પઞ્ચદસમ પરિચ્છેદ

મહાવિહાર પટિગ્ગહકો

૧. હત્થિસાલાપિ સમ્બાધા, ઇતિ તત્થ સમાગતા;

તે નન્દનવને રમ્મે, દક્ખિણદ્વારતો બહિ.

૨. રાજુય્યાને ઘનચ્છાયે, સીતલે નીલસદ્દલે;

પઞ્ઞાપેસું આસનાનિ, થેરાનં સાદરા નરા.

૩. નિક્ખમ્મ દક્ખિણદ્વારા, થેરો તત્થ નિસીદિ ચ;

મહાકુલીના ચા’ગમ્મ, ઇત્થિયો બહુકા તહિં.

૪. થેરં ઉપનિસીદિંસુ, ઉય્યાનં પૂરયન્તિયો;

બાલપણ્ડિતસુત્તન્તં, તાસં થેરો અદેસયિ.

૫. સહસ્સં ઇત્થિયો તાસુ, પઠમં ફલમજ્ઝગું;

એવં તત્થેવ ઉય્યાને, સાયણ્હસમયો અહુ.

૬. તતો થેરા નિક્ખમિંસુ, ‘‘યામ તં પબ્બતં’’ ઇતિ;

રઞ્ઞો પટિનિવેદેસું, સીઘં રાજા ઉપાગમિ.

૭. ઉપાગમ્મા’બ્રવી થેરં, ‘‘સાયં દૂરો ચ પબ્બતો;

ઇધેવ નન્દનુય્યાને, નિવાસો ફાસુકો ઇતિ.

૮. પુરસ્સ અચ્ચાસન્નત્તા, ‘‘અસારુપ્પ’’ન્તિ ભાસિતે;

‘‘મહામેઘવનુય્યાનં, નાતિદૂરાતિ સન્તિકે.

૯. રમ્મં છાયૂદકૂપેતં, નિવાસો તત્થ રોચતુ;

નિવત્તિતબ્બં ભન્તે’’ન્તિ, થેરો તત્થ નિવત્તયિ.

૧૦. તસ્મિં નિવત્તઠાનમ્હિ, કદમ્બનદિયન્તિકે;

નિવત્તચેતિયં નામ, કતં વુચ્ચતિ ચેતિયં.

૧૧. તં નન્દના દક્ખિણેન, નયં થેરં રથેસભો;

મહામેઘવનુય્યાનં, પાચિનદ્વારકં નયિ.

૧૨. તત્થ રાજઘરે રમ્મે, મઞ્ચપીઠાનિ સાધુકં;

સાધૂતિ સન્થરાપેત્વા, ‘‘વસતે’ત્ત સુખં’’ ઇતિ.

૧૩. રાજા થેરે’ભિવાદેત્વા, અમચ્ચપરિવારિતો;

પુરં પાવિસિ થેરા તુ, તં રત્તિં તત્થ તે વસું.

૧૪. પભાતેયેવ પુપ્ફાનિ, ગાહેત્વા ધરણીપતિ;

થેરે ઉપચ્ચ વન્દિત્વા, પૂજેત્વા કુસુમેહિ ચ.

૧૫. પુચ્છિ કચ્ચિ સુખં વુટ્ઠં, ઉય્યાનં ફાસુકં ઇતિ;

સુખં વુત્થં મહારાજ, ઉય્યાનં યતિ ફાસુકં.

૧૬. આરામો કપ્પતે ભન્તે, સઙ્ઘસ્સા’’તિ અપુચ્છિ સો;

‘‘કપ્પતે’’ઇતિ વત્વાન, કપ્પાકપ્પેસુ કોવિદો.

૧૭. થેરો વેળુવનારામ, પટિગ્ગહણમબ્રવિ;

તં સુત્વા અભિહટ્ઠો સો, તુટ્ઠહટ્ઠો મહાજનો.

૧૮. થેરાનં વન્દનત્થાય, દેવી તુ અનુલાગતા;

સદ્ધિં પઞ્ચસતિત્થીહિ, દુતિયં ફલમજ્ઝગા.

