૭. મજ્ઝેસુત્તં

૬૧. એવં મે સુતં – એકં સમયં ભગવા બારાણસિયં વિહરતિ ઇસિપતને મિગદાયે. તેન ખો પન સમયેન સમ્બહુલાનં થેરાનં ભિક્ખૂનં પચ્છાભત્તં પિણ્ડપાતપટિક્કન્તાનં મણ્ડલમાળે સન્નિસિન્નાનં સન્નિપતિતાનં અયમન્તરાકથા ઉદપાદિ – ‘‘વુત્તમિદં, આવુસો, ભગવતા પારાયને મેત્તેય્યપઞ્હે –

[ચૂળનિ. તિસ્સમિત્તેય્યમાણવપુચ્છા ૬૭] ‘‘યો ઉભોન્તે વિદિત્વાન, મજ્ઝે મન્તા ન લિપ્પતિ [ન લિમ્પતિ (ક.)];

તં બ્રૂમિ મહાપુરિસોતિ, સોધ સિબ્બિનિ [સિબ્બનિ (સી. સ્યા. કં. પી.)] મચ્ચગા’’તિ.

‘‘કતમો નુ ખો, આવુસો, એકો અન્તો, કતમો દુતિયો અન્તો, કિં મજ્ઝે, કા સિબ્બિની’’તિ? એવં વુત્તે અઞ્ઞતરો ભિક્ખુ થેરે ભિક્ખૂ એતદવોચ – ‘‘ફસ્સો ખો, આવુસો, એકો અન્તો, ફસ્સસમુદયો દુતિયો અન્તો, ફસ્સનિરોધો મજ્ઝે, તણ્હા સિબ્બિની; તણ્હા હિ નં સિબ્બતિ તસ્સ તસ્સેવ ભવસ્સ અભિનિબ્બત્તિયા. એત્તાવતા ખો, આવુસો, ભિક્ખુ અભિઞ્ઞેય્યં અભિજાનાતિ, પરિઞ્ઞેય્યં પરિજાનાતિ, અભિઞ્ઞેય્યં અભિજાનન્તો [અભિજાનિત્વા (ક.)] પરિઞ્ઞેય્યં પરિજાનન્તો [પરિજાનિત્વા (ક.)] દિટ્ઠેવ ધમ્મે દુક્ખસ્સન્તકરો હોતી’’તિ.

એવં વુત્તે અઞ્ઞતરો ભિક્ખુ થેરે ભિક્ખૂ એતદવોચ – ‘‘અતીતં ખો, આવુસો, એકો અન્તો, અનાગતં દુતિયો અન્તો, પચ્ચુપ્પન્નં મજ્ઝે, તણ્હા સિબ્બિની; તણ્હા હિ નં સિબ્બતિ તસ્સ તસ્સેવ ભવસ્સ અભિનિબ્બત્તિયા. એત્તાવતા ખો, આવુસો, ભિક્ખુ અભિઞ્ઞેય્યં અભિજાનાતિ, પરિઞ્ઞેય્યં પરિજાનાતિ, અભિઞ્ઞેય્યં અભિજાનન્તો, પરિઞ્ઞેય્યં પરિજાનન્તો દિટ્ઠેવ ધમ્મે દુક્ખસ્સન્તકરો હોતી’’તિ.

એવં વુત્તે અઞ્ઞતરો ભિક્ખુ થેરે ભિક્ખૂ એતદવોચ – ‘‘સુખા, આવુસો, વેદના એકો અન્તો, દુક્ખા વેદના દુતિયો અન્તો, અદુક્ખમસુખા વેદના મજ્ઝે, તણ્હા સિબ્બિની; તણ્હા હિ નં સિબ્બતિ તસ્સ તસ્સેવ ભવસ્સ અભિનિબ્બત્તિયા. એત્તાવતા ખો, આવુસો, ભિક્ખુ અભિઞ્ઞેય્યં અભિજાનાતિ, પરિઞ્ઞેય્યં પરિજાનાતિ, અભિઞ્ઞેય્યં અભિજાનન્તો, પરિઞ્ઞેય્યં પરિજાનન્તો દિટ્ઠેવ ધમ્મે દુક્ખસ્સન્તકરો હોતી’’તિ.

એવં વુત્તે અઞ્ઞતરો ભિક્ખુ થેરે ભિક્ખૂ એતદવોચ – ‘‘નામં ખો, આવુસો, એકો અન્તો, રૂપં દુતિયો અન્તો, વિઞ્ઞાણં મજ્ઝે, તણ્હા સિબ્બિની; તણ્હા હિ નં સિબ્બતિ તસ્સ તસ્સેવ ભવસ્સ અભિનિબ્બત્તિયા. એત્તાવતા ખો, આવુસો, ભિક્ખુ અભિઞ્ઞેય્યં અભિજાનાતિ, પરિઞ્ઞેય્યં પરિજાનાતિ, અભિઞ્ઞેય્યં અભિજાનન્તો પરિઞ્ઞેય્યં પરિજાનન્તો દિટ્ઠેવ ધમ્મે દુક્ખસ્સન્તકરો હોતી’’તિ.

