૧૫. આહારપચ્ચયો

દુવિધો આહારપચ્ચયો રૂપાહારપચ્ચયો અરૂપાહાર પચ્ચયો.

તત્થ રૂપાહારપચ્ચયો નામ કબળીકારાહારસઙ્ખાતં ઓજ રૂપં વુચ્ચતિ. સો ચ અજ્ઝત્તાહારો બહિદ્ધાહારોતિ દુવિધો. કબળીકારાહારભક્ખાનં સત્તાનં સબ્બેપિ ચતુસમુટ્ઠાનિકરૂપધમ્મા તસ્સ દુવિધસ્સ રૂપાહારસ્સ પચ્ચયુપ્પન્ના.

અરૂપાહારો પન તિવિધો ફસ્સાહારો મનોસઞ્ચેતના હારો વિઞ્ઞાણાહારો ચ. તયોપેતે ધમ્મા સહજાતાનં નામરૂપધમ્માનં આહારપચ્ચયો હોન્તિ. સહજાતા ચ નામરૂપ ધમ્મા તેસં પચ્ચયુપ્પન્ના.

કેનટ્ઠેન આહારોતિ. ભુસં હરણટ્ઠેન આહારો. ભુસં હરણટ્ઠેનાતિચ દળ્હં પવત્તાપનટ્ઠેન, ચિરકાલં ઠિતિયા વુડ્ઢિયા વિરુળ્હિયા વેપુલ્લાય ઉપત્થમ્ભનટ્ઠેનાતિ વુત્તં હોતિ. જનનકિચ્ચયુત્તોપિ આહારો ઉપત્થમ્ભનકિચ્ચપ્પધાનો હોતીતિ.

તત્થ દુવિધો રૂપાહારો અજ્ઝત્તસન્તાને ચતુસમુટ્ઠાનિકં રૂપકાયં ઉપબ્રૂહયન્તો ભુસં હરતિ, દળ્હં પવત્તેતિ, ચિરં અદ્ધાનં ગમેતિ, તં તં આયુકપ્પપરિયોસાનં પાપેતીતિ આહારો.

ફસ્સાહારો આરમ્મણેસુ ઇટ્ઠાનિટ્ઠરસં નીહરન્તો સમ્પયુત્તધમ્મે ભુસં હરતિ. મનોસઞ્ચેતનાહારો કાયવચી મનોકમ્મેસુ ઉસ્સાહં જનેન્તો સમ્પયુત્તધમ્મે ભુસં હરતિ. વિઞ્ઞાણાહારો આરમ્મણવિજાનનટ્ઠેન પુબ્બઙ્ગમકિચ્ચં વહન્તો સમ્પયુત્તધમ્મે ભુસં હરતિ, દળ્હં પવત્તેતિ, ચિરં અદ્ધાનં ગમેતીતિ આહારો. સમ્પયુત્તધમ્મે ભુસં હરન્તો સહજાતરૂપધમ્મેપિ ભુસં હરતિયેવ.

ઇધ સુત્તન્તનયોપિ વત્તબ્બો. યથા સકુણા નામ ચક્ખૂહિ દિસાવિદિસં વિભાવેત્વા પત્તેહિ રુક્ખતો રુક્ખં વનતો વનં આકાસેન પક્ખન્દિત્વા તુણ્ડકેહિ ફલાફલાનિ તુદિત્વા યાવજીવં અત્તાનં યાપેન્તિ. તથા ઇમે સત્તા છહિ વિઞ્ઞાણેહિ આરમ્મણાનિ વિભાવેત્વા છહિ મનોસઞ્ચેતનાહારેહિ આરમ્મણવત્થુપ્પટિલાભત્થાય ઉસ્સુક્કનં કત્વા છહિ ફસ્સાહારેહિ આરમ્મણેસુ રસં પાતુભવન્તં કત્વા સુખદુક્ખં અનુભવન્તિ. વિઞ્ઞાણેહિ વા આરમ્મણાનિ વિભાવેત્વા નામરૂપ સમ્પત્તિં સાધેન્તિ. ફસ્સેહિ આરમ્મણેસુ રસં પાતુભવન્તં કત્વા આરમ્મણરસાનુભવનં વેદનં સમ્પાદેત્વા તણ્હાવેપુલ્લં આપજ્જન્તિ. ચેતનાહિ તણ્હામૂલકાનિ નાનાકમ્માનિ પસવેત્વા ભવતો ભવં સંસરન્તિ. એવં આહારધમ્માનં મહન્તં આહારકિચ્ચં વેદિતબ્બન્તિ. આહારપચ્ચયદીપના નિટ્ઠિતા.