નમો તસ્સ ભગવતો અરહતો સમ્માસમ્બુદ્ધસ્સ

ધમ્મનીતિ

૧. વન્દિત્વા રતનં સેટ્ઠં, નિસ્સાય પુબ્બકે ગરું;

નિતિધમ્મંપવક્ખામિ, સબ્બલોકસુખાવહં.

૨. આચરિયોચસિપ્પઞ્ચ, પઞ્ઞાસુતંકથાધનં;

દેસોચનિસ્સયોમિત્તં, દુજ્જનોસુજનોબલં.

૩. ઇત્થીપુત્તોચદાસોચ, ઘરાવાસોકતાકતો;

ઞાતબ્બોચઅલઙ્કારો, રાજધમ્મોપસેવકો;

દુકાદિમિસ્સકોચેવ, પકિણ્ણકોતિમાતિકા.

૪. કિન્તેહિપાદસુસ્સસા, યેસંનત્થિગરૂનિહ;

યેતપ્પાદરજોકિણ્ણા, તેવસાધૂવિવેકિનો.

૫. વિનાગરૂપદેસન્તં, બાલોલઙ્કત્તુમિચ્છતિ;

સમ્પાપુણેનવિઞ્ઞૂહિ, હસભાવંકથંનુસો.

૬. ઉટ્ઠાનાઉપટ્ઠાનાચ, સુસ્સુસાપરિચારિકા;

સક્કચ્ચંસિપ્પુગ્ગહણં, ગરુંઆરાધયેબુધો.

૭. ઉપજ્ઝાચરિયાનઞ્ચ, માતાપિતૂનમેવચ;

સક્કચ્ચંયોનુપટ્ઠાતિ, સુતોપિતસ્સતાદિસો.

૮. ઉપજ્ઝાચરિયાનઞ્ચ, માતાપિતૂનમેવચ;

સક્કચ્ચંયોઉપટ્ઠાતિ, સુતોપિતસ્સતાદિસો;

૯. સમ્માઉપપરિક્ખિત્વા;

અક્ખરેસુપદેસુચ;

ચોરઘાતોસિસ્સોસિયા,

ગરુચોરટ્ટકારકો.

૧૦. પણ્ડિતોસુતસમ્પન્નો, યત્થઅત્થીતિ ચેસુતો;

મહુસ્સાહેનતંઠાનં, ગન્તબ્બંવસુતેસિના.

૧૧. સુખંરુક્ખસ્સછાયાવ, તતોઞાતિમાતાપિતુ;

તતોઆચરિયોરઞ્ઞો, તતોજિનસ્સસાસનં.

૧૨. પાસાણછત્તંગરુકં, તતોદેવાનચિક્ખનં;

તતોવુડ્ઢાનમોવાદો, તતોજિનસ્સસાસનં.

૧૩. તુલંસલ્લહુકંલોકે, તતોચપલજાતિકો;

તતોવુડ્ઢાનનોવાદો, યતિધમ્મેપમાદકો.

૧૪. સુતિસમ્મુતિસઙ્ખ્યાચ, યોગાનિતિવિસેસકા;

ગન્ધબ્બાગણિકાચેવ, ધનુબેદાચપૂરણા.

૧૫. તિકિચ્છાઇતિહાસાચ, જોતિમાયાચછન્દતિ;

કેતુમન્તાચસદ્દાચ, સિપ્પાટ્ઠારસકાઇમે.

૧૬. અલસસ્સકુતોસિપ્પં, અસિપ્પસ્સકુતોધનં;

અધનસ્સકુતોમિત્તં, અમિત્તસ્સકુતોસુખં;

અસુખસ્સકુતોપુઞ્ઞં, અપુઞ્ઞસ્સકુતોનિબ્બાનં.

૧૭. સિપ્પંસમંધનંનત્થિ, સિપ્પંચોરાનગણ્હન્તિ;

ઇધલોકેસિપ્પંમિત્તં, પરલોકેસુખાવહં.

૧૮. બોધપુત્રસદાવિત્યં, માખેદાચરિયંગરું;

સદેસેપૂજિતોરાજા, બુધોસબ્બત્થપૂજિતો.

૧૯. બોધપુત્રકિમાલસ્સે, અબોધોભારવાહકો;

બોધકોપૂજિતો લોકે, બોધપુત્રદિનેદિને.

૨૦. રૂપયોબ્બન્નસમ્પન્ના, વિસાલકુલસમ્ભવા;

વિત્યાહીનાનસોભન્તિ, નિગન્ધાઇવકિંસુકા.

૨૧. માતાસત્રુરુપિતાચ, બાલકાલેનસિક્ખિત;

ન સોભતિસભામજ્ઝે, હંસમજ્ઝેબકોયથા.

