બાવીસતિમ પરિચ્છેદ
ગામણિકુમાર સુતિ
૧. એળારં ઘાતયિત્વાન, રાજા’હુ દુટ્ઠગામણિ;
તદત્થ દીપનત્થાય, અનુપુબ્બકથા અયં.
૨. દેવાનં પિયતિસ્સસ્સ, રઞ્ઞો દુતિયભાતિકો;
ઉપરાજા મહાનાગો, નામાનુ ભાતુનો પિયો.
૩. રઞ્ઞો દેવી સપુત્તસ્સ, બાલા રજ્જાભિકામિનિ;
ઉપરાજવધત્થાય, જાતચિત્તા નિરન્તરં.
૪. વાપિં તરચ્છનામં સા, કારાપેન્તસ્સ પાહિણિ;
અમ્બં વિસેન યોજેત્વા, ઠપેત્વા અમ્બમત્થકે.
૫. તસ્સા પુત્તો સહગતો, ઉપરાજેન બાલકો;
ભાજને વિવટેયેવ, તં અમ્બં ખાદિયા’મરિ.
૬. ઉપરાજા તતોયેવ, સદાર બલ વાહનો;
રક્ખિહું સકમત્તાનં, રોહણા’ભિમુખો અગા.
૭. યટ્ઠાલય વિહારસ્મિં, મહેસી તસ્સ ગબ્ભિની;
પુત્તં જનેસિ સો તસ્સ, ભાતુ નામ મકારયિ.
૮. તતો ગન્ત્વા રોહણં સો,
ઇસ્સરો રોહણે’ખિલો;
મહા ભાગો મહા ગામે,
રજ્જં કારેસિ ખત્તિયો.
૯. કારેસિ સો નાગમહા-વિહારં સકનામકં;
ઉદ્ધકન્દરકાદી ચ, પિહારે કારયી બહૂ.
૧૦. યટ્ઠાલય કતિસ્સો સો, તસ્સ પુત્તો તદચ્ચયે;
હત્થેવ રજ્જં કારેસિ, તસ્સ પુત્તો’ભયો તથા.
૧૧. ગોટ્ઠાભયસુતો કાક-વણ્ણતિસ્સોતિ વિસ્સુહો;
તદચ્ચયે તત્થ રજ્જં, સો અકારેસિ ખત્તિયો.
૧૨. વિહારદેવિ નામા’સિ, મહેસી તસ્સ રાજિનો;
સદ્ધસ્સ સદ્ધાસમ્પન્ના, ધીતા કલ્યાણિ રાજિનો.
૧૩. કલ્યાણિયં નરિન્દો હિ, તિસ્સો નામાસિ ખત્તિયો;
દેવિસઞ્ઞોગજનિત-કો પોતસ્સ કનિટ્ઠકો.
૧૪. ભીતો તતો પલાયિત્વા, અય્યઉત્તિય નામકો;
અઞ્ઞત્થ વસિ સો દેસો, તેન તં નામકો અહુ.
૧૫. દત્વા રહસ્સલેખં સો, ભિક્ખુવેસધરં નરં;
પાહેસિ દેવિયા ગન્ત્વા, રાજદ્વારે ઠિતો તુસો.
૧૬. રાજ ગેહે અરહતા, ભુઞ્જમાનેન સબ્બદા;
અઞ્ઞાયમાનો થેરેન, રઞ્ઞો ઘરમુપાગમિ.
૧૭. થેરેન સદ્ધિં ભુઞ્જિત્વા, રઞ્ઞો સહ વિનિગ્ગમે;
પાતેસિ ભૂમિયં લેખં, પેક્ખમાનાય દેવિયા.
૧૮. સદ્દેન તેન રાજાનં, નિવત્તિત્વા વિલોકયં;
ઞત્વાન લેખસન્દેસં, કુદ્ધો થેરસ્સ દુમ્મતિ.
૧૯. થેરં તં પુરિસં તઞ્ચ, મારાપેત્વાન કોધસા;
સમુદ્દસ્મિં ખિપાપેસિ, કુજ્ઝિત્વા તેન દેવતા.