એવં વુત્તે અઞ્ઞતરો ભિક્ખુ થેરે ભિક્ખૂ એતદવોચ – ‘‘છ ખો, આવુસો, અજ્ઝત્તિકાનિ આયતનાનિ એકો અન્તો, છ બાહિરાનિ આયતનાનિ દુતિયો અન્તો, વિઞ્ઞાણં મજ્ઝે, તણ્હા સિબ્બિની; તણ્હા હિ નં સિબ્બતિ તસ્સ તસ્સેવ ભવસ્સ અભિનિબ્બત્તિયા. એત્તાવતા ખો આવુસો, ભિક્ખુ અભિઞ્ઞેય્યં અભિજાનાતિ, પરિઞ્ઞેય્યં પરિજાનાતિ, અભિઞ્ઞેય્યં અભિજાનન્તો પરિઞ્ઞેય્યં પરિજાનન્તો દિટ્ઠેવ ધમ્મે દુક્ખસ્સન્તકરો હોતી’’તિ.

એવં વુત્તે અઞ્ઞતરો ભિક્ખુ થેરે ભિક્ખૂ એતદવોચ – ‘‘સક્કાયો ખો, આવુસો, એકો અન્તો, સક્કાયસમુદયો દુતિયો અન્તો, સક્કાયનિરોધો મજ્ઝે, તણ્હા સિબ્બિની; તણ્હા હિ નં સિબ્બતિ તસ્સ તસ્સેવ ભવસ્સ અભિનિબ્બત્તિયા. એત્તાવતા ખો, આવુસો, ભિક્ખુ અભિઞ્ઞેય્યં અભિજાનાતિ, પરિઞ્ઞેય્યં પરિજાનાતિ, અભિઞ્ઞેય્યં અભિજાનન્તો પરિઞ્ઞેય્યં પરિજાનન્તો [સબ્બત્થપિ એવમેવ દિસ્સતિ] દિટ્ઠેવ ધમ્મે દુક્ખસ્સન્તકરો હોતી’’તિ.

એવં વુત્તે અઞ્ઞતરો ભિક્ખુ થેરે ભિક્ખૂ એતદવોચ – ‘‘બ્યાકતં ખો, આવુસો, અમ્હેહિ સબ્બેહેવ યથાસકં પટિભાનં. આયામાવુસો, યેન ભગવા તેનુપસઙ્કમિસ્સામ; ઉપસઙ્કમિત્વા ભગવતો એતમત્થં આરોચેસ્સામ. યથા નો ભગવા બ્યાકરિસ્સતિ તથા નં ધારેસ્સામા’’તિ. ‘‘એવમાવુસો’’તિ ખો થેરા ભિક્ખૂ તસ્સ ભિક્ખુનો પચ્ચસ્સોસું. અથ ખો થેરા ભિક્ખૂ યેન ભગવા તેનુપસઙ્કમિંસુ; ઉપસઙ્કમિત્વા ભગવન્તં અભિવાદેત્વા એકમન્તં નિસીદિંસુ. એકમન્તં નિસિન્ના ખો થેરા ભિક્ખૂ યાવતકો અહોસિ સબ્બેહેવ સદ્ધિં કથાસલ્લાપો, તં સબ્બં ભગવતો આરોચેસું. ‘‘કસ્સ નુ ખો, ભન્તે, સુભાસિત’’ન્તિ? ‘‘સબ્બેસં વો, ભિક્ખવે, સુભાસિતં પરિયાયેન, અપિ ચ યં મયા સન્ધાય ભાસિતં પારાયને મેત્તેય્યપઞ્હે –

‘‘યો ઉભોન્તે વિદિત્વાન, મજ્ઝે મન્તા ન લિપ્પતિ;

તં બ્રૂમિ મહાપુરિસોતિ, સોધ સિબ્બિનિમચ્ચગા’’તિ.

‘‘તં સુણાથ, સાધુકં મનસિ કરોથ; ભાસિસ્સામી’’તિ. ‘‘એવં, ભન્તે’’તિ ખો થેરા ભિક્ખૂ ભગવતો પચ્ચસ્સોસું. ભગવા એતદવોચ – ‘‘ફસ્સો ખો, ભિક્ખવે, એકો અન્તો, ફસ્સસમુદયો દુતિયો અન્તો, ફસ્સનિરોધો મજ્ઝે, તણ્હા સિબ્બિની; તણ્હા હિ નં સિબ્બતિ તસ્સ તસ્સેવ ભવસ્સ અભિનિબ્બત્તિયા. એત્તાવતા ખો, ભિક્ખવે, ભિક્ખુ અભિઞ્ઞેય્યં અભિજાનાતિ, પરિઞ્ઞેય્યં પરિજાનાતિ, અભિઞ્ઞેય્યં અભિજાનન્તો પરિઞ્ઞેય્યં પરિજાનન્તો દિટ્ઠેવ ધમ્મે દુક્ખસ્સન્તકરો હોતી’’તિ. સત્તમં.