૭. અઞ્ઞમઞ્ઞપચ્ચયો

સહજાતપચ્ચયે વિભત્તેસુ ધમ્મેસુ યો યો પચ્ચય ધમ્મોતિ વુત્તો, સો સો એવ ઇધ પચ્ચયધમ્મો ચેવ પચ્ચયુપ્પન્ન ધમ્મો ચ હોતિ. સબ્બેપિ ચિત્તચેતસિકા ધમ્મા અઞ્ઞમઞ્ઞસ્સ પચ્ચયધમ્મા ચ હોન્તિ અઞ્ઞમઞ્ઞસ્સ પચ્ચયુપ્પન્નધમ્મા. સહજાતા ચત્તારો મહાભૂતા અઞ્ઞમઞ્ઞસ્સ પચ્ચયધમ્મા ચ હોન્તિ અઞ્ઞમઞ્ઞસ્સ પચ્ચયુપ્પન્નધમ્મા ચ. પટિસન્ધિનામક્ખન્ધા ચ પટિસન્ધિ સહજાતં હદયવત્થુરૂપઞ્ચ અઞ્ઞમઞ્ઞસ્સ પચ્ચયધમ્મા ચ હોન્તિ અઞ્ઞમઞ્ઞસ્સ પચ્ચયુપ્પન્નધમ્મા ચ. અત્થો સુવિઞ્ઞેય્યોયેવ.

યથા અઞ્ઞમઞ્ઞં નિસ્સાય ઉસ્સાપિતા તયો દણ્ડા અઞ્ઞમઞ્ઞસ્સ નિસ્સયા ચ હોન્તિ, અઞ્ઞમઞ્ઞં નિસ્સિતા ચ. તેસુ એકમેકસ્મિં ઉસ્સિતે સબ્બે ઉસ્સિતા હોન્તિ, એકમેકસ્મિં પતન્તે સબ્બે પતન્તિ. એવં અઞ્ઞમઞ્ઞધમ્મા ચ દટ્ઠબ્બા.

એત્થ વદેય્યું, સબ્બે ચેતસિકા ધમ્મા ચિત્તપચ્ચયં અલભ માના ઉપ્પજ્જિતું ન સક્કોન્તીતિ યુત્તં. કસ્મા. ફુસનાદીનં ચેતસિક કિચ્ચાનં વિજાનનકિચ્ચપુબ્બઙ્ગમત્તા, મનોપુબ્બઙ્ગમાતિ હિ વુત્તં. ચિત્તં પન ચેતસિકપચ્ચયં અલભમાનં ઉપ્પજ્જિતું ન સક્કોતીતિ ન યુજ્જેય્યાતિ. વુચ્ચતે, ચેતસિકધમ્મા નામ ચિત્તસ્સ સહાયઙ્ગાનિ હોન્તિ. તસ્મા તેહિ વિના ચિત્તમ્પિ ઉપ્પજ્જિતું ન સક્કોતિયેવ. એસેવ નયો ચતૂસુ મહાભૂતેસુપીતિ. ઉપાદારૂપાનિ પન મહાભૂતાનં નિસ્સન્દમત્તત્તા સહાયઙ્ગાનિ ન હોન્તીતિ. નનુ આહારરૂપઞ્ચ જીવિતરૂપઞ્ચ પચ્ચયવિસેસત્તા સહાયઙ્ગં હોતીતિ. વુચ્ચતે, ઠિતિયા એવ સહાયઙ્ગં હોતિ. ન ઉપ્પાદે. ઇધ પન ઉપ્પાદે સહાયઙ્ગં અધિપ્પેતન્તિ. અઞ્ઞમઞ્ઞપચ્ચયદીપના નિટ્ઠિતા.