૨૦. સમુદ્દેનો’ત્થરા પેસું, તં દેસં સોતુભૂપતિ;
અત્તનો ધીતરં યુદ્ધં, દેવિં નામ સુરુપિનિં.
૨૧. લિખિત્વા રાજધીતાતિ, સોવણ્ણક્ખલિયા લહું;
નિસીદાપિય તત્થેવ, સમુદ્દસ્મિં વિસ્સજ્જયિ.
૨૨. ઓક્કન્તં તં તતો લંકે-કાકવણ્ણો મહીપતિ;
અભિસેચયિ તેના’સિ, વિહારોપપદવ્હયા.
૨૩. તિસ્સ મહાવિહારઞ્ચ, તથા ચિત્તલપબ્બતં;
ગમિત્થવાલિં કુટાલિં, વિહારે એવમાદિકે.
૨૪. કારેત્વા સુપસન્નેન, મનસારતનત્તયે;
ઉપટ્ઠહિ તદા સઙ્ઘં, પચ્ચયેહિ ચતૂહિ સો.
૨૫. કોટિપબ્બત નામમ્હિ, વિહારે સીલવત્તિમા;
તદા અહુ સામણેરો, નાનાપુઞ્ઞકરો સદા.
૨૬. સુખેનારોહણત્થાય, અકાસ ચેતિયઙ્ગણે;
ઠપેસિ તીણિ પાસાણે, પાસાણ ફલકાનિ સો.
૨૭. અદા પાનીય દાનઞ્ચ, વત્તં સઙ્ઘસ્સ ચા’કરિ;
સદા કિલન્તકાયસ્સ, તસ્સા’બોધો મહા અહુ.
૨૮. સિવિકાય કમાનેત્વા, ભિક્ખવો કતવેદિનો;
સિલાપસ્સય પરિવેણે, તિસ્સારામે ઉપટ્ઠહું.
૨૯. સદા વિહારદેવીસા, રાજગેહે સુસઙ્ખતે;
પુરેભત્તં મહાદાનં, દત્વા સઙ્ઘસ્સ સઞ્ઞતા.
૩૦. પચ્છાભત્તં ગન્ધમાલં, ભેસજ્જવસનાનિ ચ;
ગાહયિત્વા ગતા’રામં, સક્કરોતિ યથારહં.
૩૧. તદા તથેવ કત્વા સા, સઙ્ઘત્થેરસ્સ સન્તિકે;
નિસીદિ ધમ્મં દેસેન્તો, થેરો તં ઇધ મબ્રવિ.
૩૨. ‘‘મહાસમ્પત્તિ તુમ્હેહિ, લદ્ધા’યં પુઞ્ઞકમ્મુના;
અપ્પમાદો’વ કાતબ્બો, પુઞ્ઞકમ્મે ઇદાનિપિ’’.
૩૩. એવં વુત્તે તુ સા આહ, ‘‘કિં સમ્પત્તિ અયં ઇધ;
યેસં નો દારકા નત્થિ, વઞ્ઝાસમ્પત્તિ તેન નો’’.
૩૪. છળભિઞ્ઞો મહાથેરો, પુત્તલાભમવેક્ખિય;
‘‘ગિલાનં સામણેરં તં, પસ્સદેવી’’તિ અબ્રવિ.
૩૫. સા ગન્ત્વા’સન્ન મરણં, સામણેરમવોચ તં;
‘‘પત્થેહિ મમ પુત્તત્તં, સમ્પત્તી મહતી હિ નો’’.
૩૬. ન ઇચ્છતીતિ ઞત્વાન, તદત્થં મહતિં સુભં;
પુપ્ફપૂજં કારયિત્વા, પુન યાચિ સુમેધસા.
૩૭. એવમ્પ’નિચ્છમાનસ્સ, અત્થાયુ’પાયકોવિદા;
નાના ભેસજ્જ વત્થાનિ, સઙ્ઘે દત્વા’થ યાચિતં.
