૪. ખેત્તસુત્તં

૩૪. ‘‘અટ્ઠઙ્ગસમન્નાગતે, ભિક્ખવે, ખેત્તે બીજં વુત્તં ન મહપ્ફલં હોતિ ન મહસ્સાદં ન ફાતિસેય્યં [ન ફાતિસેય્યન્તિ (સી. સ્યા. ક.), ન ફાતિસેય્યા (કત્થચિ)]. કથં અટ્ઠઙ્ગસમન્નાગતે? ઇધ, ભિક્ખવે, ખેત્તં ઉન્નામનિન્નામિ ચ હોતિ, પાસાણસક્ખરિકઞ્ચ હોતિ, ઊસરઞ્ચ હોતિ, ન ચ ગમ્ભીરસિતં હોતિ, ન આયસમ્પન્નં હોતિ, ન અપાયસમ્પન્નં હોતિ, ન માતિકાસમ્પન્નં હોતિ, ન મરિયાદસમ્પન્નં હોતિ. એવં અટ્ઠઙ્ગસમન્નાગતે, ભિક્ખવે, ખેત્તે બીજં વુત્તં ન મહપ્ફલં હોતિ ન મહસ્સાદં ન ફાતિસેય્યં.

‘‘એવમેવં ખો, ભિક્ખવે, અટ્ઠઙ્ગસમન્નાગતેસુ સમણબ્રાહ્મણેસુ દાનં દિન્નં ન મહપ્ફલં હોતિ ન મહાનિસંસં ન મહાજુતિકં ન મહાવિપ્ફારં. કથં અટ્ઠઙ્ગસમન્નાગતેસુ? ઇધ, ભિક્ખવે, સમણબ્રાહ્મણા મિચ્છાદિટ્ઠિકા હોન્તિ, મિચ્છાસઙ્કપ્પા, મિચ્છાવાચા, મિચ્છાકમ્મન્તા, મિચ્છાઆજીવા, મિચ્છાવાયામા, મિચ્છાસતિનો, મિચ્છાસમાધિનો. એવં અટ્ઠઙ્ગસમન્નાગતેસુ, ભિક્ખવે, સમણબ્રાહ્મણેસુ દાનં દિન્નં ન મહપ્ફલં હોતિ ન મહાનિસંસં ન મહાજુતિકં ન મહાવિપ્ફારં.

‘‘અટ્ઠઙ્ગસમન્નાગતે, ભિક્ખવે, ખેત્તે બીજં વુત્તં મહપ્ફલં હોતિ મહસ્સાદં ફાતિસેય્યં. કથં અટ્ઠઙ્ગસમન્નાગતે? ઇધ, ભિક્ખવે, ખેત્તં અનુન્નામાનિન્નામિ ચ હોતિ, અપાસાણસક્ખરિકઞ્ચ હોતિ, અનૂસરઞ્ચ હોતિ, ગમ્ભીરસિતં હોતિ, આયસમ્પન્નં હોતિ, અપાયસમ્પન્નં હોતિ, માતિકાસમ્પન્નં હોતિ, મરિયાદસમ્પન્નં હોતિ. એવં અટ્ઠઙ્ગસમન્નાગતે, ભિક્ખવે, ખેત્તે બીજં વુત્તં મહપ્ફલં હોતિ મહસ્સાદં ફાતિસેય્યં.

‘‘એવમેવં ખો, ભિક્ખવે, અટ્ઠઙ્ગસમન્નાગતેસુ સમણબ્રાહ્મણેસુ દાનં દિન્નં મહપ્ફલં હોતિ મહાનિસંસં મહાજુતિકં મહાવિપ્ફારં. કથં અટ્ઠઙ્ગસમન્નાગતેસુ? ઇધ, ભિક્ખવે, સમણબ્રાહ્મણા સમ્માદિટ્ઠિકા હોન્તિ, સમ્માસઙ્કપ્પા, સમ્માવાચા, સમ્માકમ્મન્તા, સમ્માઆજીવા, સમ્માવાયામા, સમ્માસતિનો, સમ્માસમાધિનો. એવં અટ્ઠઙ્ગસમન્નાગતેસુ, ભિક્ખવે, સમણબ્રાહ્મણેસુ દાનં દિન્નં મહપ્ફલં હોતિ મહાનિસંસં મહાજુતિકં મહાવિપ્ફાર’’ન્તિ.

‘‘યથાપિ ખેત્તે સમ્પન્ને, પવુત્તા બીજસમ્પદા;

દેવે સમ્પાદયન્તમ્હિ [સઞ્જાયન્તમ્હિ (ક.)], હોતિ ધઞ્ઞસ્સ સમ્પદા.

‘‘અનીતિસમ્પદા હોતિ, વિરૂળ્હી ભવતિ સમ્પદા;

વેપુલ્લસમ્પદા હોતિ, ફલં વે હોતિ સમ્પદા.

‘‘એવં સમ્પન્નસીલેસુ, દિન્ના ભોજનસમ્પદા;

સમ્પદાનં ઉપનેતિ, સમ્પન્નં હિસ્સ તં કતં.

‘‘તસ્મા સમ્પદમાકઙ્ખી, સમ્પન્નત્થૂધ પુગ્ગલો;

સમ્પન્નપઞ્ઞે સેવેથ, એવં ઇજ્ઝન્તિ સમ્પદા.

‘‘વિજ્જાચરણસમ્પન્ને, લદ્ધા ચિત્તસ્સ સમ્પદં;

કરોતિ કમ્મસમ્પદં, લભતિ ચત્થસમ્પદં.

‘‘લોકં ઞત્વા યથાભૂતં, પપ્પુય્ય દિટ્ઠિસમ્પદં;

મગ્ગસમ્પદમાગમ્મ, યાતિ સમ્પન્નમાનસો.

‘‘ઓધુનિત્વા મલં સબ્બં, પત્વા નિબ્બાનસમ્પદં;

મુચ્ચતિ સબ્બદુક્ખેહિ, સા હોતિ સબ્બસમ્પદા’’તિ. ચતુત્થં;