૨. નામકપ્પ

પઠમકણ્ડ

૫૨. , ૬૦. જિનવચનયુત્તં હિ.

‘‘જિનવચનયુત્તં હિ’’ ઇચ્ચેતં અધિકારત્થં વેદિતબ્બં.

૫૩. , ૬૧. લિઙ્ગઞ્ચ નિપ્પજ્જતે.

યથા યથા જિનવચનયુત્તં હિ લિઙ્ગં, તથા તથા ઇધ લિઙ્ગઞ્ચ નિપ્પજ્જતે.

તં યથા? એસો નો સત્થા, બ્રહ્મા અત્તા, સખા, રાજા.

૫૪. , ૬૨. તતો ચ વિભત્તિયો.

તતો જિનવચનયુત્તેહિ લિઙ્ગેહિ વિભત્તિયો પરા હોન્તિ.

૫૫. , ૬૩. સિ યો, અં યો, ના હિ, સ નં, સ્મા હિ, સ નં, સ્મિં સુ.

કા ચ પન તાયો વિભત્તિયો? સિ, યો ઇતિ પઠમા, અં, યોઇતિ દુતિયા, ના હિ ઇતિ તતિયા, સ, નંઇતિ ચતુત્થી, સ્મા, હિ ઇતિ પઞ્ચમી, સ, નં ઇતિ છટ્ઠી, સ્મિં, સુ ઇતિ સત્તમી.

વિભત્તિઇચ્ચનેન ક્વત્થો? અમ્હસ્સ મમં સવિભત્તિસ્સ સે.

૫૬. , ૬૪. તદનુપરોધેન.

યથા યથા તેસં જિનવચનાનં અનુપરોધો. તથા તથા ઇધ લિઙ્ગઞ્ચ નિપ્પજ્જતે.

૫૭. , ૭૧. આલપને સિ ગ સઞ્ઞો.

આલપનત્થે સિ ગસઞ્ઞો હોતિ.

ભોતિ અય્યે, ભોતિ કઞ્ઞે, ભોતિ ખરાદિયે.

આલપનેતિ કિમત્થં? સા અય્યા.

સીતિ કિમત્થં? ભોતિયો અય્યાયો.

ગઇચ્ચનેન ક્વત્થો? ઘતે ચ.

૫૮. , ૨૯. ઇવણ્ણુવણ્ણા ઝલા.

ઇવણ્ણુવણ્ણાઇચ્ચેતે ઝલસઞ્ઞા હોન્તિ યથાસઙ્ખ્યં.

ઇસિનો, અગ્ગિનો, ગહપતિનો, દણ્ડિનો. સેતુનો, કેતુનો, ભિક્ખુનો. સયમ્ભુનો, અભિભુનો.

ઝલઇચ્ચનેન ક્વત્થો? ઝલતો સસ્સ નો વા.

૫૯. , ૧૮૨. તે ઇત્થિખ્યા પો.

તે ઇવણ્ણુવણ્ણા યદા ઇત્થિખ્યા, તદા પસઞ્ઞા હોન્તિ.

રત્તિયા, ઇત્થિયા, ધેનુયા, વધુયા.

ઇત્થિખ્યાતિ કિમત્થં? ઇસિના, ભિક્ખુના.

સઇચ્ચનેન ક્વત્થો? પતો યા.

૬૦. , ૧૭૭. આ ઘો.

આકારો યદા ઇત્થિખ્યો, તદા ઘસઞ્ઞો હોતિ.

સદ્ધાય, કઞ્ઞાય, વીણાય, ગઙ્ગાય, દિસાય સાલાય, માલાય, તુલાય, દોલાય, પભાય, સોભાય, પઞ્ઞાય, કરુણાય નાવાય, કપાલિકાય.

આતિ કિમત્થં? રત્તિયા, ઇત્થિયા.

ઇત્થિખ્યોતિ કિમત્થં? સત્થારા દેસિતો અયં ધમ્મો.

ઘઇચ્ચનેન ક્વત્થો? ઘતો નાદીનં.

૬૧. , ૮૬. સાગમો સે.

સકારાગમો હોતિ સે વિભત્તિમ્હિ.

પુરિસસ્સ, અગ્ગિસ્સ, ઇસિસ્સ, દણ્ડિસ્સ, ભિક્ખુસ્સ, સયમ્ભુસ્સ, અભિભુસ્સ.

સેતિ કિમત્તં? પુરિસસ્મિં.

૬૨. , ૨૦૬. સંસાસ્વેકવચનેસુ ચ.