૧૯. સા પઞ્ચસતા દેવી, અનુલા’હ મહીપતિ;

‘‘પબ્બજિસ્સામ દેવા’’તિ, રાજા થેરમવોચ સો.

૨૦. પબ્બાજેથ ઇમાયો’’તિ, થેરો આહ મહીપતિં;

‘‘ન કપ્પતિ મહારાજ, પબ્બાજેતું થિયો હિનો.

૨૧. અત્થિ પાટલિપુત્તસ્મિં, ભિક્ખુની મે કનિટ્ઠિકા;

સઙ્ઘમિત્તાતિ નામેન, વિસ્સુતા સા બહુસ્સુતા.

૨૨. નરિન્દસમણિન્દસ્સ, મહાબોધિદુમિન્દતો;

દક્ખિણં સાખમાદાય, તથા ભિક્ખુનિયો વરા.

૨૩. આગચ્છતૂ’તિ પેસેહિ, રઞ્ઞો નો પિતુ સન્તિકં;

પબ્બાજેસ્સતિ સા થેરી, આગતા ઇત્થિયો ઇમા.

૨૪. ‘‘સાધુ’’તિ વત્વા ગણ્હિત્વા, રાજા ભિઙ્કારમુત્તમં;

‘‘મહામેઘવનુય્યાનં, દમ્મિ સઙ્ઘસ્સિ’મં ઇતિ.

૨૫. મહિન્દથેરસ્સ કરે, દક્ખિણોદકમા’કિરી;

મહિયા પતિતે તોયે, અકમ્પિત્થ મહા મહી.

૨૬. ‘‘તસ્મા કમ્પતિ ભૂમી’’તિ, ભૂમિપાલો અપુચ્છિ તં;

પતિટ્ઠિતત્તા દીપમ્હિ, સાસનસ્સા’તિ સો બ્રવિ.

૨૭. થેરસ્સ ઉપનામેસિ, જાતિપુપ્ફાનિ જાતિમા;

થેરો રાજઘરં ગન્ત્વા, તસ્સ દક્ખિણતો ઠિતો.

૨૮. રુક્ખમ્હિ પિચુલે અટ્ઠ, પુપ્ફમુટ્ઠી સમોકિરી;

તત્થાપિ પુથવી કમ્પિ, પુટ્ઠો તસ્સા’હ કારણં.

૨૯. અહોસિ તિણ્ણં બુદ્ધાનં, કાલે’પિ ઇધ માલકો;

નરિન્દસઙ્ઘકમ્મત્થં, ભવિસ્સતિ ઇદાનિપિ.

૩૦. રાજગેહા ઉત્તરતો, ચારુપોક્ખરણિં અગા;

તત્તકા નેવ પુપ્ફાનિ, થેરો તત્થાપિ ઓકિરિ.

૩૧. તત્થા’પિ પુથુવી કમ્પિ, પુટ્ઠો તસ્સા’હ કારણં;

‘‘જન્તઘર પોક્ખરણી, અયં હેસ્સતિ ભૂમિપ’’.

૩૨. તસ્સેવ રાજગેહસ્સ, ગન્ત્વાન દ્વારકોટ્ઠકં;

તત્તકેહે’વ પુપ્ફેહિ, તં ઠાનં પૂજયી ઇસિ.

૩૩. તત્થાપિ પુથુવીકમ્પિ, હટ્ઠલોમો અતીવસો;

રાજા તં કારણં પુચ્છિ, થેરો તસ્સા’હ કારણં.

૩૪. ઇમમ્હિ કપ્પે બુદ્ધાનં, તિણ્ણન્નં બોધિરુક્ખતો;

આનેત્વા દક્ખિણાસાખા, રોપિતા ઇધ ભૂમિપ.

૩૫. તથાગતસ્સ અમ્હાકં, બોધિસાખાપિ દક્ખિણા;

ઇમસ્મિંયેવ ઠાનમ્હિ, પતિટ્ઠિસ્સતિ ભૂમિપ.

૩૬. તતો’ગમા મહાથેરો, મહામુચલમાલકં;

તત્તકાનેવ પુપ્ફાનિ, તસ્મિં ઠાને સમોકિરિ.