૨૨. ગુણોસેટ્ઠઙ્ગતંયાતિ, નઉચ્ચેસયનેવસે;

પાસાદસીખરેવાસો, કાકોકિંગરુળોસિયા.

૨૩. સબ્બસુતમધિયતે, હીનમુક્કટ્ઠમજ્ઝિમે;

સબ્બસ્સઅત્થંજાનેય્ય, નચસબ્બંપયોજયે.

૨૪. નલોકેસોભતેમુળ્હો,

કેવલત્તપસંસકો;

અપિસમ્પિહિતોકૂપે,

કતવિજ્જોપકાસિતો.

૨૫. મદન્તદમનંસત્થં, ખલાનંકુરુતેમદં;

ચક્ખુસઙ્ખારકંતેજં, ઉલૂકાનમિવન્ધકં.

૨૬. ભોજનંમેથુનંનિદ્દા,

ગવેપોસેચવિજ્જતિ;

વિજ્જાવિસેસોપોસસ્સ,

તંહીનોગોસમોભવે.

૨૭. યોસિસ્સોસિપ્પલોભેન, બહુંબહુંવગણ્હાતિ;

મુગોવસુપિનંપસ્સં, નસક્કાકથિતું પરં.

૨૮. સુસ્સુસાસુતવડ્ઢના, પઞ્ઞાયવડ્ઢનંસુતં;

પઞ્ઞાયઅત્થંજાનન્તિ, ઞાતોઅત્થોસુખાવહો.

૨૯. અનાગતંભયંદિસ્વા, દૂરતોપરિવજ્જયે;

આગતઞ્ચભયંદિસ્વા, અભિતોહોતિપણ્ડિતો.

૩૦. લોભંકોધંમદંમાનં, તન્દિંઇસ્સંપમત્તકં;

સોણ્ડંનિદ્દાલુકંમક્ખં, મચ્છેરઞ્ચજહેબુધો.

૩૧. સદ્ધાહિરિચઓત્તપ્પં, બાહુસચ્ચંવિરંસતિ;

પઞ્ઞાચસત્તધમ્મેહિ, સમ્પન્નોપણ્ડિતોમતો.

૩૨. દિટ્ઠેધમ્મેચયોઅત્થો,

યોચત્થોસમ્પરાયિકો;

અત્થાભિસમયાધીરો,

પણ્ડિતોતિપવુચ્ચતિ.

૩૩. સભાવસદિસંવાક્યં, સભાવસદિસંપિયં;

સભાવસદિસંકોધં, યોજાનાતિસપણ્ડિતો.

૩૪. ભૂપાલોપણ્ડિતોનિચ્ચં, નેવતુલ્યોકુદાચનં;

સદેસેપૂજિતોરાજા, બુધોસબ્બત્થપૂજિતો.

૩૫. પણ્ડિતસ્સપસંસાય, દણ્ડોબાલેનદિય્યતે;

પણ્ડિતોપણ્ડિતેનેવ, વણ્ણિતોવસુવણ્ણિતો.

૩૬. અત્તનાયદિએકેન, વિનિથેનમહાજના;

વિનયંયન્તિસબ્બેપિ, કોધંનાસેય્યપણ્ડિતો.

૩૭. સરીરસ્સગુણાનઞ્ચ, દૂરમચ્ચન્તમન્તરં;

સરીરંખણવિદ્ધંસિ, ગુણાતુકપ્પઠાયિનો.

૩૮. અત્થંમહન્તમાપજ્જં, વિજ્જંસમ્પત્તિમેવચ;

વિચરેય્યામાનથદ્ધો, પણ્ડિતોસોપવુચ્ચતિ.

૩૯. નાલબ્ભમતિપત્થેન્તિ, નટ્ઠમ્પિનચસોચરે;

વિપ્પત્યઞ્ચનમુય્હન્તિ, યેનરાતેવપણ્ડિતા.

૪૦. ગણ્ઠિઠાનેએકપદે, નાતિમઞ્ઞેય્યપણ્ડિતો;

કિમક્કોવેળુપબ્ભારો, તિમહાદીપભાનુદો.

૪૧. ગુણદોસેસુનેકેન, અત્થિકોચિવિવજ્જિતો;

સુખુમાલપદુમસ્સ, નળંભવતિકક્ખળં.

૪૨. સુમહન્તાનિસત્થાનિ, ધારયન્તાબહુસ્સુતા;

છેદાયોસંસયાનન્તુ, ક્લિસ્સન્તિલોભમોહિતા.

૪૩. દોસંપિસગુણેદિસ્વા, ગુણવાદીવદન્તિન;

નલોકોવિજ્જમાનમ્પિચન્દેપસ્સતિલઞ્જનં.

૪૪. સકિંપિવિઞ્ઞૂધીરેન, કરોતિસહસઙ્ગમં;

અત્તત્થઞ્ચપરત્થઞ્ચ, નિબ્બાનન્તંસુખંલભે.

