૪. ચતુબ્બણ્ણવગ્ગ

ખત્તિયવગ્ગ

૩૩૨. કુલં વંસો ચ સન્તાના, ભિજના ગોત્ત મન્વયો;

થિયં સન્તત્ય થો વણ્ણા, ચત્તારો ખત્તિયાદયો.

૩૩૩. કુલીનો સજ્જનો સાધુ,

સભ્યો ચાય્યો મહાકુલો;

રાજા ભૂપતિ ભૂપાલો, પત્થિવો ચ નરાધિપો.

૩૩૪. ભૂનાથો જગતિપાલો, દિસમ્પતિ જનાધિપો;

રટ્ઠાધિપો નરદેવો, ભૂમિપો ભૂભુજો પ્યથ.

૩૩૫. રાજઞ્ઞો ખત્તિયો ખત્તં, મુદ્ધાભિસિત્ત બાહુજા;

સબ્બભુમ્મો ચક્કવત્તી, ભૂપોઞ્ઞો મણ્ડલિસ્સરો.

૩૩૬. પુમે લિચ્છવિ વજ્જી ચ, સક્યો તુ સાકિયો થ ચ;

ભદ્દકચ્ચાના [ભદ્દા કચ્ચાના (ટી.)] રાહુલ, માતા બિમ્બા યસોધરા.

૩૩૭. કોટીનં હેટ્ઠિમન્તેન, સતં યેસં નિધાનગં;

કહાપણાનં દિવસ, વળઞ્જો વીસતમ્બણં.

૩૩૮. તે ખત્તિયમહાસાલા, સીતિ કોટિધનાનિ તુ;

નિધાનગાનિ દિવસ, વળઞ્જો ચ દસમ્બણં.

૩૩૯. યેસં દ્વિજમહાસાલા, તદુપડ્ઢે નિધાનગે;

વળઞ્જે ચ ગહપતિ, મહાસાલા ધને સિયું.

૩૪૦. મહામત્તો પધાનઞ્ચ, મતિસજીવો મન્તિની;

સજીવો સચિવા, મચ્ચો, સેનાની તુ ચમૂપતિ.

૩૪૧. ન્યાસાદીનં વિવાદાનં, અક્ખદસ્સો પદટ્ઠરિ;

દોવારિકો પતીહારો, દ્વારટ્ઠો દ્વારપાલકો.

૩૪૨. અનીકટ્ઠોતિ રાજૂનં, અઙ્ગરક્ખગણો મતો;

કઞ્ચુકી સોવિદલ્લો ચ, અનુજીવી તુ સેવકો.

૩૪૩. અજ્ઝક્ખો ધિકતો ચેવ,

હેરઞ્ઞિકો તુ નિક્ખિકો;

સદેસાનન્તરો સત્તુ, મિત્તોરાજા તતો પરં.

૩૪૪. અમિત્તો રિપુ વેરી ચ, સપત્તા રાતિ સત્વ’રિ; (સત્તુ+અરિ)

પચ્ચત્થિકો પરિપન્થી, પટિપક્ખા હિતાપરો.

૩૪૫. પચ્ચામિત્તો વિપક્ખો ચ, પચ્ચનીક વિરોધિનો;

વિદ્દેસી ચ દિસો દિટ્ઠો,થા નુરોધો નુવત્તનં.

૩૪૬. મિત્તો નિત્થી વયસ્સો ચ, સહાયો [સુહજ્જો (ટી.)] સુહદો સખા;

સમ્ભત્તો દળ્હમિત્તો થ, સન્દિટ્ઠો દિટ્ઠમત્તકો.

૩૪૭. ચરો ચ ગુળ્હપુરિસો, પથાવી પથિકો’દ્ધગૂ;

દૂતો તુ સન્દેસહરો, ગણકો તુ મુહુત્તિકો.

૩૪૮. લેખકો લિપિકારો ચ, વણ્ણો તુ અક્ખરો પ્યથ;

ભેદો દણ્ડો સામ દાના, ન્યુપાયા ચતુરો ઇમે.

૩૪૯. ઉપજાપોતુ ભેદો ચ, દણ્ડો તુ સાહસં દમો;

૩૫૦. સામ્ય’ મચ્ચો સખા કોસો, દુગ્ગઞ્ચ વિજિતં બલં;

રજ્જઙ્ગાનીતિ સત્તેતે, સિયું પકતિયો પિચ.

૩૫૧. પભાવુ’સ્સાહ, મન્તાનં, વસા તિસ્સો હિ સત્તિયો;

પભાવો દણ્ડજો તેજો,

પતાપો તુ ચ કોસજો.

૩૫૨. મન્તો ચ મન્તનં સો તુ, ચતુક્કણ્ણો દ્વિગોચરો;

તિગોચરો તુ છક્કણ્ણો, રહસ્સં ગુય્હ મુચ્ચતે.

૩૫૩. તીસુ વિવિત્ત વિજન, છન્ના, રહો રહો બ્યયં;

વિસ્સાસો તુ ચ વિસ્સમ્ભો,

યુત્તં ત્વો’પાયિકં તિસુ.