સંસાસુ એકવચનેસુ વિભત્તાદેસેસુ સકારાગમો હોતિ.

એતિસ્સં, એતિસ્સા ઇમિસ્સં, ઇમિસ્સા, તિસ્સં, તિસ્સા,

તસ્સં તસ્સા, યસ્સં, યસ્સા, અમુસ્સં, અમુસ્સા.

સંસાસ્વીતિ કિમત્થં? અગ્ગિના, પાણિના.

એકવચનેસ્વીતિ કિમત્થં? તાસં, સબ્બાસં.

વિભત્તાદેસેસ્વીતિ કિમત્થં? મનસા, વચસા, થામસા.

૬૩. , ૨૧૭. એતિમાસમિ.

એતાઇમાઇચ્ચેતેસમન્તો સરો ઇકારો હોતિ સંસાસુ એકવચનેસુ વિભત્તાદેસેસુ.

એતિસ્સં, એતિસ્સા, ઇમિસ્સં, ઇમિસ્સા.

સંસાસ્વીતિ કિમત્થં? એતાય, ઇમાય.

એકવચનેસ્વીતિ કિમત્થં? એતાસં, ઇમાસં.

૬૪. , ૨૧૬. તસ્સા વા.

તસ્સા ઇત્થિયં વત્તમાનસ્સ અન્તસ્સ આકારસ્સ ઇકારો હોતિ વા સંસાસુ એકવચનેસુ વિભત્તાદેસેસુ.

તિસ્સં, તિસ્સા, તસ્સં, તસ્સા.

૬૫. , ૨૧૫. તતો સસ્સ સ્સાય.

તતો તા એતા ઇમાતો સસ્સ વિભત્તિસ્સ સ્સાયાદેસો હોતિ વા.

તિસ્સાય, એતિસ્સાય, ઇમિસ્સાય.

વાતિ કિમત્થં? તિસ્સા, એતિસ્સા, ઇમિસ્સા.

૬૬. , ૨૦૫. ઘો રસ્સં.

ઘો રસ્સમાપજ્જતે સંસાસુ એકવચનેસુ વિભત્તાદેસેસુ.

તસ્સં, તસ્સા, યસ્સં, યસ્સા, સબ્બસ્સં, સબ્બસ્સા.

સંસાસ્વીતિ કિમત્થં? તાય, સબ્બાય.

એકવચનેસ્વીતિ કિમત્થં? તાસં, સબ્બાસં.

૬૭. , ૨૨૯. નો ચ દ્વાદિતો નંમ્હિ.

દ્વિઇચ્ચેવમાદિતો સઙ્ખ્યાતો નકારાગમો હોતિ નંમ્હિ વિભત્તિમ્હિ.

દ્વિન્નં, તિન્નં, ચતુન્નં, પઞ્ચન્નં, છન્નં, સત્તન્નં, અટ્ઠન્નં, નવન્નં, દસન્નં.

દ્વાદિતોતિ કિમત્થં? સહસ્સાનં.

નંમ્હીતિ કિમત્થં? દ્વીસુ, તીસુ.

ચગ્ગહણેનસ્સઞ્ચાગમો હોતિ. ચતસ્સન્નં ઇત્થીનં તિસ્સન્નં વેદનાનં.

૬૮. , ૧૮૪. અમા પતો સ્મિંસ્માનં વા.

પઇચ્ચેતસ્મા સ્મિંસ્માઇચ્ચેતેસં અંઆઆદેસા હોન્તિ વા યથાસઙ્ખ્યં.

મત્યં, મતિયં, મત્યા, મતિયા, નિકત્યં. નિકતિયં, નિકત્યા, નિકતિયા, વિકત્યં, વિકતિયં, વિકત્યા, વિકતિયા, વિરત્યં, વિરતિયં, વિરત્યા, વિરતિયા, રત્યં, રતિયં, રત્યા, રતિયા, પુથબ્યં, પુથવિયં, પુથબ્યા, પુથવિયા, પવત્યં, પવત્યા, પવત્તિયં, પવત્તિયા.

૬૯. , ૧૮૬. આદિતો ઓ ચ.

આદિઇચ્ચેતસ્મા સ્મિંવચનસ્સ અંઓઆદેસા હોન્તિ વા.

આદીં, આદો.

વાતિ કિમત્થં? આદિસ્મિં, આદિમ્હિ નાથં નમસ્સિત્વાન,

ચગ્ગહણેન અઞ્ઞસ્માપિ સ્મિં વચનસ્સ આ ઓ અંઆદેસા હોન્તિ. દિવા ચ રત્તો ચ હરન્તિ યે બલિ. બારાણસિં અહુ રાજા.