૪૫. નદીતીરેટ્ઠિતેકૂપે, અરણિતાલવણ્ડકે;

નવદાપાદિનત્થીતિ, નમુખેવચનંતથા.

૪૬. પણ્ડિતોઅપુટ્ઠોભેરી, પજ્જુન્નોહોતિપુચ્છિતો;

બાલોપુટ્ઠોઅપુટ્ઠોપિ, બહુંવિકત્થતેસદા.

૪૭. ગુણસમ્પન્નલઙ્કારો, સબ્બસત્તહિતાવહો;

પરત્તત્થંનચરેય્ય, કુતોસોપણ્ડિતોભવે.

૪૮. સપરત્થંચરેધીરો, અસક્કોન્તોસકંચરે;

તમ્પિચેવઅસક્કોન્તો, પાપાત્તાનંવિયોજયે.

૪૯. સબ્બંસુણાતિસોતેન, સબ્બંપસ્સતિચક્ખુના;

નચદિટ્ઠંસુતંધીરો, સબ્બિચ્છિતુમરહતિ.

૫૦. ચક્ખુમાસ્સયથાઅન્ધો, સોતવાબધિરોયથા;

પઞ્ઞાવાપિયથામુગો, બલવાદુબ્બલોરિવ;

અથઅત્થેસમુપ્પન્ને, સયેય્યમતસાયિતં.

૫૧. અતિજાતંમનુજાતં, પુત્તમિચ્છન્તિપણ્ડિતા;

અવજાતંનઇચ્છન્તિ, યોહોતિકુલછિન્નકો.

૫૨. તયોવપણ્ડિતાસત્થે, અહમેવાતિવાદિચ;

અહમપિતિવાદીચ, નાહન્તિચઇમેતયો;

૫૩. નસાસભાયત્થનસન્તિસન્તો,

નતેસન્તોયેનવદન્તિધમ્મં;

રાગઞ્ચદોસઞ્ચપહાયમોહં,

ધમ્મંભણન્તાવભવન્તિસન્તો.

૫૪. બાલેચુમ્મત્તકેભૂપે, ગુરુમાતાપિતૂસ્વપિ;

સઙ્ઘેજેઠેચભાતરિ, નદોસાકરિયાબુધા.

૫૫. અત્તનામનોતાપઞ્ચ, ઘરેદુચ્ચરિતાનિચ;

વઞ્ચનઞ્ચઅવમાનં, મતિમાનપકાસયે.

૫૬. પરદારંજનેત્તિંવ, લેડ્ડુંવપરસન્તકં;

અત્તાવસબ્બસત્તાનં, યોપસ્સતિસપણ્ડિતો.

૫૭. સઠેનમિત્તંકલુસેનધમ્મં,

પરોપતાપેનસમિદ્ધિભાવં;

સુખેનવિજ્જંફરુસેનનારિં,

ઇચ્છન્તિયેતેનચેવપણ્ડિતા.

૫૮. નિપુણેસુહમેસેય્ય, વિચિનિત્વાસુતત્થિકો;

સત્તંહુક્ખલિયંપક્કં, ભાજનેપિતથાભવે.

૫૯. વસુંગણ્હન્તિદૂરટ્ઠા, પબ્બતેરતનોચિતે;

નમિલક્ખાસમીપટ્ઠા, એવંબાલાબહુસ્સુતે.

૬૦. હિરઞ્ઞેનમિગાનંવ, સુસીલેનઅસીલિનો;

અધમ્મિકસ્સધમેન, બાલાનમ્પિસુતેનકિં.

૬૧. અપ્પસ્સુતાયંપુરિસો, બલિબદ્ધોવજીવતિ;

મંસાનિતસ્સવડ્ઢન્તિ, પઞ્ઞાતસ્સનવડ્ઢતિ.

૬૨. અપ્પસ્સુતોસુતંઅપ્પં, બહુમઞ્ઞતિમાનિકો;

સિન્ધૂદકંઅપસ્સન્તો, કૂપેસોયંવમણ્ડુકો.

૬૩. તદમિનાપિજાનાથ, સોબ્ભેસુપતીરેસુચ;

સણન્તાયન્તિકુસોબ્ભા, તુણ્હીયન્તિમહોદધી.

૬૪. સુભાસિતંઉત્તમમાહુસન્તો,

ધમ્મંભણેનાધમ્મં, તંદુતિયં;

પિયંભણેનાપિયંતંતતિયં,

સચ્ચંભણેનાલિકંતંચતુત્થં.

૬૫. સીહમેદાસુવણ્ણેવ, નચતિટ્ઠન્તિરચતે;

પણ્ડિતાનંકથાવાક્યં નચતિટ્ઠતિદુજ્જને.

૬૬. મહાતેજોપિતેજોયં, મત્તિકંનમુદુંકરે;