ચતુવીસતિમ પરિચ્છેદ

દ્વેભાતિકયુદ્ધં

૧. હત્થસ્સ થરુકમ્મસ્સ, કુસલો કતુપાસનો;

સો ગામણિરાજસુતો, મહાગામે વસી તદા.

૨. રાજા રાજસુતં તિસ્સં, દીઘવાપિમ્હિ વાસયિ;

આરક્ખિતું જનપદં, સમ્પન્ન બલવાહનં.

૩. કુમારો ગામણિકાલે, સમ્પસ્સન્તો બલં સકં;

‘‘યુજ્ઝિસ્સં દમિળેહી’’તિ, પિતુરઞ્ઞો કથાપયી.

૪. રાજા તં અનુરક્ખન્તો, ‘‘ઓરગઙ્ગં અલં’’ ઇતિ;

વારેસિ યાવતતિયં, સો તથેવ કથાપયી.

૫. પિતા મે પુરિસો હોન્તો, ને’વં વક્ખતિ તેનિ’દં;

પિલન્ધતૂતિ પેસેસિ, ઇત્થાલઙ્કારમસ્સ સો.

૬. રાજા’હ તસ્સ કુજ્ઝિત્વા, ‘‘કરોથ હેમસઙ્ખલિં;

તાય તં બન્ધયિસ્સામિ, ના’ઞ્ઞથા રક્ખિયો હિ સો.

૭. પલાયિત્વાન મલયં, કુજ્ઝિત્વા પિતુનો અગા;

દુટ્ઠત્તાયેવ પિતરિ, આહુ તં દુટ્ઠગામણિ.

૮. રાજા’થ આરભી કાતું, મહામઙ્ગલચેતિયં;

નિટ્ઠિતે ચેતિયે સઙ્ઘં, સન્નિપાતયિ ભૂપતિ.

૯. દ્વાદસા’સું સહસ્સાનિ, ભિક્ખૂ ચિત્તલપબ્બતા;

તતો તતો દ્વાદસેવ, સહસ્સાનિ સમાગમું.

૧૦. કત્વાન ચેતિયમહં, રાજા સઙ્ઘસ્સ સમ્મુખા;

સબ્બે યોધે સમાનેત્વા, કારેસિ સપથં તદા.

૧૧. ‘‘પુત્તાનં કલહટ્ઠાનં, ન ગચ્છિસ્સામ નો’’ઇતિ;

અકંસુ સપથં સબ્બે, તં યુદ્ધં તેન નાગમું.

૧૨. ચતુસટ્ઠિ વિહારે સો, કારાપેત્વા મહીપતિ;

તત્તકાનેવ વસ્સાનિ, ઠત્વા મરિતહિં તદા.

૧૩. રઞ્ઞો સરીરં ગાહેત્વા, છન્નયાનેન રાજિનિ;

નેત્વા તિસ્સ મહારામં, તં સઙ્ઘસ્સ નિવેદયિ.

૧૪. સુત્વા તિસ્સકુમારો તં, આગન્ત્વા દીઘવાપિતો;

સરીરકિચ્ચં કારેત્વા, સક્કચ્ચં પિતુનો સયં.

૧૫. માતરં કણ્ડુલં હત્થિં, આદિયિત્વા મહબ્બલો;

ભાતુભયા દીઘવાપિં, અગમાસિ લહું તતો.

૧૬. તં પવત્તિં નિવેદેતું, દુટ્ઠગામણિ સન્તિકં;

લેખં દત્વા વિસજ્જેસું, સચ્ચેમચ્ચા સમાગતા.

૧૭. સો ગુત્તહાલમાગન્ત્વા, તત્થ ચારે વિસજ્જિય;

મહાગામમુપગન્ત્વા, સયં રજ્જે’ભિસેચયિ.

૧૮. માતત્થં કણ્ડૂલત્થઞ્ચ, ભાતુલેખં વિસજ્જયિ;

અલદ્ધા યાવતતિયં, યુદ્ધાય સમુપાગમિ.

૧૯. અહુ દ્વિન્નં મહાયુદ્ધં, ચૂળઙ્ગણિયપિટ્ઠિયં;

તત્થ નેકસહસ્સાનિ, પતિંસુ રાજિનો નરા.

૨૦. રાજા ચ તિસ્સામચ્ચો ચ, વળવાદીઘુતુનિકા;

તયોયેવ પલાયિંસુ, કુમારો અનુબન્ધિતે.