૭૦. , ૩૦. ઝલાનમિયુવા સરે વા.

ઝલઇચ્ચેતેસં ઇય ઉવઇચ્ચેતે આદેસા હોન્તિ વા સરે પરે યથાસઙ્ખ્યં.

તિયન્તં પચ્છિયાગારે, અગ્ગિયાગારે, ભિક્ખુવાસને નિસીદતિ, વુથુવાસને નિસીદતિ.

સરેતિ કિમત્થં? તિમલં, તિફલં, તિચતુક્કં, તિદણ્ડં, તિલોકં, તિનયનં, તિપાસં, તિહંસં, તિભવં, તિખન્ધં, તિપિટકં, તિવેદનં, ચતુદ્દિસં, પુથુભૂતં.

વાતિ કિમત્થં? પઞ્ચહઙ્ગેહિ તીહાકારેહિ. ચક્ખાયતનં.

વાતિ વિકપ્પનત્થં, ઇકારસ્સ અયાદેસો હોતિ, વત્થુત્તયં.

૭૧. , ૫૦૫. યવકારા ચ.

ઝલાનં યકાર વકારાદેસા હોન્તિ સરે પરે યથાસઙ્ખ્યં.

અગ્યાગારં, પક્ખાયતનં, સ્વાગતં, તે મહાવીર.

ચગ્ગહણં સમ્પિણ્ડનત્થં.

૭૨. , ૧૮૫. પસઞ્ઞસ્સ ચ.

પસઞ્ઞસ્સ ચ ઇવણ્ણસ્સ વિભત્તાદેસે સરે પરે યકારાદેસો હોતિ.

પુથબ્યા, રત્યા, મત્યા.

સરેતિ કિમત્થં? પુથવિયં.

૭૩. , ૧૭૪. ગાવ સે.

ગોઇચ્ચેતસ્સ ઓકારસ્સ આવાદેસો હોતિ સે વિભત્તિમ્હિ.

ગાવસ્સ.

૭૪. , ૧૬૯. યોસુ ચ.

ગોઇચ્ચેતસ્સ ઓકારસ્સ આવાદેસો હોતિ યોઇચ્ચેતેસુ પરેસુ.

ગાવો ગચ્છન્તિ, ગાવો પસ્સન્તિ, ગાવી ગચ્છન્તિ, ગાવી પસ્સન્તિ.

ચગ્ગહણં કિમત્થં? નાસ્માસ્મિંસુ વચનેસુ આવા દેસો હોતિ.

ગાવેન, ગાવા, ગાવે, ગાવેસુ.

૭૫. , ૧૭૦. અવમ્હિ ચ.

ગોઇચ્ચેતસ્સ ઓકારસ્સ આવઅવઇચ્ચેતે આદેસા હોન્તિ અંમ્હિ વિભત્તિમ્હિ.

ગાવં, ગવં.

ચગ્ગહણેન સાદિસેસેસુ પુબ્બુત્તવચનેસુ ગોઇચ્ચેતસ્સ ઓકારસ્સ અવાદેસો હોતિ.

ગવસ્સ, ગવો, ગવેન, ગવા, ગવે, ગવેસુ.

૭૬. , ૧૭૧. આવસ્સુ વા.

આવઇચ્ચેતસ્સ ગાવાદેસસ્સ અન્ત સરસ્સ ઉકારાદેસો હોતિ વા અંમ્હિ વિભત્તિમ્હિ.

ગાવું, ગાવં.

આવસ્સેતિ કિમત્થં? ગાવો તિટ્ઠન્તિ.

૭૭. , ૧૭૫. તતો નમં પતિમ્હા લુત્તે ચ સમાસે.

તતો ગોસદ્દતો નંવચનસ્સ અંઆદેસો હોતિ, ગોઇચ્ચેતસ્સ ઓકારસ્સ અવાદેસો હોતિ પતિમ્હિ પરે અલુત્તે ચ સમાસે.

ગવપતિ.

અલુત્તેતિ કિમત્થં? ગોપતિ.

ચગ્ગહણેન અસમાસેપિ નંવચનસ્સ અંઆદેસો હોતિ, ગોઇચ્ચેતસ્સ ઓકારસ્સ અવાદેસો હોતિ.

ગવં.

૭૮. , ૩. ઓસરે ચ.

ગોઇચ્ચેતસ્સ ઓકારસ્સ અવાદેસો હોતિ સમાસે ચ સરે પરે.

