૫. સમનન્તરપચ્ચયો

પચ્ચયધમ્મવિભાગો ચ પચ્ચયુપ્પન્નધમ્મવિભાગો ચ અનન્તપચ્ચય સદિસો.

કેનટ્ઠેન સમનન્તરોતિ. સુટ્ઠુ અનન્તરટ્ઠેન સમનન્તરો. યથા સિલાથમ્ભાદીસુ રૂપકલાપા એકાબદ્ધા સમાનાપિ રૂપ ધમ્મભાવેન સણ્ઠાન જાતિકત્તા મજ્ઝે પરિચ્છેદરૂપસહિતા એવ હોન્તિ. દ્વિન્નં રૂપકલાપાનં મજ્ઝે અન્તરં નામ વિવરં નામ અત્થિયેવ. ન તથા પુરિમપચ્છિમાનં દ્વિન્નં ચિત્તચેતસિક કલાપાનં મજ્ઝે. તે પન અરૂપધમ્મભાવેન અસણ્ઠાન જાતિકત્તા મજ્ઝે પરિચ્છેદધમ્મસ્સ નામ કસ્સચિ આકાસવિવરસ્સ અભાવતો સબ્બસો અન્તર રહિતા એવ હોન્તિ. લોકસ્સપિ દ્વિન્નં કલાપાનં અન્તરં નામ ન દિસ્સતિ. તતો ઇમે સત્તા ચિત્તં નામ નિચ્ચં ધુવં થાવરં અવિપરિણામધમ્મન્તિ એવં ચિત્તે નિચ્ચસઞ્ઞિનો હોન્તિ. એવં સુટ્ઠુ અનન્તરટ્ઠેન સમનન્તરો. અનન્તરટ્ઠેનાતિ ચ અત્તનો અનન્તરે અત્તસદિસસ્સ ધમ્મન્તરસ્સ ઉપ્પાદનટ્ઠેનાતિ પુબ્બે વુત્તમેવ.

એવં સન્તે નિરોધસમાપત્તિકાલે પુરિમચિત્તં નામ નેવ સઞ્ઞાનાસઞ્ઞાયતનચિત્તં, પચ્છિમચિત્તં નામ અરિયફલચિત્તં, દ્વિન્નં ચિત્તાનં અન્તરે એકરત્તિદિવમ્પિ દ્વેરત્તિદિવાનિપિ.લ. સત્તરત્તિદિવાનિપિ અચિત્તકો હોતિ. અસઞ્ઞસત્તભૂમિયંપિ પુરિમે કામભવે ચુતિચિત્તં પુરિમચિત્તં નામ. પચ્છિમે કામભવે પટિસન્ધિચિત્તં પચ્છિમચિત્તં નામ, દ્વિન્નં ચિત્તાનં અન્તરે અસઞ્ઞસત્તભવે પઞ્ચકપ્પસતાનિ પુગ્ગલો અચિત્તકો તિટ્ઠતિ. તત્થ દ્વે પુરિમચિત્તાનિ અત્તનો અનન્તરે અત્તસદિસસ્સ ધમ્મન્તરસ્સ ઉપ્પાદનપચ્ચયસત્તિરહિતાનિ હોન્તીતિ. ન હોન્તિ. મહન્તેહિ પન ભાવનાપણિધિબલેહિ પટિબાહિતત્તા પુરિમચિત્તાનિ ચ નિરુજ્ઝમાનાનિ અનન્તરે ધમ્મન્તરસ્સ ઉપ્પાદન સત્તિસહિતાનિ એવ નિરુજ્ઝન્તિ. પચ્છિમચિત્તાનિ ચ ઉપ્પજ્જમાનાનિ તસ્મિં ખણે એકાબદ્ધભાવેન અનુપ્પજ્જિત્વા ચિરકાલે એવ ઉપ્પજ્જન્તિ. ન ચ એત્તકમત્તેન પુરિમચિત્તાનં અનન્તરે ધમ્મન્તરસ્સ ઉપ્પાદન સત્તિનામ નત્થીતિ ચ, તે અનન્તરપચ્ચયધમ્મા નામ ન હોન્તીતિ ચ સક્કા વત્તું. યથા તં રઞ્ઞો યોધા નામ અત્થિ, કદાચિ રાજા કાલં ઞત્વા તુમ્હે ઇદાનિ માયુજ્ઝથ, યુદ્ધકાલો ન હોતિ, અસુકસ્મિં કાલે એવ યુજ્ઝથાતિ વદેય્ય. તે ચ તદા અયુજ્ઝમાના વિચરેય્યું. એવં સન્તેપિ તેસં યુજ્ઝનસત્તિ નામ નત્થીતિ ચ, તે યોધા નામ ન હોન્તીતિ ચ ન સક્કા વત્તુન્તિ.

એત્થ વદેય્યું, ઇમસ્મિં પચ્ચયે તે પન અરૂપધમ્મભાવેન અસણ્ઠાન જાતિકત્તા મજ્ઝેપરિચ્છેદધમ્મસ્સ નામ કસ્સચિ અભાવતો સબ્બસો અન્તરરહિતા એવ હોન્તીતિ વુત્તં. એવં સન્તે પુબ્બે આરમ્મણ પચ્ચયે ભેરિસદ્દવીણાસદ્દોપમાહિ યો ચિત્તાનં ખણે ખણે ઉપ્પાદો ચ નિરોધો ચ વુત્તો, સો અમ્હેહિ કથં પચ્ચેતબ્બોતિ. અઞ્ઞમઞ્ઞવિરુદ્ધાનં નાનાચિત્તાનં ખણમત્તેપિ પુબ્બાપર પરિવત્તનસ્સ લોકે પઞ્ઞાયનતો. અયમત્થો પુબ્બે ચિત્ત યમકદીપનિયં વિત્થારતો વુત્તોયેવાતિ. સમનન્તરપચ્ચય દીપના નિટ્ઠિતા.