૧૭. ઝાનપચ્ચયો

સત્ત ઝાનઙ્ગાનિ ઝાનપચ્ચયો, વિતક્કો વિચારો પીતિ સોમનસ્સં દોમનસ્સં ઉપેક્ખા એકગ્ગતા. તેહિ સહજાતા પઞ્ચવિઞ્ઞાણવજ્જિતા ચિત્તચેતસિકધમ્મા ચ રૂપધમ્મા ચ તસ્સ પચ્ચયુપ્પન્ના.

કેનટ્ઠેન ઝાનન્તિ. ઉપનિજ્ઝાયનટ્ઠેન ઝાનં. ઉપનિજ્ઝાય નટ્ઠેનાતિ ચ મનસા આરમ્મણં ઉપગન્ત્વા નિજ્ઝાયનટ્ઠેન પેક્ખનટ્ઠેન. યથા હિ ઇસ્સાસો દૂરે ઠત્વા ખુદ્દકે લક્ખમણ્ડલે સરં પવેસેન્તો હત્થેહિ સરં ઉજુકઞ્ચ નિચ્ચલઞ્ચ કત્વા મણ્ડલઞ્ચ વિભૂતં કત્વા ચક્ખુના નિજ્ઝાયન્તો પવેસેતિ. એવમેવ ઇમેહિ અઙ્ગેહિ ચિત્તં ઉજુકઞ્ચ નિચ્ચલઞ્ચ કત્વા આરમ્મણઞ્ચ વિભૂતં કત્વા નિજ્ઝાયન્તો પુગ્ગલો ઉપનિજ્ઝાયતીતિ વુચ્ચતિ. એવં ઉપનિજ્ઝાયિત્વા યંકિઞ્ચિ કાયકમ્મં વા વચીકમ્મં વા મનોકમ્મં વા કરોન્તો અવિરજ્ઝમાનો કરોતિ.

તત્થ કાયકમ્મં નામ અભિક્કમપ્પટિક્કમાદિકં વુચ્ચતિ. વચીકમ્મં નામ અક્ખરવણ્ણપરિપુણ્ણં વચીભેદકરણં વુચ્ચતિ. મનોકમ્મં નામ યંકિઞ્ચિ મનસા આરમ્મણવિભાવનં વુચ્ચતિ. દાનકમ્મં વા પાણાતિપાત કમ્મં વા અનુરૂપેહિ ઝાનઙ્ગેહિ વિના દુબ્બલેન ચિત્તેન કાતું ન સક્કા હોતિ. એસ નયો સેસેસુ કુસલાકુસલ કમ્મેસૂતિ.

અયઞ્ચ અત્થો વિતક્કાદીનં ઝાનઙ્ગધમ્માનં વિસું વિસું સભાવ લક્ખણેહિ દીપેતબ્બો. સમ્પયુત્તધમ્મે આરમ્મણાભિનિરોપન લક્ખણો વિતક્કો, સો ચિત્તં આરમ્મણે દળ્હં નિયોજેતિ. આરમ્મણાનુમજ્જનલક્ખણો વિચારો, સો ચિત્તં આરમ્મણે દળ્હં સંયોજેતિ. આરમ્મણસમ્પિયાયનલક્ખણાપીતિ, સા ચિત્તં આરમ્મણે પરિતુટ્ઠં કરોતિ. તિસ્સોપિ વેદના આરમ્મણરસાનુ ભવનલક્ખણા, તાપિ ચિત્તં આરમ્મણે ઇટ્ઠાનિટ્ઠમજ્ઝત્તરસાનુભવન કિચ્ચેન દળ્હપ્પટિબદ્ધં કરોન્તિ. સમાધાનલક્ખણા એકગ્ગતા, સાપિ ચિત્તં આરમ્મણે નિચ્ચલં કત્વા ઠપેતીતિ. ઝાનપચ્ચયદીપના નિટ્ઠિતા.