૩૭. તથાપિ પુથવી કમ્પિ, પુટ્ઠો તસ્સા’હ કારણં;

સઙ્ઘસ્સુ પોસથા ગારં, ઇધ હેસ્સતિ ભૂમિપ.

૩૮. પઞ્હમ્બમાલકટ્ઠાનં, તતો’ગમા મહીપતિ;

સુપક્કં અમ્બપક્કઞ્ચ, વણ્ણગન્ધરસુત્તમં.

૩૯. મહન્તં ઉપનામેસિ, રઞ્ઞો ઉય્યાનપાલકો;

તં થેરસ્સુપનામેસિ, રાજા અતિમનોરમં.

૪૦. થેરો નિસીદનાકારં, દસ્સેસિ જનતા હિતો;

અત્થરાપેસિ તત્થેવ, રાજા અત્થરણં વરં.

૪૧. અદા તત્થ નિસિન્નસ્સ, થેરસ્સમ્બં મહીપતિ;

થેરો તં પરિભુઞ્જિત્વા, રોપનત્થાય રાજિનો.

૪૨. અમ્બટ્ઠિકં અદા રાજા, તં સયં તત્થ રોપયિ;

હત્થે તસ્સોપરિથેરો, ધોવિ તસ્સ વિરુળ્હિયા.

૪૩. તં ખણંયેવ બીજમ્હા, તમ્હા નિક્ખમ્મ અઙ્કુરો;

કમેના’તિ મહારુક્ખો, પત્તપક્કધરો અહુ.

૪૪. તં પાટિહારિયં દિસ્વા, પરિસા સા સરાજિકા;

નમસ્સમાના અટ્ઠાસિ, થેરે હત્થતનુરુહા.

૪૫. થેરો તદા પુપ્ફમુટ્ઠિ, અટ્ઠ તત્થ સમોકિરિ;

તથાપિ પુથવીકમ્પિ, પુટ્ઠો તસ્સા’હ કારણં.

૪૬. સઙ્ઘસ્સપ્પન્નલાભાનં, અનેકેસં નરાધિપ;

સઙ્ગમ્મભાજનઠાનં, ઇદં ઠાનં ભવિસ્સતિ.

૪૭. તતો ગન્ત્વા ચતુસ્સાલ-ઠાનં તત્થ સમોકિરિ;

તત્તકાનેવ પુપ્ફાનિ, કમ્પિ તત્થાપિ મેદિની.

૪૮. તં કમ્પકારણં પુચ્છિ, રાજા થેરો વિયાકરિ;

તિણ્ણન્નં પુબ્બબુદ્ધાનં, રાજુય્યાન પટિગ્ગહે.

૪૯. દાન વત્થુના’હટાનિ, દીપવાસીહિ સબ્બતો;

ઇધ ઠપેત્વા ભોજેસું, સસઙ્ઘે સુગતે તયો.

૫૦. ઇદાનિ પન એત્થેવ, ચતુસ્સાલા ભવિસ્સતિ;

સઙ્ઘસ્સ ઇધ ભત્તગ્ગં, ભવિસ્સતિ નરાધિપ.

૫૧. મહથૂપઠિતઠાનં, ઠાનાઠાનવિદૂતતો;

અગમાસિ મહાથેરો, મહિન્દો દીપદીપનો.

૫૨. તદા અન્તોપરિક્ખેપે, રાજુય્યાનસ્સ ખુદ્દિકા;

કકુધવ્હા અહુ વાપી, તસ્સો’પરિ જલન્તિકે.

૫૩. થૂપારહં થલઠાનં, અહુ થેરે તહિં ગતે;

રઞ્ઞો ચમ્પકપુપ્ફાનં, પુટકાન’ટ્ઠ આહરું.

૫૪. તાનિ ચમ્પકપુપ્ફાનિ, રાજા થેરસ્સુ’પાનયિ;

થેરો ચમ્પકપુપ્ફેહિ, તેહિ પૂજેસિ તં ફલં.

૫૫. તત્થાપિ પુથવી કમ્પિ, રાજા તં કમ્પકારણં;

પુચ્છિ થેરો’નુ પુબ્બેન, આહતં કમ્પકારણં.