૩૮. પત્થેસિ સો રાજકુલં, સા તં ઠાનં અનેકધા;
અલઙ્કરિત્વા વન્દિત્વા, યાનમારુય્હ પક્કમિ.
૩૯. તતો ચુતો સામણેરો, ગચ્છમાનાય દેવિયા;
તસ્સા કુચ્છિમ્હિ નિબ્બત્તિ, તં જાનિય નિવત્તિસા.
૪૦. રઞ્ઞો તં સાસનં દત્વા, રઞ્ઞા સહ પુના’ગમા;
સરીરકિચ્ચં કારેત્વા, સામણેરસ્સુ’ભોપિતે.
૪૧. તસ્મિંયેવ પરિવેણે, વસન્તા સન્તમાનસા;
મહાદાનં પવત્તેસું, ભિક્ખુસઙ્ઘસ્સ સબ્બદા.
૪૨. તસ્સે’વં દોહળો આહિ, મહા પુઞ્ઞાય માતુયા;
‘‘ઉસભમત્તં મધુગણ્ડં, કત્વા ઉસ્સીસકે સયં.
૪૩. વામેતરેન પસ્સેન, નિપન્નાસયને સુભે;
દ્વાદસન્નં સહસ્સાનં, ભિક્ખૂનં દિન્નસેસકં.
૪૪. મધું ભુઞ્જિતુકામા’સિ, અથ એળાર રાજિનો;
યોધાન મગ્ગયોધસ્સ, સીસચ્છિન્નાસિદેવનં.
૪૫. તસ્સેવ સીસે ઠત્વાન, પાતુઞ્ચેવ અકામયિ;
અનુરાધ પુરસ્સેવ, ઉપ્પલક્ખેત્તતો પન.
૪૬. આનીતુપ્પલમાલઞ્ચ, અમિલા તં પિલન્ધિતું;
તં દેવી રાજિનો આહ, નેમિત્તે પુચ્છિ ભૂપતિ.
૪૭. તં સુત્વા આહુ નેમિત્તા, ‘‘દેવિપુત્તો નિઘાતિય;
દમિળે કત્વે’કરજ્જં, સાસનં જોતયિસ્સતિ’’.
૪૮. એદિસં મધુગણ્ડં સો, દસ્સેતિ તસ્સ ઈદિસિં;
સમ્પત્તિં દેતિ રાજા’’તિ, ઘોસાપેસિ મહીપતિ.
૪૯. ગોટ્ઠસમુદ્દવેલન્તે, મધુપુણ્ણં નિકુજ્જિતં;
નાવં ઞત્વાન આચિક્ખિ, રઞ્ઞો જનપદે નરો.
૫૦. રાજા દેવિં તહિં નેત્વા, મણ્ડપમ્હિ સુસઙ્ખતે;
યથિચ્છિથં તાય મધું, પરિભોગમકારયિ.
૫૧. ઇતરે દોહળે તસ્સા, સમ્પાદેતું મહીપતિ;
વેળુસુમન નામં તં, યોધં તત્થ નિયોજયિ.
૫૨. સો’નુરાધપુરં ગન્ત્વા, રઞ્ઞો મઙ્ગલવાજિનો;
ગોપકેન અકા મેત્તિં, તસ્સ કિચ્ચઞ્ચ સબ્બદા.
૫૩. તસ્સ વિસ્સત્થ તં ઞત્વા, પાતોવ ઉપ્પલાન’સિં;
કદમ્બનદિયા તીરે, ઠપેત્વાન અસઙ્કિતો.
૫૪. અસ્સં નેત્વા તમારુય્હ, ગણ્હિત્વાન ઉપ્પલાન’સિં;
નિવેદયિત્વાન અત્તાનં, અસ્સવેગેન પક્કમિ.
૫૫. સુત્વા રાજા ગહેતું તં, મહા યોધાનપેસયિ;
દુતિયં સમ્મથં અસ્સં, આરુય્હ સોનુધાપિતં.
