(૭) ૨. સતિપટ્ઠાનવગ્ગો

૧. સિક્ખાદુબ્બલ્યસુત્તં

૬૩. ‘‘પઞ્ચિમાનિ, ભિક્ખવે, સિક્ખાદુબ્બલ્યાનિ. કતમાનિ પઞ્ચ? પાણાતિપાતો, અદિન્નાદાનં, કામેસુમિચ્છાચારો, મુસાવાદો, સુરામેરયમજ્જપમાદટ્ઠાનં – ઇમાનિ ખો, ભિક્ખવે, પઞ્ચ સિક્ખાદુબ્બલ્યાનિ.

‘‘ઇમેસં ખો, ભિક્ખવે, પઞ્ચન્નં સિક્ખાદુબ્બલ્યાનં પહાનાય ચત્તારો સતિપટ્ઠાના ભાવેતબ્બા. કતમે ચત્તારો? ઇધ, ભિક્ખવે, ભિક્ખુ કાયે કાયાનુપસ્સી વિહરતિ આતાપી સમ્પજાનો સતિમા વિનેય્ય લોકે અભિજ્ઝાદોમનસ્સં; વેદનાસુ…પે… ચિત્તે…પે… ધમ્મેસુ ધમ્માનુપસ્સી વિહરતિ આતાપી સમ્પજાનો સતિમા વિનેય્ય લોકે અભિજ્ઝાદોમનસ્સં. ઇમેસં ખો, ભિક્ખવે, પઞ્ચન્નં સિક્ખાદુબ્બલ્યાનં પહાનાય ઇમે ચત્તારો સતિપટ્ઠાના ભાવેતબ્બા’’તિ. પઠમં.

૨. નીવરણસુત્તં

૬૪. ‘‘પઞ્ચિમાનિ, ભિક્ખવે, નીવરણાનિ. કતમાનિ પઞ્ચ? કામચ્છન્દનીવરણં, બ્યાપાદનીવરણં, થિનમિદ્ધનીવરણં, ઉદ્ધચ્ચકુક્કુચ્ચનીવરણં, વિચિકિચ્છાનીવરણં – ઇમાનિ ખો, ભિક્ખવે, પઞ્ચ નીવરણાનિ.

‘‘ઇમેસં ખો, ભિક્ખવે, પઞ્ચન્નં નીવરણાનં પહાનાય ચત્તારો સતિપટ્ઠાના ભાવેતબ્બા. કતમે ચત્તારો? ઇધ, ભિક્ખવે, ભિક્ખુ કાયે કાયાનુપસ્સી વિહરતિ આતાપી સમ્પજાનો સતિમા વિનેય્ય લોકે અભિજ્ઝાદોમનસ્સં; વેદનાસુ…પે… ચિત્તે…પે… ધમ્મેસુ ધમ્માનુપસ્સી વિહરતિ આતાપી સમ્પજાનો સતિમા વિનેય્ય લોકે અભિજ્ઝાદોમનસ્સં. ઇમેસં ખો, ભિક્ખવે, પઞ્ચન્નં નીવરણાનં પહાનાય ઇમે ચત્તારો સતિપટ્ઠાના ભાવેતબ્બા’’તિ. દુતિયં.

૩. કામગુણસુત્તં

૬૫. ‘‘પઞ્ચિમે, ભિક્ખવે, કામગુણા. કતમે પઞ્ચ? ચક્ખુવિઞ્ઞેય્યા રૂપા ઇટ્ઠા કન્તા મનાપા પિયરૂપા કામૂપસંહિતા રજનીયા, સોતવિઞ્ઞેય્યા સદ્દા…પે… ઘાનવિઞ્ઞેય્યા ગન્ધા… જિવ્હાવિઞ્ઞેય્યા રસા… કાયવિઞ્ઞેય્યા ફોટ્ઠબ્બા ઇટ્ઠા કન્તા મનાપા પિયરૂપા કામૂપસંહિતા રજનીયા. ઇમે ખો, ભિક્ખવે, પઞ્ચ કામગુણા.

‘‘ઇમેસં ખો, ભિક્ખવે, પઞ્ચન્નં કામગુણાનં પહાનાય…પે… ઇમે ચત્તારો સતિપટ્ઠાના ભાવેતબ્બા’’તિ. તતિયં.

૪. ઉપાદાનક્ખન્ધસુત્તં

૬૬. ‘‘પઞ્ચિમે, ભિક્ખવે, ઉપાદાનક્ખન્ધા. કતમે પઞ્ચ? રૂપુપાદાનક્ખન્ધો, વેદનુપાદાનક્ખન્ધો, સઞ્ઞુપાદાનક્ખન્ધો, સઙ્ખારુપાદાનક્ખન્ધો, વિઞ્ઞાણુપાદાનક્ખન્ધો – ઇમે ખો, ભિક્ખવે, પઞ્ચુપાદાનક્ખન્ધા.

