૩. નિબ્બાનસુખસુત્તં

૩૪. એકં સમયં આયસ્મા સારિપુત્તો રાજગહે વિહરતિ વેળુવને કલન્દકનિવાપે. તત્ર ખો આયસ્મા સારિપુત્તો ભિક્ખૂ આમન્તેસિ – ‘‘સુખમિદં, આવુસો, નિબ્બાનં. સુખમિદં, આવુસો, નિબ્બાન’’ન્તિ. એવં વુત્તે આયસ્મા ઉદાયી આયસ્મન્તં સારિપુત્તં એતદવોચ – ‘‘કિં પનેત્થ, આવુસો સારિપુત્ત, સુખં યદેત્થ નત્થિ વેદયિત’’ન્તિ? ‘‘એતદેવ ખ્વેત્થ, આવુસો, સુખં યદેત્થ નત્થિ વેદયિતં. પઞ્ચિમે, આવુસો, કામગુણા. કતમે પઞ્ચ? ચક્ખુવિઞ્ઞેય્યા રૂપા ઇટ્ઠા કન્તા મનાપા પિયરૂપા કામૂપસંહિતા રજનીયા, સોતવિઞ્ઞેય્યા સદ્દા…પે… ઘાનવિઞ્ઞેય્યા ગન્ધા… જિવ્હાવિઞ્ઞેય્યા રસા… કાયવિઞ્ઞેય્યા ફોટ્ઠબ્બા ઇટ્ઠા કન્તા મનાપા પિયરૂપા કામૂપસંહિતા રજનીયા – ઇમે ખો, આવુસો, પઞ્ચ કામગુણા. યં ખો, આવુસો, ઇમે પઞ્ચ કામગુણે પટિચ્ચ ઉપ્પજ્જતિ સુખં સોમનસ્સં, ઇદં વુચ્ચતાવુસો, કામસુખં.

‘‘ઇધાવુસો, ભિક્ખુ વિવિચ્ચેવ કામેહિ…પે… પઠમં ઝાનં ઉપસમ્પજ્જ વિહરતિ. તસ્સ ચે, આવુસો, ભિક્ખુનો ઇમિના વિહારેન વિહરતો કામસહગતા સઞ્ઞામનસિકારા સમુદાચરન્તિ, સ્વસ્સ હોતિ આબાધો. સેય્યથાપિ, આવુસો, સુખિનો દુક્ખં ઉપ્પજ્જેય્ય યાવદેવ આબાધાય; એવમેવસ્સ તે કામસહગતા સઞ્ઞામનસિકારા સમુદાચરન્તિ. સ્વસ્સ હોતિ આબાધો. યો ખો પનાવુસો, આબાધો દુક્ખમેતં વુત્તં ભગવતા. ઇમિનાપિ ખો એતં, આવુસો, પરિયાયેન વેદિતબ્બં યથા સુખં નિબ્બાનં.

‘‘પુન ચપરં, આવુસો, ભિક્ખુ વિતક્કવિચારાનં વૂપસમા…પે… દુતિયં ઝાનં ઉપસમ્પજ્જ વિહરતિ. તસ્સ ચે, આવુસો, ભિક્ખુનો ઇમિના વિહારેન વિહરતો વિતક્કસહગતા સઞ્ઞામનસિકારા સમુદાચરન્તિ, સ્વસ્સ હોતિ આબાધો. સેય્યથાપિ, આવુસો, સુખિનો દુક્ખં ઉપ્પજ્જેય્ય યાવદેવ આબાધાય; એવમેવસ્સ તે વિતક્કસહગતા સઞ્ઞામનસિકારા સમુદાચરન્તિ. સ્વસ્સ હોતિ આબાધો. યો ખો પનાવુસો, આબાધો દુક્ખમેતં વુત્તં ભગવતા. ઇમિનાપિ ખો એતં, આવુસો, પરિયાયેન વેદિતબ્બં યથા સુખં નિબ્બાનં.

‘‘પુન ચપરં, આવુસો, ભિક્ખુ પીતિયા ચ વિરાગા…પે… તતિયં ઝાનં ઉપસમ્પજ્જ વિહરતિ. તસ્સ ચે, આવુસો, ભિક્ખુનો ઇમિના વિહારેન વિહરતો પીતિસહગતા સઞ્ઞામનસિકારા સમુદાચરન્તિ, સ્વસ્સ હોતિ આબાધો. સેય્યથાપિ, આવુસો, સુખિનો દુક્ખં ઉપ્પજ્જેય્ય યાવદેવ આબાધાય; એવમેવસ્સ તે પીતિસહગતા સઞ્ઞામનસિકારા સમુદાચરન્તિ. સ્વસ્સ હોતિ આબાધો. યો ખો પનાવુસો, આબાધો દુક્ખમેતં વુત્તં ભગવતા. ઇમિનાપિ ખો એતં, આવુસો, પરિયાયેન વેદિતબ્બં યથા સુખં નિબ્બાનં.

‘‘પુન ચપરં, આવુસો, ભિક્ખુ સુખસ્સ ચ પહાના…પે… ચતુત્થં ઝાનં ઉપસમ્પજ્જ વિહરતિ. તસ્સ ચે, આવુસો, ભિક્ખુનો ઇમિના વિહારેન વિહરતો ઉપેક્ખાસહગતા સઞ્ઞામનસિકારા સમુદાચરન્તિ, સ્વસ્સ હોતિ આબાધો. સેય્યથાપિ, આવુસો, સુખિનો દુક્ખં ઉપ્પજ્જેય્ય યાવદેવ આબાધાય; એવમેવસ્સ તે ઉપેક્ખાસહગતા સઞ્ઞામનસિકારા સમુદાચરન્તિ. સ્વસ્સ હોતિ આબાધો. યો ખો પનાવુસો, આબાધો દુક્ખમેતં વુત્તં ભગવતા. ઇમિનાપિ ખો એતં, આવુસો, પરિયાયેન વેદિતબ્બં યથા સુખં નિબ્બાનં.

