૪. મેત્તાભાવનાનિદ્દેસ

૧. મેત્તા ભાવન મિચ્છમ્પિ, સુણ બુદ્ધવચો યિદં;

દોસ નિગ્ગહણત્થાય, દોસો મેત્તાયવેરિહિ.

૨. અક્કોચ્છિમં અવધિમં, અજિનિમં અહાસિમે;

યેચ તં ઉપનય્હન્તિ, વેરં તેસં નસમ્મતિ.

૩. અક્કોચ્છિમં અવધિમં, અજિનિમં અહાસિમે;

યેચતં નુપનય્હન્તિ, વેરં તેસં ઉપસમ્મતિ.

૪. નહિવેરેન વેરાનિ, સમ્મન્તિધ કુદાચન;

અવેરેનચ સમ્મન્તિ, એસધમ્મો સનન્તનો.

૫. પરેચ નવિજાનન્તિ, મય મેત્થ યમામસે;

યેચ તત્થ વિજાનન્તિ, તતો સમ્મન્તિ મેધગા.

૬. કુદ્ધો અત્થં નજાનાતિ, કુદ્ધો ધમ્મં નપસ્સતિ;

સદા અન્ધતમં હોતિ, યંકોધો સહતેનરં.

૭. ઉભિન્ન મત્થં ચરતિ, અત્તનોચ પરસ્સચ;

પરં સંકુપ્પિતં ઞત્વા, યો સતો ઉપસમ્મતિ.

૮. તસ્સેવ તેન પાપિય્યો, યો કુદ્ધં પટિકુજ્ઝતિ;

કુદ્ધં અપટિકુજ્ઝન્તો, સઙ્ગામં જેતિ દુજ્જયં.

૯. ખન્તી પરમં તપો તિતિક્ખા,

નિબ્બાનં પરમં વદન્તિ બુદ્ધા;

નહિ પબ્બજિતો પરૂપઘાતી,

નસમણો હોતિ પરં વિહેઠયન્તો.

૧૦. અકોધેન જિને કોધં, અસાધું સાધુના જિને;

જિને કદરિયં દાનેન, સચ્ચેના લિકવાદિનં.

૧૧. યો વે ઉપ્પતિતં કોધં, રથં ભન્તંવ વારયે;

ત મહં સારથી બ્રૂમિ, રસ્મિગ્ગાહો ઇતરોજનો.

૧૨. પુરિસસ્સ હિ જાતસ્સ, કુધારી જાયતે મુખે;

યાય છિન્દતિ અત્તાનં, બાલો દુબ્ભાસિતંભણં.

૧૩. સેલો યથા એકગ્ઘનો, વાતેન નસમીરતિ;

એવં નિન્દા પસંસાસુ, નસમિઞ્જન્તિ પણ્ડિતા.

૧૪. સમાનભાગં ક્રુબ્બેથ, ગામે અક્કુટ્ઠ વન્દિતં;

મનોપદોસં રક્ખેય્ય, સન્તો અનુણ્ણતો સિયા.

૧૫. નપરો પરં નિકુપ્પેથ, નાતિમઞ્ઞેથ કત્થચિ નકિઞ્ચિ;

બ્યારોસના પટિઘસઞ્ઞા, નઞ્ઞમઞ્ઞસ્સ દુક્ખ મિચ્છેય્ય.

૧૬. માતા યથા નિયં પુત્ત,

માયુસા એકપુત્ત મનુરક્ખે;

એવમ્પિ સબ્બ ભૂતેસુ,

માનસં ભાવયે અપરિમાણં.

૧૭. સુત્વાન દુસિતો બહું વાચં,

સમણાનંવા પુથુજનાનં;

ફરુસેન હિ ન પટિવજ્જા,

ન હિ સન્તો પટિસેનિં કરોન્તિ.

૧૮. સચ્ચં ભણે નકુજ્ઝેય્ય, દજ્જા અપ્પમ્પિ યાચિતો;

એતેહિ તીહિ ઠાનેહિ, ગચ્છે દેવાન સન્તિકે.

૧૯. ન પરેસં વિલોમાનિ, ન પરેસં કતાકતં;

અત્તનોવ અવેક્ખેય્ય, કતાનિ અકતાનિચ.

૨૦. સુ દસં વજ્જમઞ્ઞેસં, અત્તનો પન દુદ્દસં;

પરેસઞ્હિ સો વજ્જાનિ, ઓફુનાતિ યથા ભુસં;

અત્તનો પન છાદેતિ, કલિંવ કિતવા સટ્ઠો.

૨૧. નિધીનંવ પવત્તાનં, યં પસ્સે વજ્જદસ્સિનં;

નિગ્ગય્હવાદિં મેધાવિં, તાદિસં પણ્ડિતં ભજે.