‘‘ઇમેસં ખો, ભિક્ખવે, પઞ્ચન્નં ઉપાદાનક્ખન્ધાનં પહાનાય…પે… ઇમે ચત્તારો સતિપટ્ઠાના ભાવેતબ્બા’’તિ. ચતુત્થં.

૫. ઓરમ્ભાગિયસુત્તં

૬૭. ‘‘પઞ્ચિમાનિ, ભિક્ખવે, ઓરમ્ભાગિયાનિ સંયોજનાનિ. કતમાનિ પઞ્ચ? સક્કાયદિટ્ઠિ, વિચિકિચ્છા, સીલબ્બતપરામાસો, કામચ્છન્દો, બ્યાપાદો – ઇમાનિ ખો, ભિક્ખવે, પઞ્ચોરમ્ભાગિયાનિ સંયોજનાનિ.

‘‘ઇમેસં ખો, ભિક્ખવે, પઞ્ચન્નં ઓરમ્ભાગિયાનં સંયોજનાનં પહાનાય…પે… ઇમે ચત્તારો સતિપટ્ઠાના ભાવેતબ્બા’’તિ. પઞ્ચમં.

૬. ગતિસુત્તં

૬૮. ‘‘પઞ્ચિમા, ભિક્ખવે, ગતિયો. કતમા પઞ્ચ? નિરયો, તિરચ્છાનયોનિ, પેત્તિવિસયો, મનુસ્સા, દેવા – ઇમા ખો, ભિક્ખવે, પઞ્ચ ગતિયો.

‘‘ઇમાસં ખો, ભિક્ખવે, પઞ્ચન્નં ગતીનં પહાનાય…પે… ઇમે ચત્તારો સતિપટ્ઠાના ભાવેતબ્બા’’તિ. છટ્ઠં.

૭. મચ્છરિયસુત્તં

૬૯. ‘‘પઞ્ચિમાનિ, ભિક્ખવે, મચ્છરિયાનિ. કતમાનિ પઞ્ચ? આવાસમચ્છરિયં, કુલમચ્છરિયં, લાભમચ્છરિયં, વણ્ણમચ્છરિયં, ધમ્મમચ્છરિયં – ઇમાનિ ખો, ભિક્ખવે, પઞ્ચ મચ્છરિયાનિ.

‘‘ઇમેસં ખો, ભિક્ખવે, પઞ્ચન્નં મચ્છરિયાનં પહાનાય…પે… ઇમે ચત્તારો સતિપટ્ઠાના ભાવેતબ્બા’’તિ. સત્તમં.

૮. ઉદ્ધમ્ભાગિયસુત્તં

૭૦. ‘‘પઞ્ચિમાનિ, ભિક્ખવે, ઉદ્ધમ્ભાગિયાનિ સંયોજનાનિ. કતમાનિ પઞ્ચ? રૂપરાગો, અરૂપરાગો, માનો, ઉદ્ધચ્ચં, અવિજ્જા – ઇમાનિ ખો, ભિક્ખવે, પઞ્ચુદ્ધમ્ભાગિયાનિ સંયોજનાનિ.

‘‘ઇમેસં ખો, ભિક્ખવે, પઞ્ચન્નં ઉદ્ધમ્ભાગિયાનં સંયોજનાનં પહાનાય…પે… ઇમે ચત્તારો સતિપટ્ઠાના ભાવેતબ્બા’’તિ. અટ્ઠમં.

૯. ચેતોખિલસુત્તં

૭૧. [અ. નિ. ૫.૨૦૫; દી. નિ. ૩.૩૧૯; મ. નિ. ૧.૧૮૫] ‘‘પઞ્ચિમે, ભિક્ખવે, ચેતોખિલા [ચેતોખીલા (ક.)]. કતમે પઞ્ચ? ઇધ ભિક્ખવે, ભિક્ખુ સત્થરિ કઙ્ખતિ વિચિકિચ્છતિ નાધિમુચ્ચતિ ન સમ્પસીદતિ. યો સો, ભિક્ખવે, ભિક્ખુ સત્થરિ કઙ્ખતિ વિચિકિચ્છતિ નાધિમુચ્ચતિ ન સમ્પસીદતિ, તસ્સ ચિત્તં ન નમતિ આતપ્પાય અનુયોગાય સાતચ્ચાય પધાનાય. યસ્સ ચિત્તં ન નમતિ આતપ્પાય અનુયોગાય સાતચ્ચાય પધાનાય, અયં પઠમો ચેતોખિલો.