૨૧. ઉભિન્નમન્તરે ભિક્ખૂ, મન્તયિંસુ મહીધરં;

તં દિસ્વા ‘‘ભિક્ખુસઙ્ઘસ્સ, કમ્મં’’ ઇતિ નિવત્તિ સો.

૨૨. કપ્પકન્દરનજ્જાસો, જવમાલિતિત્થમાગતો;

રાજા’હ તિસ્સમચ્ચં તં, ‘‘છાતજ્ઝત્તા મયં’’ઇતિ.

૨૩. સુવણ્ણસરકે ખિત્ત-ભત્તં નીહરિતસ્સ સો;

સઙ્ઘે દત્વા ભુઞ્જનતો, કારેત્વા ચતુભાગકં.

૨૪. ‘‘ઘોસેહિ કાલ’’મિચ્ચા’હ,

તિસ્સો કાલમઘોસયિ;

સુણિત્વા દિબ્બસોતેન,

રઞ્ઞો સક્ખાય દાયકો.

૨૫. થેરો પિયઙ્ગુ દીપટ્ઠો, થેરં તત્થ નિયોજયિ;

તિસ્સં કુટુમ્બિકસુતં, સો તત્થ નભસા’ગમા.

૨૬. તસ્સ તિસ્સો કરાપત્ત-આદાયા’દાસિ રાજિનો;

સઙ્ઘસ્સ ભાગં સમ્ભાગં, રાજા પત્તે ખિપાપયિ.

૨૭. સમ્ભાગં ખિપિ તિસ્સો ચ, સમ્ભાગં વળવાપિ ચ;

ન ઇચ્છિતસ્સાભાગઞ્ચ, તિસ્સો પત્તમ્હિ પક્ખિપિ.

૨૮. ભત્તસ્સ પુણ્ણપત્તં તં, અદાથેરસ્સ ભૂપતિ;

અદા ગોતમથેરસ્સ, સો ગન્ત્વા નભસા લહું.

૨૯. ભિક્ખૂનં ભુઞ્જમાનાનં, દત્વા આલોપભાગસો;

પઞ્ચસતાનં સો થેરો, લદ્ધેહિ તુ તદન્તિકા.

૩૦. ભાગેહિ પત્તં પૂરેત્વા, આકાસે ખિપિ રાજિનો;

દિસ્વા’ ગતં ગહેત્વા તં, તિસ્સો ભોજિસિ ભૂપતિં.

૩૧. ભુઞ્જિત્વાન સયઞ્જાપિ, વળવઞ્ચ અભોજયિ;

સત્તાહં ચુમ્બટં કત્વા, રાજા પત્તં વિસજ્જયિ.

૩૨. ગન્ત્વાન સો મહાગામં, સમાદાય બલં પુન;

સટ્ઠિસહસ્સં યુદ્ધાય, ગન્ત્વા યુજ્ઝિ સભાતરા.

૩૩. રાજા વળવમારુય્હ, તિસ્સો કણ્ડૂલ હત્થિનં;

દ્વે ભાતરો સમાગઞ્છું, યુજ્ઝમાના રણે તદા.

૩૪. રાજા કરિં કરિત્વ’ન્તો, વળવામણ્ડલં અકા;

તથાપિ છિદ્દં નો દિસ્વા, લઙ્ઘા પેતું મતિંઅકા.

૩૫. વળવં લઙ્ઘયિત્વાન, હત્થિનં ભાતિકો’પરિ;

તોમરં ખિપિ ચમ્મંવ, યથા છિજ્જતિ પિટ્ઠિયં.

૩૬. અનેકાનિ સહસ્સાનિ, કુમારસ્સ નરાતહિં;

પતિંસુ યુદ્ધે યુજ્ઝન્તા, ભિજ્જ ચેવ મહબ્બલં.

૩૭. ‘‘આરોહકસ્સ વેકલ્લા, ઇત્થી મં લઙ્ઘયી’’ઇતિ;

કુદ્ધોકરી તં ચાલેન્તો, રુક્ખમેક મુપાગમિ.

૩૮. કુમારો આરુહી રુક્ખં, હત્થી સામિમુપાગમિ;

તમારુય્હ પલાયન્તં, કુમારો મનુબન્ધિ સો.

૩૯. પવિસિત્વા વિહારં સો, મહાથેર ઘરંગતો;

નિપજ્જહેટ્ઠા મઞ્ચસ્સ, કુમારો ભાતુનોભયા.

૪૦. પસારયિ મહાથેરો, ચીવરં તત્થ મઞ્ચકે;

રાજા અનુપદં ગન્ત્વા, ‘‘કુહિં તિસ્સો’’તિ પુચ્છથ.