૫૬. સો ગુમ્બનિસ્સિતો અસ્સ-પિટ્ઠેયેવ નિસીદિય;
એન્તસ્સ પિટ્ઠિતો તસ્સ, ઉબ્બય્હા’સિં પસારયિ.
૫૭. અસ્સવેગેનયન્તસ્સ, સીસં છિજ્જ ઉભોહયે;
સીસઞ્ચા’દાય સાયં સો, મહાગામમુપાગમિ.
૫૮. દોહળે તે ચ સા દેવી, પરિભુઞ્જિ યથારુચિ;
રાજા યોધસ્સ સક્કારં, કારાપેસિ યથારહં.
૫૯. સા દેવી સમયે ધઞ્ઞં, જનયી પુત્તમુત્તમં;
મહારાજકુલે તસ્મિં, આનન્દો ચ મહા અહુ.
૬૦. તસ્સ પુઞ્ઞાનુભાવેન, તદહેવ ઉપાગમું;
નાનારતનસમ્પુણ્ણા, સત્તનાવા તતો તતો.
૬૧. તસ્સેવ પુઞ્ઞતેજેન, છદ્દન્તકુલતો કરી;
હત્થિચ્છાપં આહરિત્વા, ઠપેત્વા ઇધ પક્કમિ.
૬૨. તં તિત્થસરતીરમ્હિ, દિસ્વા ગુમ્બન્તરે ઠિતં;
કણ્ડુલવ્હો બાલિસિકો, રઞ્ઞો આચિક્ખિ તાવદે.
૬૩. પેસેત્વા’ચરિયે રાજા, તમાણાપિય પોસયિ;
કણ્ડુલો ઇતિ ઞાયિત્થ, દિટ્ઠત્તા કણ્ડુલેન સો.
૬૪. ‘‘સુવણ્ણભાજનાદીનં, પુણ્ણા નાવા ઇધાગતા’’;
ઇતિ રઞ્ઞો નિવેદસું, રાજા તાના’હરાપયિ.
૬૫. પુત્તસ્સ નામકરણે, મઙ્ગલમ્હિ મહીપતિ;
દ્વાદસ સહસ્સસઙ્ખં, ભિક્ખુસઙ્ઘં નિમન્તિય.
૬૬. એવં ચિન્તેસિ ‘‘યદિમે, પુત્તો લંકાતલે’ખિલે;
રજ્જં ગહેત્વા સમ્બુદ્ધ-સાસનં જોતયિસ્સતિ.
૬૭. અટ્ઠુત્તરસહસ્સઞ્ચ, ભિક્ખવો પવિસન્તુ ચ;
સબ્બે તે ઉદ્ધપત્તઞ્ચ, ચીવરં પારપન્તુ ચ.
૬૮. પઠમં દક્ખિણં પાદં, ઉમ્મારન્તો ઠપેન્તુ ચ;
એકચ્છત્તયુતં ધમ્મ-કરણં નીહરન્તુ ચ.
૬૯. ગોતમો નામ થેરો ચ, પતિગ્ગણ્હાતુ પુત્તકં;
સો ચ સરણસિક્ખા યો, દેતુ’’ સબ્બં તથા અહુ.
૭૦. સબ્બં નિમિત્તં દિસ્વાન, તુટ્ઠચિત્તો મહીપતિ;
દત્વા સઙ્ઘસ્સ પાયાસં, નામં પુત્તસ્સ કારયિ.
૭૧. મહાગામે નાયકત્તં, પિતુનામઞ્ચ એકતો;
ઉભો કત્વાન એકજ્ઝં, ગામણિઅભયો ઇતિ.
૭૨. મહાગામં પવિસિત્વા, નવમે દિવસે તતો;
સઙ્ગમં દેવિયા કાસિ, તેન ગબ્ભમગણ્હિ સા.
૭૩. કાલે જાતં સુતં રાજા, તિસ્સનામં અકારયિ;
મહતા પરિહારેન, ઉભતો વડ્ઢિંસુ દારકા.