૧૮. મગ્ગપચ્ચયો

દ્વાદસ મગ્ગઙ્ગાનિ મગ્ગપચ્ચયો સમ્માદિટ્ઠિ સમ્માસઙ્કપ્પો સમ્મા વાચા સમ્માકમ્મન્તો સમ્માઆજીવો સમ્માવાયામો સમ્માસતિ સમ્માસમાધિ મિચ્છાદિટ્ઠિ મિચ્છાસઙ્કપ્પો મિચ્છાવાયામો મિચ્છાસમાધિ. સેસા મિચ્છાવાચા મિચ્છાકમ્મન્તો મિચ્છાઆજીવોતિ તયો ધમ્મા વિસું ચેતસિકધમ્મા ન હોન્તિ. મુસાવાદાદિવસેન પવત્તાનં ચતુન્નં અકુસલખન્ધાનં નામં. તસ્મા તે મગ્ગપચ્ચયે વિસું ન ગહિતાતિ. સબ્બે સહેતુકા ચિત્ત ચેતસિકધમ્મા ચ સહેતુકચિત્તસહ જાતા રૂપધમ્મા ચ તસ્સ પચ્ચયુપ્પન્ના.

કેનટ્ઠેન મગ્ગોતિ. સુગતિદુગ્ગતિનિબ્બાન દિસાદેસસમ્પા પનટ્ઠેન મગ્ગો. સમ્માદિટ્ઠિઆદિકાનિ હિ અટ્ઠ સમ્મામગ્ગઙ્ગાનિ સુગતિ દિસાદેસઞ્ચ નિબ્બાનદિસાદેસઞ્ચ સમ્પાપનત્થાય સંવત્તન્તિ. ચત્તારિ મિચ્છામગ્ગઙ્ગાનિ દુગ્ગતિદિસાદેસં સમ્પાપનત્થાય સંવત્તન્તીતિ.

તત્થ ઝાનપચ્ચયો આરમ્મણે ચિત્તં ઉજું કરોતિ, થિરં કરોતિ, અપ્પનાપત્તં કરોતિ. અપ્પનાપત્તં નામ ગમ્ભીરે ઉદકે પક્ખિત્તો મચ્છોવિય કસિણનિમિત્તાદિકે નિમિત્તારમ્મણે અનુપવિટ્ઠં ચિત્તં પવુચ્ચતિ. મગ્ગપચ્ચયો વટ્ટપથે ચેતનાકમ્મં વિવટ્ટપથે ભાવનાકમ્મં ઉજું કરોતિ, થિરં કરોતિ, કમ્મપથપત્તં કરોતિ, વુદ્ધિં વિરુળ્હિં વેપુલ્લં કરોતિ, ભૂમન્તરપત્તં કરોતિ. અય મેતેસં દ્વિન્નં પચ્ચયાનં વિસેસો.

તત્થ કમ્મપથપત્તં નામ પાણાતિપાતાદીનં કુસલાકુસલ કમ્માનં અઙ્ગપારિપૂરિયા પટિસન્ધિજનને સમત્થભાવસઙ્ખાતં કમ્મગતિં પત્તં ચેતનાકમ્મં. ભૂમન્તરપત્તં નામ ભાવનાનુક્કમેન કામ ભૂમિતો પટ્ઠાય યાવ લોકુત્તરભૂમિયા એકસ્મિંઇરિયાપથેપિ ઉપરૂપરિભૂમિં પત્તં ભાવનાકમ્મં. અયઞ્ચ અત્થો ઝાનપચ્ચયે વુત્તનયેન સમ્માદિટ્ઠિઆદિકાનં મગ્ગઙ્ગધમ્માનં વિસું વિસું સભાવ લક્ખણેહિ દીપેતબ્બોતિ. મગ્ગપચ્ચયદીપના નિટ્ઠિતા.