૪૧. ‘‘મઞ્ચે તત્થ મહારાજ’’, ઇતિ થેરો અવોચ તં;

હેટ્ઠા મઞ્ચેતિ જાનિત્વા, તતો નિક્ખમ્મ ભૂપતિ.

૪૨. સમન્તતો વિહારસ્સ, રક્ખં કારયિ તં પન;

પઞ્ચકમ્હિ નિપજ્જેત્વા, દત્વા ઉપરિ ચીવરં.

૪૩. મઞ્ચપાદેસુ ગણ્હિત્વા, ચત્તારો દહરા યતી;

મતભિક્ખુનિયામેન, કુમારં બહિ નીહરું.

૪૪. નીયમાનન્તુ તં ઞત્વા, ઇધ માહ મહીપતિ;

‘‘તિસ્સ ત્વં કુલદેવતાનં, સીસે હુત્વાન નિય્યાસિ.

૪૫. બલક્કારેન ગહણં, કુલદેવેહિ નત્થિ મે;

ગુણં ત્વં કુલદેવાનં, સરેય્યાસિ કદાચિપિ’’.

૪૬. તતોયેવ મહાગામં, અગમાસિ મહીપતિ;

આણાપેસિ ચ તત્થેવ, માતરં માતુગારવો.

૪૭. [વસ્સાનિ અટ્ઠસટ્ઠિંસો, અટ્ઠા ધમ્મટ્ઠમાનસો;

અટ્ઠસટ્ઠિવિહારે ચ, કારાપેસિ મહીપતિ.]

૪૮. નિક્ખામિતો સો ભિક્ખૂહિ, તિસ્સોરાજ સુતો પન;

દીઘવાપિં તતોયેવ, અગમ’ઞ્ઞતરો વિય.

૪૯. કુમારો ગોધગત્તસ્સ, તિસ્સથેરસ્સ આહ સો;

‘‘સાપરાધો અહં ભન્તે, ખમાપેસ્સામિ ભાતરં.

૫૦. વેય્યાવચ્ચકરા કારં, તિસ્સં પઞ્ચસતાનિ ચ;

ભિક્ખુનમાદિયિત્વા સો, થેરો રાજ મુપાગમિ.

૫૧. રાજપુત્તં ઠપેત્વાન, થેરો સોપાન મત્થકે;

સસઙ્ઘો પાવિસિ સદ્ધો, નિસીદાવિય ભૂમિપો.

૫૨. ઉપાનયી યાગુઆદિં, થેરો પત્તં વિધેસિસો;

‘‘કિન્તિ વુત્તો’બ્રવિ તિસ્સં, આદાય અગતા’’ઇતિ.

૫૩. ‘‘કુહિં ચોરો’’તિ વુત્તો ચ, ઠિતઠાનં નિવેદયિ;

વિહારદેવી ગન્ત્વાન, છાદિયઠાસિ પુત્તક.

૫૪. રાજા’હ થેરં ‘‘ઞાતો વો,

દાસભાવો ઇદાનિ નો;

સામણેરં પેસયેથ,

તુમ્હે મે સત્તવસ્સિકં.

૫૫. જનક્ખયં વિનાયેવ, કલહો ન ભવેય્ય નો;

રાજા સઙ્ઘસ્સ દોસેસો, ભંઘે દણ્ડં કરિસ્સતિ.

૫૬. હેસ્સતા’ગતકિચ્ચા વો,

યાગાદિં ગણ્હાથાતિ સો;

દત્વા તં ભિક્ખુસઙ્ઘસ્સ,

પક્કોસિત્વાન ભાતરં.

૫૭. તત્થેવ સઙ્ઘમજ્ઝમ્હિ, નિસિન્નો ભાતરા સહ;

ભુઞ્જિત્વા એકતોયેવ, ભિક્ખુ સઙ્ઘં વિસજ્જયિ.

૫૮. સસ્સકમ્માનિ કારેતું, તિસ્સં તત્થેવ પાહિણિ;

સયમ્પિ ભેરિં ચારેત્વા, સસ્સકમ્માનિ કારયિ.

૫૯. ઇતિ વેરમનેકવિકપ્પચિતં,

સમયન્તિ બહું અપિ સપ્પુરિસં;

ઇતિ ચિન્તિય કોહિ નરો મતિમા,

ન ભવેય્ય પરેસુ સુસન્ત મનોતિ.

સુજનપ્પસાદસંવેગત્થાય કતે મહાવંસે

દ્વેભાતિકયુદ્ધં નામ

ચતુવીસતિમો પરિચ્છેદો.