એકતિંસતિમ પરિચ્છેદ

ધાતુનિધાનં

૧. ધાતુગબ્ભમ્હિ કમ્માનિ, નિટ્ઠાપેત્વા અરિન્દમો;

સન્નિપાતં કારયિત્વા, સઙ્ઘસ્સ ઇધમબ્રવિ.

૨. ધાતુગબ્ભમ્હિ કમ્માનિ, મયા નિટ્ઠાપિ તાનિ હિ;

સુવે ધાતું નિધેસ્સામિ, ભન્તે જાનાથ ધાતુયો’’.

૩. ઇદં વત્વા મહારાજા, નગરં પાવિસી તતો;

ધાતુ આહરકં ભિક્ખું, ભિક્ખુસઙ્ઘો વિચિન્તિય.

૪. સોણુત્તરં નામયતિં, પૂજાપરિવેણવાસિ કં;

ધાતાહરણ કમ્મમ્હિ, છળભિઞ્ઞં નિયોજયિ.

૫. ચારિકં ચરમાનમ્હિ, નાથે લોકહિતાયહિ;

નન્દુત્તરો’તિ નામેન, ગઙ્ગાતીરમ્હિ માણવો.

૬. નિમન્તેત્વા’ભિસમ્બુદ્ધં, સહ સઙ્ઘં અભોજયિ;

સત્થાપયોગપટ્ઠાને, સસઙ્ઘોનાવમારુહિ.

૭. તત્થ ભદ્દજિથેરો તુ, છળભિઞ્ઞો મહિદ્ધિકો;

જલપક્ખલિતટ્ઠાનં, દિસ્વા ભિક્ખૂ ઇદં વદી.

૮. ‘‘મહા પનાદભૂતેન, મયા વુત્તો સુવણ્ણયો;

પાસાદો પતિતો એત્થ, પઞ્ચવીસતિયોજકો.

૯. તં પાપુણિત્વા ગઙ્ગાય, જલં પક્ખિલિ તં ઇધ;

ભિક્ખૂ અસદ્દહન્તા તં, સત્થુનો તં નિવેદયું.

૧૦. સત્થા’હ ‘‘કઙ્ખં ભિક્ખુનં, વિનોદેહી’’તિસોતતો;

ઞાપેતું બ્રહ્મલોકે’પિ, વસવત્તિસમત્થ તં.

૧૧. ઇદ્ધિયા નભમુગ્ગન્ત્વા, સત્તતાલસમે ઠિતો;

દૂસ્સથૂપં બ્રહ્મલોકે, ઠપેત્વા વડ્ઢિતે કરે.

૧૨. ઇધા’નેત્વા દસ્સયિત્વા, જનસ્સ પુન તં તહિં;

ઠપયિત્વા યથાઠાને, ઇદ્ધિયા ગઙ્ગામાગતો.

૧૩. પાદઙ્ગુટ્ઠેન પાસાદં, ગહેત્વા થુપિકાયસો;

ઉસ્સાપેત્વાન દસ્સેત્વા, જનસ્સ ખિપિ તં તહિં.

૧૪. નન્દુત્તરો માણવકો, દિસ્વા તં પાટિહારિયં;

પરાયત્તમહં ધાતું, પહુઆનયિતું સિયં.

૧૫. ઇતિ પત્થયિ તેનેતં, સઙ્ઘો સોણુત્તરં યતિં;

તસ્મિં કમ્મે નિયોજેસિ, સોળસવસ્સિકં અપિ.

૧૬. ‘‘આહરામિ કુતો ધાતું’’, ઇતિ સઙ્ઘમપુચ્છિસો;

કથેસિ સઙ્ઘો થેરસ્સ, તસ્સ તા ધાતુયો ઇતિ.

૧૭. ‘‘પરિનિબ્બાન મઞ્ચમ્હિ, નિપન્નો લોક નાયકો;

ધાતૂહિપિલોકહિ તં, કાતું દેવિન્દ મબ્રુવિ.

૧૮. દેવિન્દ’ટ્ઠસુ દોણેસુ, મમ સારિરધાથુસુ;

એકં દોણં રામગામે, કોળિયેહિ ચ સક્કતં.