‘‘પુન ચપરં, ભિક્ખવે, ભિક્ખુ ધમ્મે કઙ્ખતિ…પે… સઙ્ઘે કઙ્ખતિ… સિક્ખાય કઙ્ખતિ… સબ્રહ્મચારીસુ કુપિતો હોતિ અનત્તમનો આહતચિત્તો ખિલજાતો. યો સો, ભિક્ખવે, ભિક્ખુ સબ્રહ્મચારીસુ કુપિતો હોતિ અનત્તમનો આહતચિત્તો ખિલજાતો, તસ્સ ચિત્તં ન નમતિ આતપ્પાય અનુયોગાય સાતચ્ચાય પધાનાય. યસ્સ ચિત્તં ન નમતિ આતપ્પાય અનુયોગાય સાતચ્ચાય પધાનાય, અયં પઞ્ચમો ચેતોખિલો.

‘‘ઇમેસં, ખો, ભિક્ખવે, પઞ્ચન્નં ચેતોખિલાનં પહાનાય…પે… ઇમે ચત્તારો સતિપટ્ઠાના ભાવેતબ્બા’’તિ. નવમં.

૧૦. ચેતસોવિનિબન્ધસુત્તં

૭૨. ‘‘પઞ્ચિમે, ભિક્ખવે, ચેતસોવિનિબન્ધા [ચેતોવિનિબદ્ધા (સારત્થદીપનીટીકા) અ. નિ. ૫.૨૦૬; દી. નિ. ૩.૩૨૦]. કતમે પઞ્ચ? ઇધ, ભિક્ખવે, ભિક્ખુ કામેસુ અવીતરાગો હોતિ અવિગતચ્છન્દો અવિગતપેમો અવિગતપિપાસો અવિગતપરિળાહો અવિગતતણ્હો. યો સો, ભિક્ખવે, ભિક્ખુ કામેસુ અવીતરાગો હોતિ અવિગતચ્છન્દો અવિગતપેમો અવિગતપિપાસો અવિગતપરિળાહો અવિગતતણ્હો, તસ્સ ચિત્તં ન નમતિ આતપ્પાય અનુયોગાય સાતચ્ચાય પધાનાય. યસ્સ ચિત્તં ન નમતિ આતપ્પાય અનુયોગાય સાતચ્ચાય પધાનાય, અયં પઠમો ચેતસોવિનિબન્ધો.

‘‘પુન ચપરં, ભિક્ખવે, ભિક્ખુ કાયે અવીતરાગો હોતિ…પે… રૂપે અવીતરાગો હોતિ… યાવદત્થં ઉદરાવદેહકં ભુઞ્જિત્વા સેય્યસુખં પસ્સસુખં મિદ્ધસુખં અનુયુત્તો વિહરતિ … અઞ્ઞતરં દેવનિકાયં પણિધાય બ્રહ્મચરિયં ચરતિ – ‘ઇમિનાહં સીલેન વા વતેન વા તપેન વા બ્રહ્મચરિયેન વા દેવો વા ભવિસ્સામિ દેવઞ્ઞતરો વા’તિ. યો સો, ભિક્ખવે, ભિક્ખુ અઞ્ઞતરં દેવનિકાયં પણિધાય બ્રહ્મચરિયં ચરતિ – ‘ઇમિનાહં સીલેન વા વતેન વા તપેન વા બ્રહ્મચરિયેન વા દેવો વા ભવિસ્સામિ દેવઞ્ઞતરો વા’તિ, તસ્સ ચિત્તં ન નમતિ આતપ્પાય અનુયોગાય સાતચ્ચાય પધાનાય. યસ્સ ચિત્તં ન નમતિ આતપ્પાય અનુયોગાય સાતચ્ચાય પધાનાય, અયં પઞ્ચમો ચેતસોવિનિબન્ધો. ઇમે ખો, ભિક્ખવે, પઞ્ચ ચેતસોવિનિબન્ધા.

‘‘ઇમેસં ખો, ભિક્ખવે, પઞ્ચન્નં ચેતસોવિનિબન્ધાનં પહાનાય ચત્તારો સતિપટ્ઠાના ભાવેતબ્બા. કતમે ચત્તારો? ઇધ, ભિક્ખવે, ભિક્ખુ કાયે કાયાનુપસ્સી વિહરતિ આતાપી સમ્પજાનો સતિમા વિનેય્ય લોકે અભિજ્ઝાદોમનસ્સં; વેદનાસુ…પે… ચિત્તે…પે… ધમ્મેસુ ધમ્માનુપસ્સી વિહરતિ આતાપી સમ્પજાનો સતિમા વિનેય્ય લોકે અભિજ્ઝાદોમનસ્સં. ઇમેસં ખો, ભિક્ખવે, પઞ્ચન્નં ચેતસોવિનિબન્ધાનં પહાનાય ઇમે ચત્તારો સતિપટ્ઠાના ભાવેતબ્બા’’તિ. દસમં.

સતિપટ્ઠાનવગ્ગો દુતિયો.