૩. પઠમહત્થકસુત્તં

૨૩. એકં સમયં ભગવા આળવિયં વિહરતિ અગ્ગાળવે ચેતિયે. તત્ર ખો ભગવા ભિક્ખૂ આમન્તેસિ – ‘‘સત્તહિ, ભિક્ખવે, અચ્છરિયેહિ અબ્ભુતેહિ ધમ્મેહિ સમન્નાગતં હત્થકં આળવકં ધારેથ. કતમેહિ સત્તહિ? સદ્ધો હિ, ભિક્ખવે, હત્થકો આળવકો; સીલવા, ભિક્ખવે, હત્થકો આળવકો; હિરીમા, ભિક્ખવે, હત્થકો આળવકો; ઓત્તપ્પી, ભિક્ખવે, હત્થકો આળવકો; બહુસ્સુતો, ભિક્ખવે, હત્થકો આળવકો; ચાગવા, ભિક્ખવે, હત્થકો આળવકો; પઞ્ઞવા, ભિક્ખવે, હત્થકો આળવકો – ઇમેહિ ખો, ભિક્ખવે, સત્તહિ અચ્છરિયેહિ અબ્ભુતેહિ ધમ્મેહિ સમન્નાગતં હત્થકં આળવકં ધારેથા’’તિ. ઇદમવોચ ભગવા. ઇદં વત્વાન સુગતો ઉટ્ઠાયાસના વિહારં પાવિસિ.

અથ ખો અઞ્ઞતરો ભિક્ખુ પુબ્બણ્હસમયં નિવાસેત્વા પત્તચીવરમાદાય યેન હત્થકસ્સ આળવકસ્સ નિવેસનં તેનુપસઙ્કમિ; ઉપસઙ્કમિત્વા પઞ્ઞત્તે આસને નિસીદિ. અથ ખો હત્થકો આળવકો યેન સો ભિક્ખુ તેનુપસઙ્કમિ; ઉપસઙ્કમિત્વા તં ભિક્ખું અભિવાદેત્વા એકમન્તં નિસીદિ. એકમન્તં નિસિન્નં ખો હત્થકં આળવકં સો ભિક્ખુ એતદવોચ –

‘‘સત્તહિ ખો ત્વં, આવુસો, અચ્છરિયેહિ અબ્ભુતેહિ ધમ્મેહિ સમન્નાગતો ભગવતા બ્યાકતો. કતમેહિ સત્તહિ? ‘સદ્ધો, ભિક્ખવે, હત્થકો આળવકો; સીલવા…પે… હિરિમા… ઓત્તપ્પી… બહુસ્સુતો… ચાગવા… પઞ્ઞવા, ભિક્ખવે, હત્થકો આળવકો’તિ. ઇમેહિ ખો ત્વં, આવુસો, સત્તહિ અચ્છરિયેહિ અબ્ભુતેહિ ધમ્મેહિ સમન્નાગતો ભગવતા બ્યાકતો’’તિ. ‘‘કચ્ચિત્થ, ભન્તે, ન કોચિ ગિહી અહોસિ ઓદાતવસનો’’તિ? ‘‘ન હેત્થ, આવુસો, કોચિ ગિહી અહોસિ ઓદાતવસનો’’તિ. ‘‘સાધુ, ભન્તે, યદેત્થ ન કોચિ ગિહી અહોસિ ઓદાતવસનો’’તિ.

અથ ખો સો ભિક્ખુ હત્થકસ્સ આળવકસ્સ નિવેસને પિણ્ડપાતં ગહેત્વા ઉટ્ઠાયાસના પક્કામિ. અથ ખો સો ભિક્ખુ પચ્છાભત્તં પિણ્ડપાતપટિક્કન્તો યેન ભગવા તેનુપસઙ્કમિ; ઉપસઙ્કમિત્વા ભગવન્તં અભિવાદેત્વા એકમન્તં નિસીદિ. એકમન્તં નિસિન્નો ખો સો ભિક્ખુ ભગવન્તં એતદવોચ –

‘‘ઇધાહં, ભન્તે, પુબ્બણ્હસમયં નિવાસેત્વા પત્તચીવરમાદાય યેન હત્થકસ્સ આળવકસ્સ નિવેસનં તેનુપસઙ્કમિં; ઉપસઙ્કમિત્વા પઞ્ઞત્તે આસને નિસીદિં. અથ ખો, ભન્તે, હત્થકો આળવકો યેનાહં તેનુપસઙ્કમિ; ઉપસઙ્કમિત્વા મં અભિવાદેત્વા એકમન્તં નિસીદિ. એકમન્તં નિસિન્નં ખો અહં, ભન્તે, હત્થકં આળવકં એતદવચં – ‘સત્તહિ ખો ત્વં, આવુસો, અચ્છરિયેહિ અબ્ભુતેહિ ધમ્મેહિ સમન્નાગતો ભગવતા બ્યાકતો. કતમેહિ સત્તહિ? સદ્ધો, ભિક્ખવે, હત્થકો આળવકો; સીલવા…પે… હિરિમા… ઓત્તપ્પી… બહુસ્સુતો… ચાગવા… પઞ્ઞવા, ભિક્ખવે, હત્થકો આળવકોતિ. ઇમેહિ ખો ત્વં, આવુસો, સત્તહિ અચ્છરિયેહિ અબ્ભુતેહિ ધમ્મેહિ સમન્નાગતો ભગવતા બ્યાકતો’તિ.

‘‘એવં વુત્તે, ભન્તે, હત્થકો મં એતદવોચ – ‘કચ્ચિત્થ, ભન્તે, ન કોચિ ગિહી અહોસિ ઓદાતવસનો’તિ? ‘ન હેત્થ, આવુસો, કોચિ ગિહી અહોસિ ઓદાતવસનો’તિ. ‘સાધુ, ભન્તે, યદેત્થ ન કોચિ ગિહી અહોસિ ઓદાતવસનો’’’તિ.

‘‘સાધુ સાધુ, ભિક્ખુ! અપ્પિચ્છો સો, ભિક્ખુ, કુલપુત્તો. સન્તેયેવ અત્તનિ કુસલધમ્મે ન ઇચ્છતિ પરેહિ ઞાયમાને [પઞ્ઞાપયમાને (ક.)]. તેન હિ ત્વં, ભિક્ખુ, ઇમિનાપિ અટ્ઠમેન અચ્છરિયેન અબ્ભુતેન ધમ્મેન સમન્નાગતં હત્થકં આળવકં ધારેહિ, યદિદં અપ્પિચ્છતાયા’’તિ. તતિયં.