૫. ઉદકૂપમાસુત્તં
૧૫. ‘‘સત્તિમે, ભિક્ખવે, ઉદકૂપમા પુગ્ગલા સન્તો સંવિજ્જમાના લોકસ્મિં. કતમે સત્ત? [પુ. પ. ૨૦૩; કથા. ૮૫૨] ઇધ, ભિક્ખવે, એકચ્ચો પુગ્ગલો સકિં નિમુગ્ગો નિમુગ્ગોવ હોતિ; ઇધ પન, ભિક્ખવે, એકચ્ચો પુગ્ગલો ઉમ્મુજ્જિત્વા નિમુજ્જતિ; ઇધ પન, ભિક્ખવે, એકચ્ચો પુગ્ગલો ઉમ્મુજ્જિત્વા ઠિતો હોતિ; ઇધ પન, ભિક્ખવે, એકચ્ચો પુગ્ગલો ઉમ્મુજ્જિત્વા વિપસ્સતિ વિલોકેતિ; ઇધ પન, ભિક્ખવે, એકચ્ચો પુગ્ગલો ઉમ્મુજ્જિત્વા પતરતિ; ઇધ પન, ભિક્ખવે, એકચ્ચો પુગ્ગલો ઉમ્મુજ્જિત્વા પતિગાધપ્પત્તો હોતિ; ઇધ પન, ભિક્ખવે, એકચ્ચો પુગ્ગલો ઉમ્મુજ્જિત્વા તિણ્ણો હોતિ પારઙ્ગતો [પારગતો (સી. સ્યા. કં.)] થલે તિટ્ઠતિ બ્રાહ્મણો.
‘‘કથઞ્ચ, ભિક્ખવે, પુગ્ગલો સકિં નિમુગ્ગો નિમુગ્ગોવ હોતિ? ઇધ ભિક્ખવે, એકચ્ચો પુગ્ગલો સમન્નાગતો હોતિ એકન્તકાળકેહિ અકુસલેહિ ધમ્મેહિ. એવં ખો, ભિક્ખવે, પુગ્ગલો સકિં નિમુગ્ગો નિમુગ્ગોવ હોતિ.
‘‘કથઞ્ચ, ભિક્ખવે, પુગ્ગલો ઉમ્મુજ્જિત્વા નિમુજ્જતિ? ઇધ, ભિક્ખવે, એકચ્ચો પુગ્ગલો ઉમ્મુજ્જતિ સાધુ સદ્ધા કુસલેસુ ધમ્મેસુ, સાધુ હિરી…પે… સાધુ ઓત્તપ્પં… સાધુ વીરિયં [વિરિયં (સી. સ્યા. કં. પી.)] … સાધુ પઞ્ઞા કુસલેસુ ધમ્મેસૂતિ. તસ્સ સા સદ્ધા નેવ તિટ્ઠતિ નો વડ્ઢતિ હાયતિયેવ, તસ્સ સા હિરી…પે… તસ્સ તં ઓત્તપ્પં… તસ્સ તં વીરિયં… તસ્સ સા પઞ્ઞા નેવ તિટ્ઠતિ નો વડ્ઢતિ હાયતિયેવ. એવં ખો, ભિક્ખવે, પુગ્ગલો ઉમ્મુજ્જિત્વા નિમુજ્જતિ.
‘‘કથઞ્ચ, ભિક્ખવે, પુગ્ગલો ઉમ્મુજ્જિત્વા ઠિતો હોતિ? ઇધ, ભિક્ખવે, એકચ્ચો પુગ્ગલો ઉમ્મુજ્જતિ સાધુ સદ્ધા કુસલેસુ ધમ્મેસુ, સાધુ હિરી…પે… સાધુ ઓત્તપ્પં… સાધુ વીરિયં… સાધુ પઞ્ઞા કુસલેસુ ધમ્મેસૂતિ. તસ્સ સા સદ્ધા નેવ હાયતિ નો વડ્ઢતિ ઠિતા હોતિ. તસ્સ સા હિરી…પે… તસ્સ તં ઓત્તપ્પં… તસ્સ તં વીરિયં… તસ્સ સા પઞ્ઞા નેવ હાયતિ નો વડ્ઢતિ ઠિતા હોતિ. એવં ખો, ભિક્ખવે, પુગ્ગલો ઉમ્મુજ્જિત્વા ઠિતો હોતિ.