૧૯. નાગલોકં તતો નિતં, તતો નાગેહિ સક્કતં;

લંકાદિપે મહાથૂપે, નિધાનાય ભવિસ્સતિ.

૨૦. મહાકસ્સપત્થેરોપિ, દીઘદસ્સી મહાયતિ;

ધમ્માસોક નરિન્દેન, ધાતુવિત્થારકારકો.

૨૧. રાજગહસ્સ સામન્તે, રઞ્ઞા અજાતસત્તુના;

કારાપેન્તો મહાધાતું, નિધાનં સાધુ સઙ્ખતં.

૨૨. સત્ત દોણાનિ ધાતૂનં, આહરિત્વાન કારયિ;

રામગામમ્હિ દોણન્તુ, સત્તુચિત્તઞ્ઞુન’ગ્ગહિ.

૨૩. મહાધાતુનિધાનં તં, ધમ્માસોકોપિ ભૂપતિ;

પસ્સિત્વા અટ્ઠમં દોણં, આણાપેતુંમકિં અકા.

૨૪. મહાથૂપે નિધાનત્થં, વિહિતં તં જિનેનિ’તિ;

ધમ્માસોકં નિવારેસું, તત્થ ખિણાસવાયતિ.

૨૫. રામગામમ્હિ થૂપોતુ, ગઙ્ગાતીરે કતો તતો;

ભિજ્જિગઙ્ગાય ઓઘેન, સોતુ ધાતુ કરણ્ડકો.

૨૬. સમુદ્દં પવિસિત્વાન, દ્વિધા ભિન્ને જલે તહિં;

નાનારતનપિટ્ઠમ્હિ, અટ્ઠારસ્મિં સમાકુલો.

૨૭. નાગા દિસ્વા કરણ્ડં તં, કાળનાગસ્સ રાજિનો;

મઞ્જેરિકનાગભવનં, ઉપગમ્મ નિવેદયું.

૨૮. દસકોટિસહસ્સેહિ, ગન્ત્વા નાગેહિ સો તહિં;

ધાતૂ તા અભિપૂજેન્તો, નેત્વાન ભવનં સકં.

૨૯. સબ્બરતનમયં થૂપં, તસ્સોપરિઘરં તથા;

માપેત્વા સહ નાગેહિ, સદા પૂજેસિ સાદરો.

૩૦. આરક્ખામહતી તત્થ, ગન્ત્વા ધાતુઇધાનય;

સુવે ધાતુનિધાનઞ્હિ, ભૂમિપાલો કરિસ્સતિ’’.

૩૧. ઇચ્ચેવં સઙ્ઘવચનં, સુત્વા સાધૂતિ સો પન;

પત્તબ્બકાલં પેક્ખન્તો, પરિવેણ મગાસકં.

૩૨. ભવિસ્સતિ સુવે ધાતુ, નિધાનન્તિ મહીપતિ;

ચારેસિ નગરે ભેરિં, સબ્બ કિચ્ચં વિધાય તં.

૩૩. નગરં સકલઞ્ચેવ, ઇધાગામિઞ્ચ અઞ્જસં;

અલઙ્કારયિ સક્કચ્ચં, નગરે ચ વિભૂસયિ.

૩૪. સક્કો દેવાનમિન્દો ચ, લંકાદીપમસેસકં;

આમન્તેત્વા વિસ્સકમ્મં, અલઙ્કારયિનેકધા.

૩૫. નગરસ્સ ચતુદ્વારે, વત્તભત્તંહિ નેકધા;

મહાજનોપભોગત્થં, ઠપાપેસિ નરાધિપો.

૩૬. ઉપોસથે પન્નરસે, અપરન્હે સુમાનસો;

પણ્ડિતો રાજકિચ્ચેસુ, સબ્બાલઙ્કાર મણ્ડિતો.

૩૭. સબ્બાહિ નાટકત્થીહિ, યોધેહિ સાયુધેહિ ચ;

મહતા ચ બલોઘેન, હત્થિવા જિરથેહિ ચ.