૫૬. ઇદં ઠાનં મહારાજ, ચતુબુદ્ધ નિસેવિતં;

થૂપારહં હિતત્થાય, સુખત્થાય ચ પાણિનં.

૫૭. ઇમમ્હિ કપ્પે પઠમં, કકુસન્ધો જિનો અહુ;

સબ્બ ધમ્મવિદૂ સત્થા, સબ્બલોકાનુકમ્પકો.

૫૮. મહાતિત્થવ્હયં આસિ, મહામેઘવનં ઇદં;

નગરં અભયં નામ, પુરત્થિમદિસાય’હુ.

૫૯. કદમ્બ નદિયા પારે, તત્થ રાજા’ભયો અહુ;

ઓજદીપોતિ નામેન, અયં દીપો તદાઅહુ.

૬૦. રક્ખસેહિ જનસ્સે’ત્થ, રોગો પજ્જરકો અહુ;

કકુસન્ધો દસબલો, દિસ્વાન તદુપદ્દવં.

૬૧. તં ગન્ત્વા સત્તવિનયં, પવત્તિં સાસનસ્સ ચ;

કાતું ઇમસ્મિં દીપસ્મિં, કરુણા બલચોદિતો.

૬૨. ચત્તાલીસસહસ્સેહિ, તાદીહિ પરિવારિતો;

નભસા’ગમ્મ અટ્ઠાસિ, દેવકૂટમ્હિ પબ્બતે.

૬૩. સમ્બુદ્ધસ્સા’નુભાવેન, રોગો પજ્જરકો ઇધ;

ઉપસન્તો મહારાજ, દીપમ્હિ સકલે તદા.

૬૪. કત્થ ઠિતો અધિટ્ઠાસિ, નરિસ્સર મુનિસ્સરો;

સબ્બે મં અજ્જ પસ્સન્તુ, ઓજદીપમ્હિ માનુસા.

૬૫. આગન્તુકામા સબ્બેવ, મનુસ્સા મમ સન્તિકં;

આગચ્છન્તુ અકિચ્છેન, ખિપ્પઞ્ચાપિ મહામુનિ.

૬૬. ઓભાસયન્તં મુનિન્દં તં, ઓભાસન્તઞ્ચ પબ્બતં;

રાજા ચ નાગરા ચેવ, દિસ્વા ખિપ્પં ઉપાગમું.

૬૭. દેવતા બલિદાનત્થં, મનુસ્સા ચ તહિં ગતા;

દેવતા ઇતિ મઞ્ઞિંસુ, સસઙ્ઘં લોકનાયકં.

૬૮. રાજા સો મુનિરાજં તં, અતિહટ્ઠો’ભિ વાદિય;

નિમન્તયિત્વા ભત્તેન, આનેત્વા પુરસન્તિ કં.

૬૯. સસઙ્ઘસ્સ મુનિન્દસ્સ, નિસજ્જારહમુત્તમં;

રમણીયમિદં ઠાન-મસમ્બાધન્તિ ચિન્તિય.

૭૦. કારિતે મણ્ડપે રમ્મે, પલ્લઙ્કેસુ વરે સુતં;

નિસીદાપેસિ સમ્બુદ્ધં, સસઙ્ઘં ઇધ ભૂપતિ.

૭૧. નિસિન્નમ્પિ ચ પસ્સન્તા, સસઙ્ઘં લોકનાયકં;

દીપે મનુસ્સા આનેસું, પણ્ણાકારે સમન્તતો.

૭૨. અત્તનો ખજ્જભોજ્જેહિ, તેહિ તેહા’ભતેહિ ચ;

સન્તપ્પેસિ સસઙ્ઘં તં, રાજા સો લોકનાયકં.

૭૩. ઇધેવ પચ્છાભત્તં તં, નિસિન્નસ્સ જિનસ્સ સો;

મહા તિત્થકમુય્યાનં, રાજા’દા દક્ખિણં વરં.

૭૪. અકાલપુપ્ફા લઙ્કારે, મહાતિત્થવને તદા;

પટિગ્ગહિતે બુદ્ધેન, અકમ્પિત્થ મહામહી.