‘‘કથઞ્ચ, ભિક્ખવે, પુગ્ગલો ઉમ્મુજ્જિત્વા વિપસ્સતિ વિલોકેતિ? ઇધ, ભિક્ખવે, એકચ્ચો પુગ્ગલો ઉમ્મુજ્જતિ સાધુ સદ્ધા કુસલેસુ ધમ્મેસુ, સાધુ હિરી…પે… સાધુ ઓત્તપ્પં… સાધુ વીરિયં… સાધુ પઞ્ઞા કુસલેસુ ધમ્મેસૂતિ. સો તિણ્ણં સંયોજનાનં પરિક્ખયા સોતાપન્નો હોતિ અવિનિપાતધમ્મો નિયતો સમ્બોધિપરાયણો. એવં ખો, ભિક્ખવે, પુગ્ગલો ઉમ્મુજ્જિત્વા વિપસ્સતિ વિલોકેતિ.
‘‘કથઞ્ચ, ભિક્ખવે, પુગ્ગલો ઉમ્મુજ્જિત્વા પતરતિ? ઇધ, ભિક્ખવે, એકચ્ચો પુગ્ગલો ઉમ્મુજ્જતિ સાધુ સદ્ધા કુસલેસુ ધમ્મેસુ, સાધુ હિરી…પે… સાધુ ઓત્તપ્પં… સાધુ વીરિયં… સાધુ પઞ્ઞા કુસલેસુ ધમ્મેસૂતિ. સો તિણ્ણં સંયોજનાનં પરિક્ખયા રાગદોસમોહાનં તનુત્તા સકદાગામી હોતિ, સકિદેવ [સકિંદેવ (ક.)] ઇમં લોકં આગન્ત્વા દુક્ખસ્સન્તં કરોતિ [દુક્ખસ્સન્તકરો હોતિ (ક.)]. એવં ખો, ભિક્ખવે, પુગ્ગલો ઉમ્મુજ્જિત્વા પતરતિ.
‘‘કથઞ્ચ, ભિક્ખવે, પુગ્ગલો ઉમ્મુજ્જિત્વા પતિગાધપ્પત્તો હોતિ? ઇધ, ભિક્ખવે, એકચ્ચો પુગ્ગલો ઉમ્મુજ્જતિ સાધુ સદ્ધા કુસલેસુ ધમ્મેસુ, સાધુ હિરી…પે… સાધુ ઓત્તપ્પં… સાધુ વીરિયં… સાધુ પઞ્ઞા કુસલેસુ ધમ્મેસૂતિ. સો પઞ્ચન્નં ઓરમ્ભાગિયાનં સંયોજનાનં પરિક્ખયા ઓપપાતિકો હોતિ તત્થ પરિનિબ્બાયી અનાવત્તિધમ્મો તસ્મા લોકા. એવં ખો, ભિક્ખવે, પુગ્ગલો ઉમ્મુજ્જિત્વા પતિગાધપ્પત્તો હોતિ.
‘‘કથઞ્ચ, ભિક્ખવે, પુગ્ગલો ઉમ્મુજ્જિત્વા તિણ્ણો હોતિ પારઙ્ગતો થલે તિટ્ઠતિ બ્રાહ્મણો. ઇધ, ભિક્ખવે, એકચ્ચો પુગ્ગલો ઉમ્મુજ્જતિ સાધુ સદ્ધા કુસલેસુ ધમ્મેસુ, સાધુ હિરી…પે… સાધુ ઓત્તપ્પં… સાધુ વીરિયં… સાધુ પઞ્ઞા કુસલેસુ ધમ્મેસૂતિ. સો આસવાનં ખયા અનાસવં ચેતોવિમુત્તિં પઞ્ઞાવિમુત્તિં દિટ્ઠેવ ધમ્મે સયં અભિઞ્ઞા સચ્છિકત્વા ઉપસમ્પજ્જ વિહરતિ. એવં ખો, ભિક્ખવે, પુગ્ગલો ઉમ્મુજ્જિત્વા તિણ્ણો હોતિ પારઙ્ગતો થલે તિટ્ઠતિ બ્રાહ્મણો.
‘‘ઇમે ખો, ભિક્ખવે, સત્ત ઉદકૂપમા પુગ્ગલા સન્તો સંવિજ્જમાના લોકસ્મિ’’ન્તિ. પઞ્ચમં.