ગવસ્સકં, ગવેળકં, ગવાજિનં.

ચગ્ગહણેન ઉવણ્ણઇચ્ચેવમન્તાનં લિઙ્ગાનં ઉવઅવઉરાદેસા હોન્તિ સ્મિંયોઇચ્ચેતેસુ ક્વચિ.

ભુવિ, પસવો, ગુરવો, ચતુરો.

સરેતિ કિમત્થં? ગોધનો, ગોવિન્દો.

૭૯. , ૪૬. તબ્બિપરીતૂપપદે બ્યઞ્જને ચ.

તસ્સ અવસદ્દસ્સ યદા ઉપપદે તિટ્ઠમાનસ્સ તસ્સ ઓકારસ્સ વિપરીતો હોતિ બ્યઞ્જને પરે.

ઉગ્ગતે સૂરિયે, ઉગ્ગચ્છતિ, ઉગ્ગહેત્વા.

ચગ્ગહણમવધારણત્થં. અવસાને, અવકિરણે, અવકિરતિ.

૮૦. , ૧૭૩. ગોણ નંમ્હિ વા.

સબ્બસ્સેવ ગોસદ્દસ્સ ગોણાદેસો હોતિ વા નંમ્હિ વિભત્તિમ્હિ.

ગોણાનં સત્તન્નં.

વાતિ કિમત્થં?

ગોનઞ્ચે તરમાનાનં, ઉજું ગચ્છતિ પુઙ્ગવો.

સબ્બા ગાવી ઉજું યન્તિ, નેત્તે ઉજું ગતે સતિ.

યોગવિભાગેન અઞ્ઞત્રાપિ ગોણાદેસો હોતિ. ગોણભૂતાનં.

૮૧. , ૧૭૨. સુહિનાસુ ચ.

સુહિનાઇચ્ચેતેસુ સબ્બસ્સ ગોસદ્દસ્સ ગોણાદેસો હોતિ વા.

ગોણેસુ, ગોણેહિ, ગોણેભિ, ગોણેન.

વાતિ કિમત્થં? ગોસુ, ગોહિ, ગોભિ, ગવેન.

ચગ્ગહણેન સ્યાદિસેસેસુ પુબ્બુત્તરવચનેસુપિ ગોણ ગુ ગવયાદેસા હોન્તિ. ગોણો, ગોણા, ગોણં, ગોણે, ગોણસ્સ, ગોણમ્હા. ગોણમ્હિ, ગુન્નં, ગવયેહિ, ગવયેભિ.

૮૨. , ૧૪૯. અંમો નિગ્ગહિતં ઝલપેહિ.

અંવચનસ્સ મકારસ્સ ચ ઝલપઇચ્ચેતેહિ નિગ્ગહિતં હોતિ

અગ્ગિં, ઇસિં, ગહપતિં, દણ્ડિં, મહેસિં, ભિક્ખું, પટું, સયમ્ભું, અભિભું, રત્તિં, ઇત્થિં, વધું, પુલ્લિઙ્ગં, પુમ્ભાવો, પુઙ્કોકિલો.

અંમોતિ કિમત્થં? અગ્ગિના, પાણિના, ભિક્ખુના, રત્તિયા, ઇત્થિયા, વધુયા.

ઝલપેહીતિ કિમત્થં? સુખં, દુક્ખં.

પુનારમ્ભ હણં વિભાસાનિવત્તનત્થં. અગ્ગિં, પટું, બુદ્ધિં, વધું.

૮૩. , ૬૭. સરલોપો’ માદેસ પચ્ચયાદિમ્હિ સરલોપે તુ પકતિ.

સરલોપો હોતિ અમાદેસપચ્ચયાદિમ્હિ સર લોપે તુ પકતિ હોતિ.

પુરિસં, પુરિસે, પાપં, પાપે, પાપિયો, પાપિટ્ઠો.

અમાદેસપચ્ચયાદિમ્હીતિ કિ ત્થં? અપ્પમાદો અમતં પદં.

સરલોપેતિ કિમત્થં? પુરિસસ્સ, દણ્ડિનં.

તુગ્ગહણમવધારણત્થં. ભિક્ખુની, ગહપતાની.

પકતિગ્ગહણસામત્થેન પુન સન્ધિભાવો ચ હોતિ. સેય્યો, સેટ્ઠો, જેય્યો, જેટ્ઠો.

૮૪. , ૧૪૪. અઘોરસ્સમેકવચનયોસ્વપિ ચ.