૨૨. તાદિસં ભજમાનસ્સ,

સેય્યોહોતિ નપાપિયો;

ઇતિ વુત્તં મુનિન્દેન,

તિલોકગ્ગેન સત્થુના.

૨૩. મેત્તા ગન્ધેન વાસેન્તો,

દોસં દૂરેકરે બુધો;

દૂરાસન્નેસુ સબ્બેસુ,

અત્તનો વેરિકેસુપિ.

૨૪. હને દોસૂ પનાહાનિ, અનત્થ કારકાનિ હિ;

તેસ્વ સન્તેસુ સબ્બેસુ, મેત્તાહોતિ સુનિમ્મલા.

૨૫. સતં દુજ્જન વાક્યેહિ, નમનો યાતિ વિક્રિયં;

નહિતાપયિતું સક્કા, ગઙ્ગાનદિં તિણુક્કયા.

૨૬. નહિ નિન્દા પસંસાહિ, સતં મનોવિકારતા;

ન કદાચિપિ કમ્પેય્ય, વાતેહિ સેલપબ્બતો.

૨૭. નદિયં ખુદ્દકા નાવા, વિચીહિ ઉન્નતોનતા;

મહાનાવા નકમ્પન્તિ, મહન્તીહિ વિચીહિપિ.

૨૮. લોકે પસંસ નિન્દાહિ, દુજ્જનોવુન્નતોનતો;

સન્તોપઞ્ઞો નચલતિ, મહાનિન્દા થુતીહિપિ.

૨૯. સેલોસેલો નિલેહેવ,

વણ્ણાવણ્ણા અસસ્સતા;

લાભાલાભા સુખાદુક્ખા,

યસાયસા નકમ્પતિ.

૩૦. ખમાધગ્ગ કરેતસ્સ, દુજ્જનો કિં કરિસ્સતિ;

અતિણે પતિતો અગ્ગિ, સયમેવ પસમ્ભતિ.

૩૧. સયમેવ સકત્તાનં, મચ્ચુબ્ભયેન તચ્છતુ;

માઞ્ઞે તચ્છતુ દોસેન, કિમત્થં અઞ્ઞતચ્છનં.

૩૨. માઞ્ઞે તચ્છ તુદોસેન, નસેય્યો અઞ્ઞતચ્છનં;

માઞ્ઞો તં અહિબ્યગ્ઘેવ, દોમનસ્સેન ભાયતુ.

૩૩. નિસ્સાય ગરુકાતબ્બં, બહૂનં પાપમોચનં;

અચાપલ્લેન સન્તેન, ગરુકાતબ્બતં વજે.

૩૪. નિસ્સાય ગરુકાતબ્બં, બહૂનં પુઞ્ઞવડ્ઢનં;

ગરુકાતબ્બતં ગચ્છે, ધીતિયા સીલ ગુત્તિયા.

૩૫. સન્તં હિ સીલવં ધીતિં, હિરોત્તપ્પેન ભાયતિ;

દુજ્જનં દોમનસ્સેન, અહિબ્યગ્ઘેવ ભાયતિ.

૩૬. નફરુસાય વાચાય, અઞ્ઞે દમેય્ય પણ્ડિતો;

અત્તાનંવ દમેત્વાન, અઞ્ઞે સણ્હેન ઓવદે.

૩૭. ચિત્તે સણ્હે અસણ્હાપિ, નવાચાફરુસા ભવે;

તસ્મા ઓવા દનાદીસુ, રક્ખેય્ય થદ્ધચિત્તતો.

૩૮. અત્તાન મોવદત્થાય, સિક્ખેય્ય બુદ્ધભાસિતં;

પરમ્પિ અનુકમ્પાય, ઇચ્છન્તો અનુસાસયે.

૩૯. અઞ્ઞં નનિગ્ગહે કિઞ્ચિ, સુતેન પટિપત્તિયા;

અત્તનિગ્ગહણં સેય્યો, નુન્નમેય્ય જિનોરસો.

૪૦. નાવીકરેય્ય દોસંવા, લોભં માનં સકંમલં;

માઞ્ઞે મઞ્ઞન્તુ તં દિસ્વા, ચિરપ્પબ્બ જિતો નુતિ.

૪૧. કકચેન ત્તછેદેન્તે, વેરિકેપિનદોસયે;

ઇચ્ચોવાદં મુનિન્દસ્સ, સમ્પટિચ્છ જિનોરસો.

૪૨. વેરી અચ્ચુપનાહીપિ, રૂપેવ દુક્ખકારકો;

ન ત્વ તબ્બિસયે નામે, દુક્ખં માકરિ ચેતસિ.

૪૩. વેરી તિબન્ધ વેરોપિ, ઇહેવ દુક્ખકારકો;

ભવન્તરં નઅન્વેતિ, સકમ્મુના ગતો હિસો.