‘‘પુન ચપરં, આવુસો, ભિક્ખુ સબ્બસો રૂપસઞ્ઞાનં સમતિક્કમા પટિઘસઞ્ઞાનં અત્થઙ્ગમા નાનત્તસઞ્ઞાનં અમનસિકારા અનન્તો આકાસોતિ આકાસાનઞ્ચાયતનં ઉપસમ્પજ્જ વિહરતિ. તસ્સ ચે, આવુસો, ભિક્ખુનો ઇમિના વિહારેન વિહરતો રૂપસહગતા સઞ્ઞામનસિકારા સમુદાચરન્તિ, સ્વસ્સ હોતિ આબાધો. સેય્યથાપિ, આવુસો, સુખિનો દુક્ખં ઉપ્પજ્જેય્ય યાવદેવ આબાધાય; એવમેવસ્સ તે રૂપસહગતા સઞ્ઞામનસિકારા સમુદાચરન્તિ. સ્વસ્સ હોતિ આબાધો. યો ખો પનાવુસો, આબાધો દુક્ખમેતં વુત્તં ભગવતા. ઇમિનાપિ ખો એતં, આવુસો, પરિયાયેન વેદિતબ્બં યથા સુખં નિબ્બાનં.

‘‘પુન ચપરં, આવુસો, ભિક્ખુ સબ્બસો આકાસાનઞ્ચાયતનં સમતિક્કમ્મ અનન્તં વિઞ્ઞાણન્તિ વિઞ્ઞાણઞ્ચાયતનં ઉપસમ્પજ્જ વિહરતિ. તસ્સ ચે, આવુસો, ભિક્ખુનો ઇમિના વિહારેન વિહરતો આકાસાનઞ્ચાયતનસહગતા સઞ્ઞામનસિકારા સમુદાચરન્તિ, સ્વસ્સ હોતિ આબાધો. સેય્યથાપિ, આવુસો, સુખિનો દુક્ખં ઉપ્પજ્જેય્ય યાવદેવ આબાધાય; એવમેવસ્સ તે આકાસાનઞ્ચાયતનસહગતા સઞ્ઞામનસિકારા સમુદાચરન્તિ. સ્વસ્સ હોતિ આબાધો. યો ખો પનાવુસો, આબાધો દુક્ખમેતં વુત્તં ભગવતા. ઇમિનાપિ ખો એતં, આવુસો, પરિયાયેન વેદિતબ્બં યથા સુખં નિબ્બાનં.

‘‘પુન ચપરં, આવુસો, ભિક્ખુ સબ્બસો વિઞ્ઞાણઞ્ચાયતનં સમતિક્કમ્મ, નત્થિ કિઞ્ચીતિ આકિઞ્ચઞ્ઞાયતનં ઉપસમ્પજ્જ વિહરતિ. તસ્સ ચે, આવુસો, ભિક્ખુનો ઇમિના વિહારેન વિહરતો વિઞ્ઞાણઞ્ચાયતનસહગતા સઞ્ઞામનસિકારા સમુદાચરન્તિ, સ્વસ્સ હોતિ આબાધો. સેય્યથાપિ, આવુસો, સુખિનો દુક્ખં ઉપ્પજ્જેય્ય યાવદેવ આબાધાય; એવમેવસ્સ તે વિઞ્ઞાણઞ્ચાયતનસહગતા સઞ્ઞામનસિકારા સમુદાચરન્તિ. સ્વસ્સ હોતિ આબાધો. યો ખો પનાવુસો, આબાધો દુક્ખમેતં વુત્તં ભગવતા. ઇમિનાપિ ખો એતં, આવુસો, પરિયાયેન વેદિતબ્બં યથા સુખં નિબ્બાનં.

‘‘પુન ચપરં, આવુસો, ભિક્ખુ સબ્બસો આકિઞ્ચઞ્ઞાયતનં સમતિક્કમ્મ નેવસઞ્ઞાનાસઞ્ઞાયતનં ઉપસમ્પજ્જ વિહરતિ. તસ્સ ચે, આવુસો, ભિક્ખુનો ઇમિના વિહારેન વિહરતો આકિઞ્ચઞ્ઞાયતનસહગતા સઞ્ઞામનસિકારા સમુદાચરન્તિ, સ્વસ્સ હોતિ આબાધો. સેય્યથાપિ, આવુસો, સુખિનો દુક્ખં ઉપ્પજ્જેય્ય યાવદેવ આબાધાય; એવમેવસ્સ તે આકિઞ્ચઞ્ઞાયતનસહગતા સઞ્ઞામનસિકારા સમુદાચરન્તિ. સ્વસ્સ હોતિ આબાધો. યો ખો પનાવુસો, આબાધો દુક્ખમેતં વુત્તં ભગવતા. ઇમિનાપિ ખો એતં, આવુસો, પરિયાયેન વેદિતબ્બં યથા સુખં નિબ્બાનં.

‘‘પુન ચપરં, આવુસો, ભિક્ખુ સબ્બસો નેવસઞ્ઞાનાસઞ્ઞાયતનં સમતિક્કમ્મ સઞ્ઞાવેદયિતનિરોધં ઉપસમ્પજ્જ વિહરતિ, પઞ્ઞાય ચસ્સ દિસ્વા આસવા પરિક્ખીણા હોન્તિ. ઇમિનાપિ ખો એતં, આવુસો, પરિયાયેન વેદિતબ્બં યથા સુખં નિબ્બાન’’ન્તિ. તતિયં.