૩૫૪. ઓવાદો ચાનુસિટ્ઠિત્થી, પુમવજ્જે નુસાસનં;

આણા ચ સાસનં ઞેય્યં, ઉદ્દાનં તુ ચ બન્ધનં.

૩૫૫. આગુ વુત્ત [મન્તુ (ક.)] મપરાધો, કરો તુ બલિ મુચ્ચતે;

પુણ્ણપત્તો તુટ્ઠિદાયો, ઉપદા તુ ચ પાભતં.

૩૫૬. તથો’પાયન મુક્કોચો, પણ્ણાકારો પહેણકં;

સુઙ્કં ત્વનિત્થી ગુમ્બાદિ, દેય્યે થા’યો ધનાગમો.

૩૫૭. આતપત્તં તથા છત્તં, રઞ્ઞં તુ હેમમાસનં;

સીહાસનં અથો વાળ, બીજનીત્થી ચ ચામરં.

૩૫૮. ખગ્ગો ચ છત્ત મુણ્હીસં, પાદુકા વાલબીજની;

ઇમે કકુધભણ્ડાનિ, ભવન્તિ પઞ્ચ રાજુનં.

૩૫૯. ભદ્દકુમ્ભો પુણ્ણકુમ્ભો, ભિઙ્કારો જલદાયકો;

હત્થિ,સ્સ,રથ,પત્તી તુ, સેના હિ ચતુરઙ્ગિની.

૩૬૦. કુઞ્જરો વારણો હત્થી, માતઙ્ગો દ્વિરદો ગજો;

નાગો દ્વિપો ઇભો દન્તી,

યૂથજેટ્ઠો તુ યૂથપો.

૩૬૧. કાળાવક ગઙ્ગેય્યા, પણ્ડર તમ્બા ચ પિઙ્ગલો ગન્ધો;

મઙ્ગલ હેમો’પોસથ,

છદ્દન્તા ગજકુલાનિ એતાનિ.

૩૬૨. કલભો ચેવ ભિઙ્કોથ, પભિન્નો મત્ત ગજ્જિતા;

હત્થિઘટા તુ ગજતા, હત્થીની તુ કરેણુકા.

૩૬૩. કુમ્ભો હત્થિસિરોપિણ્ડા, કણ્ણમૂલં તુ ચૂલિકા;

આસનં ખન્ધદેસમ્હિ, પુચ્છમૂલં તુ મેચકો.

૩૬૪. આલાન માળ્હકો થમ્ભો, નિત્થીતુ નિગળો’ન્દુકો;

સઙ્ખલં તીસ્વથો ગણ્ડો,

કટો દાનં તુ સો મદો.

૩૬૫. સોણ્ડો તુ દ્વીસુ હત્થો થ,

કરગ્ગં પોક્ખરં ભવે;

મજ્ઝમ્હિ બન્ધનં કચ્છા, કપ્પનો તુ કુથાદયો.

૩૬૬. ઓપવય્હો રાજવય્હો, સજ્જિતો તુ ચ કપ્પિતો;

તોમરો નિત્થિયં પાદે, સિયા વિજ્ઝનકણ્ટકો.

૩૬૭. તુત્તં તુ કણ્ણમૂલમ્હિ, મત્થકમ્હિ તુ અઙ્કુસો;

હત્થારોહો હત્થિમેણ્ડો,

હત્થિપો હત્થિગોપકો.

૩૬૮. ગામણીયો તુ માતઙ્ગ, હયાદ્યાચરિયો ભવે;

હયો તુરઙ્ગો તુરગો,

વાહો અસ્સો ચ સિન્ધવો.

૩૬૯. ભેદો અસ્સતરો તસ્સા,

જાનિયો તુ કુલીનકો;

સુખવાહી વિનીતો થ,

કિસોરો હયપોતકો.

૩૭૦. ઘોટકો તુ ખળુઙ્કો થ, જવનો ચ જવાધિકો;

મુખાધાનં ખલીનો વા, કસા ત્વ સ્સાભિતાળિની.

૩૭૧. કુસા તુ નાસરજ્જુમ્હિ, વળવા’સ્સા ખુરો સફં;

પુચ્છ મનિત્થી નઙ્ગુટ્ઠં, વાલહત્થો ચ વાલધિ.

૩૭૨. સન્દનો ચ રથો ફુસ્સ, રથો તુ નરણાય સો;

ચમ્માવુતો ચ વેયગ્ઘો,

દેપ્પો બ્યગ્ઘસ્સ દીપિનો.

૩૭૩. સિવિકા યાપ્યયાનઞ્ચા, નિત્થી તુ સકટો પ્ય’નં [(સકટો પિ+અનં)];

ચક્કં રથઙ્ગ માખ્યાતં, તસ્સન્તો નેમિ નારિયં.

૩૭૪. તમ્મજ્ઝે પિણ્ડિકા નાભિ, કુબ્બરો તુ યુગન્ધરો;

અક્ખગ્ગકીલે આણીત્થી, વરુથો રથગુત્ય’થ.