૪૪. દોસોતુ ઇહ પીળેત્વા,

દુક્ખાવહો ભવેભવે;

મહાનત્થ કરં દોસં,

કસ્મા વડ્ઢેતિ ચેતસિ.

૪૫. મેત્તાસીતમ્બુસેકેન, જિનોવાદ મનુસ્સરં;

મહા નત્થ કરં દોસં, નિબ્બાયતુ સ ચેતસિ.

૪૬. છદ્દન્તો લુદ્દકં પાપં, ભૂરિદત્તોહિ તુણ્ડિકં;

ધમ્મપાલો ખમિ તાતં, કપિન્દો કન્દરો પતં.

૪૭. અસઙ્ખ્યેય્ય ત્તભાવેસુ, પરવજ્જં તિતિક્ખતો;

નાથસ્સ પારમિં ખન્તિં, સરં ધીરો તિતિક્ખતુ.

૪૮. સાસને ચિરવાસેન, એવં નિદ્દોસકા ઇતિ;

તુવં પટિચ્ચ મઞ્ઞન્તુ, સાસને સપ્પયોજનં.

૪૯. સાસને ચિર વાસાપિ, માદિસાવ ઇમે ઇતિ;

તમાગમ્મ નમઞ્ઞન્તુ, સાસને નિપ્પયોજનં.

૫૦. દ્વે ઉસેતીતિ દોસો સો, સપરં દય્હતે દ્વયં;

પહાતબ્બો સ સબ્બેસુ, પરત્થ સત્થ મિચ્છતા.

૫૧. પરદિન્નેહિ નોઆયુ, તિટ્ઠતે નાત્તનો વસા;

પરવજ્જં ખમેતબ્બં, નસાધુ અઞ્ઞવિરોધિતો.

૫૨. જેગુચ્છ ક્કોસ નિન્દાનિ, બાલો ગણ્હાતિ અક્ખમો;

ખમન્તોતુ નગણ્હાતિ, જાનં જેગુચ્છિતાનિતિ.

૫૩. પરદિન્નાનિ વચ્ચાનિ, પાભતન્તિ નકોચિપિ;

ગણ્હેય્યેવં દુરુત્તાનિ, અગણ્હન્તો ખમે સતો.

૫૪. નદિ કલ્લોલ વિચિયો, તીરં પત્વા સમન્તિધ;

સબ્બે ઉપ્પતિતા દોસા, ખન્તિપત્વા સમન્તિ તે.

૫૫. દોસુમ્મત્તક વાચાય, નુમ્મત્તો કિંકરિસ્સતિ;

ભવે ય્યુમ્મત્તકો સોવ, તાદિસં વચનં ભણં.

૫૬. કોધનો અક્ખમો અઞ્ઞ, દુટ્ઠસઞ્ઞી ભયાલુકો;

ગામમજ્ઝે અળક્કોવ, તથા માહોહિ તં જહ.

૫૭. મેત્તાલુકો ખમાસીલો,

સબ્બટ્ઠાનેસુનિબ્ભયો;

પરત્થ સત્થ મિચ્છન્તો,

ખન્તિ મેત્તઞ્ચ ભાવયે.

૫૮. પરક્કોસાનિ નિન્દાનિ, તંવ પચ્ચેન્તિ નાઞ્ઞગૂ;

ખિત્તંપંસુવ વાતુદ્ધં, ગરુકં કિં ખમાયતે.

૫૯. અક્કોસન્તોચ નિન્દીચ, પીળિતો સક કમ્મુના;

ઇધ પેચ્ચચ નીચેય્યો, નંનયં ગણ્હિ અક્ખમો.

૬૦. અક્કોસો મં નઆગચ્છિ,

તસ્સેવા નત્થકારકો;

ઇતિ ઞત્વાવ સપ્પઞ્ઞો,

અક્કોસં ન ગરું કરે.

૬૧. વિકારાપત્તિ મિચ્છન્તો, વેરી બહુ મુપક્કમિ;

મામિત્તવસ મન્વેહિ, નિબ્બિકારો તુવંભવ.

૬૨. મેત્તમ્બુના સદ્દોસોચ, પરદોસોચ સમ્મતિ;

મેત્તાસેકેન સબ્બેસુ, સબ્બતોગ્ગિં નિપારયે.

૬૩. સદોસ પરદોસગ્ગિં, સબ્બતો દિસતો ટ્ઠિતં;

મેત્તા તોયેન વારેય્ય, સિયા નિબ્બુતિ સબ્બધિ.

૬૪. નગમે અત્તનો અગ્ગિં, પરગ્ગિંવાપિ નાગમે;

મેત્તમ્બુનાવ નિબ્બાતુ, સપરગ્ગિ દ્વયં ભુસં.

૬૫. ગુણી ગુણી નન્દિન્દાય, પસંસાય ગુણી ગુણી;

નિન્દંનિન્દં નકુપ્પેય્ય, નસાદિયે થુતિં થુતિં.