૩૮. નાનાવિધવિભૂસેહિ, સબ્બતો પરિવારિતો;

આરુય્હ સુરથં અટ્ઠા, સુસેત ચ સુસિન્ધવં.

૩૯. ભૂસિતં કણ્ડૂલં હત્થિં, કારેત્વા પુરતોસુભં;

સુવણ્ણચઙ્ગોટધરો, સોતચ્છત્તસ્સ હેટ્ઠાતો.

૪૦. અટ્ઠુત્તર સહસ્સાનિ, નાગરનારિયો સુભા;

સુપુણ્ણઘટભૂસાયો, તં રટ્ઠં પરિવારયું.

૪૧. નાનાપુપ્ફસમુગ્ગાનિ, તથેવ દણ્ડદીપિકા;

તત્તકા તત્તકા એવ, ધારયિત્વાન ઇત્થિયો.

૪૨. અટ્ઠુત્તર સહસ્સાનિ, દારકા સમલઙ્કતા;

ગહેત્વા પરિવારેસું, નાનાવણ્ણધજે સુભે.

૪૩. નાનાતૂરિયઘોસેહિ, અનેકેહિ તહિં તહિં;

હત્થસરથસદ્દેહિ, ભિજ્જન્તે વિય ભૂતલે.

૪૪. યન્તો મહામેઘવનં, સિરિયા સો મહાયસો;

યન્તે’વ નન્દનવનં, દેવરાજા અસોભથ.

૪૫. રઞ્ઞો નિગ્ગમનારમ્ભે, મહાતૂરિય રવંપુરે;

પરિવેણે નિસિન્નો’વ, સુત્વા સોણુત્તરો યતિ.

૪૬. નિમુજ્જિત્વા પુથુવિયા, ગન્ત્વાન નાગમન્દિરં;

નાગરાજસ્સ પુરતો, તત્થ પાતૂરહુલહું.

૪૭. વુટ્ઠાય અભિવાદેત્વા, પલ્લઙ્કે તં નિવેસીલ;

સક્કરિત્વાન નાગિન્દો, પુચ્છિ આગત દેસકં.

૪૮. તસ્મિં વુત્તે અથોપુચ્છિ, થેરાગમનકારણં;

પત્વા’ધિકારં સબ્બં સો, સઙ્ઘ સન્દેસ મબ્રુવિ.

૪૯. મહાથૂપે નિધાનત્થં, બુદ્ધેન વિહિતા ઇધ;

તવ હત્થગતા ધાતુ, દેહિતા કિર મે તુવં.

૫૦. તં સુત્વા નાગરાજાસો, અતીવ દોમનસ્સિ તો;

‘‘પહૂ અયઞ્હિ સમણો, બલક્કારેન ગણ્હિતું.

૫૧. તસ્મા અઞ્ઞત્થ નેતબ્બા, ધાતુયો’’ઇતિ ચિન્તિય;

તત્થ ઠિતં ભાગિનેય્યં, આકારેન નિવેદયિ.

૫૨. નામેન વાસુલદત્તો, જાનિત્વા તસ્સ ઇઙ્ગિતં;

ગન્ત્વા તં ચેતિયઘરં, ગિલિત્વાન કરણ્ડકં.

૫૩. સિનેરુપાદં ગન્ત્વાન, કુણ્ડલાવટ્ટકોસયિ;

તિયોજનસતં દીઘો, ભોગોયોજનવટ્ટવા.

૫૪. અનેકાનિ સહસ્સાનિ, માપેત્વાન ફણાનિ ચ;

ધૂપાયતિ પજ્જલતિ, સયિત્વા સો મહિદ્ધિકો.

૫૫. અનેકાનિ સહસ્સાનિ, અત્તના સદિસે અહિ;

માપયિત્વા સયાપેસિ, સમન્તા પરિવારિતે.

૫૬. બહૂ દેવા ચ નાગા ચ, ઓસરિંસુ તહિં તદા;

‘‘યુદ્ધં ઉભિન્નં નાગાનં, પસિસ્સામ મયં’’ઇતિ.

