૩૪. સરમ્હા દ્વે

સરમ્હા પરસ્સ બ્યઞ્જનસ્સ ક્વચિ દ્વે રૂપાનિ હોન્તિ. એત્થ ચ આવુત્તિદ્વિવચનં ઠાનેદ્વિવચનન્તિ દ્વીસુ ઠાનેદ્વિવચનં વેદિતબ્બં.

તાનિ ચ પ+પતિ+પટિ+કમ+કુસ+કુધ+કી+ગહ+જુત+ઞા+સિ+ સુ+સૂ+સમ્ભૂ+સર+સસાદીનમાદિબ્યઞ્જનાનઞ્ચ હોતિ. ઇધ પમાદો=ઇધપ્પમાદો, એવં અપ્પમાદો, વિપ્પયુત્તો, સુપ્પસન્નો, સમ્મા પધાનં=સમ્મપ્પધાનં રસ્સત્તં. અપ્પતિવત્તિયો, અધિપ્પતિપચ્ચયો, સુપ્પતિટ્ઠિતો,. અપ્પટિપુગ્ગલો, વિપ્પટિસારો, સુપ્પટિપત્તિ. પક્કમો, પટિક્કમો, હેતુક્કમો, આકમતિ=અક્કમતિ, એવં પક્કમતિ, યથાક્કમં. અક્કોસતિ, પટિક્કોસતિ, અનુક્કોસતિ, આકોસતિ=અક્કોસતિ. અક્કુદ્ધો, અભિક્કુદ્ધો. ધનક્કીતો, વિક્કયો, અનુક્કયો. પગ્ગહો, વિગ્ગહો, અનુગ્ગહો, ચન્દગ્ગાહો, દિટ્ઠિગ્ગાહો. પજ્જોતો, વિજ્જોતો, ઉજ્જોતો. કતઞ્ઞૂ, વિઞ્ઞૂ, પઞ્ઞાણં, વિઞ્ઞાણં, અનઞ્ઞાણં. અવસ્સયો, નિસ્સયો, સમુસ્સયો. અપ્પસ્સુતો, વિસ્સુતો, બહુસ્સુતો. આસવા=અસ્સવા. પસ્સમ્ભેન્તો, વિસ્સમ્ભેન્તો. અટ્ટસ્સરો, વિસ્સરતિ, અનુસ્સરતિ, અનુસ્સતિ. પસ્સસન્તો, વિસ્સસન્તો, મુહુસ્સસન્તો, આસાસો=અસ્સાસો. આદિસદ્દેન અવિસ્સજેન્તો, વિસ્સજેન્તો, અભિક્કન્તતરો, પરિચ્ચજેન્તો, ઉપદ્દવો, ઉપક્કિલેસો, મિત્તદ્દુનો, આયબ્યયો, અબ્બહિ ઇચ્ચાદિ.

તિક+તય+તિંસ+વતાદીન+માદિબ્યઞ્જનસ્સ ચ. કુસલત્તિકં, પીતિત્તિકં, હેતુત્તિકં. લોકત્તયં, બોધિત્તયં, વત્થુત્તયં. એકત્તિંસ, દ્વત્તિંસ, તેત્તિંસ, ચતુત્તિંસ. સીલબ્બતં, સુબ્બતો. સપ્પીતિકો, સમન્નાગતો, પુનપ્પુનં ઇચ્ચાદિ.

વતુ+વટ+દિસાન+મન્તે, યથા વત્તતિ, વટ્ટતિ, દસ્સનં, ફસ્સો ઇચ્ચાદિ.

ઉ+દુ+નિઉપસગ્ગ+ત+ચતુ+છ+સન્તસદ્દાદેસાદીહિ પરેસઞ્ચ. ઉકંસો=ઉક્કંસો, એવં દુક્કરં, નિક્કઙ્ખો, ઉગ્ગતં, દુચ્ચરિતં, નિજ્જટં, ઉજ્જહં, ઉચ્ચઙ્ગં, ઉન્નમતિ, દુક્કરો, નિદ્દરો, ઉન્નતો, દુપ્પઞ્ઞો, નિમ્મલો, ઉય્યુત્તો, દુલ્લભો, નિબ્બત્તો, ઉસ્સાહો, નિસ્સારો. તક્કરો, તજ્જો, તન્નિન્નો, તપ્પભવો, તમ્મયો, ચતુક્કં, ચતુદ્દિસં, ચતુપ્પદો, ચતુબ્બિધં, ચતુસ્સાલં, છક્કં, છન્નવુતિ, છપ્પદિકો, છબ્બસ્સાનિ. સક્કારો, સગ્ગુણો, સન્દિટ્ઠિ, સપ્પુરિસો, મહબ્બલો.

અપદન્તઆકારવજ્જિતદીઘતો યકારસ્સ ચ, નિય્યાતિ, સુય્યતિ, અભિભુય્ય, વિચેય્ય, વિનેય્ય, ધેય્યં, નેય્યં, સેય્યો, જેય્યો, વેય્યાકરણો. આકારવજ્જિતન્તિ કિં, માલાય, દોલાય, સમાદાય.

છન્દાનુરક્ખણે-નપ્પજહે વણ્ણબલં પુરાણં, ઉજ્જુગતેસુ સેય્યો, ગચ્છન્તિ સુગ્ગતિં. સરમ્હાતિ કિં, ઞાયો, તંખણં. ક્વચિત્વેવ, નિકાયો, નિદાનં, નિવાસો, તતો, છસટ્ઠિ, ઉપનીયતિ, સૂયતિ.