‘લોપો’’તિ યોલોપે દીઘો, અટ્ઠી. ભો અટ્ઠિ અટ્ઠી, અટ્ઠીનિ અટ્ઠી. અટ્ઠિં, અટ્ઠીનિ અટ્ઠી. અટ્ઠિના ઇચ્ચાદિ મુનિસદ્દસમં. એવં પચ્છિ+અક્ખિ+દધિ+સત્થિ+વારિ+અચ્ચિઆદયો.

ઇકારન્તં.

દણ્ડિ, નપુંસકત્તા ‘‘એકવચને’’ચ્ચાદિના રસ્સે સિલોપો. દણ્ડીનિ દણ્ડી. ‘‘ગે વા’’તિ રસ્સે ભો દણ્ડિ દણ્ડી, દણ્ડીનિ દણ્ડી. ‘‘નં ઝીતો’’તિ નં. દણ્ડિનં દણ્ડિં, દણ્ડીનિ દણ્ડી. સેસં પુલ્લિઙ્ગે દણ્ડીસમં. એવં સુખકારી+સીઘયાયીઆદયો.

ઈકારન્તં.

ચક્ખુ, ચક્ખૂનિ ચક્ખૂ. સેસં અટ્ઠિસમં. એવં આયુ+વસુ+ધનુ+દારુ+તિપુ+મધુ+સિઙ્ગુ+હિઙ્ગુ+વત્થુ+જતુ+અમ્બુ+ અસ્સુઆદીનિ. આયુસદ્દતો નાસ્સ કોધાદિત્તા સાવ વિસેસો.

ઉકારન્તં.

ગોત્રભુ, રસ્સે સિલોપો. ગોત્રભૂનિ ગોત્રભૂ. ભો ગોત્રભુ ગોત્રભૂ, ગોત્રભૂનિ ગોત્રભૂ. ગોત્રભું, ગોત્રભૂનિ ગોત્રભૂ ઇચ્ચાદિ પુલ્લિઙ્ગે વેસ્સભૂસમં. એવં સયમ્ભૂ+અભિભૂ+ધમ્મઞ્ઞૂ આદયો.

ઊકારન્તં.

વિસદા+વિસદાકાર-વોહારો+ભયમુત્તકો;

પુમાદિજાનને હેતુ-ભાવતો લિઙ્ગ+મીરિતો.

થન+કેસાવતી નારી, મસ્સુવા પુરિસો સિયા;

ઉભિન્ન+મન્તરં એતં, ઇતરો+ભયમુત્તકો.

એસે+સા એત+મીતિ ચ,

પસિદ્ધિઅત્થેસુ યેસુ લોકસ્સ;

થી+પુમ+નપુંસકાની+તિ,

વુચ્ચન્તે તાનિ નામાનિ.

નપુંસકલિઙ્ગં.

અથ સબ્બાદીનં રૂપનયો નિદ્દિસિયતે,

સબ્બ કતર કતમ ઉભય ઇતર અઞ્ઞ અઞ્ઞતર અઞ્ઞતમ, પુબ્બ+પરા+પર+દક્ખિણુ+ત્તરા+ધરાનિ વવત્થાય+મસઞ્ઞાયં. ‘‘ઊનપૂરત્થ+મધિકપદોદાહરણ+મજ્ઝાહારો’’તિ ઞાયા સબ્બાદીસુ પઠીયન્તેતિ યોજેતબ્બં. ય ત્ય ત એત ઇમ અમુ કિં એક તુમ્હ અમ્હ ઇચ્ચેતે સબ્બાદયો. કચ્ચાયને અદસ્સિતસ્સાપિ ત્યસદ્દસ્સ –

ખિડ્ડા પણિહિતા ત્યાસુ, રતિ ત્યાસુ પતિટ્ઠિતા;

બીજાનિ ત્યાસુ રુહન્તિ, યદિદં સત્તા પજાયરેતિ –

પાળિયં દિસ્સમાનત્તા ઇધ સઙ્ગહો.

તત્થ સબ્બસદ્દો નિરવસેસત્થો. કતર+કતમસદ્દા પુચ્છનત્થા. ઉભયસદ્દો દ્વિઅવયવસમુદાયવચનો. ઇતરસદ્દો વુત્તપટિયોગીવચનો. અઞ્ઞસદ્દો અધિકતાપરવચનો. અઞ્ઞ- તર+અઞ્ઞતમસદ્દા અનિયમત્થા. પુબ્બાદયો દિસાદિવવત્થાવચના. યસદ્દો અનિયમત્થો. ત્ય+તસદ્દા પરમ્મુખવચના. એત+ઇમ+અમુ+કિં ઇચ્ચેતે સમીપ+અચ્ચન્તસમીપ+દૂર+પુચ્છનત્થવચના. એકસદ્દો સંખ્યાદિવચનો. તુમ્હ+અમ્હસદ્દા પર+અત્ત નિદ્દેસવચના.

સબ્બો, સિસ્સ ઓ,