૫૭. માતુલો ભાગિનેય્યેન, હટાતા ધાતુયો ઇતિ;

ઞત્વા’નહ થેરં તં, ધાતુનત્થિ મે સન્તિકે ઇતિ.

૫૮. આદિતોપ્પભુતિથેરો, તાસં ધાતૂનમાગમં;

વત્વાન નાગરાજં તં, ‘‘દેહિ ધાતૂ’’તિ અબ્રુવિ.

૫૯. અઞ્ઞથા સઞ્ઞાપેતું તં, થેરં સો ઉરગાધિપો;

આદાય ચેતિય ઘરં, ગન્ત્વા તં તસ્સ વણ્ણયિ.

૬૦. અનેકધા અનેકેહિ, રતનેહિ સુસઙ્ખતં;

ચેતિયં ચેતિયઘરં, પસ્સ ભિક્ખુ સુનિમ્મિતં.

૬૧. લંકાદીપમ્હિ સકલે, સબ્બાનિ રતનાનિપિ;

સોપાનન્તે પાટિકમ્પિ, નાગ્ઘન્ત’ઞ્ઞેસુ કા કથા.

૬૨. મહાસક્કારઠાનમ્હા, અપ્પસક્કારઠાન કં;

ધાતૂનં નયનં નામ, નયુત્તં ભિક્ખુવો ઇદં.

૬૩. ‘‘સચ્ચાભિસમયો નામ, તુમ્હાકં હીન વિજ્જતિ;

સચ્ચાભિસમયઠાનં, નેતું યુત્તઞ્હિ ધાતુયો’’.

૬૪. ‘‘સંસાર દુક્ખ મોક્ખાય, ઉપ્પજ્જન્તિ તથાગતા;

બુદ્ધસ્સાયમધિપ્પાયો, તેનનેસ્સામ ધાતુયો.

૬૫. ધાતુનિધાનં અજ્જે’વ, સો હિ રાજા કરિસ્સતિ;

તસ્મા પપઞ્ચમકરિત્વા, લહું મે દેહિ ધાતુયો’’.

૬૬. નાગોઆહસચે ભન્તે, તુવં પસ્સસિ ધાતુયો;

ગહેત્વા યાહિ તં થેરો, તિક્ખત્તું તં ભણાપિય.

૬૭. સુખુમં કરં માપયિત્વા, થેરો તત્રઠિતો’વસો;

ભાગિનેય્યસ્સ વદને, હત્થં પક્ખિપ્પ તાવદે.

૬૮. ધાતુકરણ્ડં આદાય, ‘‘તિટ્ઠ નાગા’’તિ ભાસિય;

નિમુજ્જિત્વા પથવિયં, પરિવેણમ્હિ ઉટ્ઠહિ.

૬૯. નાગરાજા ગતો ભિક્ખુ, અમ્હેહિ વઞ્ચિતો’’ઇતિ;

ધાતુ આનયનત્થાય, ભાગિનેય્યસ્સ પાહિણિ.

૭૦. ભાગિનેય્યો’થ કુચ્છિમ્હિ, અપસ્સિત્વા કરણ્ડકં;

પરિદેવમાનો આગન્ત્વા, માતુલસ્સ નિવેદયિ.

૭૧. તદા સો નાગરાજાપિ, ‘‘વઞ્ચિતમ્હ મયં’’ઇતિ;

પરિદેવિ નાગા સબ્બેપિ, પરિદેવિંસુ પીળિતા.

૭૨. ભિક્ખુ નાગસ્સ વિજયે, તુટ્ઠા દેવા સમાગતા;

ધાતુયો પૂજયન્તાતા, તેનેવ સહ આગમું.

૭૩. પરિદેવમાના આગન્ત્વા, નાગા સઙ્ઘસ્સ સન્તિકે;

બહુધા પરિદેવિંસુ, ધાતાહરણ દુક્ખિતા.

૭૪. તેસં સઙ્ઘો’નુકમ્પાય, થોકં ધાતુમદાપયિ;

તે તેન તુટ્ઠા ગન્ત્વાન, પૂજા ભણ્ડાનિ આહરું.