૩૭૫. ધુરો મુખે રથસ્સઙ્ગા, ત્વ ક્ખો પક્ખરઆદયો;

યાનઞ્ચ વાહનં યોગ્ગં, સબ્બહત્થ્યાદિવાહને.

૩૭૬. રથચારી તુ સૂતો ચ, પાજિતા ચેવ સારથી;

રથારોહો ચ રથિકો,

રથી યોધો તુ યો ભટો.

૩૭૭. પદાતિ પત્તી તુ પુમે, પદગો પદિકો મતો;

સન્નાહો કઙ્કટો વમ્મં, કવચો વા ઉરચ્છદો.

૩૭૮. જાલિકા થ ચ સન્નદ્ધો, સજ્જો ચ વમ્મિકો ભવે;

આમુક્કો પટિમુક્કો થ, પુરેચારી પુરેચરો.

૩૭૯. પુબ્બઙ્ગમો પુરેગામી, મન્દગામી તુ મન્થરો;

જવનો તુરિતો વેગી, જેતબ્બં જેય્ય મુચ્ચતે.

૩૮૦. સૂર વીરા તુ વિક્કન્તો, સહાયો નુચરો સમા;

સન્નદ્ધપ્પભુતી તીસુ, પાથેય્યં તુ ચ સમ્બલં.

૩૮૧. વાહિની ધજિની સેના, ચમૂ ચક્કં બલં તથા;

અનીકો વા થ વિન્યાસો,

બ્યૂહો સેનાય કથ્યતે.

૩૮૨. હત્થી દ્વાદસપોસો,તિ,

પુરિસો તુરગો, રથો;

ચતુપોસોતિ એતેન, લક્ખણેના ધમન્તતો.

૩૮૩. હત્થાનીકં હયાનીકં, રથાનીકં તયો તયો;

ગજાદયો સસત્થા તુ, પત્તાનીકં ચતુજ્જના.

૩૮૪. સટ્ઠિવંસકલાપેસુ, પચ્ચેકં સટ્ઠિદણ્ડિસુ;

ધૂલીકતેસુ સેનાય, યન્તિયા ક્ખોભની [અક્ખોભિણી (ક.)] ત્થિયં.

૩૮૫. સમ્પત્તિ સમ્પદા લક્ખી, સિરી વિપત્તિ આપદા;

અથા વુધઞ્ચ [આયુધન્તિપિ પાઠો] હેતિ’ત્થી, સત્થં પહરણં ભવે.

૩૮૬. મુત્તામુત્ત મમુત્તઞ્ચ, પાણિતો મુત્તમેવ ચ;

યન્તમુત્તન્તિ સકલં, આયુધં તં ચતુબ્બિધં.

૩૮૭. મુત્તામુત્તઞ્ચ યટ્ઠ્યાદિ, અમુત્તં છુરિકાદિકં;

પાણિમુત્તં તુ સત્યાદિ, યન્તમુત્તં સરાદિકં.

૩૮૮. ઇસ્સાસો ધનુ કોદણ્ડં, ચાપો નિત્થી સરાસનં;

અથો ગુણો જિયા જ્યા થ,

સરો પત્તિ ચ સાયકો.

૩૮૯. વાણો કણ્ડ મુસુ દ્વીસુ, ખુરપ્પો [ઉરપ્પો (ક.)] તેજના’સનં;

તૂણીત્થિયં કલાપો ચ, તૂણો તૂણીર વાણધિ.

૩૯૦. પક્ખો તુ વાજો દિદ્ધો તુ, વિસપ્પિતો સરો ભવે;

લક્ખં વેજ્ઝં સરબ્યઞ્ચ, સરાભ્યાસો તુ’પાસનં.

૩૯૧. મણ્ડલગ્ગો તુ નેત્તિંસો, અસિ ખગ્ગો ચ સાયકો;

કોસિત્થી તબ્બિધાને થો, થરુ ખગ્ગાદિમુટ્ઠિયં.

૩૯૨. ખેટકં ફલકં ચમ્મં, ઇલ્લી તુ કરપાલિકા;

છુરિકા સત્ય’સિપુત્તી, લગુળો તુ ચ મુગ્ગરો.

૩૯૩. સલ્લો નિત્થિ સઙ્કુ પુમે, વાસી તુ તચ્છનીત્થિયં;

કુઠારી [કુધારી (ટી.)] ત્થીફરસુસો, ટઙ્કો પાસાણદારણો.

૩૯૪. કણયો ભિન્દિવાળો ચ, ચક્કં કુન્તો ગદા તથા;

સત્યા’દી સત્થભેદા થ,

કોણો’સ્સો કોટિ નારિયં.

૩૯૫. નિય્યાનં ગમનં યાત્રા, પટ્ઠાનઞ્ચ ગમો ગતિ;

ચુણ્ણો પંસુ રજો ચેવ, ધૂલી’ત્થી રેણુ ચ દ્વિસુ.

૩૯૬. માગધો મધુકો વુત્તો, વન્દી તુ થુતિપાઠકો;

વેતાળિકો બોધકરો,

ચક્કિકો તુ ચ ઘણ્ટિકો.